Mobil operatorning qamrov xaritasida bir hudud “4G qamrovi ichida” ko‘rinishi ko‘chaning har bir nuqtasida bir xil signal darajasi olinadi degani emas. Baza stansiyasigacha masofa, binolar, daraxtlar, yer relyefi, soyalash va ko‘p yo‘lli tarqalish kabi omillar hatto bir xil turar-joy hududi ichida ham LTE signalini sezilarli o‘zgartirishi mumkin. Shu sababli nazariy qamrov modellarini haqiqiy dala o‘lchovlari bilan tasdiqlash mobil tarmoqni rejalashtirishning muhim bosqichlaridan biridir.

Jordy Alexander Toapanta Piguave va uning hamkasblari Ekvadorning Babahoyo shahridagi Las Villas turar-joy hududida haqiqiy 4G LTE signalini Android telefonlar va G-NetTrack Lite ilovasi yordamida o‘lchab, MATLAB muhitida modellashtirilgan COST-231 Hata tarqalish modeli bilan taqqoslagan.

Dala o‘lchovlari Drive Test va Walk Test usullari bilan bajarilgan; RSRP, RSRQ, SNR, GPS joylashuvi, hujayra identifikatori, operator va chastota diapazoni kabi ma’lumotlar qayd etilgan. Ma’lumotlar CSV formatida MATLAB-ga ko‘chirilgan, yaroqsiz yoki tegishli 4G hujayrasiga oid bo‘lmagan namunalar filtrlab tashlangan va o‘lchov nuqtalarining baza stansiyasigacha masofalari geografik koordinatalardan hisoblangan.

Tadqiqotning asosiy tasdiqlash modeli COST-231 Hata modelidir. CLARO_EC tarmog‘i uchun 1900 MHz LTE Band 2, 30 m baza stansiyasi antennasi balandligi va 1,5 m mobil terminal balandligi ishlatilgan. MATLAB modeli natijalari haqiqiy RSRP o‘lchovlari bilan solishtirilganda manba

\[ MAE=3.64\ \mathrm{dB}, \qquad RMSE=4.76\ \mathrm{dB}, \qquad Bias=-0.32\ \mathrm{dB} \]

natijalarini xabar qiladi. Mualliflar bu qiymatlar COST-231 Hata modeli o‘rganilgan shahar-turar-joy hududidagi haqiqiy 4G signal xatti-harakatini dastlabki rejalashtirish va qamrov tahlili uchun qabul qilinarli aniqlikda ifodalashini ko‘rsatadi, degan xulosaga keladi.

Biroq model mahalliy soyalashlarni va barcha kichik miqyosli o‘zgarishlarni aynan qayta yaratmaydi. Bundan tashqari, ma’lumotlarni tozalash bosqichida ayrim chet qiymatlar va hujayra almashinuvi bo‘lgan qismlar chiqarilgani aytilgan bo‘lsa-da, filtrlashdan keyin ishlatilgan yakuniy namunalar soni va chet qiymat chegarasi batafsil berilmagan. Shu sababli natijalar “Las Villas sharoitida yaxshi o‘rtacha tarqalish yondashuvi” sifatida baholanishi kerak; bu barcha LTE tarmoqlari uchun universal aniqlik kafolati emas.

4G qamrovi nega har bir nuqtada bir xil emas?

Baza stansiyasi elektromagnit energiyani antennasi orqali atrofga tarqatadi. Mobil telefon baza stansiyasidan uzoqlashgan sari qabul qilingan quvvat odatda kamayadi. Haqiqiy shahar muhitida esa faqat geometrik masofa emas, signal yo‘lidagi tuzilmalar ham muhimdir.

Manbaning Las Villas Drive Test xaritasida marshrut bo‘ylab yashil, to‘q yashil va sariq hududlar ko‘rinadi. Yashil qismlar kuchliroq signalni, sariq qismlar esa zaifroq qamrov nuqtalarini bildiradi. Mualliflar bu mahalliy susayishlarni ayniqsa turar-joy inshootlari, katta daraxtlar va boshqa to‘siqlar bilan bog‘laydi.

Shuning uchun “baza stansiyasidan shuncha kilometr uzoqda” degan yagona ma’lumot haqiqiy signal darajasini to‘liq tushuntira olmaydi. Tarqalish modeli o‘rtacha xatti-harakatni bashorat qiladi; haqiqiy o‘lchovlar esa soyalash va ko‘p yo‘lli tarqalish kabi mahalliy ta’sirlarni ham o‘z ichiga oladi.

RSRP, RSRQ va SNR nimani anglatadi?

RSRP LTE mos yozuvlar signalining qabul qilingan quvvat darajasini, RSRQ qabul qilingan mos yozuvlar signalining umumiy radio muhitiga nisbatan sifatini, SNR esa foydali signalning shovqinga nisbatini bildiradi; ushbu tadqiqotning asosiy model tasdiqlashi RSRP bo‘yicha bajarilgan, RSRQ va SNR dala ma’lumotlariga yozilgan, biroq batafsil miqdoriy tasdiqlashga kiritilmagan.

Nega RSRP asosiy o‘zgaruvchi sifatida tanlandi?

Reference Signal Received Power (RSRP), LTE qamrovini baholashda ishlatiladigan asosiy quvvat ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib, dBm birlikda ifodalanadi.

Masalan

\[ -80\ \mathrm{dBm} \]

qiymati

\[ -105\ \mathrm{dBm} \]

qiymatiga qaraganda kuchliroq qabul qilingan signalni bildiradi.

Manbaning Drive Test namunalarida taxminan −68 dBm dan −108 dBm gacha bo‘lgan 4G o‘lchovlari ko‘rinadi. Bu keng o‘zgarish hatto bir marshrut bo‘ylab ham baza stansiyasi masofasi va atrof-muhit sharoitlari qabul qilingan signalga sezilarli ta’sir qilishini ko‘rsatadi.

G-NetTrack Lite qaysi ma’lumotlarni to‘pladi?

Android qurilmasida ishlaydigan G-NetTrack Lite ilovasi har bir namuna uchun tarmoq va joylashuv ma’lumotlarini qayd etgan. Manbada ishlatilgan asosiy maydonlar orasida:

• vaqt tamg‘asi,
• kenglik va uzunlik,
• mobil operator,
• tarmoq texnologiyasi,
• RSRP / signal darajasi,
• RSRQ,
• SNR,
• harakat tezligi,
• balandlik,
• serving-cell identifikatori

mavjud.

Drive Test jadvali jami 191 ta namuna olinganini va maqoladagi batafsil jadval tushuntirish maqsadida taxminan har 10 namunadan bittasini ko‘rsatishini bildiradi.

Dala o‘lchovlari MATLAB-ga qanday ko‘chirildi?

G-NetTrack Lite o‘lchovlari CSV formatida eksport qilingan, faqat tegishli LTE xizmat hujayrasiga oid yaroqli yozuvlar tanlangan, geografik koordinatalardan baza stansiyasigacha bo‘lgan masofalar hisoblangan va tozalangan ma’lumot MATLAB-da COST-231 Hata bashoratlari bilan moslashtirilgan.

Ma’lumotlarni tozalash nega zarur?

Haqiqiy Drive Test fayli faqat ideal 4G namunalaridan iborat bo‘lmaydi. Telefon boshqa hujayralarga yoki texnologiyalarga o‘tishi mumkin, GPS o‘lchovlarida kamchiliklar bo‘lishi mumkin va ayrim namunalar noodatiy qiymatlar hosil qilishi mumkin.

Manba shu sababli:

• 2G va 3G yozuvlarini chiqarib tashlagan,
• yetishmaydigan yoki to‘liq bo‘lmagan namunalarni olib tashlagan,
• serving-cell identifikatori o‘zgargan qismlarni aniqlagan,
• bir xil LTE hujayrasi barqaror xizmat ko‘rsatgan oraliqlarni tanlagan,
• ba’zi siyrak yoki chet qiymat deb baholangan qiymatlarni tasdiqlash to‘plamidan chiqargan.

Baza stansiyasi bilan har bir o‘lchov nuqtasi orasidagi masofa WGS84 GPS koordinatalaridan foydalanib, Yer egriligini hisobga oladigan Haversine yondashuvi bilan hisoblangan.

Biroq manba qaysi sonli chegara yordamida ma’lumot “outlier” deb qabul qilinganini va bu jarayonlardan keyin tasdiqlashda aniq nechta namuna qolganini xabar qilmaydi. Bu ma’lumot model tasdiqlashining qayta ishlab chiqarilishi uchun muhimdir.

GPS va Drive Test xatolari

Mualliflar dala o‘lchovlari ham mukammal emasligini ochiq aytadi. Telefonning joylashuvi, sun’iy yo‘ldosh ko‘rinishi, binolar, tezlik o‘zgarishlari hamda GPS va radio o‘lchovlarining vaqt sinxronizatsiyasi joylashuv xatosini keltirib chiqarishi mumkin.

Ayniqsa avtomobil tezligi o‘zgarganda ketma-ket namunalarining fazoviy zichligi ham o‘zgarishi mumkin. Manba GPS koordinatasi bilan radio ma’lumotlari ilova vaqt tamg‘alariga ko‘ra sinxron degan farazdan foydalanadi.

COST-231 Hata modeli 4G signalini qanday bashorat qiladi?

COST-231 Hata modeli ish chastotasi, baza stansiyasi balandligi, mobil terminal balandligi, baza stansiyasi–foydalanuvchi masofasi va shahar muhiti tuzatmasidan foydalanib o‘rtacha yo‘l yo‘qotilishini hisoblaydi; tadqiqot ushbu yo‘qotishdan nazariy qabul qilingan quvvatni chiqarib, uni G-NetTrack RSRP o‘lchovlari bilan taqqoslaydi.

Manbada ishlatilgan yo‘l yo‘qotilishi tenglamasi

Maqola COST-231 Hata yo‘l yo‘qotilishini

\[ L(dB)= 46.3 + 33.9\log_{10}(f) - 13.82\log_{10}(h_b) - a(h_m) + \left( 44.9-6.55\log_{10}(h_b) \right) \log_{10}(d) + C_m \]

ko‘rinishida ishlatadi.

Bu yerda:

• \(f\): ish chastotasi,
• \(h_b\): baza stansiyasi antennasi balandligi,
• \(h_m\): mobil terminal balandligi,
• \(d\): baza stansiyasi bilan mobil qurilma orasidagi masofa,
• \(a(h_m)\): mobil antenna balandligi tuzatmasi,
• \(C_m\): muhit tuzatish koeffitsiyenti.

Mobil telefon balandligi tuzatmasi

Manba

\[ a(h_m) = 3.2 \left[ \log_{10}(11.75h_m) \right]^2 - 4.97 \]

ifodasidan foydalanadi.

\[ h_m=1.5\ \mathrm{m} \]

o‘rniga qo‘yilganda tadqiqot hisob-kitobi taxminan

\[ a(h_m)\approx0.0\ \mathrm{dB} \]

natijasini beradi.

Mualliflar ushbu misolda foydalanuvchi qurilmasi balandligi umumiy yo‘qotishga juda kichik tuzatma kiritishini; masofa, chastota va baza stansiyasi balandligi esa ancha sezilarli rol o‘ynashini bildiradi.

Modelning soddalashtirilgan shakli

Tadqiqotda doimiy parametrlar kiritilgandan so‘ng tenglama

\[ L(dB) = A+B\log_{10}(d)+C_m \]

ko‘rinishiga keltirilgan.

1900 MHz va 30 m uchun manba

\[ A=137.06\ \mathrm{dB} \]

va

\[ B=35.23 \]

hisoblaydi.

Shunday qilib taxminan

\[ d=3.16\ \mathrm{km} \]

uchun

\[ L = 137.06 + 35.23\log_{10}(3.16) + 3 \]

va

\[ L\approx157.68\ \mathrm{dB} \]

olinadi.

EIRP’dan nazariy RSRP’ga

Maqola muhandislik ma’lumotnomasi sifatida:

\[ P_{tx}=46\ \mathrm{dBm} \]

\[ G_{tx}=17\ \mathrm{dBi} \]

\[ L_{tx}=2\ \mathrm{dB} \]

qiymatlaridan foydalanadi.

Bundan

\[ EIRP = 46+17-2 = 61\ \mathrm{dBm} \]

hisoblanadi.

Tadqiqot ishlatgan bog‘lanish

\[ RSRP=EIRP-L \]

bo‘lgani uchun 3,16 km misoli uchun

\[ RSRP = 61-157.68 = -96.68\ \mathrm{dBm} \]

topiladi.

Manba buni taxminan

\[ -96.7\ \mathrm{dBm} \]

sifatida xabar qiladi.

Bu yerda ko‘rsatilgan \(P_{tx}\), antenna kuchaytirishi va feeder yo‘qotishi daladagi tegishli CLARO baza stansiyasidan bevosita o‘lchangan konfiguratsiya qiymatlari sifatida emas, balki adabiyotlarda tipik LTE macro infratuzilmasi uchun ishlatiladigan muhandislik mos yozuvlar qiymatlari sifatida taqdim etilgan. Bu farq model natijasini talqin qilishda muhimdir.

Tadqiqot usuli va natijalari

Drive Test marshrutida nima kuzatildi?

Manba IV-rasmda Las Villas bo‘ylab kuzatilgan Drive Test marshrutini sun’iy yo‘ldosh xaritasida ko‘rsatadi. Marshrutdagi yashil va to‘q yashil qismlar odatda yaxshi qamrov darajalarini, sariq qismlar esa ko‘proq susayish bo‘lgan nuqtalarni bildiradi.

Mualliflar ayniqsa ayrim turar-joy qismlaridagi daraxt va inshoot to‘siqlari sariq hududlarga hissa qo‘shishi mumkinligini baholaydi.

II-jadvaldagi namunalarda 4G signal darajasi taxminan:

qiymatlarida o‘zgaradi.

Bu namunalar signal marshrut bo‘ylab monoton tarzda faqat masofaga bog‘liq o‘zgarmasligini aniq ko‘rsatadi.

O‘lchangan va modellashtirilgan signal qanday taqqoslandi?

Manbaning VI-rasmi o‘lchangan RSRP va COST-231 Hata bashoratini bitta grafikda ko‘rsatadi. Model yirik miqyosli silliq tendensiya hosil qiladi, haqiqiy signal esa uning atrofida tezroq va tartibsizroq o‘zgarishlarni ko‘rsatadi.

Bu xatti-harakat nazariy tarqalish modeli o‘rtacha yo‘l yo‘qotilishini ifodalashi, haqiqiy radio kanal esa soyalash, ko‘p yo‘lli tarqalish, to‘siqlar va o‘lchov noaniqligini ham o‘z ichiga olishi bilan mos keladi.

VI-rasmdagi o‘lchov tendensiyasini o‘qilishi osonroq qilish uchun moving-average smoothing qo‘llangan. Biroq manba ayniqsa:

MAE, RMSE va bias hisoblari smoothing qo‘llanmagan xom o‘lchovlar asosida bajarilganini

bildiradi.

COST-231 Hata modelining haqiqiy dala xatosi qancha?

Manba o‘lchangan va COST-231 Hata bilan bashorat qilingan xom RSRP qiymatlari orasida 3,64 dB MAE, 4,76 dB RMSE va −0,32 dB o‘rtacha bias xabar qiladi; ushbu natijalarni o‘rganilgan Las Villas turar-joy hududida model o‘rtacha 4G qamrov bashorati uchun qabul qilinarli moslik bergani sifatida talqin qiladi.

MAE nimani bildiradi?

Mean Absolute Error odatda

\[ MAE= \frac1N \sum_{i=1}^{N} |y_i-\hat y_i| \]

ko‘rinishida ta’riflanadi.

Manbaning

\[ MAE=3.64\ \mathrm{dB} \]

natijasi model bilan haqiqiy RSRP orasidagi mutlaq og‘ishning o‘rtacha kattaligi taxminan 3,64 dB ekanini bildiradi.

Nega RMSE MAE’dan katta?

Root Mean Square Error

\[ RMSE= \sqrt{ \frac1N \sum_{i=1}^{N} (y_i-\hat y_i)^2 } \]

shaklidadir.

Kvadratga ko‘tarish amali katta xatolarni kuchliroq jazolagani uchun manbaning

\[ RMSE=4.76\ \mathrm{dB} \]

qiymatining MAE’dan katta bo‘lishi marshrut bo‘ylab o‘rtachadan yuqori og‘ish hosil qilgan ayrim nuqtalar borligi bilan mos keladi.

“Absolute Error” grafigida nega manfiy qiymatlar bor?

Manbaning VII-rasmi “Absolute Error (dB)” deb nomlangan bo‘lsa-da, grafik nolning ham yuqorisida, ham pastida qiymatlar ko‘rsatadi. Xuddi shuningdek IV-jadvaldagi `Absolute_Error_dB` ustunida

\[ -2.359,\quad -0.488,\quad 6.121,\quad -3.751 \]

kabi ham musbat, ham manfiy sonlar mavjud.

Matematik jihatdan

\[ |e|\geq0 \]

bo‘lgani uchun haqiqiy mutlaq xato manfiy bo‘la olmaydi.

Shu sababli bu ustun va grafik amalda

\[ e_i= RSRP_{\mathrm{measured}} - RSRP_{\mathrm{model}} \]

kabi ishorali bashorat qoldiqlarini ko‘rsatayotgandek ko‘rinadi. MAE esa ushbu qoldiqlarning mutlaq qiymatlaridan hisoblanadigan alohida metrikadir.

Bu terminologik chalkashlik tadqiqotning MAE yoki RMSE natijalarini avtomatik ravishda bekor qilmaydi; biroq grafikning “absolute error” deb nomlanishi texnik jihatdan to‘g‘ri emas.

Ba’zi haqiqiy–model misollari

Bu misollar model ayrim nuqtalarda haqiqiy signalga juda yaqin bo‘lishini, ayrim nuqtalarda esa bir necha dB, hatto taxminan 10 dB atrofida og‘ishi mumkinligini ko‘rsatadi. MAE va RMSE ning alohida nuqtalardan ko‘ra mazmunliroq bo‘lishiga sabab — ular butun tasdiqlash to‘plamining umumiy samaradorligini umumlashtiradi.

MATLAB modeli to‘g‘ri qo‘llanganmi?

Tadqiqot qo‘shimcha nazoratni ham bajaradi: COST-231 Hata tenglamasi qo‘lda hisoblanadi va bir xil parametrlar MATLAB chiqishi bilan taqqoslanadi.

Birinchi namunada:

\[ RSRP_{\mathrm{analitik}} = -96.70\ \mathrm{dBm} \]

va

\[ RSRP_{\mathrm{MATLAB}} = -96.64\ \mathrm{dBm} \]

topilgan.

Farq faqat

\[ 0.06\ \mathrm{dB} \]

atrofidadir.

Manbaning dastlabki 10 namuna uchun bergan analitik–MATLAB farqlari:

\[ 0.06-0.08\ \mathrm{dB} \]

oralig‘idadir.

Bu natija COST-231 formulasining MATLAB kodida son jihatdan izchil qo‘llanganini qo‘llab-quvvatlaydi.

Biroq bu yerda ikki alohida tasdiqlashni aralashtirmaslik kerak:

• Analitik tenglama ↔ MATLAB: Kod formula to‘g‘ri hisoblayaptimi yoki yo‘qmi, shuni sinaydi.
• MATLAB COST-231 ↔ haqiqiy G-NetTrack o‘lchovi: Tarqalish modeli haqiqiy muhitni qanchalik yaxshi ifodalashini sinaydi.

Birinchi taqqoslashdagi 0,06–0,08 dB farq haqiqiy dala bashorat xatosi 0,08 dB degani emas. Haqiqiy dala xatosini 3,64 dB MAE va 4,76 dB RMSE ifodalaydi.

Friis tenglamasi bu tadqiqotda nima uchun ishlatildi?

Maqola shuningdek erkin fazo sharoitlari uchun soddalashtirilgan Friis bog‘lanishini

\[ P_r(dB) = P_t(dB) + G_t(dBi) + G_r(dBi) + 20\log_{10} \left( \frac{\lambda}{4\pi d} \right) \]

beradi.

Biroq mualliflar Friis hisobi faqat dastlabki nazariy mos yozuv ekanini aniq bildiradi. Tadqiqotning asosiy tasdiqlash modeli COST-231 Hata-dir.

Shu sababli natijalarda “ikki model birgalikda tasdiqlandi” deyish to‘g‘ri emas. Yakuniy MAE/RMSE tasdiqlashi COST-231 Hata uchundir.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan natijalar

• G-NetTrack Lite yordamida haqiqiy LTE RSRP, RSRQ, SNR va GPS ma’lumotlarini dala muhitida to‘plash mumkin.
• CSV ma’lumotlarini MATLAB-ga ko‘chirib, geografik joylashuv va radio parametrlari bilan birga qayta ishlash mumkin.
• COST-231 Hata modeli MATLAB muhitida Las Villas uchun 4G qamrov bashoratini ishlab chiqargan.
• Analitik COST-231 hisoblari bilan MATLAB natijalari orasida taxminan 0,06–0,08 dB darajasida faqat sonli/yaxlitlash farqi ko‘rilgan.
• Haqiqiy RSRP bilan model bashorati orasida manba 3,64 dB MAE va 4,76 dB RMSE xabar qiladi.
• O‘rtacha bias −0,32 dB deb topilgan.
• Haqiqiy dala signali model egri chizig‘i atrofida mahalliy va tez o‘zgarishlar ko‘rsatadi.
• Manba COST-231 Hata o‘rganilgan turar-joy-shahar hududida dastlabki qamrov rejalashtirish uchun mos yondashuv taqdim etadi, degan xulosaga keladi.
• Operator e’lon qilgan qamrov ma’lumotlari dala kuzatuvlari bilan umuman mos ekani xabar qilinadi.

Tadqiqot isbotlamagan yoki cheklangan qoldirgan nuqtalar

• Natijalarni butun Ekvadorga yoki barcha LTE Band 2 tarmoqlariga bevosita umumlashtirib bo‘lmaydi.
• Bitta operator va bitta tadqiqot hududi o‘rganilgan.
• Filtrlashdan keyin tasdiqlash ma’lumotlar to‘plamining aniq namuna soni ochiq berilmagan.
• Chet qiymatlarni olib tashlash uchun obyektiv sonli chegara batafsil belgilanmagan.
• Walk Test ma’lumotlari Drive Test kabi batafsil alohida xato tahlili bilan taqdim etilmagan.
• RSRQ va SNR qayd etilgan bo‘lsa-da, bu tadqiqotda keng qamrovli miqdoriy model tasdiqlashi bajarilmagan.
• Operator qamrov xaritasi bilan moslik miqdoriy area-overlap metrikasi bilan baholanmagan.
• Ishlatilgan 46 dBm uzatuvchi quvvati, 17 dBi antenna kuchaytirishi va 2 dB feeder yo‘qotishi haqiqiy daladagi baza stansiyasining tasdiqlangan konfiguratsiyasi sifatida emas, muhandislik mos yozuvlar qiymatlari sifatida berilgan.
• “Absolute Error” deb nomlangan ayrim manba ustunlari va grafiklarida manfiy qiymatlar borligi sababli terminologiya nomuvofiq.
• MAE va RMSE ning qabul qilinarli bo‘lishi COST-231 Hata barcha mahalliy soyalashlarni yoki qisqa muddatli fadingni qayta yaratadi degani emas.

Manba va usul eslatmasi

To‘liq asl sarlavha:Modeling of 4G coverage using Matlab and validation with real measurements obtained through G-NetTrack.

Mualliflar: Jordy Alexander Toapanta Piguave, Ricardo Gianpiere Córdova Almeida va David Humberto Cárdenas Villacrés.

Muassasa: Salesian Polytechnic University, Telecommunications Systems Research Group–GISTEL, Ekvador.

Jurnal:Memoria Investigaciones en Ingeniería, Facultad de Ingeniería, Universidad de Montevideo, Urugvay.

Son / sahifalar: No. 30 (2026), 211–228.

DOI: 10.36561/ING.30.14.

Yuborilgan / qabul qilingan: 4-fevral 2026 / 14-aprel 2026.

Rasmiy onlayn nashr: Jurnalning joriy veb yozuvi maqola 16-iyun 2026 sanasida chop etilganini ko‘rsatadi.

Taqriz: Memoria Investigaciones en Ingeniería taqrizdan o‘tadigan ilmiy jurnal bo‘lib, kamida ikki tashqi muassasa baholovchisi ishtirokidagi double-blind review tizimini qo‘llashini bildiradi.

Litsenziya: Yuklangan nashr PDF-i CC BY-NC 4.0 ko‘rsatadi. Jurnalning joriy veb metadata-si va nashr siyosati esa CC BY 4.0 ko‘rsatadi. Bu litsenziya metadata farqi qayta foydalanish vaqtida hisobga olinishi kerak.

Tadqiqot turi: Miqdoriy, non-experimental, descriptive-comparative dala tasdiqlash va radio-tarqalish modellashtirish tadqiqoti.

Tadqiqot hududi: Las Villas residential area, Babahoyo, Ecuador.

Mobil tarmoq: CLARO_EC, LTE Band 2, 1900 MHz.

Dala o‘lchovi: Android mobil qurilmalarida G-NetTrack Lite yordamida Drive Test va Walk Test.

Asosiy mezonlar: RSRP, RSRQ, SNR, GPS joylashuvi, cell ID va boshqa tarmoq parametrlari.

Model: COST-231 Hata. Friis tenglamasi faqat soddalashtirilgan nazariy mos yozuv sifatida ishlatilgan.

Dasturiy ta’minot: MATLAB va LTE Toolbox; dala ma’lumotlari CSV formatida import qilingan.

Tasdiqlash: Manba MAE = 3,64 dB, RMSE = 4,76 dB va mean bias = −0,32 dB xabar qiladi. Moving-average smoothing faqat VI-rasmning vizual taqdimotida ishlatilgan; xato metrikalari xom o‘lchovlarga ko‘ra hisoblangan.

Ma’lumot sifati eslatmasi: Manba yaroqsiz yozuvlar, LTE tashqarisidagi texnologiyalar, serving-cell o‘zgarishi bo‘lgan ayrim segmentlar va ayrim chet qiymatlar chiqarilganini bildiradi. Shu bilan birga, filtrlashdan keyingi yakuniy namuna soni va outlier tanlash chegarasi batafsil berilmagan.

Terminologiya eslatmasi: Manbadagi “Absolute Error” grafik va ustunlarida manfiy qiymatlar bo‘lgani uchun bu ma’lumotlar matematik mutlaq xato emas, ishorali model–o‘lchov og‘ishi kabi ko‘rinadi. MAE esa alohida mutlaq qiymatlardan hisoblangan metrikadir.

Muallif hissalari: Maqolaning hissa bayoniga ko‘ra, uchala muallifning barchasi tadqiqot dizayni, ma’lumot to‘plash, ma’lumot tahlili, natijalarni muhokama qilish, yozish va yakuniy versiyani tasdiqlash bosqichlarining barchasiga hissa qo‘shgan.

Verianla Live: Juda mos. Eng kuchli Live Figure — Las Villas Drive Test marshrutida harakatlanayotgan mobil qurilmani, har bir GPS nuqtasidagi haqiqiy RSRP qiymatini va ayni nuqtadagi COST-231 bashoratini bir vaqtda ko‘rsatishdir. Pastki panelda signed residual, MAE va RMSE jonli yangilanishi mumkin. Ikkinchi modulda masofa o‘zgargan sari COST-231 yo‘l yo‘qotilishi va nazariy RSRP hisoblanishi mumkin. Miqdoriy ilovada PDF grafigidan ko‘z bilan taxmin qilib ma’lumot olinmasligi kerak; IV-jadval yoki original CSV source-of-truth bo‘lishi lozim.