Karboksimetil selluloza (carboxymethyl cellulose, CMC) — selluloza zanjiridagi ayrim gidroksil guruhlarining karboksimetil guruhlari bilan almashtirilishi natijasida olinadigan, suvda eruvchan kimyoviy modifikatsiyalangan selluloza efiridir. Ushbu tadqiqot almashtirish darajasi 0,7 bo‘lgan CMC ning sellulolitik bakteriya Cellulomonas flavigena tomonidan qanday parchalanishini; polimer qovushqoqligi va molekulyar massasidagi o‘zgarishlarni bakterial o‘sish va hujayradan tashqari sellulaza faolligi bilan birgalikda kuzatish orqali o‘rgangan. Tajribalarda CMC dastlabki 24 soatda tez depolimerizatsiyaga uchragan, eritmaning qovushqoqligi 7 mPa·s dan yuqori boshlang‘ich darajadan taxminan 1,6 mPa·s gacha pasaygan va massaviy o‘rtacha molekulyar massa taxminan 250–280 kDa darajadan taxminan 50–60 kDa oralig‘iga tushgan. Biroq 24–48 soat oralig‘ida keyingi parchalanish cheklangan bo‘lib qolgan va tahlillar yuqori molekulyar massali oraliq polimer bo‘laklari saqlanib qolganini ko‘rsatgan. Shu sababli tadqiqot polimer zanjirining qisqarishini ko‘rsatuvchi depolimerizatsiya to‘liq biodegradatsiya yoki mineralizatsiya bilan bir xil ma’noni anglatmasligini ko‘rsatadi.

CMC mavjudligi C. flavigena ning sellulaza ajratishini ayniqsa dastlabki 24 soatda oshirgan, biroq bu javob 48 soatga kelib kamaygan. Havodagi mikroorganizmlardan olingan Bacillus spp. bilan tashkil etilgan qo‘shma kultura ko‘proq biomassa va yuqoriroq sellulaza faolligini hosil qilganiga qaramay, CMC molekulyar massasini C. flavigena yakka kulturasida erishilgan darajadan pastga tushirmagan. Natija shuni ko‘rsatadiki, faqat umumiy mikrobial o‘sishni yoki umumiy o‘lchangan sellulaza faolligini oshirish kimyoviy almashtirilgan CMC bo‘laklarining keyingi parchalanishi uchun yetarli emas.

Suvda eruvchi selluloza hosilalaridagi asosiy muammo

Selluloza tabiatan yuqori kristallikka ega va suvda kam eriydigan polisaxariddir. Gidroksil guruhlariga gidrofil kimyoviy guruhlarning qo‘shilishi sellulozani suvda eruvchan hosilalarga aylantirishi mumkin. Metil selluloza, gidroksipropil metil selluloza va karboksimetil selluloza ushbu sinfga misoldir. Bu kimyoviy o‘zgarishlar materialning eruvchanlik va foydalanish xususiyatlarini yaxshilash bilan birga, tabiiy selluloza skeletining mikroorganizmlar tomonidan parchalanish usulini ham o‘zgartirishi mumkin.

CMC da ikki xil strukturaviy bog‘lanishni farqlash muhim. Birinchisi, angidroglukoza birliklarini selluloza skeleti bo‘ylab bir-biriga bog‘laydigan β-1,4-glikozid bog‘laridir. Ikkinchisi esa karboksimetil almashtiruvchi guruhlarini glukoza birliklaridagi gidroksil guruhlariga bog‘laydigan efir bog‘lanishlaridir. Endoglukanazalar, ekzoglukanazalar va β-glukozidazalar kabi sellulolitik fermentlar asosan polisaxarid skeletidagi glikozid bog‘larini nishonga oladi. Biroq karboksimetil bilan almashtirish ferment kira oladigan sohalarni kamaytirishi va chidamliroq oraliq mahsulotlar paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin.

Depolimerizatsiya bilan mineralizatsiya o‘rtasidagi farq nima?

Depolimerizatsiya uzun polimer zanjirining qisqaroq polimer yoki oligomer bo‘laklariga ajralishidir; mineralizatsiya esa organik uglerodning mikroorganizmlar va boshqa jarayonlar orqali yakuniy mahsulotlargacha, masalan CO₂ va H₂O gacha aylanishini anglatadi. Ushbu tadqiqotda CMC qovushqoqligi va molekulyar massasi keskin kamaygan bo‘lsa ham, qolgan polimer signalining katta qismi saqlanib qolishi va bo‘laklarning hujayralar tomonidan barqaror tarzda iste’mol qilinmasligi depolimerizatsiya yuz berayotgan paytda to‘liq mineralizatsiya ko‘rsatilmaganini aniqlagan.

Tadqiqot adabiyotda to‘ldirishga urinayotgan bo‘shliq

Polimer biodegradatsiyasi ko‘plab tadqiqotlarda faqat bitta nuqtai nazardan baholanishi mumkin: molekulyar massa yoki qovushqoqlik kabi fizik-kimyoviy xususiyatlar o‘lchanadi yoki CO₂ hosil bo‘lishi, hujayra o‘sishi yoki ferment faolligi kabi biologik natijalardan biri kuzatiladi. Ushbu tadqiqot esa polimerning fizik va molekulyar o‘zgarishini mikroorganizm o‘sishi va fermentativ javobi bilan bir xil tajriba tizimida bog‘lashni maqsad qilgan.

Tadqiqotchilar shuningdek ozuqa muhiti va ikkinchi mikrobial guruh parchalanish jarayonini o‘zgartiradimi yoki yo‘qmi, degan savolni ko‘rib chiqqan. Buning uchun C. flavigena ham alohida, ham havodan olingan Bacillus spp. bilan birga minimal va organik bo‘lgan ikki xil ozuqa muhitida o‘rganilgan.

Tadqiqotda ishlatilgan CMC

Tajribalarda boshlang‘ich molekulyar massasi taxminan 250 kDa va almashtirish darajasi 0,7 bo‘lgan CMC ishlatilgan. Polimer avval avtoklavlangan deionizatsiyalangan suvda %1 w/v zaxira eritma sifatida tayyorlangan va xona haroratida 48 soat davomida yumshoq magnit aralashtirish bilan eritilgan. Kultura tajribalaridagi ishchi konsentratsiya %0,5 w/v qilib belgilangan.

Almashtirish darajasi selluloza skeletidagi glukoza birliklarining gidroksil guruhlari qay darajada kimyoviy o‘zgartirilganini ifodalaydi. Ushbu tajribada ishlatilgan DS 0,7 qiymatli CMC da karboksimetil guruhlari sellulaza kesishi mumkin bo‘lgan ketma-ket glikozid bog‘ sohalarini uzishi mumkin bo‘lgan strukturaviy to‘siqlar hosil qiladi.

Mikroorganizm tizimi

Asosiy model organizm Cellulomonas flavigena ATCC 482 hisoblanadi. Ushbu bakteriya selluloza va selluloza hosilalarini parchalashi mumkin bo‘lgan hujayradan tashqari sellulolitik fermentlarni ishlab chiqaradi. Ikkinchi mikrobial komponent sifatida ozuqa muhitini qisqa muddat havoga ochiq qoldirish orqali olingan havodan kelib chiqqan Bacillus spp. ishlatilgan.

Faol boshlang‘ich kulturalar 37 °C da, 120 rpm chayqatish ostida taxminan 72–96 soat o‘stirilgan. Tajribalarda ham yakka kulturalar, ham C. flavigena + Bacillus spp. qo‘shma kulturasi ishlatilgan.

Nega minimal va organik muhit birgalikda ishlatildi?

Minimal muhit asosiy tuzlarni ta’minlab, CMC bakteriyalar uchun asosiy uglerod manbai bo‘lishini ta’minlaydigan tarzda ishlab chiqilgan. Organik muhit esa xamirturush ekstrakti va qo‘shimcha ozuqa komponentlarini o‘z ichiga olgani sababli mikroorganizmlarning umumiy o‘sishini va ferment ishlab chiqarishini qo‘llab-quvvatlaydigan boyroq sharoit yaratgan. Shu tariqa CMC parchalanishi faqat polimer tuzilishiga yoki umumiy ozuqa holatiga ham bog‘liqligi baholangan.

Organik muhitning 2× zaxira eritmasi har litrga 4 g xamirturush ekstrakti, 10 g KH₂PO₄ va 2 g (NH₄)₂SO₄ tutgan va pH 7,1 ga sozlangan. Fosfat buferli minimal muhitning pH qiymati esa avtoklavlashdan oldin 7,2 ga sozlangan.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Tajriba tuzilishi

Yakka kultura tajribalarida taxminan OD₆₀₀ = 0,3 darajadagi C. flavigena yoki taxminan OD₆₀₀ = 1 darajadagi Bacillus spp. inokulumidan 1 mL 50 mL ozuqa muhitiga qo‘shilgan. Muhit %0,5 w/v CMC tutgan va kulturalar 250 mL baffled flasklarda olib borilgan. Qo‘shma kulturada har ikki inokulumdan 1 mL dan ishlatilib, umumiy hajm 52 mL bo‘lgan. Barcha kulturalar aerob sharoitda 37 °C va 120 rpm da inkubatsiya qilingan.

Optik zichlik, sellulaza faolligi va qovushqoqlik 24 va 48 soatda o‘lchangan; molekulyar massa tahlili 48-soatda bajarilgan. CMC tutmagan ayni ozuqa muhitlari manfiy nazorat sifatida ishlatilgan.

Sellulaza faolligi qanday o‘lchandi?

Kultura supernatantlaridagi faol sellulaza miqdori fluoressensiyaga asoslangan test to‘plami bilan o‘lchangan. Resorufin cellobioside (Res-CB) gidrolizi 530 nm qo‘zg‘atish va 595 nm emissiya to‘lqin uzunliklarida, Tecan Infinite 200 PRO mikroplastinka o‘quvchisida 37 °C da kuzatilgan. Kinetik egri chiziqlar chiziqli kechikish fazasini o‘z ichiga olgan eksponensial modelga moslashtirilgan va olingan tezlik konstantasi faol sellulazaning miqdoriy ko‘rsatkichi sifatida ishlatilgan.

Polimer zanjirining o‘zgarishi qanday o‘lchandi?

Qovushqoqlik TA Instruments HR-20 reometrida diametri 20 mm va burchagi 2° bo‘lgan zanglamaydigan po‘lat konus yordamida 25,0 ± 0,5 °C da o‘lchangan. Molekulyar massani aniqlashda o‘lcham bo‘yicha eksklyuziya xromatografiyasi (size exclusion chromatography, SEC) va ikki o‘lchamli suyuqlik xromatografiyasi (2D-LC) ishlatilgan.

SEC dan oldin kultura namunalari sentrifugalangan, supernatantga yakuniy konsentratsiya 10 mM bo‘ladigan miqdorda HgCl₂ qo‘shilgan va davom etayotgan fermentativ faollikni to‘xtatish uchun namunalar 90 °C da qizdirilgan. SEC da ikkita Agilent PL aquagel-OH mixed-H kolonkasi ishlatilgan; harakatlanuvchi faza 200 mM NaNO₃ va 10 mM NaH₂PO₄ tutgan va pH 7 da saqlangan. Molekulyar massalar PEG/PEO kalibrlash standartiga ko‘ra aniqlangan. 2D-LC tizimining ikkinchi o‘lchamida Agilent Poroshell Aq-C18 teskari fazali kolonka va ELSD deteksiyasi ishlatilgan.

Mikrobial identifikatsiyani tasdiqlash

Kultura DNK si DNeasy PowerWater Pro Kit yordamida ajratilgan va 16S rRNA genining V3–V4 hududlari 341F va 806R praymerlari bilan nishonga olingan. Sekvenslash Illumina MiSeq da PE 2×300 bp kimyosi bilan bajarilgan. Xom ketma-ketliklar DADA2 ish jarayoni bilan qayta ishlangan, amplikon ketma-ketligi variantlarining taksonomik tasnifi Silva 138.2 ma’lumotlar bazasi va tanlangan ketma-ketliklar uchun NLM Standard Nucleotide BLAST yordamida amalga oshirilgan. Quyi oqim tahlillari phyloseq R paketi bilan bajarilgan.

Statistik baholash

Barcha tajribalar kamida uchta mustaqil takror bilan bajarilgan. Statistik tahlil GraphPad Prism yordamida amalga oshirilgan. Tajriba guruhlari orasidagi farqlar ikki yo‘nalishli dispersiya tahlili bilan baholangan; ahamiyatli asosiy ta’sir yoki o‘zaro ta’sir aniqlanganda guruh juftliklari Tukey ko‘p martalik taqqoslash testi bilan tekshirilgan. Natijalar o‘rtacha ± standart og‘ish ko‘rinishida berilgan va manbada ahamiyat darajalari p > 0,05 uchun ns, p < 0,05 uchun *, p < 0,01 uchun **, p < 0,001 uchun *** va p < 0,0001 uchun **** tarzida ko‘rsatilgan.

CMC dastlabki 48 soatda qanday o‘zgardi?

C. flavigena CMC ni dastlabki 24 soat ichida tez depolimerizatsiya qilgan, biroq bu kuchli boshlang‘ich ta’sirdan keyin parchalanish asosan plato holatiga kelgan. Minimal va organik muhitlarda dastlab 7 mPa·s dan yuqori bo‘lgan qovushqoqlik taxminan 1,6 mPa·s gacha pasaygan; 24 bilan 48 soat orasida qo‘shimcha pasayish cheklangan bo‘lib qolgan. Molekulyar massa ham 48 soatda taxminan 50–60 kDa darajasiga tushgan, biroq xromatografik signalning saqlanishi polimer uglerodi to‘liq iste’mol qilinmaganini ko‘rsatgan.

Qovushqoqlik va molekulyar massa natijalari

SEC xromatogrammalarining integrallangan signal intensivligi bakteriyali va bakteriyasiz sharoitlarda o‘xshash bo‘lib qolishi molekula zanjirlari qisqarganini, ammo umumiy CMC materialining muhim qismi tizimda qolganini ko‘rsatgan. 2D-LC tahlilida birinchi o‘lchamdagi ushlanish vaqtining kechroq qiymatlarga siljishi molekulyar massaning kamayishi bilan mos keladi. Bunga qarshi ravishda, ikkinchi o‘lchamdagi ushlanish xulqining asosan o‘zgarmasligi qolgan bo‘laklar asosiy polimerning xromatografik xususiyatini saqlaganini ko‘rsatgan.

Bakteriya o‘sishi CMC iste’molini qo‘llab-quvvatladimi?

Minimal muhitda hujayra zichligi umuman past bo‘lib qolgan. CMC tutgan kulturalarda 24-soatda ozgina o‘sish oshishi kuzatilgan, ammo 48-soatda bu farq yo‘qolgan. Organik muhitda hujayra zichligi minimal muhitga qaraganda yuqoriroq bo‘lganiga qaramay, CMC qo‘shilishi C. flavigena o‘sishini nazorat kulturalaridan barqaror ravishda yuqoriga ko‘tarmagan. Bu natija CMC o‘rganilgan sharoitlarda bakteriya uchun uzoq muddatli va muhim uglerod manbaiga aylanmagan degan talqin bilan mos keladi.

Sellulaza javobi nega vaqtinchalik edi?

Minimal muhitda CMC 24-soatda hujayradan tashqari sellulaza faolligini oshirgan; 48-soatda esa CMC tutgan va tutmagan kulturalar orasidagi farq ahamiyatli bo‘lmay qolgan. Organik muhitda umumiy sellulaza faolligi minimal muhitga qaraganda yuqoriroq bo‘lgan va CMC dastlabki 24 soatda qo‘shimcha oshishni yuzaga keltirgan, biroq faollik 48 soatga kelib yana boshlang‘ich darajaga yaqinlashgan.

Mualliflar talqiniga ko‘ra, dastlabki davrda kirish mumkin bo‘lgan β-1,4-glikozid bog‘larining parchalanishi sellulaza javobi bilan birga kechadi. Ushbu kirish mumkin bo‘lgan sohalar tugaganda esa karboksimetil almashtirishlariga boyroq va fermentativ jihatdan chidamli oraliq bo‘laklar to‘planadi. Manba hujayralar CMC ni dastlab aynan qaysi sezish mexanizmi orqali taniydiganini ochiq savol sifatida qoldiradi.

Bacillus spp. yolg‘iz o‘zi nima qildi?

Bacillus spp. minimal muhitda cheklangan o‘sishni ko‘rsatgan va o‘lchanadigan sellulaza ajralishi aniqlanmagan. Organik muhitda o‘sish yaxshiroq bo‘lgan bo‘lsa-da, CMC mavjudligi sellulaza faolligini CMC siz sharoitdan sezilarli ravishda yuqoriga ko‘tarmagan.

48 soat oxirida Bacillus spp. minimal muhitda CMC molekulyar massasini 282 ± 8 kDa dan 223 ± 9 kDa gacha, organik muhitda esa 265 ± 14 kDa dan 133 ± 7 kDa gacha tushirgan. Ushbu depolimerizatsiya C. flavigena yolg‘iz o‘zi hosil qilgan taxminan 50–60 kDa darajasidagi parchalanishga qaraganda ancha cheklangan.

Qo‘shma kultura yaxshiroq natija berdimi?

Qo‘shma kulturada qovushqoqlik yana dastlabki 24 soatda 7 mPa·s dan yuqori qiymatdan taxminan 1,6 mPa·s gacha pasaygan va 24–48 soat oralig‘ida sezilarli qo‘shimcha pasayish yuz bermagan. Biroq qo‘shma kulturaning OD₆₀₀ qiymatlari umuman C. flavigena yakka kulturasidan yuqoriroq bo‘lgan va sellulaza faolligi ayrim sharoitlarda yakka kulturalarga nisbatan taxminan bir kattalik tartibiga yuqori bo‘lgan.

Yuqoriroq sellulaza faolligi nega ko‘proq CMC parchalanishini ta’minlamadi?

Tadqiqot ma’lumotlariga ko‘ra, umumiy sellulaza faolligi yoki biomassa ortishi CMC ning taxminan 50–70 kDa darajasidagi chidamli oraliq bo‘laklarini yanada parchalash uchun o‘z-o‘zicha yetarli emas. Qo‘shma kultura ko‘proq hujayra va yuqoriroq sellulaza faolligini hosil qilganiga qaramay, molekulyar massa C. flavigena yakka kulturasida erishilgan darajadan sezilarli ravishda pastga tushmagan; mualliflar ushbu natijani almashtirilgan oraliq bo‘laklarni qayta ishlay oladigan boshqa ferment turlari yoki to‘ldiruvchi metabolik funksiyalar zarur bo‘lishi mumkinligi bilan izohlaydi.

Tadqiqot ko‘rsatgan asosiy to‘siq

Taxminan 50 kDa kattalikdagi saqlanib qoluvchi bo‘laklar hanuz o‘nlab yoki yuzlab modifikatsiyalangan glukoza takroriy birliklarini o‘z ichiga olishi mumkin bo‘lgan darajada katta. Shu sababli molekula zanjirining qisqarishi bo‘laklar hujayra ichiga olinishi mumkin bo‘lgan oddiy shakarlarga aylanganini anglatmaydi.

Mualliflar CMC dagi oson kirish mumkin bo‘lgan glikozid bog‘lari dastlabki bosqichda tez kesilishini; aksincha, karboksimetil almashtirishini tutgan sohalar ketma-ket fermentativ gidrolizni cheklashini ilgari suradi. Natijada sellulaza oson qayta ishlay oladigan sohalar tugab borar ekan, fermentlar va hujayra metabolizmi qayta ishlay olmaydigan chidamliroq bo‘laklar tizimda qoladi.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan xulosalar

• C. flavigena, DS 0,7 CMC ning molekula zanjirlarini dastlabki 24 soatda kuchli darajada qisqartira oladi.
• CMC qovushqoqligining katta kamayishi 24–48 soat orasida keyingi parchalanish davom etayotganini anglatmaydi.
• SEC va 2D-LC natijalari taxminan 50–60 kDa kattalikdagi saqlanib qoluvchi oraliq polimer bo‘laklari mavjudligini ko‘rsatadi.
• CMC ning sellulaza faolligiga rag‘batlantiruvchi ta’siri vaqtinchalik va ayniqsa dastlabki 24 soatda yaqqol.
• Bacillus spp. qo‘shilishi umumiy biomassa va sellulaza faolligini oshirishi mumkin, biroq CMC molekulyar massasini C. flavigena yakka kulturasidan ko‘ra ko‘proq kamaytirmaydi.
• Polimer depolimerizatsiyasi va to‘liq mineralizatsiya alohida o‘lchov yakuniy nuqtalari sifatida baholanishi kerak.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan xulosalar

• Tajriba CMC atrof-muhitda hech qanday sharoitda to‘liq biodegradatsiyaga uchray olmaydi, deb ko‘rsatmaydi.
• 48 soatlik laboratoriya tajribasi uzoq muddatli ekologik saqlanib qolishni bevosita o‘lchamaydi.
• Qovushqoqlikning pasayishi to‘liq uglerod mineralizatsiyasining dalili emas.
• Tadqiqot qolgan oraliq bo‘laklarning ekologik toksikligini yoki ekologik xavfini o‘lchamagan.
• Bacillus spp. bilan olingan natijalar barcha mikrobial konsorsiumlar samarasiz degan ma’noni anglatmaydi.
• Almashtirilgan CMC bo‘laklarini qayta ishlay oladigan maxsus mikroorganizmlar yoki fermentlar yanada chuqur mineralizatsiyani ta’minlashi ushbu tadqiqotda bevosita ko‘rsatilmagan; bu yondashuv kelajak tadqiqotlari uchun taklif etiladi.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl tadqiqot: Limited Biodegradation of Cellulose-Based Water-Soluble Polymers through Interactions with Cellulolytic Bacteria.

Mualliflar: Praneetha Pulyala, Yanmin Zhen, Tamarra L. Ramirez, Antonia Zong, Rianna Miller, Natalia Castillo, Julia Storey, John Paul Balmonte, Wei Gao, Wenshiue Owen Young, Kathleen Michels, Meng Jing va Xuanhong Cheng.

Mas’ul muallif: Xuanhong Cheng, Lehigh University.

Muassasalar: Lehigh University Department of Bioengineering; Department of Chemical & Biomolecular Engineering; Department of Earth and Environmental Sciences; Department of Materials Science and Engineering; The Dow Chemical Company Analytical Science, Core R&D.

Manba turi: Eksperimental laboratoriya tadqiqoti, preprint.

Taqriz holati: Manba PDF tadqiqot hali taqrizdan o‘tmaganini aniq ko‘rsatadi.

Platforma: SSRN, abstract no. 7356738.

DOI: 10.2139/ssrn.7356738.

Yil: 2026. Yuklangan PDF da SSRN ga aniq yuklash/yangilash sanasi ko‘rinadigan tarzda berilmagan.

Litsenziya: Yuklangan PDF ichida ochiq qayta foydalanish litsenziyasi ko‘rsatilmagan. Shu sababli asl shakllarni aynan ko‘chirish o‘rniga ilmiy ma’lumotlardan mustaqil Verianla qayta chizmalari afzal ko‘rilishi kerak.

Moliyalashtirish: National Science Foundation Division of Materials Research Award 2501450; Pennsylvania Infrastructure Technology Alliance PIT-22-06 va PIT-23-07; Dow Analytical Science Capability Development Program.

Manfaatlar to‘qnashuvi: Mualliflar manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligini bildirgan.

Sun’iy intellektdan foydalanish bayonoti: Mualliflar tadqiqot matnini tayyorlash vaqtida o‘qilish qulayligi va tilni yaxshilash maqsadida ChatGPT va Claude dan foydalanganlarini; keyin mazmunni ko‘rib chiqib tahrirlaganlarini va nashr mazmuni uchun mas’uliyatni o‘z zimmalariga olganlarini bildirgan.

Ma’lumotlarning mavjudligi: Manba matnida alohida ma’lumotlar mavjudligi bayonoti berilmagan.

Asosiy metodologik cheklovlar: Tajriba 24 va 48 soatlik laboratoriya sharoitlarida o‘tkazilgan. Tadqiqotda to‘g‘ridan-to‘g‘ri CO₂ ajralishi yoki unga teng to‘liq mineralizatsiya yakuniy nuqtasi o‘lchanmagan. Shu sababli kuzatilgan molekulyar massa va qovushqoqlikning kamayishi to‘liq biodegradatsiya dalili sifatida talqin qilinmasligi kerak. Ishlatilgan Bacillus spp. jamoasi havodan olingan va kimyoviy almashtirilgan CMC oraliq mahsulotlarini parchalash uchun maxsus tanlangan yoki loyihalangan konsorsium emas.