Академиялык изилдөөлөр, түшүнүктүү тил

Verianla | Кыргызча академиялык изилдөөлөр жана илим

05 октябрь 2026, Дүйшөмбү
VERİANLAКөз карандысыз илимий басма
Менюну ачуу же жабуу
...
Башкы бет / Коомдук илимдер / Психология / Университет Студенттеринде Тынчсыздануу, Депрессия жана Стресс үчүн Санариптик жана Бетме-бет КЖТ Негизиндеги Топтук Психобилим Берүүнү Салыштыруу
Психология

Университет Студенттеринде Тынчсыздануу, Депрессия жана Стресс үчүн Санариптик жана Бетме-бет КЖТ Негизиндеги Топтук Психобилим Берүүнү Салыштыруу

Когнитивдик Жүрүм-турумдук Терапияга (КЖТ; Cognitive Behavioral Therapy, CBT) негизделген топтук психобилим берүү катышуучуларга сезим–ой–жүрүм-турум байланышын үйрөтүүгө жана когнитивдик кайра баалоо, жүрүм-турумду активдештирүү, көйгөй чечүү, бошоңдоо жана күрөшүү сыяктуу түзүмдөлгөн КЖТ стратегияларын топтук чөйрөдө жеткирүүгө арналган кыска мөөнөттүү психологиялык кийлигишүү ыкмасы.

05/10/2026  Veri Anla 18 көрүү
Университет Студенттеринде Тынчсыздануу, Депрессия жана Стресс үчүн Санариптик жана Бетме-бет КЖТ Негизиндеги Топтук Психобилим Берүүнү Салыштыруу

Когнитивдик Жүрүм-турумдук Терапияга (КЖТ; Cognitive Behavioral Therapy, CBT) негизделген топтук психобилим берүү катышуучуларга сезим–ой–жүрүм-турум байланышын үйрөтүүгө жана когнитивдик кайра баалоо, жүрүм-турумду активдештирүү, көйгөй чечүү, бошоңдоо жана күрөшүү сыяктуу түзүмдөлгөн КЖТ стратегияларын топтук чөйрөдө жеткирүүгө арналган кыска мөөнөттүү психологиялык кийлигишүү ыкмасы. Бул көзөмөлсүз жана рандомизацияланбаган квази-эксперименттик изилдөө Бразилиядагы мамлекеттик университетте 104 бакалавр жана магистратура студенттеринин төрт жумалык КЖТ негизиндеги топтук психобилим берүү процессинде депрессия, тынчсыздануу жана стресс белгилери кандай өзгөргөнүн жана өзгөрүү үлгүлөрү онлайн жана бетме-бет колдонуу форматтарынын ортосунда айырмаланган-айырмаланбаганын изилдеген.

DASS-21дин депрессия, тынчсыздануу жана стресс субшкалаларында убакыт өткөн сайын статистикалык жактан маанилүү төмөндөөлөр байкалган; булакта билдирилген жарым-жартылай эта-квадрат маанилери тиешелүүлүгүнө жараша 0.232, 0.182 жана 0.172 болгон. BDI-II депрессия упайы 22.63төн 16.76га, HAM-A тынчсыздануу упайы 23.80ден 17.29га төмөндөгөн жана эки шкаланын тең убакыт таасири үчүн ηp²=0.333 билдирилген. Жалпысынан онлайн жана бетме-бет топтор окшош симптом азаюу үлгүлөрүн көрсөткөн.

Бирок изилдөө онлайн жана бетме-бет психобилим берүү бири-бирине эквиваленттүү экенин далилдебейт. Катышуучулар рандомизацияланган эмес, кийлигишүүсүз көзөмөл тобу колдонулган эмес жана изилдөө equivalence же non-inferiority дизайны менен жүргүзүлгөн эмес. Мындан тышкары, онлайн топто билдирилген %70.2 таштап кетүү көрсөткүчү бетме-бет топтогу %37.9 көрсөткүчүнөн кыйла жогору. Ошондуктан жыйынтыктар кийлигишүүнү аяктаган студенттердеги кыска мөөнөттүү симптом өзгөрүүсүн колдойт, бирок узак мөөнөттүү натыйжалуулукту же эки колдонуу форматынын клиникалык эквиваленттүүлүгүн тастыктабайт.

Изилдөөнүн негизги маселеси

Университет студенттери академиялык талаптар, өнүгүү өтүүлөрү, экономикалык басымдар жана социалдык жашоодогу өзгөрүүлөр себептүү депрессия, тынчсыздануу жана стресс боюнча олуттуу психикалык саламаттык жүгүн баштан кечириши мүмкүн. Ошол эле учурда жеке психотерапиянын мүмкүнчүлүгү убакыт жана чыгым чектөөлөрүнөн улам бардык студенттерге бирдей деңгээлде жеткиликтүү болбой калышы мүмкүн.

Изилдөө караган негизги суроо психобилим берүү программасынан кийин белгилер азаябы же жокпу деген гана суроо эмес. Изилдөөчүлөр ошол эле түзүмдөлгөн КЖТ негизиндеги программа онлайн топ форматына өткөрүлгөндө бетме-бет колдонууга окшош симптом өзгөрүү үлгүлөрүн жаратабы же жокпу деген суроону да изилдешкен.

Бул суроо өзгөчө санариптик психикалык саламаттык жагынан маанилүү. Онлайн сунуш географиялык тоскоолдуктарды азайтып, көбүрөөк студентке жетиши мүмкүн; бирок жеткиликтүүлүк менен катышуучунун программаны улантышы бир эле түшүнүк эмес. Изилдөөдөгү онлайн таштап кетүүнүн жогорку көрсөткүчү бул айырманы түздөн-түз көрүнүктүү кылат.

КЖТ Негизиндеги Топтук Психобилим Берүү Деген Эмне?

КЖТ негизиндеги топтук психобилим берүү когнитивдик жүрүм-турумдук терапиянын сезим–ой–жүрүм-турум моделин жана негизги күрөшүү ыкмаларын түзүмдөлгөн билим берүү, топтук талкуу жана сессиялар аралык практикалар аркылуу бир нече катышуучуга жеткирген психологиялык кийлигишүү ыкмасы; учурдагы изилдөөдө бул ыкма төрт жума бою жумасына бир жолу 90 мүнөттүк сессиялар менен колдонулуп, депрессия, тынчсыздануу жана стресс башкарууга багытталган.

Психобилим берүү менен толук көлөмдөгү жеке КЖТ бир эле нерсе эмес

Изилдөөдөгү протокол КЖТ принциптерине негизделет, бирок жекелештирилген узак мөөнөттүү психотерапия протоколу эмес. Түзүм өзгөчө белгилер тууралуу маалымат берүү, когнитивдик моделди үйрөтүү, дисфункционалдык ойлорду таануу жана күнүмдүк жашоодо колдонууга боло турган күрөшүү көндүмдөрүн өнүктүрүүгө курулган.

Ошондуктан изилдөөнүн жыйынтыктары “төрт сессия ар кандай депрессия же тынчсыздануу үчүн толук КЖТ дарылоосунун ордун басат” деп чечмеленбеши керек. Изилдөө кыска, түзүмдөлгөн топтук психобилим берүүнүн айрым университет студенттериндеги кыска мөөнөттүү симптом өзгөрүүсүн караган.

Төрт сессиянын мазмуну

СессияНегизги тема жана максаттарНегизги ыкмалар / үй тапшырмалары
1Психобилим берүү; сезим, ой жана жүрүм-турум; когнитивдик модель; когнитивдик бурмалоолор; альтернативдүү ойлор; Дисфункционалдык Ойлорду КаттооКогнитивдик бурмалоолорду аныктоо жана альтернативдүү ой түзүү
2Депрессия; депрессиянын когнитивдик модели; кеңири таралган белгилер; күрөшүү; жүрүм-турумду активдештирүү; көйгөй чечүү; когнитивдик ийкемдүүлүкЖоопкерчилик тегерек диаграммасы, “баары же эч нерсе” ой жүгүртүүсүн кароо, күрөшүү картасы, көйгөй чечүү иш барагы
3Тынчсыздануу; тынчсыздануунун когнитивдик модели; белгилер; дем алуу жана бошоңдоо; көңүлдү башка жакка буруу; катастрофизацияны азайтуу; санааркоону башкарууDecatastrophizing көнүгүүсү, жемиштүү жана жемишсиз санааркоолорду айырмалоо, беш сезим ыкмасы
4Стресс жана стресс баскычтары; стресс менен күрөшүү; бошоңдоо; көйгөй чечүү; өзүн ишенимдүү билдирүү; уйку гигиенасы; үйрөнүүнү көзөмөлдөөКүрөшүү картасы жана уйку күндөлүгү

Изилдөөгө кимдер киргизилген?

Катышуучулар Бразилиянын түштүгүндөгү мамлекеттик университеттин бакалавр же магистратура студенттери болгон. Изилдөөгө катышуу үчүн кеминде 18 жашта болуу талап кылынган. Гуманитардык илимдер, биологиялык илимдер, табигый илимдер жана фундаменталдык/так илимдерди кошкондо ар түрдүү академиялык тармактардан студенттер болгон.

Университеттен убактылуу кеткен студенттер жана маалымат топтоо мезгилинде психотерапия алып жаткан адамдар изилдөөдөн чыгарылган. Бул чыгаруу топтук психобилим берүү учурунда башка активдүү психотерапиялык кийлигишүүлөрдүн таасирин азайтууга багытталган методологиялык чектөө болуп саналат.

Үлгүнүн көлөмү кантип пландалган?

A priori күч анализи G*Power 3.1.9.7 колдонулуп, эки топ × эки өлчөмдүү repeated-measures ANOVA үчүн жүргүзүлгөн. Булакта жарым-жартылай эта-квадрат ηp²=0.04, α=0.05 жана %95 статистикалык күч божомолдору менен талап кылынган минималдуу үлгү 80 деп эсептелген. Акыркы 104 адамдык үлгү бул сандан жогору.

Өлчөө куралдары

ШкалаЭмнени өлчөйт?Колдонуу убакыттары
DASS-21Депрессия, тынчсыздануу жана стресс белгилеринин оордугуОнлайн скрининг, кийлигишүүгө чейин, кийлигишүүдөн кийин
BDI-IIДепрессиялык белгилердин оордугуКийлигишүүгө чейин жана кийлигишүүдөн кийин
HAM-AКлиницист тарабынан бааланган тынчсыздануунун оордугуКийлигишүүгө чейин жана кийлигишүүдөн кийин

DASS-21 жана BDI-II өзүн-өзү билдирүү куралдары. HAM-A болсо клиницист/баалоочу тарабынан упай коюлган шкала. Бул ар башка өлчөө булактарынын бирдей багытта өзгөрүшү симптом азаюусу бир гана өзүн-өзү билдирүү шкаласына көз каранды эмес экенин көрсөткөн пайдалуу методологиялык өзгөчөлүк.

Шкалалардын ички ырааттуулугу

Изилдөө үлгүсүндө DASS-21 субшкалаларынын Cronbach альфа маанилери баштапкы учурда депрессия үчүн 0.90, тынчсыздануу үчүн 0.84 жана стресс үчүн 0.83; акыркы баалоодо тиешелүүлүгүнө жараша 0.88, 0.81 жана 0.79 болгон. BDI-II башында 0.90 жана акыркы баалоодо 0.91; HAM-A болсо эки өлчөөдө тең 0.88 альфа маанисине ээ. Булак бул маанилерди колдонулган шкалалар азыркы үлгүдө жетиштүүдөн жогоркуга чейин ички ырааттуулук көрсөткөнүнүн белгиси катары берет.

Скрининг менен кийлигишүүгө чейинки өлчөмдүн ортосундагы убакыт

Катышуучуларды кабыл алуунун эки толкуну Сентябрь 2022 жана Март 2023тө жүргүзүлгөн. Биринчи онлайн скрининг менен бетме-бет кийлигишүүгө чейинки баалоонун ортосундагы убакыт катышуучунун жеткиликтүүлүгүнө жана кабыл алуу толкунуна жараша болжол менен эки айдан алты айга чейин өзгөргөн.

Бул кечигүү бирдей эмес. Ошентсе да DASS-21 упайлары скрининг менен кийлигишүүгө чейинки баалоонун ортосунда маанилүү өзгөрбөгөнү симптомдор кийлигишүү башталганга чейин салыштырмалуу туруктуу болгонун көрсөткөн кошумча убакыттык таяныч берген.

Онлайн жана Бетме-бет Колдонуу Форматтары Эквиваленттүүбү?

Бул изилдөө онлайн жана бетме-бет КЖТ негизиндеги топтук психобилим берүү эквиваленттүү экенин көрсөтпөйт; эки форматта көпчүлүк симптомдор үчүн окшош өзгөрүү үлгүлөрү байкалганы менен катышуучулар рандомизацияланган эмес жана изилдөө equivalence же non-inferiority дизайны менен пландалган эмес, ошондуктан “маанилүү айырма табылган жок” деген жыйынтыкты “эки ыкма эквиваленттүү” деп чечмелөөгө болбойт.

Топтор кантип аныкталган?

Онлайн же бетме-бет топко бөлүштүрүү катышуучунун тандоосу менен да, рандомизация менен да жүргүзүлгөн эмес. Бөлүштүрүү негизинен графиктин ылайыктуулугуна жана логистикалык шарттарга жараша жасалган. Бул жагдай башында өлчөнбөгөн өзгөчөлүктөр эки форматтын ортосунда ар башка бөлүштүрүлүшү мүмкүн экенине жол берет.

Ар бир топ эң көп 20 адамдан турган жана бир терапевт, бир жардамчы терапевт жана бир байкоочу тарабынан жүргүзүлгөн. Үч онлайн, беш бетме-бет топ өткөрүлгөн. Колдонулган мазмун жана сессия түзүмү эки форматта тең бирдей сакталган.

Баалоочунун сокурлугу

Өлчөөлөр даярдыктан өткөн акыркы курс психология студенттери тарабынан жүргүзүлгөн. Кийлигишүүнү жүргүзгөн терапевттер маалымат топтоо процессине катышкан эмес. Баалоочулар катышуучунун онлайн же бетме-бет топто экенине карата сокур болушкан; бирок өлчөө кийлигишүүгө чейинби же кийинби деген маалыматка карата сокурлукту камсыз кылуу мүмкүн болгон эмес. Баалоочулар аралык ишенимдүүлүк өзүнчө формалдуу өлчөнгөн эмес.

Протоколго берилгендик

Эки колдонуу форматында тең бир эле колдонмо жана түзүм пайдаланылган. Бирок сессиялар белгиленген протоколго канчалык деңгээлде дал келгенин баалоочу көз карандысыз fidelity checklist болгон эмес. Булак протоколго берилгендик аткаруучуларды окутуу жана иштеп чыгуучулар тарабынан берилген үзгүлтүксүз супервизия аркылуу колдоого алынганын билдирет.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Катышуучулардын агымы

Баскычn
Биринчи онлайн скринингди аяктаган1143
Бетме-бет маекти жана кийлигишүүгө чейинки баалоону аяктаган246
Төрт сессиянын кеминде %75ине катышкан110
Акыркы баалоону аяктап, анализге кирген104
Онлайн акыркы үлгү45
Бетме-бет акыркы үлгү59

Булактагы Figure 1де эки бетме-бет скрининг кутусу N=90 жана N=200 деп көрсөтүлгөнүнө карабастан, ыкма тексти бетме-бет баалоолордун жалпы санын 246 деп билдирет. Булактын кийинки attrition эсебиндеги онлайн 151 жана бетме-бет 95 адамдык бөлүүчүлөр да жалпы 246га дал келгендиктен, Verianla негизги агымда тексттеги 246 маанисин негиз кылып алат, ал эми сүрөт менен тексттин ортосундагы айырманы булак ичиндеги отчеттук белгисиздик катары сактайт.

Акыркы үлгүнүн өзгөчөлүктөрү

ӨзгөчөлүкМаани
Орточо жаш28 жыл, SD=9.03
Аял70 (%67.3)
Бакалавр студенти54 (%51.9)
Бойдок57 (%54.8)
Мурда психикалык саламаттык диагнозун билдирген57 (%54.8)
Эң көп билдирилген жалгыз диагнозТынчсыздануу (%13.5)
Тынчсыздануу + депрессия коморбиддүүлүгү%12.5
Депрессия%7.7

Кийлигишүүгө чейин онлайн жана бетме-бет топтор салыштырылуучу беле?

Кийлигишүүгө чейинки баалоодо топтор жыныс бөлүштүрүлүшү, психикалык саламаттык диагнозунун бар-жогу, жаш курак, DASS-21 депрессия, тынчсыздануу жана стресс, BDI-II депрессия жана HAM-A тынчсыздануу упайлары боюнча статистикалык жактан маанилүү айырма көрсөткөн эмес. Бул рандомизациянын ордун баспайт; бирок өлчөнгөн негизги клиникалык өзгөрмөлөрдө көрүнүктүү баштапкы айырма болбогонун көрсөтөт.

Статистикалык анализ

Сүрөттөөчү анализдерде жыштык, орточо жана стандарттык четтөө колдонулган. Колдонуу форматтары менен диагноз топторунун баштапкы өзгөчөлүктөрү хи-квадрат жана t-тесттер менен салыштырылган. Жетишпеген маалыматтарга импутация жасалган эмес, бардык зарыл баалоолорду аяктаган катышуучулар гана анализге киргизилген; башкача айтканда complete-case ыкмасы колдонулган.

Негизги жыйынтык анализдеринде эки between-subject фактор — колдонуу форматы жана мурда психикалык саламаттык диагнозунун болушу — менен убакыт within-subject факторун бириктирген repeated-measures ANOVA колдонулган.

DASS-21 депрессия субшкаласында Mauchly тести сферикалуулук божомолу бузулганын көрсөткөн: W=0.933, χ²(2)=6.843, p=0.033. Ошондуктан Huynh–Feldt түзөтүүсү ε=0.983 колдонулган. DASS тынчсыздануу жана стресс үчүн сферикалуулук кабыл алынган. BDI-II жана HAM-A болгону эки убакыт чекитине ээ болгондуктан, сферикалуулук божомолу автоматтык түрдө аткарылат.

Таасир көлөмү жарым-жартылай эта-квадрат (ηp²) менен билдирилген; булак 0.01–0.039 аралыгын кичине, 0.06–0.11 аралыгын орто жана 0.14төн жогоруну чоң таасир катары классификациялаган.

DASS-21 убакыт жыйынтыктары

СубшкалаСкринингКийлигишүүгө чейинКийлигишүүдөн кийинУбакыт таасириηp²
Депрессия19.06 ± 11.7116.68 ± 10.9311.96 ± 9.58F(1.967,196.665)=30.268; p≤0.0010.232
Тынчсыздануу16.04 ± 10.3514.26 ± 9.919.96 ± 8.73F(2,200)=22.271; p≤0.0010.182
Стресс22.85 ± 9.8823.22 ± 9.4917.88 ± 8.43F(2,200)=20.812; p≤0.0010.172

Bonferroni салыштырууларында кийлигишүүдөн кийинки упайлар скрининг жана кийлигишүүгө чейинки упайлардан да төмөн экени байкалган. Скрининг менен кийлигишүүгө чейинки өлчөмдүн ортосунда маанилүү айырма табылган эмес. Булак DASS-21 оордук классификациясы жалпысынан орто деңгээлден жеңил деңгээлге өткөнүн билдирет.

BDI-II жана HAM-A жыйынтыктары

ШкалаАлдын ала тестАкыркы тестУбакыт таасириηp²
BDI-II22.63 ± 10.97516.76 ± 10.577F(1,100)=49.931; p≤0.0010.333
HAM-A23.80 ± 11.04717.29 ± 9.803F(1,100)=49.907; p≤0.0010.333

BDI-II жана HAM-A жыйынтыктары DASS-21деги негизги багытка шайкеш: кийлигишүүдөн кийин депрессия жана тынчсыздануу белгилеринин орточо маанилери төмөн.

Колдонуу форматына жараша өзгөрүү

ЖыйынтыкFpηp²Булактагы чечмелөө
DASS-21 депрессия4.0030.0200.038Кичине өз ара таасир; алгачкы скринингдеги топ айырмасы менен байланыштуу
DASS-21 тынчсыздануу0.8710.4200.009Маанилүү өз ара таасир жок
DASS-21 стресс0.0850.9190.001Маанилүү өз ара таасир жок
BDI-II0.5630.4550.006Маанилүү өз ара таасир жок
HAM-A0.2690.6050.003Маанилүү өз ара таасир жок

DASS-21 депрессиясындагы time × modality өз ара таасири башка жыйынтыктардан айырмаланат. Post hoc баалоодо бетме-бет топтун биринчи скрининг чекитинде депрессиянын оордугу жогору болгон, бирок бул айырма кийлигишүүгө чейинки баалоодо жоголгон. Ошондуктан жыйынтык бетме-бет психобилим берүү депрессияда онлайн кийлигишүүдөн күчтүүрөөк экенин көрсөтпөйт.

Мурда психикалык саламаттык диагнозунун болушу жыйынтыктарды өзгөрттүбү?

DASS-21 депрессиясында диагноз абалы үчүн маанилүү between-subjects таасир байкалган: F(1,100)=6.651, p=0.011, ηp²=0.062. Мурда психикалык саламаттык диагнозун билдирген катышуучулардын бардык баалоо чекиттеринде депрессия деңгээли жогору болгон.

Бирок time × diagnosis жана time × modality × diagnosis өз ара таасирлери эч бир жыйынтыкта маанилүү эмес. BDI-II жана HAM-A үчүн да колдонуу форматына же мурунку диагноз абалына байланыштуу маанилүү убакыт өз ара таасири көрсөтүлгөн эмес.

Онлайн колдонуудагы жогорку таштап кетүү көрсөткүчү

Колдонуу форматыБаштапкы бөлүүчүТаштап кеткенТаштап кетүү көрсөткүчүАкыркы анализ
Онлайн151106%70.245
Бетме-бет9536%37.959

Бул жыйынтык клиникалык симптом өзгөрүүсүнөн айырмаланган колдонуу өлчөмүн көрсөтөт. Кийлигишүүнү аяктаган онлайн жана бетме-бет катышуучуларда окшош симптом азаюусу байкалган болушу мүмкүн; бирок башында онлайн агымга кирген адамдар үчүн программаны улантуу кыйыныраак болгон.

Аяктаган жана аяктабаган катышуучулар баштапкы жыныс бөлүштүрүлүшү жана DASS-21 депрессия, тынчсыздануу жана стресс упайлары боюнча маанилүү айырма көрсөткөн эмес. Бул табылга өлчөнгөн бул өзгөчөлүктөр боюнча системалуу attrition далилин көрсөтпөйт; бирок өлчөнбөгөн мотивация, технологияга жеткиликтүүлүк, графиктин ийкемдүүлүгү же башка өзгөчөлүктөргө байланыштуу self-selection таасирлерин жокко чыгарбайт.

Симптомдордун Азайышы Кийлигишүүнүн Так Себептик Таасирин Далилдейби?

Жок. Скрининг менен кийлигишүүгө чейинки DASS-21 упайлары туруктуу калып, төрт жумалык психобилим берүү мезгилинен кийин азайганы кийлигишүү мезгилине шайкеш күчтүү убакыттык үлгү берсе да, көзөмөл тобунун жана рандомизациянын жоктугу күтүү таасирлерин, топтук колдоону, regression to the mean, симптомдордун табигый термелүүлөрүн жана башка бир убактагы өзгөрмөлөрдү толук жокко чыгарууга тоскоол болот.

Көзөмөл тобунун жоктугу эмне үчүн маанилүү?

Кийлигишүүсүз же активдүү көзөмөл тобу кийлигишүүгө катышпай эле ошол эле убакытты өткөргөн окшош студенттерде белгилер кандай өзгөрөрүн көрсөтмөк. Мындай салыштыруу жок болгондуктан, pre–post төмөндөөнүн канчасы атайын психобилим берүү мазмунуна, канчасы топтук өз ара аракеттенүү же убакыт сыяктуу спецификалык эмес факторлорго байланыштуу экенин аныктоого болбойт.

Скрининг–алдын ала тест туруктуулугу эмне үчүн баары бир пайдалуу?

DASS-21 скрининг менен pre-test ортосунда маанилүү өзгөрбөгөнү симптомдор кийлигишүүгө чейинки эки айдан алты айга чейинки өзгөрмө күтүү мезгилинде системалуу түрдө төмөндөбөгөнүн көрсөткөн табигый кошумча таяныч чекит түзөт. Бул өзгөчөлүк “жөн гана убакыт өткөнү үчүн азайды” деген түшүндүрмөнү алсыратат; бирок формалдуу көзөмөл тобунун ордун баспайт.

Узак мөөнөттүү жыйынтык белгисиз

Акыркы баалоо төрт сессия аяктагандан болжол менен бир жума өткөндөн кийин жүргүзүлгөн. Кийинки айларда көзөмөл өлчөмү болбогондуктан, симптом азаюусу туруктуубу, кайра көбөйөбү же катышуучуларга башка кам көрүү кызматтары керекпи белгисиз.

Топтук кластерлешүү анализденген эмес

Катышуучулар сегиз өзүнчө кийлигишүү тобунда жана ар башка фасилитатор командалары менен катышкан. Ошого карабастан, адамдардын бир эле топ же фасилитатор алдында кластерлешүүсү статистикалык моделде өзүнчө эске алынган эмес. Топтук динамика же терапевттик айырмачылыктар жыйынтык вариациясына салым кошкон болушу мүмкүн.

Үй тапшырмасына берилгендик өлчөнгөн эмес

Ар бир сессияда мурунку жумада берилген иштер топ ичинде каралып, катышуучулар колдонуу тажрыйбаларын ыктыярдуу бөлүшө алышкан. Бирок жеке homework adherence түзүмдөлгөн же сандык түрдө өлчөнгөн эмес. Ошондуктан үй тапшырмаларын туруктуураак аткарган адамдар көбүрөөк жакшырганбы же жокпу текшерилген эмес.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

  • Төрт жумалык КЖТ негизиндеги топтук психобилим берүү мезгилинде депрессия, тынчсыздануу жана стресс белгилери азайган.
  • DASS-21деги негизги убакыт таасирлери булакта чоң таасир көлөмдөрү менен билдирилген.
  • BDI-II жана HAM-A жыйынтыктары да алдын ала тесттен акыркы тестке чейин маанилүү төмөндөө көрсөткөн.
  • Көпчүлүк симптом жыйынтыктары үчүн онлайн жана бетме-бет топтордун убакыт ичиндеги өзгөрүү үлгүлөрү маанилүү түрдө айырмаланган эмес.
  • Мурда психикалык саламаттык диагнозу болгон студенттер DASS-21 депрессиясында жалпысынан жогору симптом деңгээлин көрсөткөн.
  • Онлайн колдонууда катышуучуларды жоготуу бетме-бет колдонууга караганда кыйла жогору.
  • Скрининг менен кийлигишүүгө чейинки DASS-21 өлчөөлөрүнүн туруктуулугу симптом азаюусу психобилим берүү мезгилинде пайда болгонун көрсөткөн убакыттык байланышты күчөтөт.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

  • Онлайн жана бетме-бет КЖТ негизиндеги психобилим берүү клиникалык жактан эквиваленттүү экени көрсөтүлгөн эмес.
  • Онлайн психобилим берүү бетме-бет колдонууга караганда жакшыраак же начарыраак клиникалык таасирге ээ экени тастыкталган эмес.
  • Симптом азаюусу бир гана психобилим берүү протоколунан келип чыкканы себептик жактан далилденген эмес.
  • Төрт жумалык жыйынтыктар узак мөөнөттө сакталары көрсөтүлгөн эмес.
  • Программа жеке психотерапиянын ордун баса алары көрсөтүлгөн эмес.
  • Программа оор психиатриялык бузулууларда өз алдынча дарылоо катары жетиштүү экени текшерилген эмес.
  • Изилдөө кайсы студент үчүн онлайн, кайсы студент үчүн бетме-бет формат ылайыктуу экенин болжолдогон жекелештирилген модель иштеп чыккан эмес.
  • Онлайн катышууну жоготуунун кайсы механизмдерден улам жогору экени түздөн-түз аныкталган эмес.

Негизги чектөөлөр

Көзөмөл тобу жок: Кийлигишүү мезгилинен тышкаркы мүмкүн болгон жакшыртуу механизмдерин толук ажыратууга болбойт.

Рандомизация жок: Колдонуу форматы график жана логистикалык шарттарга жараша аныкталган; өлчөнбөгөн confounderлар калышы мүмкүн.

Эквиваленттүүлүк дизайны эмес: Non-significant modality differences онлайн жана бетме-бет форматтардын эквиваленттүүлүгүн далилдебейт.

Көзөмөлдөөчү баалоо жок: Натыйжалар айлар же жылдар бою сакталабы белгисиз.

Жогорку attrition: Айрыкча онлайн бутактагы %70.2 жоготуу intervention-completer жыйынтыктарын бардык баштапкы топко жалпылоону чектейт.

Кластерлешүү моделге киргизилген эмес: Топ жана фасилитатор таасирлери statistical model ичинде өзүнчө random effect же cluster түзүмү катары бааланган эмес.

Формалдуу fidelity checklist жок: Аткаруучуларды окутуу жана супервизия болгону менен, сессия деңгээлинде протоколго берилгендик сандык түрдө өлчөнгөн эмес.

Үй тапшырмасына берилгендик сандык эмес: Катышуучунун сессиялар аралык иштерди канчалык аткарганы системалуу анализденген эмес.

Бардык шкалалар бардык убакыт чекиттеринде колдонулган эмес: DASS-21 үч убакыт чекитинде, BDI-II жана HAM-A болгону эки убакыт чекитинде колдонулган.

Курч тобокелдик протоколу: Стандартташтырылган формалдуу курч суициддик ой/тобокелдикти баалоо протоколу колдонулган эмес; клиникалык жактан айкын кыйналуу аныкталган адамдар колдоо кызматтарына багытталган.

Булак ичиндеги агым дал келбестиги: 5-беттеги Figure 1дин эки бетме-бет screening кутусундагы N=90 жана N=200 маанилери жалпы 290 кылса, ыкма тексти 246 адамдык pre-intervention assessment билдирет. Негизги анализ жана attrition бөлүүчүлөрү 246 санына шайкеш келет.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска аталышы: Comparing Digital and In-Person CBT-Based Group Psychoeducation for Anxiety, Depression, and Stress in University Students: A Quasi-Experimental Study

Авторлор: Francielle Assumpção; Gabriela Oltramari; Gabriel Henrique Bomfim de França; Natália Martins Dias; Fernanda Machado Lopes.

Жооптуу автор: Fernanda Machado Lopes.

Мекеме: Department of Psychology, Universidade Federal de Santa Catarina (UFSC), Florianópolis, Brazil.

Журнал: Psychiatry International.

Басма: MDPI, Basel, Switzerland.

Библиографиялык жазуу: Psychiatry International, 2026, 7(4), 162.

DOI: 10.3390/psychiatryint7040162

Жарыя тарыхы: Алынган 11 Май 2026; ревизия 29 Июнь 2026; кабыл алынган 14 Июль 2026; жарыяланган 21 Июль 2026.

Рецензия статусу: Psychiatry International MDPI тарабынан рецензияланган ачык жеткиликтүү журнал катары жарыяланат; булак жарыяланган version-of-record макала.

Булак түрү: Көзөмөл тобу жок, рандомизацияланбаган, pre–post жана эки колдонуу форматын салыштырган квази-эксперименттик психологиялык кийлигишүү изилдөөсү.

Акыркы үлгү: 104 университет студенти; онлайн n=45, бетме-бет n=59.

Кийлигишүү: КЖТ негизиндеги төрт топтук психобилим берүү сессиясы; жумасына бир жолу, ар бири 90 мүнөт, жалпы төрт жума.

Колдонуу форматы: Онлайн же университет аудиториясында бетме-бет; бөлүштүрүү график жана логистикалык шарттарга жараша, рандомизациясыз жүргүзүлгөн.

Топ түзүмү: Ар бир топто эң көп 20 катышуучу; терапевт, жардамчы терапевт жана байкоочу; жалпы үч онлайн жана беш бетме-бет топ.

Психометрикалык куралдар: Depression, Anxiety and Stress Scale–21 (DASS-21); Beck Depression Inventory–II (BDI-II); Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A).

Өлчөө убакыттары: DASS-21 үчүн скрининг, pre-test жана post-test; BDI-II жана HAM-A үчүн pre-test жана post-test.

Анализ ыкмасы: Сүрөттөөчү статистика, хи-квадрат, t-тесттер, complete-case analysis жана repeated-measures ANOVA. Between-subject факторлору колдонуу форматы жана мурдагы психикалык саламаттык диагнозу; within-subject фактор убакыт.

Сферикалуулук түзөтүүсү: DASS-21 депрессия үчүн Mauchly W=0.933, χ²(2)=6.843, p=0.033; Huynh–Feldt ε=0.983 колдонулган.

Негизги DASS-21 убакыт таасирлери: Депрессия ηp²=0.232; тынчсыздануу ηp²=0.182; стресс ηp²=0.172; бардык убакыт таасирлери p≤0.001.

BDI-II: 22.63 ± 10.975 → 16.76 ± 10.577; F(1,100)=49.931; p≤0.001; ηp²=0.333.

HAM-A: 23.80 ± 11.047 → 17.29 ± 9.803; F(1,100)=49.907; p≤0.001; ηp²=0.333.

Modality жыйынтыгы: Көпчүлүк outcome үчүн time × modality өз ара таасири маанилүү эмес. DASS-21 депрессиясында F=4.003, p=0.020, ηp²=0.038 деңгээлинде кичине өз ара таасир бар жана булак муну биринчи screening чекитиндеги баштапкы айырма менен байланыштырат.

Attrition: Булак онлайн формат үчүн %70.2, бетме-бет формат үчүн %37.9 таштап кетүү көрсөткүчүн билдирет.

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY).

Каржылоо: Natália Martins Dias жана Fernanda Machado Lopes Brazilian National Council for Scientific and Technological Development (CNPq) изилдөө өндүрүмдүүлүк гранттары менен колдоого алынган; грант номерлери 303590/2022-0 жана 305398/2023-7.

Этика: Universidade Federal de Santa Catarina Research Ethics Committee; CAAE 57811222.3.0000.0121; Approval No. 5.426.521; 24 Май 2022.

Маалымдалган макулдук: Бардык катышуучулардан алынган.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Булак авторлору түпнуска изилдөө маалыматтарын ачык жеткиликтүү Google Sheets маалымат топтомунда бөлүшкөнүн жана шилтеме 11 Май 2026да жеткиликтүү болгонун билдиришет.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор изилдөө, авторлук же жарыялоо менен байланышкан потенциалдуу кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.

Автордук салымдар: Francielle Assumpção жана Fernanda Machado Lopes изилдөө дизайны үчүн; Francielle Assumpção, Gabriel Henrique Bomfim de França жана Gabriela Oltramari маалымат топтоо үчүн; Natália Martins Dias жана Fernanda Machado Lopes маалымат анализи жана макаланы критикалык ревизиялоо үчүн жооптуу болгон. Бардык авторлор техникалык иштерге, маалыматтарды чечмелөөгө жана макаланы даярдоого салым кошкон.

Булак ичиндеги отчет эскертүүсү: 5-беттеги катышуучулар агымынын диаграммасы эки бетме-бет скрининг кутусун N=90 жана N=200 деп көрсөтсө, ыкма тексти 246 адам pre-intervention assessmentти аяктаганын билдирет. Кийинки attrition бөлүүчүлөрү 151 онлайн + 95 бетме-бет = 246 болуп, тексттик маанини колдойт. Булак бул сүрөт–текст айырмасын өзүнчө түшүндүрбөйт.

Негизги чечмелөө чеги: Изилдөө кийлигишүүнү аяктаган университет студенттеринде төрт жумалык КЖТ негизиндеги топтук психобилим берүү мезгили менен бирге кыска мөөнөттүү депрессия, тынчсыздануу жана стресс азайышын көрсөтөт. Көзөмөл тобу жана рандомизация жок болгондуктан так себептик дарылоо таасири далилденбейт; equivalence/non-inferiority дизайны болбогондуктан онлайн жана бетме-бет форматтар эквиваленттүү деген жыйынтыкка келүүгө болбойт; кийинки көзөмөл жок болгондуктан натыйжалардын узак мөөнөттүү туруктуулугу белгисиз.


Бөлүшүү:

Пикирлер текшерилгенден кийин жарыяланат.Пикириңиз жактыруу процессине жөнөтүлүп, ылайыктуу деп табылганда көрүнөт.

Пикир калтырыңыз

E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген

Бул сайтта кукилерге уруксат берүү тажрыйбаңызды жакшыртат. Куки саясаты