Психотаълими гурӯҳӣ бар пояи Терапияи Маърифатӣ-Рафторӣ (ТМР; Cognitive Behavioral Therapy, CBT) равиши кӯтоҳмуддати дахолати равонӣ аст, ки барои омӯзондани робитаи эҳсос–андеша–рафтор ба иштирокчиён ва расондани стратегияҳои сохторёфтаи CBT, аз ҷумла бозарзёбии маърифатӣ, фаъолсозии рафторӣ, ҳалли масъала, оромсозӣ ва муқобила бо мушкилот дар муҳити гурӯҳӣ тарҳрезӣ шудааст. Ин таҳқиқоти квази-экспериментии беназорат ва ғайрирандомизатсияшуда дар як донишгоҳи давлатии Бразилия тағйироти нишонаҳои депрессия, изтироб ва стрессро дар 104 донишҷӯи бакалавр ва магистратура дар ҷараёни чорҳафтаинаи психотаълими гурӯҳӣ бар пояи CBT ва инчунин фарқ доштани намунаҳои тағйиротро байни шаклҳои онлайн ва рӯ ба рӯ баррасӣ кардааст.

Дар зермиқёсҳои депрессия, изтироб ва стресси DASS-21 бо гузашти вақт коҳишҳои аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок мушоҳида шуданд; қиматҳои partial eta-squared, ки дар манбаъ гузориш шудаанд, мутаносибан 0.232, 0.182 ва 0.172 буданд. Холи депрессияи BDI-II аз 22.63 ба 16.76 ва холи изтироби HAM-A аз 23.80 ба 17.29 коҳиш ёфта, барои таъсири вақт дар ҳар ду шкала ηp²=0.333 гузориш шуд. Дар маҷмӯъ, гурӯҳҳои онлайн ва рӯ ба рӯ намунаҳои монанди коҳиши нишонаҳоро нишон доданд.

Бо вуҷуди ин, таҳқиқот исбот намекунад, ки психотаълими онлайн ва рӯ ба рӯ ба ҳам баробаранд. Иштирокчиён рандомизатсия нашуданд, гурӯҳи назоратии бе дахолат истифода нашуд ва таҳқиқот бо тарҳи equivalence ё non-inferiority гузаронида нашуд. Илова бар ин, сатҳи тарки иштирок дар гурӯҳи онлайн, ки %70.2 гузориш шуд, аз сатҳи %37.9 дар гурӯҳи рӯ ба рӯ ба таври намоён баландтар аст. Аз ин рӯ, натиҷаҳо тағйироти кӯтоҳмуддати нишонаҳоро дар донишҷӯёне, ки дахолатро ба анҷом расонданд, дастгирӣ мекунанд, аммо самаранокии дарозмуддат ё баробарии клиникии ду шакли пешниҳоди барномаро тасдиқ намекунанд.

Масъалаи асосии таҳқиқот

Донишҷӯёни донишгоҳ метавонанд дар натиҷаи талаботи академӣ, гузаришҳои рушди шахсӣ, фишорҳои иқтисодӣ ва тағйироти ҳаёти иҷтимоӣ аз ҷиҳати депрессия, изтироб ва стресс бори муҳими солимии равониро таҷриба кунанд. Дар баробари ин, имконияти психотерапияи инфиродӣ бинобар маҳдудиятҳои вақт ва хароҷот метавонад ба ҳамаи донишҷӯён ба як андоза дастрас набошад.

Саволи асосие, ки таҳқиқот баррасӣ мекунад, танҳо ин нест, ки пас аз як барномаи психотаълимӣ нишонаҳо коҳиш меёбанд ё не. Муҳаққиқон инчунин санҷиданд, ки оё ҳамон барномаи сохторёфтаи бар пояи CBT ҳангоми гузариш ба формати гурӯҳии онлайн намунаҳои тағйироти нишонаҳоро ба шакли рӯ ба рӯ монанд ба вуҷуд меорад ё не.

Ин савол махсусан аз нигоҳи солимии равонии рақамӣ муҳим аст. Пешниҳоди онлайн метавонад монеаҳои ҷуғрофиро коҳиш диҳад ва ба донишҷӯёни бештар расад; аммо дастрасӣ ва идома додани иштирок дар барнома як мафҳум нестанд. Сатҳи баланди тарки иштирок дар қисми онлайн ин фарқро мустақиман намоён мекунад.

Психотаълими Гурӯҳӣ Бар Пояи CBT Чист?

Психотаълими гурӯҳӣ бар пояи CBT равиши дахолати равонӣ мебошад, ки модели эҳсос–андеша–рафтор ва усулҳои асосии муқобила бо мушкилоти терапияи маърифатӣ-рафториро тавассути омӯзиши сохторёфта, муҳокимаи гурӯҳӣ ва машқҳои байниҷаласавӣ ба якчанд иштирокчӣ мерасонад; дар таҳқиқоти ҳозира ин равиш чор ҳафта, ҳафтае як маротиба дар ҷаласаҳои 90-дақиқаӣ татбиқ шуда, ба идоракунии депрессия, изтироб ва стресс равона гардид.

Психотаълим ва CBT-и пурраи инфиродӣ як чиз нестанд

Протоколи таҳқиқот ба принсипҳои CBT асос ёфтааст, аммо протоколи психотерапияи инфиродишудаи дарозмуддат нест. Сохтор махсусан ба додани маълумот дар бораи нишонаҳо, омӯзондани модели маърифатӣ, шинохтани андешаҳои ғайрифаъол ва рушди малакаҳои муқобила бо мушкилот, ки дар ҳаёти ҳаррӯза татбиқ мешаванд, асос ёфтааст.

Аз ин рӯ, натиҷаҳои таҳқиқот набояд ба шакли “чор ҷаласа барои ҳар гуна депрессия ё изтироб ҷойгузини табобати пурраи CBT мешаванд” тафсир шаванд. Таҳқиқот тағйироти кӯтоҳмуддати нишонаҳоро дар баъзе донишҷӯёни донишгоҳ пас аз психотаълими кӯтоҳ ва сохторёфтаи гурӯҳӣ баррасӣ кардааст.

Мазмуни чор ҷаласа

Кӣ ба таҳқиқот дохил карда шуд?

Иштирокчиён донишҷӯёни бакалавр ё магистратураи як донишгоҳи давлатии ҷануби Бразилия буданд. Барои иштирок дар таҳқиқот ҳадди ақал 18-сола будан лозим буд. Донишҷӯён аз соҳаҳои гуногуни академӣ, аз ҷумла илмҳои гуманитарӣ, биологӣ, табиӣ ва илмҳои бунёдӣ/дақиқ иштирок доштанд.

Донишҷӯёне, ки муваққатан донишгоҳро тарк карда буданд, ва шахсоне, ки дар давраи ҷамъоварии маълумот психотерапия мегирифтанд, аз таҳқиқот хориҷ шуданд. Ин хориҷкунӣ маҳдудияти методологие буд, ки ҳадаф дошт таъсири дигар дахолатҳои фаъоли психотерапевтиро ҳангоми психотаълими гурӯҳӣ коҳиш диҳад.

Андозаи намуна чӣ гуна банақшагирӣ шуд?

Таҳлили a priori-и қувва бо истифода аз G*Power 3.1.9.7 барои repeated-measures ANOVA бо ду гурӯҳ × ду ченкунӣ анҷом дода шуд. Дар манбаъ бо фарзияҳои partial eta-squared ηp²=0.04, α=0.05 ва қувваи омории %95 андозаи ҳадди ақали намуна 80 ҳисоб шуд. Намунаи ниҳоии 104-нафара аз ин рақам бештар буд.

Воситаҳои ченкунӣ

DASS-21 ва BDI-II воситаҳои худбаҳодиҳӣ мебошанд. HAM-A бошад шкалаест, ки аз ҷониби клинитсист/арзёбанда холгузорӣ мешавад. Тағйир ёфтани ин манбаъҳои гуногуни ченкунӣ ба як самт хусусияти методологии муфидеро ташкил медиҳад, ки нишон медиҳад коҳиши нишонаҳо танҳо ба як шкалаи худбаҳодиҳӣ вобаста нест.

Мутобиқати дохилии шкалаҳо

Дар намунаи таҳқиқот қиматҳои Cronbach alpha-и зермиқёсҳои DASS-21 дар оғози таҳқиқот барои депрессия 0.90, барои изтироб 0.84 ва барои стресс 0.83; дар арзёбии ниҳоӣ мутаносибан 0.88, 0.81 ва 0.79 буданд. BDI-II дар оғози таҳқиқот 0.90 ва дар арзёбии ниҳоӣ 0.91; HAM-A бошад дар ҳар ду ченкунӣ қимати alpha-и 0.88 дошт. Манбаъ ин қиматҳоро ҳамчун нишондиҳандаи мутобиқати дохилии кофӣ то баланди шкалаҳои истифодашуда дар намунаи ҳозира пешниҳод мекунад.

Фосилаи байни скрининг ва ченкунии пеш аз дахолат

Ду мавҷи ҷалби иштирокчиён дар Сентябр 2022 ва Март 2023 гузаронида шуданд. Фосилаи байни скрининги аввалини онлайн ва арзёбии пеш аз дахолати рӯ ба рӯ вобаста ба дастрасии иштирокчӣ ва мавҷи ҷалб тақрибан аз ду то шаш моҳ тағйир мекард.

Ин таъхир якхела набуд. Бо вуҷуди ин, тағйир наёфтани назарраси холҳои DASS-21 байни скрининг ва арзёбии пеш аз дахолат як нуқтаи иловагии вақтӣ фароҳам овард, ки нишонаҳо пеш аз оғози дахолат нисбатан устувор буданд.

Оё Татбиқи Онлайн ва Рӯ ба Рӯ Баробаранд?

Ин таҳқиқот нишон намедиҳад, ки психотаълими гурӯҳӣ бар пояи CBT дар шаклҳои онлайн ва рӯ ба рӯ баробар аст; гарчанде барои аксари нишонаҳо дар ҳар ду формат намунаҳои монанди тағйирот мушоҳида шуданд, иштирокчиён рандомизатсия нашуданд ва таҳқиқот бо тарҳи equivalence ё non-inferiority банақшагирӣ нашуд, аз ин рӯ натиҷаи “фарқи аҳамиятнок ёфт нашуд” наметавонад ҳамчун “ду усул баробаранд” тафсир шавад.

Гурӯҳҳо чӣ гуна муайян шуданд?

Тақсимот ба гурӯҳи онлайн ё рӯ ба рӯ на бо интихоби иштирокчӣ ва на бо рандомизатсия анҷом дода шуд. Тақсимот асосан аз рӯи мувофиқати ҷадвал ва шароити логистикӣ сурат гирифт. Ин вазъ имкон медиҳад, ки хусусиятҳои дар ибтидо ченнашуда байни ду формат ба таври гуногун тақсим шуда бошанд.

Ҳар гурӯҳ ҳадди аксар аз 20 нафар иборат буд ва аз ҷониби як терапевт, як ёвари терапевт ва як нозир гузаронида шуд. Се гурӯҳи онлайн ва панҷ гурӯҳи рӯ ба рӯ гузаронида шуданд. Мазмун ва сохтори ҷаласаҳо дар ҳар ду формат яксон нигоҳ дошта шуданд.

Кӯрии арзёбанда

Ченкуниҳо аз ҷониби донишҷӯёни соли охири равоншиносӣ, ки омӯзиш дида буданд, анҷом дода шуданд. Терапевтҳое, ки дахолатро мегузарониданд, дар раванди ҷамъоварии маълумот иштирок накарданд. Арзёбандагон нисбат ба он ки иштирокчӣ дар гурӯҳи онлайн ё рӯ ба рӯ қарор дорад, кӯр буданд; аммо кӯрӣ нисбат ба он ки ченкунӣ пеш ё пас аз дахолат аст, таъмин карда нашуд. Эътимоднокии байни арзёбандагон низ ба таври формалӣ алоҳида чен карда нашуд.

Содиқӣ ба протокол

Дар ҳар ду шакли татбиқ ҳамон як дастур ва сохтор истифода шуд. Бо вуҷуди ин, fidelity checklist-и мустақиле, ки дараҷаи риояи протоколи муайяншударо дар ҳар ҷаласа холгузорӣ кунад, мавҷуд набуд. Манбаъ мегӯяд, ки содиқӣ ба протокол тавассути омӯзиши иҷрокунандагон ва супервизияи доимӣ аз ҷониби таҳиягарон дастгирӣ мешуд.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Ҷараёни иштирокчиён

Гарчанде дар Figure 1-и манбаъ ду қуттии скрининги рӯ ба рӯ ҳамчун N=90 ва N=200 нишон дода шудаанд, матни усул шумораи умумии арзёбиҳои рӯ ба рӯро 246 гузориш мекунад. Азбаски махраҷҳои баъдии attrition дар манбаъ — 151 онлайн ва 95 рӯ ба рӯ — низ дар маҷмӯъ 246 мешаванд, Verianla дар ҷараёни асосӣ қимати матнии 246-ро асос мегирад ва фарқи байни расм ва матнро ҳамчун номуайянии гузоришдиҳии дохили манбаъ нигоҳ медорад.

Хусусиятҳои намунаи ниҳоӣ

Оё гурӯҳҳои онлайн ва рӯ ба рӯ пеш аз дахолат қобили муқоиса буданд?

Дар арзёбии пеш аз дахолат гурӯҳҳо аз рӯи тақсимоти ҷинс, мавҷудияти ташхиси солимии равонӣ, синну сол, холҳои депрессия, изтироб ва стресси DASS-21, депрессияи BDI-II ва изтироби HAM-A фарқи аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок нишон надоданд. Ин ҷойгузини рандомизатсия нест; аммо нишон медиҳад, ки дар тағйирёбандаҳои асосии клиникии ченшуда фарқи равшани ибтидоӣ набуд.

Таҳлили оморӣ

Дар таҳлилҳои тавсифӣ басомад, миёна ва инҳирофи стандартӣ истифода шуданд. Хусусиятҳои ибтидоии шаклҳои татбиқ ва гурӯҳҳои ташхис бо санҷишҳои хи-квадрат ва t-test муқоиса шуданд. Импутатсияи маълумоти гумшуда анҷом дода нашуд ва танҳо иштирокчиёне, ки ҳамаи арзёбиҳои лозимиро анҷом доданд, таҳлил шуданд; яъне равиши complete-case истифода шуд.

Дар таҳлилҳои натиҷаи асосӣ repeated-measures ANOVA истифода шуд, ки ду between-subject фактор — шакли татбиқ ва мавҷудияти ташхиси пешинаи солимии равонӣ — ро бо омили within-subject-и вақт муттаҳид мекард.

Дар зермиқёси депрессияи DASS-21 санҷиши Mauchly нишон дод, ки фарзияи сферикалӣ вайрон шудааст: W=0.933, χ²(2)=6.843, p=0.033. Аз ин рӯ, ислоҳи Huynh–Feldt ε=0.983 истифода шуд. Барои изтироб ва стресси DASS сферикалӣ қабул шуд. Азбаски BDI-II ва HAM-A танҳо ду нуқтаи вақт доранд, фарзияи сферикалӣ ба таври автоматӣ иҷро мешавад.

Андозаи таъсир бо partial eta-squared (ηp²) гузориш шуд; манбаъ фосилаи 0.01–0.039-ро таъсири хурд, 0.06–0.11-ро миёна ва аз 0.14 болотарро таъсири калон гурӯҳбандӣ кардааст.

Натиҷаҳои вақт дар DASS-21

Дар муқоисаҳои Bonferroni дида шуд, ки холҳои пас аз дахолат ҳам аз скрининг ва ҳам аз холҳои пеш аз дахолат пасттаранд. Байни скрининг ва ченкунии пеш аз дахолат фарқи аҳамиятнок ёфт нашуд. Манбаъ мегӯяд, ки гурӯҳбандии шиддати DASS-21 дар маҷмӯъ аз сатҳи миёна ба сатҳи сабук гузашт.

Натиҷаҳои BDI-II ва HAM-A

Натиҷаҳои BDI-II ва HAM-A бо самти асосии DASS-21 мувофиқанд: миёнаи нишонаҳои депрессия ва изтироб пас аз дахолат пасттар аст.

Тағйирот вобаста ба шакли татбиқ

Таъсири мутақобилаи time × modality дар депрессияи DASS-21 аз натиҷаҳои дигар фарқ мекунад. Дар арзёбии post hoc шиддати депрессия дар гурӯҳи рӯ ба рӯ дар нуқтаи скрининги аввал баландтар буд, аммо ин фарқ дар арзёбии пеш аз дахолат аз байн рафт. Аз ин рӯ, натиҷа нишон намедиҳад, ки психотаълими рӯ ба рӯ барои депрессия аз дахолати онлайн қавитар аст.

Оё мавҷудияти ташхиси пешинаи солимии равонӣ натиҷаҳоро тағйир дод?

Дар депрессияи DASS-21 барои ҳолати ташхис таъсири аҳамиятноки between-subjects мушоҳида шуд: F(1,100)=6.651, p=0.011, ηp²=0.062. Иштирокчиёне, ки қаблан ташхиси солимии равонӣ гузориш карда буданд, дар тамоми нуқтаҳои арзёбӣ сатҳи баландтари депрессия доштанд.

Бо вуҷуди ин, таъсирҳои мутақобилаи time × diagnosis ва time × modality × diagnosis дар ҳеҷ натиҷа аҳамиятнок набуданд. Барои BDI-II ва HAM-A низ таъсири мутақобилаи аҳамиятноки вақт вобаста ба шакли татбиқ ё ҳолати ташхиси пешина нишон дода нашуд.

Сатҳи баланди тарки иштирок дар шакли онлайн

Ин натиҷа ҷанбаи татбиқро нишон медиҳад, ки аз тағйироти нишонаҳои клиникӣ фарқ мекунад. Дар иштирокчиёни онлайн ва рӯ ба рӯ, ки дахолатро ба анҷом расонданд, коҳиши монанди нишонаҳо мушоҳида шуда метавонад; аммо барои шахсоне, ки дар ибтидо ба ҷараёни онлайн ворид шуданд, идома додани барнома мушкилтар буд.

Иштирокчиёни анҷомдода ва анҷомнадода аз рӯи тақсимоти ибтидоии ҷинс ва холҳои депрессия, изтироб ва стресси DASS-21 фарқи аҳамиятнок нишон надоданд. Ин бозёфт аз рӯи хусусиятҳои ченшуда далели attrition-и систематикиро нишон намедиҳад; аммо таъсирҳои self-selection вобаста ба ангезаи ченнашуда, дастрасӣ ба технология, чандирии ҷадвал ё хусусиятҳои дигарро истисно намекунад.

Оё Коҳиши Нишонаҳо Таъсири Қатъии Сабабии Дахолатро Исбот Мекунад?

Не. Гарчанде устувор мондани холҳои DASS-21 байни скрининг ва пеш аз дахолат ва коҳиши онҳо пас аз давраи чорҳафтаинаи психотаълим намунаи қавии вақтӣ, мувофиқ бо давраи дахолат фароҳам меорад, набудани гурӯҳи назоратӣ ва рандомизатсия имкон намедиҳад, ки таъсири интизорӣ, дастгирии гурӯҳӣ, regression to the mean, тағйирёбии табиии нишонаҳо ва дигар тағйирёбандаҳои ҳамзамон пурра истисно шаванд.

Чаро набудани гурӯҳи назоратӣ муҳим аст?

Гурӯҳи бе дахолат ё назорати фаъол нишон медод, ки нишонаҳо дар донишҷӯёни монанде, ки бе иштирок дар дахолат ҳамон муддатро мегузаронанд, чӣ гуна тағйир меёбанд. Азбаски чунин муқоиса вуҷуд надорад, муайян кардан мумкин нест, ки чӣ қадар аз коҳиши pre–post ба мазмуни махсуси психотаълим ва чӣ қадар ба омилҳои ғайриспецификӣ, ба монанди ҳамкории гурӯҳӣ ё вақт, вобаста аст.

Чаро устувории скрининг–пешсанҷиш боз ҳам муфид аст?

Тағйир наёфтани назарраси DASS-21 байни скрининг ва pre-test як нуқтаи иловагии табиии муқоисавӣ фароҳам меорад, ки нишон медиҳад нишонаҳо дар давраи интизории тағйирёбандаи аз ду то шаш моҳ пеш аз дахолат ба таври систематикӣ коҳиш наёфтаанд. Ин хусусият шарҳи “танҳо аз сабаби гузаштани вақт коҳиш ёфт” ро суст мекунад; аммо ҷойгузини гурӯҳи назоратии формалӣ нест.

Натиҷаи дарозмуддат маълум нест

Арзёбии ниҳоӣ тақрибан як ҳафта пас аз анҷоми чор ҷаласа гузаронида шуд. Азбаски дар моҳҳои баъдӣ ченкунии пайгирӣ анҷом дода нашуд, маълум нест, ки коҳиши нишонаҳо нигоҳ дошта мешавад, дубора меафзояд ё иштирокчиён ба дигар хизматрасониҳои нигоҳубин эҳтиёҷ пайдо мекунанд.

Кластербандии гурӯҳӣ таҳлил нашуд

Иштирокчиён дар ҳашт гурӯҳи алоҳидаи дахолат ва бо дастаҳои гуногуни фасилитатор ширкат доштанд. Бо вуҷуди ин, кластербандии шахсон дар як гурӯҳ ё зери як фасилитатор дар модели оморӣ алоҳида ба ҳисоб гирифта нашуд. Динамикаи гурӯҳӣ ё фарқиятҳои терапевтҳо метавонанд ба вариатсияи натиҷаҳо саҳм гузошта бошанд.

Риояи вазифаҳои хонагӣ чен карда нашуд

Дар ҳар ҷаласа корҳои ҳафтаи гузашта дар гурӯҳ бозбинӣ шуданд ва иштирокчиён метавонистанд таҷрибаи истифодаи онҳоро ихтиёран мубодила кунанд. Аммо homework adherence-и инфиродӣ ба таври сохторёфта ё миқдорӣ чен карда нашуд. Аз ин рӯ, санҷидан мумкин набуд, ки шахсоне, ки вазифаҳои хонагиро мунтазамтар анҷом медоданд, беҳбудии бештар доштанд ё не.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• Дар давраи чорҳафтаинаи психотаълими гурӯҳӣ бар пояи CBT нишонаҳои депрессия, изтироб ва стресс коҳиш ёфтанд.
• Таъсирҳои асосии вақт дар DASS-21 аз ҷониби манбаъ бо андозаҳои калони таъсир гузориш шуданд.
• Натиҷаҳои BDI-II ва HAM-A низ аз пешсанҷиш то пассанҷиш коҳиши аҳамиятнок нишон доданд.
• Барои аксари натиҷаҳои нишонаҳо, намунаҳои тағйироти гурӯҳҳои онлайн ва рӯ ба рӯ бо гузашти вақт ба таври аҳамиятнок фарқ накарданд.
• Донишҷӯёне, ки қаблан ташхиси солимии равонӣ доштанд, дар DASS-21 депрессия дар маҷмӯъ сатҳи баландтари нишонаҳо нишон доданд.
• Талафоти иштирокчиён дар шакли онлайн аз шакли рӯ ба рӯ ба таври намоён баландтар буд.
• Устувории ченкуниҳои DASS-21 байни скрининг ва пеш аз дахолат робитаи вақтӣеро тақвият медиҳад, ки коҳиши нишонаҳо дар давраи психотаълим ба вуҷуд омадааст.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Нишон дода нашудааст, ки психотаълими бар пояи CBT дар шаклҳои онлайн ва рӯ ба рӯ аз ҷиҳати клиникӣ баробар аст.
• Тасдиқ нашудааст, ки психотаълими онлайн нисбат ба шакли рӯ ба рӯ таъсири клиникии беҳтар ё бадтар дорад.
• Аз ҷиҳати сабабӣ исбот нашудааст, ки коҳиши нишонаҳо танҳо аз протоколи психотаълим бармеояд.
• Нишон дода нашудааст, ки натиҷаҳои чорҳафтаина дар дарозмуддат нигоҳ дошта мешаванд.
• Нишон дода нашудааст, ки барнома метавонад ҷойгузини психотерапияи инфиродӣ шавад.
• Санҷида нашудааст, ки барнома ҳамчун табобати мустақил барои ихтилолҳои вазнини равонӣ кофӣ аст.
• Таҳқиқот модели инфиродишудае таҳия накардааст, ки пешгӯӣ кунад барои кадом донишҷӯ формати онлайн ва барои кадом донишҷӯ формати рӯ ба рӯ муносибтар аст.
• Механизмҳое, ки сабаби баландтар будани талафоти иштирок дар онлайн шудаанд, мустақиман муайян нашудаанд.

Маҳдудиятҳои асосӣ

Гурӯҳи назоратӣ нест: Механизмҳои эҳтимолии беҳбудӣ берун аз давраи дахолат пурра ҷудо карда намешаванд.

Рандомизатсия нест: Шакли татбиқ аз рӯи ҷадвал ва шароити логистикӣ муайян шудааст; confounder-ҳои ченнашуда метавонанд боқӣ монанд.

Тарҳи баробарӣ нест: Non-significant modality differences баробарии форматҳои онлайн ва рӯ ба рӯро исбот намекунад.

Арзёбии пайгирӣ нест: Маълум нест, ки дастовардҳо дар тӯли моҳҳо ё солҳо нигоҳ дошта мешаванд ё не.

Attrition-и баланд: Хусусан талафоти %70.2 дар шохаи онлайн умумикунонии натиҷаҳои intervention-completer-ро ба тамоми гурӯҳи ибтидоӣ маҳдуд мекунад.

Кластербандӣ ба модел дохил нашудааст: Таъсирҳои гурӯҳ ва фасилитатор дар statistical model ҳамчун random effect ё сохтори cluster алоҳида арзёбӣ нашудаанд.

Formal fidelity checklist вуҷуд надорад: Гарчанде омӯзиши иҷрокунандагон ва супервизия мавҷуд буд, содиқӣ ба протокол дар сатҳи ҷаласа ба таври ададӣ чен карда нашуд.

Риояи вазифаи хонагӣ миқдорӣ нест: Дараҷаи анҷом додани корҳои байниҷаласавӣ аз ҷониби иштирокчӣ ба таври систематикӣ таҳлил нашудааст.

Ҳама шкалаҳо дар ҳамаи нуқтаҳои вақт истифода нашудаанд: DASS-21 дар се нуқтаи вақт, BDI-II ва HAM-A танҳо дар ду нуқтаи вақт истифода шуданд.

Протоколи хатари шадид: Протоколи стандартии формалии арзёбии андешаи шадиди худкушӣ/хатар истифода нашуд; шахсоне, ки нороҳатии аз ҷиҳати клиникӣ намоён доштанд, ба хизматрасониҳои дастгирӣ роҳнамоӣ шуданд.

Номувофиқии ҷараён дар дохили манбаъ: Қиматҳои N=90 ва N=200 дар ду қуттии face-to-face screening-и Figure 1 дар саҳифаи 5 дар маҷмӯъ 290 мешаванд, дар ҳоле ки матни усул pre-intervention assessment-и 246 нафарро гузориш мекунад. Таҳлили асосӣ ва махраҷҳои attrition бо рақами 246 мувофиқанд.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ: Comparing Digital and In-Person CBT-Based Group Psychoeducation for Anxiety, Depression, and Stress in University Students: A Quasi-Experimental Study

Муаллифон: Francielle Assumpção; Gabriela Oltramari; Gabriel Henrique Bomfim de França; Natália Martins Dias; Fernanda Machado Lopes.

Муаллифи масъул: Fernanda Machado Lopes.

Муассиса: Department of Psychology, Universidade Federal de Santa Catarina (UFSC), Florianópolis, Brazil.

Маҷалла: Psychiatry International.

Ношир: MDPI, Basel, Switzerland.

Сабти библиографӣ: Psychiatry International, 2026, 7(4), 162.

DOI: 10.3390/psychiatryint7040162

Таърихи нашр: Қабул 11 Май 2026; бознигарӣ 29 Июн 2026; қабул 14 Июл 2026; нашр 21 Июл 2026.

Ҳолати ҳамсолсанҷӣ: Psychiatry International аз ҷониби MDPI ҳамчун маҷаллаи ҳамсолсанҷишудаи дастраси кушода нашр мешавад; манбаъ мақолаи нашршудаи version-of-record мебошад.

Навъи манбаъ: Таҳқиқоти квази-экспериментии дахолати равонӣ, ки гурӯҳи назоратӣ надорад, рандомизатсия нашудааст ва pre–post-ро дар ду шакли татбиқ муқоиса мекунад.

Намунаи ниҳоӣ: 104 донишҷӯи донишгоҳ; онлайн n=45, рӯ ба рӯ n=59.

Дахолат: Чор ҷаласаи психотаълими гурӯҳӣ бар пояи CBT; ҳафтае як маротиба, ҳар кадом 90 дақиқа, дар маҷмӯъ чор ҳафта.

Шакли татбиқ: Онлайн ё рӯ ба рӯ дар синфхонаи донишгоҳ; тақсимот аз рӯи ҷадвал ва шароити логистикӣ, бе рандомизатсия анҷом дода шуд.

Сохтори гурӯҳ: Барои ҳар гурӯҳ ҳадди аксар 20 иштирокчӣ; терапевт, ёвари терапевт ва нозир; дар маҷмӯъ се гурӯҳи онлайн ва панҷ гурӯҳи рӯ ба рӯ.

Воситаҳои психометрӣ: Depression, Anxiety and Stress Scale–21 (DASS-21); Beck Depression Inventory–II (BDI-II); Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A).

Вақтҳои ченкунӣ: Барои DASS-21 скрининг, pre-test ва post-test; барои BDI-II ва HAM-A pre-test ва post-test.

Равиши таҳлил: Омори тавсифӣ, хи-квадрат, t-test, complete-case analysis ва repeated-measures ANOVA. Between-subject факторҳо шакли татбиқ ва ташхиси пешинаи солимии равонӣ; within-subject фактор вақт.

Ислоҳи сферикалӣ: Барои депрессияи DASS-21 Mauchly W=0.933, χ²(2)=6.843, p=0.033; Huynh–Feldt ε=0.983 истифода шуд.

Таъсирҳои асосии вақти DASS-21: Депрессия ηp²=0.232; изтироб ηp²=0.182; стресс ηp²=0.172; ҳамаи таъсирҳои вақт p≤0.001.

BDI-II: 22.63 ± 10.975 → 16.76 ± 10.577; F(1,100)=49.931; p≤0.001; ηp²=0.333.

HAM-A: 23.80 ± 11.047 → 17.29 ± 9.803; F(1,100)=49.907; p≤0.001; ηp²=0.333.

Натиҷаи modality: Барои аксари outcome таъсири мутақобилаи time × modality аҳамиятнок нест. Дар депрессияи DASS-21 таъсири мутақобилаи хурд дар сатҳи F=4.003, p=0.020, ηp²=0.038 мавҷуд аст ва манбаъ онро бо фарқи ибтидоӣ дар нуқтаи аввалини screening вобаста мекунад.

Attrition: Манбаъ барои формати онлайн сатҳи тарки иштирок %70.2 ва барои формати рӯ ба рӯ %37.9 гузориш мекунад.

Иҷозатнома: Creative Commons Attribution (CC BY).

Маблағгузорӣ: Natália Martins Dias ва Fernanda Machado Lopes аз ҷониби грантҳои маҳсулнокии таҳқиқотии Brazilian National Council for Scientific and Technological Development (CNPq) дастгирӣ шудаанд; рақамҳои грант 303590/2022-0 ва 305398/2023-7.

Ахлоқ: Universidade Federal de Santa Catarina Research Ethics Committee; CAAE 57811222.3.0000.0121; Approval No. 5.426.521; 24 Май 2022.

Ризоияти огоҳона: Аз ҳамаи иштирокчиён гирифта шудааст.

Дастрасии додаҳо: Муаллифони манбаъ мегӯянд, ки додаҳои аслии таҳқиқотро дар маҷмӯаи додаҳои Google Sheets-и дастрасии кушода мубодила кардаанд ва пайванд 11 Май 2026 дастрас буд.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон бархӯрди эҳтимолии манфиатҳоро вобаста ба таҳқиқот, муаллифӣ ё нашр гузориш надодаанд.

Саҳми муаллифон: Francielle Assumpção ва Fernanda Machado Lopes барои тарҳи таҳқиқот; Francielle Assumpção, Gabriel Henrique Bomfim de França ва Gabriela Oltramari барои ҷамъоварии маълумот; Natália Martins Dias ва Fernanda Machado Lopes барои таҳлили маълумот ва бознигарии интиқодии мақола масъул буданд. Ҳама муаллифон ба корҳои техникӣ, тафсири маълумот ва омодасозии мақола саҳм гузоштаанд.

Ёддошти гузоришдиҳии дохили манбаъ: Диаграммаи ҷараёни иштирокчиён дар саҳифаи 5 ду қуттии скрининги рӯ ба рӯро ҳамчун N=90 ва N=200 нишон медиҳад, дар ҳоле ки матни усул мегӯяд 246 нафар pre-intervention assessment-ро анҷом додаанд. Махраҷҳои баъдии attrition — 151 онлайн + 95 рӯ ба рӯ = 246 — қимати матниро дастгирӣ мекунанд. Манбаъ ин фарқи расм–матнро алоҳида шарҳ намедиҳад.

Ҳадди асосии тафсир: Таҳқиқот дар донишҷӯёни донишгоҳе, ки дахолатро ба анҷом расонданд, коҳиши кӯтоҳмуддати депрессия, изтироб ва стрессро ҳамзамон бо давраи чорҳафтаинаи психотаълими гурӯҳӣ бар пояи CBT нишон медиҳад. Азбаски гурӯҳи назоратӣ ва рандомизатсия вуҷуд надоранд, таъсири қатъии сабабии табобат исбот намешавад; азбаски тарҳи equivalence/non-inferiority вуҷуд надорад, хулоса кардан мумкин нест, ки форматҳои онлайн ва рӯ ба рӯ баробаранд; азбаски пайгирӣ вуҷуд надорад, пойдории дарозмуддати дастовардҳо маълум нест.