Akademik tadqiqotlar, tushunarli til

Verianla | O‘zbekcha akademik tadqiqotlar va ilm-fan

13 Oktabr 2026, Seshanba
VERİANLA Mustaqil ilmiy nashriyot
Menyuni ochish yoki yopish
...
Bosh sahifa / Fizik fanlar / Kimyo / Morfolin Substitutsiyasining H₂S Aniqlash uchun DNBS Asosidagi 1,8-Naftalimit Floresans Zondlariga Ta’siri
Kimyo

Morfolin Substitutsiyasining H₂S Aniqlash uchun DNBS Asosidagi 1,8-Naftalimit Floresans Zondlariga Ta’siri

Ushbu eksperimental kimyo tadqiqoti lizosomani nishonga oluvchi guruhlarda keng qoʻllanadigan morfolin faqat nishonga olish vazifasini bajaradimi yoki yoʻqmi, shuningdek bir H₂S floresans zondining oʻz aniqlash samaradorligini qanday oʻzgartirishini oʻrganadi.

06/10/2026  Veri Anla  177 marta ko‘rildi
Morfolin Substitutsiyasining H₂S Aniqlash uchun DNBS Asosidagi 1,8-Naftalimit Floresans Zondlariga Ta’siri

Ushbu eksperimental kimyo tadqiqoti lizosomani nishonga oluvchi guruhlarda keng qoʻllanadigan morfolin faqat nishonga olish vazifasini bajaradimi yoki yoʻqmi, shuningdek H₂S floresans zondining oʻz aniqlash samaradorligini qanday oʻzgartirishini oʻrganadi. DNBS asosidagi 1,8-naftalimit floresans zondi — 2,4-dinitrobenzolsulfonil guruhi dastlab fluorofor emissiyasini bostiradigan va HS⁻ bilan reaksiyadan soʻng DNBS guruhi ajralishi natijasida floresans qayta paydo boʻladigan reaksiyaga asoslangan kimyoviy sensordir. Tadqiqotchilar morfolin bilan fluorofor oʻrtasidagi strukturaviy bogʻlanishni oʻzgartiruvchi S1–S5 nomli beshta zondni sintez qildilar. S1 da bogʻlovchi mavjud emas, S2 ikki uglerodli, S3 uch uglerodli, S4 fenil va S5 benzil bogʻlovchini oʻz ichiga oladi. Eritmadagi spektroskopik oʻlchovlarda S2 eng kuchli floresans ortishini va qator ichidagi eng past aniqlash chegarasini, 0,4 µM, koʻrsatdi. S5 taxminan 7 daqiqada tezroq maksimal javobga yetgan boʻlsa-da, signal kattaligi juda past boʻlib qoldi. Natijalar morfolin bilan 1,8-naftalimit yadrosi orasidagi ikki uglerodli ajratgich ushbu zondlar oilasida eng qulay tuzilma ekanini koʻrsatadi. Biroq tadqiqot tirik hujayra, lizosoma yoki hayvonlarni tasvirlash tajribasini oʻz ichiga olmaydi; shu sababli natijalar eritmadagi H₂S aniqlash samaradorligi bilan cheklangan.

Zondlar qatorining asosiy spektral xatti-harakati umumiydir. NaHS qoʻshilishidan oldin 338 nm atrofida absorbsiya kuzatiladi va DNBS guruhining fotoinduksiyalangan elektron oʻtkazilishi (photoinduced electron transfer, PET) orqali soʻndirish taʼsiri sababli floresans kuchsiz boʻladi. NaHS qoʻshilganda 338 nm absorbsiya kamayadi, 452 nm atrofida yangi absorbsiya tasmasi va 605 nm da aniq emissiya tasmasi paydo boʻladi. Manba bu oʻzgarishni HS⁻ tomonidan qoʻzgʻatiladigan nukleofil aromatik almashinish reaksiyasi, yaʼni SNAr, bilan bogʻlaydi.

S1–S5 uchun NaHS ga nisbatan hisoblangan aniqlash chegaralari mos ravishda 2,0; 0,4; 1,1; 6,2 va 8,2 µM ni tashkil etadi. S2 faqat past LOD qiymati bilan emas, balki yuqori floresans chiqishi, keng pH tolerantligi, turli erituvchilarda ishlashi va sinovdan oʻtkazilgan biologik jihatdan tegishli nukleofillarga nisbatan selektivligi bilan qatordagi umumiy eng muvaffaqiyatli zond sifatida baholangan.

Vodorod sulfid, H₂S, faqat zaharli gaz sifatida emas, balki biologik tizimlarda signal uzatilishida qatnasha oladigan kichik va diffuziyalanuvchi gazotransmitter sifatida ham oʻrganiladi. Manba tayangan adabiyotlarda endogen H₂S hosil boʻlishi, avvalo, cystathionine β-synthase, cystathionine γ-lyase va 3-mercaptopyruvate sulfurtransferase ferment tizimlari bilan bogʻlanadi. H₂S ning tomir tonusi, neyromodulyatsiya, redoks muvozanati va sitoproteksiya kabi jarayonlar bilan bogʻliqligi ushbu molekulaning biologik muhitdagi joylashuvi va konsentratsiyasini kuzata oladigan sensorlarga qiziqishni oshirdi.

Tadqiqotning alohida motivatsiyasi lizosomalardir. Lizosomalar kislotali hujayra ichki organellari boʻlib, morfolin saqlovchi kichik molekulalar kuchsiz asos xususiyati tufayli kislotali lizosomal lyumenda protonlanib, ion tuzoqlanishiga uchrashi mumkin. Shu sababli morfolin lizosomani nishonga oluvchi floresans zondlarida keng qoʻllanadigan strukturaviy birlikdir.

Biroq nishonga oluvchi guruhni zondga qoʻshish har doim kimyoviy jihatdan “passiv” emas. Morfolin guruhining fluoroforga qanchalik yaqinligi va ular orasidagi bogʻlovchining alifatik yoki aromatik boʻlishi elektron taqsimotiga, protonlanish xatti-harakatiga, mahalliy mikro-muhitga va floresansni soʻndiruvchi elektron oʻtkazish yoʻllariga taʼsir qilishi mumkin. Tadqiqotning oʻziga xos savoli aynan shundan iborat: bir xil H₂S reaksiya markazi saqlanib qolganda morfolin–fluorofor bogʻlanishini oʻzgartirish sensor samaradorligini oʻzgartiradimi?

DNBS asosidagi H₂S floresans zondi qanday ishlaydi?

DNBS asosidagi H₂S zondida 2,4-dinitrobenzolsulfonil guruhi dastlab fluoroforning floresansini PET mexanizmi orqali bostiradi; H₂S/HS⁻ tizimi bilan toʻqnashganda nukleofilligi yuqoriroq HS⁻ turi DNBS birligida SNAr reaksiyasini qoʻzgʻatadi, DNBS ajralishi bilan erkin fluorofor yuzaga chiqadi va floresans yana kuchayadi.

“Yopiq” holat: DNBS nega floresansni bostiradi?

S1–S5 zondlarida 1,8-naftalimit yadrosi floresans signalini hosil qilish vazifasini bajaradi, DNBS guruhi esa reaksiyaga sezgir niqoblash va soʻndirish birligidir. Manba NaHS boʻlmaganda barcha zondlar 338 nm atrofida oʻxshash absorbsiya koʻrsatishini va 445 nm atrofidagi floresans faqat kuchsiz ekanini bildiradi. Bu past emissiya DNBS guruhi bilan bogʻliq PET soʻndirish jarayoni bilan izohlanadi.

“Ochiq” holat: HS⁻ kelganda nima oʻzgaradi?

NaHS qoʻshilganda eritmada H₂S/HS⁻ muvozanati hosil boʻladi. Ayniqsa HS⁻ kuchli nukleofil xususiyat koʻrsatadi va DNBS guruhiga hujum qilib, reaksiyaga asoslangan ajralishni qoʻzgʻatadi. Tajribada ushbu kimyoviy oʻzgarish ikki mustaqil optik belgi bilan kuzatilgan: 338 nm absorbsiya kamayishi va taxminan 452 nm da yangi absorbsiya paydo boʻlishi; bunga parallel ravishda 605 nm da aniq floresans emissiyasi yuzaga kelishi.

Shu sababli tizim faqat “yorqinroq boʻldi” tarzida baholanmagan. Absorbsiya nisbatining oʻzgarishi va floresansning kuchayishi bir xil kimyoviy reaksiyaning ikki spektroskopik koʻrsatkichi sifatida ishlatilgan.

Nega morfolin ishlatildi?

Morfolin tadqiqot kontekstida ikki ilmiy rolga ega. Birinchisi, adabiyotlarda kislotali lizosomal muhitda protonlanib toʻplanishi mumkinligi sababli lizosomani nishonga olish birligi sifatida qoʻllanishidir. Ikkinchisi esa ushbu maqola bevosita oʻrganadigan roldir: morfolinning 1,8-naftalimit yadrosiga qanday bogʻlanishi H₂S aniqlash samaradorligini elektron va fotofizik yoʻllar orqali oʻzgartirishi mumkin.

Tadqiqot ikkinchi rolni eritmada bevosita sinovdan oʻtkazadi. Birinchi rol, yaʼni haqiqiy hujayra ichidagi lizosomal toʻplanish, ushbu maqolada yangi hujayraviy tasvirlash tajribasi bilan tasdiqlanmagan.

Beshta zond oʻrtasidagi strukturaviy farq nima?

ZondMorfolin bilan fluorofor orasidagi tuzilmaManbada kuzatilgan umumiy aniqlash xatti-harakatiLOD
S1Toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlanish; alohida spacer yoʻqOʻrtacha darajadagi floresans javobi2,0 µM
S2Ikki uglerodli alifatik bogʻlovchiQatordagi eng kuchli umumiy javob0,4 µM
S3Uch uglerodli alifatik bogʻlovchiKuchli, ammo S2 dan pastroq javob1,1 µM
S4Fenil bogʻlovchiKuchsiz floresans ortishi6,2 µM
S5Benzil bogʻlovchiEng kuchsiz mutlaq signal; biroq tez kinetika8,2 µM

Nega S2 eng yaxshi samaradorlikni koʻrsatdi?

S2 dagi ikki uglerodli alifatik bogʻlovchi morfolinni 1,8-naftalimit yadrosidan yetarli darajada ajratgani tufayli qator ichida eng yuqori floresans ortishini va eng past LOD qiymatini koʻrsatgan; manba toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlangan S1 da va ayniqsa aromatik fenil/benzil bogʻlovchili S4–S5 da qoʻshimcha PET soʻndirish yoʻllari signalni kamaytirishi mumkinligini taklif qiladi.

Ushbu mexanistik izoh manbaning strukturaviy taqqoslashiga asoslangan talqinidir. Tadqiqot elektron tuzilma hisobi yoki kvant-kimyoviy PET energiya diagrammasini taqdim etmaydi. Shuning uchun fenil va benzil bogʻlovchilar signalni aynan qaysi orbital energiya oʻzgarishi orqali kamaytirishi ushbu maqolada bevosita hisoblanmagan.

S2 bilan S3 oʻrtasidagi farq

S2 va S3 ikkalasi ham alifatik ajratgichga ega va ikkalasi ham aromatik bogʻlovchili S4–S5 dan yaxshiroq samaradorlik koʻrsatadi. Biroq S2 ning floresans javobi kuchliroq. 500 µM NaHS sharoitida S1 va S3 floresans intensivliklari S2 ning taxminan mos ravishda %40 va %60 darajasida ekanligi bildirilgan.

S5 tez boʻlsa ham nega yaxshi sensor hisoblanmadi?

S5 kinetikasi signal kattaligidan farqli samaradorlik oʻlchamini koʻrsatadi. Normallashtirilgan kinetik egri chiziqda S5 taxminan 7 daqiqada maksimal qiymatiga yetib, boshqa zondlarga qaraganda tezroq javob beradi. Ammo maksimal mutlaq floresans chiqishi ancha past. Sensor uchun faqat reaksiyaning tezligi emas, nishon bilan fon oʻrtasida yetarlicha kuchli va ishonchli optik farq hosil boʻlishi ham zarur. Shu sababli manba umumiy samaradorlik boʻyicha S2 ni ustun deb hisoblaydi.

Aniqlash chegarasi qanday hisoblandi?

Manba LOD qiymatini quyidagi munosabat asosida hisoblagan:

\(\mathrm{LOD} = \frac{3\sigma}{\kappa}\)

Bu yerda σblank, yaʼni nishon analit qoʻshilmagan namuna signalining 20 oʻlchovdan hisoblangan standart ogʻishidir. κ esa NaHS kalibratsiya chizigʻining qiyaligidir. Qiyalik kattalashgan sari bir xil konsentratsiya oʻzgarishiga nisbatan kattaroq signal oʻzgarishi olinadi; blank signalining oʻzgaruvchanligi kamaygan sari esa analitning kichikroq miqdorlarini fondan ajratish mumkin.

S2 uchun hisoblangan 0,4 µM LOD ayni hisoblash usulida S1, S3, S4 va S5 ga qaraganda past boʻlgani uchun ushbu qatorda eng yuqori analitik sezgirlikka mos keladi.

Chiziqli ish sohasi

NaHS titrlashlari 0–500 µM oraligʻida oʻtkazilgan. Barcha zondlarning 605 nm floresans intensivligi uchun 0–120 µM NaHS oraligʻida chiziqli bogʻlanish qayd etilgan. Yuqori konsentratsiyalarda, ayniqsa S2, S1 va S3 toʻyinishga yaqinlashgan.

Absorbsiya tomonda esa A452/A338 nisbati NaHS konsentratsiyasi oshgani sari koʻtarilgan. Ushbu ratiometrik absorbsiya oʻzgarishi 338 nm dastlabki absorbsiya kamayishi bilan 452 nm mahsulot tasmasining kuchayishini bitta oʻlchovda birlashtiradi.

Erituvchi nega bunchalik muhim?

1,8-naftalimit tuzilmalarining fotofizik xususiyatlariga erituvchi qutbliligi va solvatatsiya muhiti taʼsir qilishi mumkin. Shu sababli tadqiqotchilar S2 ni aseton, metanol, THF, asetonitril, DMSO va 2-metoksietanol asosidagi %70 erituvchi/PBS aralashmalarida taqqoslaganlar.

ErituvchiM2 erkin fluoroforiga nisbatan floresansning tiklanishiManba talqini
Aseton%40,3Oʻrtacha darajadagi tiklanish
Metanol%21,4Pastroq tiklanish
THF%57,7Yuqori tiklanish
Asetonitril%15,4Qatordagi past tiklanish qiymatlaridan biri
DMSO%85,4Sinovdan oʻtkazilgan muhitlar ichida eng yuqori tiklanish
2-Metoksietanol%29,5Nisbatan past tiklanish

Manba shuningdek mutlaq floresans ortishini DMSO muhitida 63,6 marta, MeOEtOH muhitida 3,3 marta deb bildiradi. Demak, erituvchi faqat signal darajasiga emas, balki DNBS ajralishi va fluoroforning yuzaga kelgan fotofizik xatti-harakatining umumiy kuzatilgan chiqishiga ham sezilarli taʼsir qiladi.

pH H₂S aniqlanishini nega oʻzgartiradi?

Suvli tizimlarda H₂S, HS⁻ va yuqori pH da S²⁻ oʻrtasida kislota–asos muvozanati mavjud. DNBS reaksiyasini qoʻzgʻatuvchi nukleofil tur nuqtai nazaridan bu muvozanat muhim. Manba pH 1–4 oraligʻida NaHS qoʻshilganiga qaramay floresans ortishi juda kuchsiz boʻlganini va buni nukleofilligi pastroq H₂S turi ustunligi bilan bogʻlaydi.

pH 4–9 oraligʻida aniq floresans ortishi kuzatiladi. pH 10 dan yuqorida esa NaHS boʻlmasa ham fon floresansi koʻtarila boshlashi bildirilgan va bu holat gidroksid sababli DNBS ester gidrolizi bilan bogʻlangan.

Manba bu yerda ikki xil chegara ifodasidan foydalanadi: tajriba muhokamasi “optimal ish oraligʻi”ni pH 4–10 sifatida beradi, abstract va xulosa esa pH 4–9 ifodasini ishlatadi. Verianla bu ikki ifodani yagona aniq oraliqqa aylantirmaydi.

Selektivlik qanday sinovdan oʻtkazildi?

S2 ning 10 µM eritmasi ehtimoliy interferentlar bilan alohida-alohida inkubatsiya qilingan. F⁻, Cl⁻, Br⁻, I⁻, HSO₃⁻, HSO₄⁻, IO₃⁻, OAc⁻, NO₂⁻, HPO₄²⁻ va askorbin kislota uchun 100 µM; hujayra ichida yuqoriroq konsentratsiyada boʻlishi mumkin boʻlgan glutation va sistein uchun 1,0 mM ishlatilgan.

30 daqiqalik inkubatsiyadan soʻng 605 nm floresansda faqat NaHS aniq ortish hosil qilgan. Sistein kichik signal ortishini yuzaga keltirgan, ammo bu ortish NaHS javobiga nisbatan juda past boʻlib qolgan. Sinovdan oʻtkazilgan boshqa turlar manbada sezilarli signal hosil qilmagan.

Ushbu tadqiqot lizosomalarda H₂S tasvirlashni isbotlaydimi?

Yoʻq. Morfolin lizosomani nishonga oluvchi tuzilma sifatida tanlangan boʻlsa-da, ushbu tadqiqot tajribalari sintez qilingan zondlarning eritmadagi absorbsiya, floresans, kinetika, erituvchi, pH va selektivlik xatti-harakatlarini sinaydi; hujayra kulturasi, konfokal tasvirlash, lizosomal ko-lokalizatsiya yoki in vivo biotasvirlash tajribasi qayd etilmagan.

Shu sababli tadqiqot “lizosomani nishonga oluvchi sensor dizaynida morfolin bogʻlovchisining kimyoviy samaradorligi muhim” degan xulosani qoʻllab-quvvatlaydi. Bunga qarshi, “S2 tirik hujayralarda lizosomaga muvaffaqiyatli kirdi”, “lizosomal H₂S ni miqdoriy tasvirladi” yoki “kasallikni hujayra ichida aniqladi” kabi xulosalarni ushbu manba tajribalaridan chiqarib boʻlmaydi.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Kimyoviy sintez va xarakterizatsiya

S1–S5 zondlari koʻp bosqichli organik sintez yoʻllari bilan tayyorlangan. Asosiy strategiya avval tegishli morfolin-substitutsiyalangan gidroksi-1,8-naftalimit oraliq mahsulotini tayyorlash, soʻng gidroksil guruhini 2,4-dinitrobenzolsulfonil xlorid bilan reaksiyaga kiritib DNBS esteriga aylantirishdan iborat.

ZondBogʻlovchi turiYakuniy mahsulot unumi
S1Toʻgʻridan-toʻgʻri morfolin bogʻlanishi%77
S2Ikki uglerodli bogʻlovchi%62
S3Uch uglerodli bogʻlovchi%72
S4Fenil bogʻlovchi%71
S5Benzil bogʻlovchi%67

Oraliq mahsulotlar va yakuniy birikmalar 1H va 13C NMR spektroskopiyasi bilan xarakterizatsiya qilingan. Strukturaviy xarakterizatsiyaga oid NMR spektrlari qoʻshimcha materialda taqdim etilgan.

Ishlatilgan asboblar

UV–Vis absorbsiya spektrlari Agilent Technologies Cary 8454 UV–Vis spektrofotometri bilan oʻlchangan. Floresans oʻlchovlari Horiba Scientific FluoroMax-4 spektrofluorometrida 0,5 cm kvarts kyuvetadan foydalanib amalga oshirilgan; qoʻzgʻatish va emissiya slit kengliklari 1–5 nm oraligʻida sozlangan.

1H va 13C NMR xarakterizatsiyalari xona haroratida Bruker Ascend 400, 400 MHz NMR asbobida oʻtkazilgan. Oraliq mahsulotlar va yakuniy mahsulotlarni tozalashda CombiFlash NextGen 300+ tizimi ishlatilgan.

H₂S manbai va asosiy tajriba muhiti

Eritmadagi tajribalarda vodorod sulfid manbai sifatida natriy gidrosulfid, NaHS, ishlatilgan. Asosiy spektroskopik taqqoslashlarda S1–S5 zondlari 10 µM konsentratsiyada DMSO/PBS 7:3 (v/v), pH 7,4 muhitida baholangan.

Manba turli tajriba tavsiflarida PBS konsentratsiyasini bir xil bermaydi: spektral va ayrim erituvchi tajribalarida 0,1 mM, kinetika va selektivlik tajribalarining tavsiflarida esa 0,1 M qiymati keltirilgan. Verianla bu qiymatlarni bitta konsentratsiya sifatida qayta talqin qilmaydi; har bir tajriba oʻz manba sharti bilan koʻrib chiqilishi kerak.

1-rasm: boshlangʻich va H₂S dan keyingi spektral oʻzgarish

1-rasm toʻrtta paneldan iborat. NaHS boʻlmaganda S1–S5 ning absorbsiya maksimumi taxminan 338 nm da. Floresans past darajada. 500 µM NaHS bilan 30 daqiqa inkubatsiyadan soʻng 338 nm tasma kamayadi va 452 nm atrofida yangi absorbsiya yuzaga keladi; ayni sharoitda 605 nm da kuchli yangi floresans emissiyasi paydo boʻladi.

D panelda zondlar oʻrtasida signal kattaligida aniq farq koʻrinadi. S2 eng yuqori 605 nm javobini bergan holda S5 eng past javobni hosil qiladi. Ushbu grafik bogʻlovchi tuzilmasi reaksiyadan keyingi optik chiqishni kuchli tarzda oʻzgartirishini bevosita qoʻllab-quvvatlaydi.

2-rasm: NaHS titrlashi va LOD

S1–S5, 0–500 µM NaHS oraligʻida titrlangan va spektrlar 30 daqiqalik inkubatsiyadan keyin qayd etilgan. S2 eng yuqori floresans ortishini koʻrsatib, 500 µM atrofida plato hosil qilgan. S1 va S3 ham shu konsentratsiya atrofida toʻyinishga yaqinlashgan, biroq signal kattaliklari pastroq boʻlib qolgan.

ZondLODNisbiy analitik natija
S12,0 µMS2 va S3 ga qaraganda yuqoriroq aniqlash chegarasi
S20,4 µMQatordagi eng past LOD
S31,1 µMIkkinchi eng past LOD
S46,2 µMPast sezgirlik
S58,2 µMQatordagi eng yuqori LOD

0–120 µM sohada floresans intensivligi bilan NaHS konsentratsiyasi oʻrtasida chiziqli bogʻlanish qayd etilgan. Absorbsiya maʼlumotlarida A452/A338 nisbati NaHS oshgani sari koʻtarilgan va eng yuqori nisbat S2 da kuzatilgan.

3-rasm: reaksiya kinetikasi

Har bir zond 10 µM konsentratsiyada 500 µM NaHS bilan xona haroratida inkubatsiya qilingan va 605 nm emissiya 30 daqiqa davomida kuzatilgan. S2 mutlaq jihatdan eng katta signal ortishini bergan holda S5 eng past signalni hosil qilgan.

Normallashtirilgan egri chiziqlar S1–S4 taxminan oʻxshash kinetik profillarga ega ekanini koʻrsatadi. S5 esa taxminan 7 daqiqa ichida oʻzining maksimal floresans darajasiga yetgan. Ammo maksimumi past boʻlgani sababli tez reaksiya kinetikasi aniqlash samaradorligidagi kuchsiz signal muammosini qoplamagan.

S2 shuningdek 5, 15, 25 va 35 °C da baholangan. Yuqoriroq harorat 30-daqiqadagi floresans intensivligini oshirgan, ammo umumiy kinetik shakl harorat oraligʻi davomida oʻxshash boʻlib qolgan.

4-rasm: erituvchi va pH taʼsiri

S2 olti xil %70 erituvchi/PBS muhitida sinovdan oʻtkazilgan: aseton, metanol, THF, asetonitril, DMSO va 2-metoksietanol. Manbaning tegishli tajriba tavsifi va 4-rasm izohi S2 500 µM NaHS bilan 30 daqiqa inkubatsiya qilinganini koʻrsatadi.

Eng katta floresans ortishi DMSO da 63,6 marta, eng past ortish MeOEtOH da 3,3 marta deb qayd etilgan. Erkin M2 fluoroforiga nisbatan tiklanish darajasi DMSO da %85,4 bilan eng yuqori.

Manba matnida ayni erituvchi tajribasining tiklanish koeffitsiyentlari bayon etilgan bir joyda “500 mM NaHS” deb yozilgan. Bu qiymat tegishli tajriba protokoli va rasm izohidagi 500 µM bilan mos kelmaydi; manbaning oʻzida aniq birlik nomuvofiqligi mavjudligi sababli Verianla qiymatlardan birini yashirincha tuzatilgan yakuniy haqiqat sifatida taqdim etmaydi.

pH 1–13 oraligʻida oʻtkazilgan tajribada past pH da javob cheklangan, pH 4–9 oraligʻida aniq, yuqori ishqoriy sharoitlarda esa blank floresansi ortadigan xatti-harakat kuzatilgan. pH 10 dan yuqoridagi fon ortishi DNBS esterining OH⁻ vositasidagi gidrolizi bilan izohlanadi.

5-rasm: selektivlik

S2 yuqori konsentratsiyali biologik tiollarni ham oʻz ichiga olgan keng interferentlar paneliga qarshi sinovdan oʻtkazilgan. NaHS yaqqol ravishda eng kuchli 605 nm javobini hosil qilgan. Cys kichik floresans ortishini yuzaga keltirgan boʻlsa, GSH va sinovdan oʻtkazilgan boshqa ionlar/askorbin kislota sezilarli interferensiya hosil qilmagan.

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlaydigan xulosa

Manba maʼlumotlari morfolin guruhining 1,8-naftalimit fluoroforiga qanday bogʻlanishi DNBS asosidagi H₂S aniqlashda katta samaradorlik farqini keltirib chiqarishi mumkinligini qoʻllab-quvvatlaydi. Oʻrganilgan beshta tuzilma orasida ikki uglerodli ajratgichga ega S2 signal kattaligi, LOD, erituvchi xatti-harakati va selektivlik birgalikda baholanganda eng muvaffaqiyatli zond hisoblanadi.

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlamaydigan xulosa

Ushbu tajribalar S2 odamlarda yoki hayvonlarda H₂S ni oʻlchay olishini koʻrsatmaydi. Hujayraviy lizosoma nishonlash maʼlumotini taqdim etmaydi. Hujayra oʻtkazuvchanligi, sitotoksiklik, biologik taqsimlanish yoki tirik organizmdagi farmakokinetik xatti-harakat sinovdan oʻtkazilmagan. Bundan tashqari, eritmada olingan LOD qiymatlari haqiqiy hujayraviy mikro-muhitda ayni analitik samaradorlik avtomatik tarzda saqlanishini isbotlamaydi.

Asosiy uslubiy cheklovlar

Tadqiqotning asosiy cheklovi biologik qoʻllash motivatsiyasiga qaramay, eksperimental tasdiqlash eritma darajasida qolganidir. Bundan tashqari, sensor samaradorligi erituvchi tarkibiga kuchli bogʻliq; shu sababli DMSO koʻp boʻlgan tajriba muhitida kuzatilgan yuqori signal toʻliq suvli yoki hujayraviy muhitda aynan saqlanadi deb taxmin qilib boʻlmaydi.

Manbada spektral egri chiziqlar grafik shaklida koʻrsatilgan boʻlsa-da, barcha xom raqamli maʼlumot nuqtalari asosiy matnda jadval holida taqdim etilmagan. Shu sababli grafik tasvirlardan yangi aniq konsentratsiya–signal qiymatlari hosil qilinmasligi kerak.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl tadqiqot: Influence of Morpholine Substitution on DNBS-Based 1,8-Naphthalimide Fluorescent Probes for H2S Detection.

Mualliflar: Trevor Dvorak; Sara Fox-Belmonte; Noah Burbul; Haishi Cao.

Masʼul muallif: Haishi Cao.

Muassasa: Department of Chemistry, University of Nebraska at Kearney, Kearney, Nebraska, USA.

Jurnal: Chemistry.

Nashriyotchi: MDPI.

ISSN: 2624-8549.

Bibliografik qayd: Chemistry, 2026, 8(5), Maqola 59.

DOI: 10.3390/chemistry8050059.

Nashr sanasi: 1 May 2026.

Maqola turi: Article; eksperimental organik/supramolekulyar sensor kimyosi va spektroskopik xarakterizatsiya tadqiqoti.

Taqriz holati: Chemistry taqrizdan oʻtadigan, ochiq kirishli ilmiy jurnaldir.

Litsenziya: Creative Commons Attribution (CC BY). PDF da litsenziya versiya raqami alohida koʻrsatilmaganligi sababli versiya raqami taxmin qilinmagan.

Asosiy tajriba tizimi: S1–S5 morfolin saqlovchi DNBS asosidagi 1,8-naftalimit zondlari; eritmada H₂S manbai sifatida NaHS.

Asosiy analitik usullar: UV–Vis absorbsiya spektroskopiyasi, floresans spektroskopiyasi, 1H NMR va 13C NMR.

UV–Vis asbobi: Cary 8454, Agilent Technologies.

Floresans asbobi: FluoroMax-4, Horiba Scientific.

NMR asbobi: Ascend 400, Bruker, 400 MHz.

Tozalash tizimi: CombiFlash NextGen 300+, Teledyne ISCO.

LOD taʼrifi: LOD = 3σ/κ; σ blank signalining 20 takroriy oʻlchovidagi standart ogʻish, κ esa NaHS kalibratsiya egri chizigʻining qiyaligidir.

Asosiy natija: S2, 0,4 µM bilan qatordagi eng past LOD va eng kuchli umumiy floresans javobini koʻrsatgan; ikki uglerodli morfolin–fluorofor spacer tuzilmasi ushbu zondlar oilasida eng qulay dizayn sifatida qayd etilgan.

Qoʻshimcha material: M va S qatorlariga oid 1H va 13C NMR spektrlari, NaHS mavjudligidagi qoʻshimcha absorbsiya oʻzgarishlari va soʻnggi H₂S zondlari bilan taqqoslangan Table S1.

Moliyalashtirish: Nebraska EPSCoR, OIA-2044049.

Maʼlumotlarning mavjudligi: Tadqiqotning original hissalari maqola va qoʻshimcha materialda mavjudligi; qoʻshimcha soʻrovlar masʼul muallifga yoʻnaltirilishi mumkinligi bildirilgan.

Manfaatlar toʻqnashuvi: Mualliflar manfaatlar toʻqnashuvini bildirmagan.

Muallif hissalari: Investigation: Trevor Dvorak, Sara Fox-Belmonte va Noah Burbul; writing—original draft: Haishi Cao; writing—review and editing: Haishi Cao; project administration: Haishi Cao; funding acquisition: Haishi Cao.

Manba ichidagi hisobot qaydi 1: Erituvchi tajribasida tegishli usul matni va 4-rasm izohi 500 µM NaHS ni bersa, floresans tiklanishi paragrafida 500 mM ifodasi mavjud. Bu qiymatlar orasidagi farq Verianla tomonidan yashirincha tuzatilmagan.

Manba ichidagi hisobot qaydi 2: pH muhokamasida aniq javob pH 4–9 sifatida bayon qilinadi va keyin “optimal ish oraligʻi 4–10” ifodasi ishlatiladi; abstract va xulosa esa pH 4–9 oraligʻini beradi.

Manba ichidagi tajriba sharti qaydi: Ayrim spektral/erituvchi tavsiflarida PBS konsentratsiyasi 0,1 mM, kinetika va selektivlik tavsiflarida esa 0,1 M sifatida bildirilgan. Ushbu shartlar manbada berilgan shaklda saqlanishi kerak.

Ilmiy talqin chegarasi: Tadqiqot eritmada H₂S/NaHS aniqlashni sinaydi. Hujayraviy lizosoma lokalizatsiyasi, tirik hujayra tasvirlash, hayvon tadqiqoti yoki klinik qoʻllash tasdiqlanmagan.

Vizualni qayta ishlatish qaydi: Manbaning Scheme 1 va 1–5-rasmlar tuzilishi aynan koʻchirilmagan. Manbada bevosita bildirilgan qiymatlar Verianla ichida mustaqil jadval yoki source-derived sxema bilan ifodalanishi mumkin. Spektral egri chiziqlarning xom maʼlumotlarisiz piksel tasviridan aniq yangi maʼlumot qatori yaratilmasligi kerak.


Ulashish:

Izohlar ko‘rib chiqilgandan keyin e’lon qilinadi. Izohingiz tasdiqlash jarayoniga yuboriladi va ma’qullangach ko‘rinadi.

Izoh qoldiring

E-pochta manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy maydonlar * bilan belgilangan