Индекси Системавии Иммунӣ-Илтиҳобӣ (Systemic Immune-Inflammation Index, SII) ва Индекси Ҷавоби Системавии Илтиҳобӣ (Systemic Inflammatory Response Index, SIRI) индексҳои илтиҳобие мебошанд, ки аз шумориши муқаррарии ҳуҷайраҳои хуни периферӣ ҳосил шуда, тавозуни нисбии хатҳои гуногуни ҳуҷайраҳои иммунӣро дар як нишондиҳандаи таркибӣ муттаҳид мекунанд. Ин баррасии систематикӣ ва meta-analysis-и random-effects дар асоси 13 таҳқиқоти мушоҳидавӣ ва дар маҷмӯъ 151.183 зани ҳомила робитаи сатҳҳои баланди SII/SIRI дар давраи ҳомиладорӣ бо диабети гестатсионии қанд (GDM) ва преэклампсия (PE)-ро таҳқиқ кардааст. Дар таҳлилҳои муттаҳидшуда барои SII-и баланд GDM OR=1.28, PE OR=1.16; барои SIRI-и баланд GDM OR=1.27 ва PE OR=1.21 муайян шудааст. Аммо махсусан дар таҳлилҳои GDM гетерогенӣ хеле баланд буда, дар робитаи SII–GDM аломати ғарази нашр вуҷуд дорад.

Дар meta-analysis-и SII–GDM I²=80.4%, дар таҳлили SIRI–GDM бошад I²=90.6% гузориш шудааст. Баръакс, дар таҳлилҳои SII ва SIRI барои PE I²=0% оварда шудааст. Дар таҳлили зергуруҳии SIRI–GDM тамоюли доза–ҷавоб аз OR=1.09 дар муқоисаи Q2–Q1 то OR=1.40 дар муқоисаи Q4–Q1 мушоҳида шудааст, аммо дар дигар робитаҳо намунаи равшани доза–ҷавоб нишон дода нашудааст. Таҳлили ҳассосияти leave-one-out нишон додааст, ки арзёбиҳои муттаҳидшуда ба як таҳқиқот вобаста нестанд; синни модар ва ҳафтаи ҳомиладорӣ низ дар meta-regression робитаҳоро ба таври назаррас шарҳ надодаанд.

Натиҷаҳо дастгирӣ мекунанд, ки SII ва SIRI метавонанд biomarker-ҳои номзади дастрас бошанд, ки намунаҳои хатари илтиҳобиро дар ҳомиладорӣ инъикос мекунанд; аммо таҳқиқот ин индексҳоро ҳамчун санҷишҳои мустақили ташхисӣ ё скрининги клиникӣ тасдиқ намекунад. Гетерогении баланди моделҳои GDM, ғарази нашр бо Egger p=0.027 барои SII–GDM, набудани cut-off-и стандартӣ, тарҳҳои мушоҳидавии таҳқиқот ва тамаркузи ҷуғрофӣ тафсири клиникиро маҳдуд мекунанд. Илова бар ин, азбаски дар гузориши сатҳи далелҳои GRADE-и манбаъ байни хулоса/натиҷа ва бахши натиҷаҳои асосӣ таснифи баръакс мавҷуд аст, тақсимоти эътимоднокии далелҳо аз рӯи беморӣ дар ин матни Verianla пинҳонӣ ислоҳ карда нашудааст.

Саволи асосии илмии таҳқиқот

Диабети гестатсионии қанд ва преэклампсия аз оризаҳои муҳими ҳомиладорӣ мебошанд, ки бо равандҳои метаболикӣ, рагӣ, плацентарӣ ва илтиҳобӣ алоқаманданд. Дар ҳар ду ҳолат соҳаи васеи таҳқиқот вуҷуд дорад, ки нишон медиҳад илтиҳоби системавӣ метавонад равандҳои патофизиологиро ҳамроҳӣ кунад. Бо вуҷуди ин, ҳанӯз равшан нест, ки илтиҳобро бо кадом нишондиҳандаи хунии арзон, дастрас ва такроршаванда метавон барои истифода дар клиника инъикос кард.

Таҳқиқоти манбаъ ба ин масъала тавассути SII ва SIRI наздик мешавад. Азбаски ҳар ду индексро аз ҳуҷайраҳои таҳлили муқаррарии умумии хун ҳисоб кардан мумкин аст, ба санҷиши нави махсуси biomarker ниёз нест. Саволи асосии таҳқиқот ин аст, ки оё сатҳҳои баландтари SII ё SIRI дар вақти ҳомиладорӣ бо пайдоиши минбаъдаи GDM ё PE ба таври систематикӣ алоқаманданд ё не.

SII ва SIRI Чистанд ва Чӣ Гуна Ҳисоб Карда Мешаванд?

SII ва SIRI индексҳои илтиҳоби системавӣ мебошанд, ки нишондиҳандаҳои нейтрофил, лимфосит ва мутаносибан тромбоцит ё моноситро дар таҳлили умумии хун ба таври математикӣ муттаҳид мекунанд; SII ҳосили нейтрофил × тромбоцитро ба лимфосит тақсим мекунад, SIRI бошад ҳосили нейтрофил × моноситро ба лимфосит тақсим мекунад ва арзишҳои баланд дар заминаи таҳқиқшуда бо номувозинии бештар ифодаёфтаи илтиҳобӣ/иммунӣ алоқаманд дониста мешаванд.

Дар манбаъ SII бо муносибати зерин муайян шудааст:

\[ SII=\frac{N\times P}{L} \]

Дар ин ҷо \(N\) шумораи нейтрофилҳо, \(P\) шумораи тромбоцитҳо ва \(L\) шумораи лимфоситҳоро ифода мекунад. Аз нигоҳи математикӣ, ҳангоми собит будани дигар тағйирёбандаҳо, зиёд шудани нейтрофил ё тромбоцит SII-ро баланд мекунад; зиёд шудани лимфосит бошад SII-ро паст мекунад.

Формулаи SIRI:

\[ SIRI=\frac{N\times M}{L} \]

Дар ин ҷо \(M\) шумораи моноситҳо мебошад. Аз ин рӯ, SIRI ба ҷойи ҷузъи тромбоцитии SII ҷузъи моноситиро истифода мебарад.

Ин формулаҳо ҷузъҳои ҳуҷайравии илтиҳобро дар як адад ҷамъбаст мекунанд; аммо худи индексҳо ба бемории муайян хос нестанд. Ҳолатҳои дилу раг, метаболикӣ, сироятӣ ё дигар ҳолатҳои илтиҳобӣ низ метавонанд ин шумориши ҳуҷайраҳоро тағйир диҳанд.

Чаро ба ҷойи шумораи як навъи ҳуҷайра индекси таркибӣ истифода мешавад?

Нейтрофилҳо дар иммунитети модарзодӣ ва ҷавоби илтиҳобӣ, лимфоситҳо дар иммунитети мутобиқшаванда ва танзими иммунӣ, тромбоцитҳо бошад дар баробари гемостаз дар равандҳои илтиҳобӣ ва тромбозӣ нақш доранд. Ҷузъи моноситии SIRI низ ҷавоби илтиҳобии миёнаравии моноситҳоро ба ҳисоб мегирад.

Мантиқи SII ва SIRI дар он аст, ки нисбат ба таносуби оддии ду гурӯҳи ҳуҷайра намунаи васеътари иммунологиро дар як индекс фаро гирад. Аммо ин ҳамгироии математикӣ маънои онро надорад, ки индекс худ аз худ санҷиши клиникии беҳтар аст; фоидаи клиникӣ бояд бо ҳассосият, хосият, калибровка, тасдиқи cut-off ва иҷроиш дар популятсияҳои мустақил алоҳида нишон дода шавад.

Чаро ҳадҳои арзиши баланди дар манбаъ овардашуда ҳамчун cut-off-и клиникӣ истифода намешаванд?

Дар муқаддимаи манбаъ барои SII ва SIRI баъзе намунаҳои арзишҳои баланд зикр шудаанд. Аммо таҳқиқоти акушерии ба meta-analysis дохилшуда аз як ҳадди ягона истифода накардаанд. Махсусан барои GDM, арзишҳои cut-off-и SII аз 432.3 то 1017.3 тағйир ёфтаанд ва бисёр таҳқиқот мувофиқи таҳлили ROC-и худ ҳадди махсуси таҳқиқотро муайян кардаанд.

Ин фарқият маънои онро дорад, ки cut-off-и универсалии SII/SIRI, ки аз ҳафтаи ҳомиладорӣ, сохтори популятсия, системаи лабораторӣ ва усулҳои таҳлил мустақил бошад, аз ҷониби meta-analysis-и мавҷуда тасдиқ нашудааст.

SII ва SIRI метавонанд бо кадом роҳҳои биологӣ алоқаманд бошанд?

Муаллифони манбаъ дар заминаи GDM фаъолияти нейтрофил ва ситокинҳои проилтиҳобиро бо адабиёт дар бораи халалдоршавии сигналдиҳии инсулин, муқовимати периферӣ ба инсулин ва вайроншавии фаъолияти бета-ҳуҷайраҳои гадуди зери меъда мепайванданд. Ҷузъи тромбоцитии SII ҳамчун инъикоскунандаи муҳити илтиҳобӣ ва протромбозӣ, тавозуни лимфоситҳо бошад ҳамчун яке аз қабатҳои тафсирии равандҳои таҳаммулпазирии иммунӣ, ки дар ҳомиладорӣ заруранд, баррасӣ мешаванд.

Дар мавриди преэклампсия муаллифон роҳҳои эҳтимолии вобаста ба фаъолшавии нейтрофил/тромбоцит, осеби эндотелий, гипоксияи плацентарӣ, стресси оксидативӣ ва вайроншавии бозсозии артерияҳои спиралиро муҳокима мекунанд. Барои SIRI, медиаторҳои илтиҳобии аз моноситҳо ҳосилшуда низ дар ҳамон чаҳорчӯбаи плацентарӣ ва рагӣ баррасӣ шудаанд.

Ин механизмҳо натиҷаҳое нестанд, ки meta-analysis мустақиман ба таври эксперименталӣ чен кардааст. Таҳқиқот таҷрибаи механизми ҳуҷайравӣ анҷом надода, робитаи SII/SIRI–оризаи ҳомиладориро дар таҳқиқоти мавҷудаи мушоҳидавӣ муттаҳид кардааст. Аз ин рӯ, шарҳҳои механистӣ тафсирҳои бар адабиёт асосёфта мебошанд, ки ба робита маънои биологӣ медиҳанд.

Кадом таҳқиқот дохил карда шуданд?

Меъёрҳои дохилкунӣ чунин буданд: таҳқиқоти мушоҳидавӣ бо иштироки занони ҳомила, ченкунии SII ва/ё SIRI дар хуни периферии модар ва баъдан арзёбии PE ё GDM бо меъёрҳои клиникии байналмилалӣ қабулшуда. Тарҳҳои когортии проспективӣ ва ретроспективӣ, буришӣ ва case-control мувофиқ дониста шуданд.

Гурӯҳҳое, ки пеш аз ҳомиладорӣ гипертонияи музмин, diabetes mellitus-и типи 1 ё типи 2, бемории аутоиммунӣ, бемории илтиҳобии рӯда, бемории музмини гурда ё malignancy доштанд, ба меъёрҳои хориҷкунӣ дохил шуданд. Таҳқиқоте, ки ҳангоми гирифтани хун сирояти шадид, сепсис ё истифодаи наздики антибиотик/кортикостероидро ба таври равшан истисно накардаанд, низ мувофиқ ҳисобида нашуданд. Ҳомиладории бисёрҷанина ва намудҳои нашре, ки матни пурраи мувофиқ надоштанд, хориҷ карда шуданд.

Сохтори умумии 13 таҳқиқоти meta-analysis

Сифати методологии таҳқиқот

Дар арзёбии сифати NHLBI қисми зиёди таҳқиқоти когортӣ ва буришӣ ҳамчун “good” арзёбӣ шудаанд. Аз 12 таҳқиқоти ин гурӯҳ 11-тоаш good, яктоаш fair гузориш шудааст; таҳқиқоти ҷудогонаи case-control низ ба синфи good дохил шудааст.

Мушкилоти асосии методологӣ инҳоянд: такроран чен нашудани экспозитсия дар тӯли вақт, асоснок нашудани ҳаҷми намуна ва гузориши нокифоя дар бораи кӯркунии арзёбандагон.

Номувофиқии дохилиманбаъӣ дар натиҷаҳои GRADE

GRADE ба саволе дигар аз он ки натиҷаҳои таҳқиқот аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятноканд ё не, ҷавоб медиҳад: он арзёбӣ мекунад, ки далелҳои мавҷударо ба натиҷаи дахлдор то чӣ андоза боэътимод татбиқ кардан мумкин аст. Соҳаҳое чун Risk of bias, inconsistency, indirectness, imprecision ва publication bias метавонанд ба ин арзёбӣ таъсир расонанд.

Ин зиддият дар PDF-и асосӣ ҳал нашудааст. Supplementary Table S7 ҳамчун ҷадвали муфассали GRADE нишон дода шудааст, аммо дар маҷмӯи асосии манбаъҳои боршуда ҳамчун файли ҷудогона мавҷуд нест. Аз ин рӯ Verianla тахмин намекунад, ки кадом сатр дуруст аст.

SII ва SIRI-и Баланд Бо GDM ва Преэклампсия Чӣ Гуна Алоқаманд Буданд?

Дар таҳлилҳои муттаҳидшудаи random-effects, арзишҳои баланди SII ва SIRI ҳам барои диабети гестатсионии қанд ва ҳам барои преэклампсия бо OR-и аз 1 зиёд алоқаманд буданд; барои GDM SII OR=1.28 ва SIRI OR=1.27, барои преэклампсия SII OR=1.16 ва SIRI OR=1.21 муайян шуданд, аммо ин робитаҳоро ҳамчун афзоиши мутлақи хатари инфиродӣ ё таъсири сабабӣ шарҳ додан мумкин нест.

OR=1.28 чӣ гуна бояд тафсир шавад?

Odds ratio 1.28 маънои онро дорад, ки odds-и GDM дар гурӯҳи категорияи баланди SII-и омӯхташуда 1.28 маротиба аз гурӯҳи истинодӣ зиёд аст. Аз ҷиҳати математикӣ, ин афзоиши нисбии %28 дар сатҳи odds мебошад.

Аммо OR absolute risk difference нест. Масалан, бе донистани хатари ибтидоии GDM аз OR=1.28 чунин хулоса баровардан мумкин нест, ки “хатари ҳар зан %28 зиёд шуд” ё “28 ҳолати иловагӣ пайдо мешавад”.

Forest plot-ҳо чиро нишон медиҳанд?

Манбаи Figure 2 моделҳои quartile, tertile, cut-off ва continuous-и таҳқиқоти гуногунро барои GDM дар як forest plot зери сарлавҳаҳои SII ва SIRI муттаҳид мекунад. Парокандагии назарраси арзёбиҳо дар сатҳи таҳқиқот, махсусан, бо арзишҳои баланди I² дар модели GDM мувофиқ аст.

Манбаи Figure 3 натиҷаҳои SII ва SIRI-ро барои PE нишон медиҳад. Ромбҳои муттаҳидшуда барои SII ба OR=1.16 ва барои SIRI ба OR=1.21 ишора мекунанд. Аммо маҳдуд будани шумораи таҳқиқот ва баъзе муқоисаҳо маънои онро дорад, ки махсусан натиҷаи I²=0% худкорона далели қавӣ ва қатъӣ шумурда нашавад.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Ҷустуҷӯи адабиёт

Пойгоҳҳои PubMed, Scopus ва Web of Science аз оғози онҳо то 1 Феврал 2026 ҷустуҷӯ шудаанд. Ҷустуҷӯ мувофиқи равиши Population–Exposure–Outcome истилоҳҳои ҳомиладорӣ, истилоҳҳои SII/SIRI ва истилоҳҳои GDM, преэклампсия, гипертония ва оризаҳои модариро муттаҳид кардааст.

Илова бар ин, рӯйхати адабиёти таҳқиқоти интихобшуда, systematic review/meta-analysis-ҳои қаблӣ, grey literature ва сомонаҳои расмии созмонҳо баррасӣ шудаанд. Дар ҳолати таҳқиқоти дастнорас, нақша буд, ки бо муаллифи масъул тамос гирифта шавад.

Ҷустуҷӯ ва интихоби таҳқиқот аз ҷониби ду муҳаққиқ мустақилона анҷом дода шуда, ихтилофҳо бо созиш ё назари муҳаққиқи сеюм ҳал шудаанд. Ҳамин равиши чандмуҳаққиқӣ дар истихроҷи маълумот ва арзёбии сифат низ истифода шудааст.

Фарқи рақамҳои дохилиманбаъӣ дар ҷараёни PRISMA

Дар матни натиҷаҳо навишта шудааст, ки дар ибтидо 362 сабт ёфт шуда, пас аз хориҷ кардани 188 duplicate 174 сабт боқӣ монда, дар марҳилаи сарлавҳа/хулоса 138 сабт хориҷ шуда ва ба 36 матни пурра расидаанд. Ҳамин тавсиф мегӯяд, ки 22 таҳқиқоти full-text хориҷ ва 13 таҳқиқот боқӣ мондааст; аммо 36−22=14.

PRISMA Figure 1 дар саҳифаи 5 бошад нишон медиҳад, ки аз 174 сабт 139 хориҷ, 35 гузориш барои full-text арзёбӣ ва бо хориҷ кардани 22-тои онҳо ба 13 таҳқиқот расидаанд. Ҷараёни тасвирӣ аз ҷиҳати арифметикӣ дар дохили худ мувофиқ аст. Verianla ин фарқро ба ҷойи матни манбаъ ислоҳ накардааст.

Синтези оморӣ чӣ гуна анҷом дода шуд?

Дар таҳқиқоти аслии гуногун ченакҳои мухталифи association, аз ҷумла OR, RR ва HR, гузориш шудаанд. Вақте ду ё зиёда таҳқиқот як робитаро бо як estimator арзёбӣ карданд, meta-analysis-и миқдорӣ анҷом дода шуд.

Арзёбиҳои муттаҳидшуда бо усули DerSimonian–Laird random-effects ҳисоб карда шуданд. Равиши random-effects ба ҷойи фарз кардани он ки ҳамаи таҳқиқот маҳз як таъсири ҳақиқии умумиро месанҷанд, иҷозат медиҳад, ки андозаи таъсири ҳақиқӣ миёни таҳқиқот фарқ кунад.

Гетерогенӣ бо \(I^2\) арзёбӣ шуд:

• 0–30%: ночиз,
• 30–50%: миёна,
• 50–75%: substantial,
• 75–100%: considerable heterogeneity.

Манбаъ p<0.05-ро ҳамчун ҳадди асосии аҳамиятнокии оморӣ истифода кардааст.

Publication bias чӣ гуна арзёбӣ шуд?

Ғарази нашр бо баррасии визуалии funnel plot ва санҷиши Egger арзёбӣ шуд; барои Egger p<0.10 ҳамчун ҳадди далели ғараз истифода шудааст. Дар робитаи SII–GDM Egger p=0.027 муайян шудааст.

Муаллифони манбаъ ин натиҷаро ҳамчун ҳушдор шарҳ медиҳанд, ки OR=1.28-и муттаҳидшуда мумкин аст аз сабаби натиҷаҳои null/манфии нашрнашуда ё гузоришнашуда аз ҳад зиёд арзёбӣ шуда бошад.

Гетерогении Баланд Дар Таҳлилҳои GDM Чӣ Маъно Дорад?

I²=80.4% барои SII–GDM ва I²=90.6% барои SIRI–GDM нишон медиҳад, ки қисми зиёди фарқияти арзёбиҳо дар сатҳи таҳқиқот танҳо бо хатои намунагирӣ шарҳ дода намешавад ва фарқиятҳои байни таҳқиқот, аз ҷумла популятсия, ҳафтаи ҳомиладорӣ, cut-off-и илтиҳоб, усули лабораторӣ ё adjustment-и confounder, интиқолпазирии натиҷаи муттаҳидшударо маҳдуд мекунанд.

Манбаъҳои эҳтимолии гетерогенӣ

Манбаъ махсусан фарқиятҳои зеринро муҳокима мекунад:

• Ҳафтаҳои гуногуни гирифтани хун дар дохили триместри якум.
• Сатҳҳои гуногуни adjustment барои тағйирёбандаҳои омехтакунанда, аз ҷумла BMI ва insulin resistance.
• Профилҳои этникӣ ва ҷуғрофии илтиҳоб.
• Анализаторҳои гуногуни гематологӣ ва амалҳои преаналитикӣ.
• Арзишҳои cut-off-и стандартнашуда барои SII ва SIRI.
• Истифодаи continuous, quartile, tertile ё cut-off-ҳои махсуси ROC дар таҳқиқот.

Аз ин рӯ, аҳамиятнокии омории pooled OR барои GDM маънои онро надорад, ки дар ҳамаи популятсияҳои ҳомила ҳамон андозаи робита интизор аст.

Таҳлили доза–ҷавоби SIRI–GDM

Манбаъ ин натиҷаро ҳамчун тамоюли доза–ҷавоб барои SIRI–GDM арзёбӣ кардааст. Дар дигар комбинатсияҳои SII/SIRI–натиҷа чунин тамоюли равшан нишон дода нашудааст.

Таҳлили ҳассосият

Гузориш шудааст, ки вақте ҳар як таҳқиқот навбат ба навбат аз таҳлил хориҷ карда шуд, арзёбиҳои умумии муттаҳидшуда ба таври назаррас тағйир наёфтанд. Ин дастгирӣ мекунад, ки натиҷаҳои асосии pooled пурра ба таъсири аз ҳад зиёди як таҳқиқот вобаста нестанд.

Аммо устувории leave-one-out гетерогенӣ, confounding, ғарази нашр ё эътимоднокии пасти далелҳоро аз байн намебарад.

Meta-regression

Сини модар ва синну ҳафтаи ҳомиладорӣ дар робитаҳои SII ва SIRI барои GDM ва PE тавассути meta-regression таҳқиқ шудаанд. Манбаъ барои ҳеҷ яке аз ин тағйирёбандаҳо association-и аҳамиятнок гузориш накардааст.

Набудани аҳамиятнокӣ дар meta-regression маънои онро надорад, ки дар сатҳи инфиродӣ синни модар ё gestational age аҳамияти клиникӣ надорад. Таҳлил месанҷад, ки оё ин тағйирёбандаҳо дар байни шумораи маҳдуди таҳқиқот дар сатҳи таҳқиқот робитаи pooled-ро шарҳ медиҳанд ё не.

Оё SII ва SIRI-ро Танҳо Ҳамчун Санҷиши Ташхисии GDM ё Преэклампсия Истифода Бурдан Мумкин Аст?

Не. Гарчанде ин meta-analysis байни SII ва SIRI бо GDM/PE робитаи оморӣ нишон медиҳад, азбаски он ҳадди ташхисии стандартӣ, тасдиқи мустақили клиникӣ, иҷроиши умумии ҳассосият-хосият ё алгоритми хатари ба ҳамаи популятсияҳо интиқолшавандаро нишон намедиҳад, истифодаи ин индексҳо танҳо ҳамчун санҷиши ташхисӣ ё скрининги қатъӣ дастгирӣ намешавад.

Чаро ҳамчун нишондиҳандаи иловагӣ арзёбӣ мешавад?

Бартарии амалии SII ва SIRI дар он аст, ки онҳоро аз параметрҳои мавҷудаи таҳлили муқаррарии хун ҳисоб кардан мумкин аст. Онҳо метавонанд бе талаб кардани платформаи махсуси лаборатории иловагӣ дар бораи ҳолати илтиҳобӣ маълумоти иловагӣ диҳанд.

Бо вуҷуди ин, ин нишондиҳандаҳо ба беморӣ хос нестанд. Сироятҳои субклиникӣ, синдроми метаболикӣ, равандҳои дилу раг ва дигар ҳолатҳои илтиҳобӣ метавонанд ба ҳамон шумориши ҳуҷайраҳо таъсир расонанд. Аз ин рӯ муаллифон пешниҳод мекунанд, ки SII/SIRI на ҳамчун definitive diagnostic marker-и мустақил, балки ҳамчун complementary indicator, ки бо дигар тағйирёбандаҳои клиникӣ ва биохимиявӣ якҷо карда мешавад, арзёбӣ шавад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• Дар таҳлили муттаҳидшудаи таҳқиқоти мушоҳидавии дохилшуда SII-и баланд бо odds-и баландтари GDM алоқаманд аст.
• SIRI-и баланд бо odds-и баландтари GDM алоқаманд аст.
• SII-и баланд бо odds-и баландтари преэклампсия алоқаманд аст.
• SIRI-и баланд бо odds-и баландтари преэклампсия алоқаманд аст.
• Барои GDM байни натиҷаҳо дар сатҳи таҳқиқот гетерогении баланд вуҷуд дорад.
• Дар моделҳои pooled-и PE гетерогении аҳамиятнок гузориш нашудааст.
• Дар таҳлили зергуруҳии SIRI–GDM тамоюли доза–ҷавоб гузориш шудааст.
• Leave-one-out sensitivity analysis дастгирӣ кардааст, ки арзёбиҳои асосии pooled аз як таҳқиқот муайян намешаванд.
• Барои SII–GDM аломати publication bias пайдо шудааст.
• Имкони ҳосил кардан аз таҳлили муқаррарии хун SII/SIRI-ро biomarker-ҳои номзади дастрас барои таҳқиқоти минбаъда мегардонад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Нишон дода нашудааст, ки SII ё SIRI-и баланд боиси GDM ё преэклампсия мешавад.
• Барои SII ё SIRI як cut-off-и ягонаи клиникии барои ҳамаи популятсияҳои ҳомила татбиқшаванда тасдиқ нашудааст.
• OR=1.28 маънои онро надорад, ки хатари мутлақи инфиродӣ %28 афзудааст.
• Нишон дода нашудааст, ки SII ё SIRI танҳо метавонад ташхиси GDM ё PE гузорад.
• Барои ҳассосият, хосият, арзиши пешгӯии мусбат ва арзиши пешгӯии манфӣ ҳадҳои муттаҳидшудаи клиникӣ тасдиқ нашудаанд.
• Арзиши пасти I² худкорона маънои сифати баланди далелҳоро надорад.
• Нишон дода нашудааст, ки натиҷаҳо ба ҳамаи гурӯҳҳои этникӣ ва системаҳои тандурустӣ бо ҳамон андоза интиқол мешаванд.
• Нишон дода нашудааст, ки як санҷиши хун дар триместри якум оризаи баъдии ҳомиладориро қатъиян пешгӯӣ мекунад.
• Meta-analysis насанҷидааст, ки screening-и асосёфта ба SII/SIRI натиҷаҳои клиникии модар ё навзодро беҳтар мекунад.

Маҳдудиятҳои асосӣ

Асоси таҳқиқоти мушоҳидавӣ: Таҳқиқоти аввалияи meta-analysis мушоҳидавӣ мебошанд. Пайдо шудани association робитаи сабабиро тасдиқ намекунад.

Кам будани таҳқиқоти longitudinal: Ченкунии такрории экспозитсия дар тӯли ҳомиладорӣ ва арзёбии тағйири замонӣ маҳдуд аст.

Гетерогении GDM: SII–GDM I²=80.4% ва SIRI–GDM I²=90.6%. Барои умумисозии арзишҳои муттаҳидшуда ба популятсияҳои гуногун ин ҳолат муҳим аст.

Ғарази нашр: Барои SII–GDM Egger p=0.027 пайдо шудааст. Манбаъ мегӯяд, ки андозаи робитаи pooled метавонад аз ҳад зиёд арзёбӣ шуда бошад.

Стандарткунии cut-off вуҷуд надорад: Ҳадҳои SII/SIRI аз таҳқиқот ба таҳқиқот фарқ мекунанд.

Фарқиятҳои преаналитикӣ ва техникӣ: Анализаторҳои гуногуни гематологӣ ва протоколҳои гирифтани/коркарди хун метавонанд ба арзишҳои индекс таъсир расонанд.

Вақти намунагирӣ: Ҳатто дар дохили “триместри якум” вақтҳои гуногун, масалан ҳафтаҳои 6 ва 12, бо сабаби тағйироти босуръати физиологӣ метавонанд як профили илтиҳобиро ифода накунанд.

Тамаркузи ҷуғрофӣ: Таҳқиқоти дохилшуда асосан аз популятсияҳои Чин мебошанд. Эрон ва Мексика ҳар кадом танҳо бо як таҳқиқот намояндагӣ мекунанд.

Набудани маълумоти ибтидоӣ: Набудани маълумоти ибтидоии таҳқиқоти аслӣ истифодаи усули хаттии Greenland–Longnecker dose–response-ро имконнопазир кардааст.

Номувофиқии гузориши GRADE: Бахшҳои гуногуни PDF-и асосӣ синфҳои “low” ва “very low”-ро барои GDM ва PE бо тартиби баръакс гузориш мекунанд.

Номувофиқии рақамҳои PRISMA: Рақамҳои 138 хориҷкунӣ/36 full-text дар матни натиҷаҳо бо 139 хориҷкунӣ/35 full-text дар Figure 1 яксон нестанд.

Дар оянда кадом тасдиқҳо заруранд?

Манбаъ қайд мекунад, ки таҳқиқоти проспективӣ ва бисёрмарказии longitudinal, ки заминаҳои гуногуни этникӣ ва системаҳои тандурустиро фаро мегиранд, бояд афзалият дошта бошанд. Вақти стандартии гирифтани хун, тартиби ченкунии гематологӣ ва арзишҳои gestational-age-adjusted cut-off бояд муайян карда шаванд.

Илова бар ин, арзиши иловагии фарқкунандаи SII ва SIRI на танҳо, балки якҷо бо хусусиятҳои клиникии модар ва дигар biomarker-ҳои биохимиявӣ дар моделҳои бисёрпараметрӣ бояд дар когортҳои мустақил тасдиқ карда шавад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ: Association Between the Systemic Immune Inflammation Index and Systemic Inflammatory Response Index with Gestational Diabetes Mellitus and Preeclampsia: A Systematic Review and Meta-Analysis

Муаллифон: María Ruiz-García; Irene Martínez-García; Andrea Herreros-Solano; Silvana Patiño-Cardona; Elena Moreno-Charco; Laura Martínez-Cabrera; Adrián González-Sánchez; Carlos Pascual-Morena.

Муаллифи масъул: Irene Martínez-García.

Муассисаҳо: Health and Social Research Center, University of Castilla-La Mancha, Cuenca, Spain; Faculty of Nursing, University of Castilla-La Mancha, Albacete, Spain.

Маҷалла: Women.

Ношир: MDPI, Basel, Switzerland.

Сабти библиографӣ: Women, 2026, 6(2), 31.

DOI: 10.3390/women6020031

Таърихи нашр: Қабул 25 Март 2026; бозбинӣ 27 Апрел 2026; пазируфта шуд 30 Апрел 2026; нашр 6 Май 2026.

Навъи манбаъ: Баррасии систематикӣ ва meta-analysis-и таҳқиқоти мушоҳидавӣ.

Ҳолати баррасии ҳамтоён: Version of record-и нашршуда.

PROSPERO: CRD420261325275.

Чаҳорчӯбаҳои гузориш/методология: PRISMA, Cochrane Handbook ва MOOSE.

Пойгоҳҳои маълумот: PubMed, Scopus ва Web of Science; аз оғоз то 1 Феврал 2026.

Шумораи таҳқиқоти дохилшуда: 13.

Намунаи умумӣ: 151.183 зани ҳомила.

Экспозитсияҳои асосӣ: Индекси Системавии Иммунӣ-Илтиҳобӣ (SII) ва Индекси Ҷавоби Системавии Илтиҳобӣ (SIRI).

Натиҷаҳои асосӣ: Диабети гестатсионии қанд ва преэклампсия.

Формулаи SII: \(SII=(Nötrofil\times Trombosit)/Lenfosit\).

Формулаи SIRI: \(SIRI=(Nötrofil\times Monosit)/Lenfosit\).

Усули meta-analysis: Модели DerSimonian–Laird random-effects.

Гетерогенӣ: Омори I².

Ҳадди асосии аҳамиятнокӣ: p<0.05.

Publication bias: Funnel plot ва санҷиши Egger; ҳадди p<0.10 барои Egger.

Таҳлили ҳассосият: Равиши leave-one-out, ки ба хориҷ кардани навбатии ҳар таҳқиқот асос ёфтааст.

Meta-regression: Синни модар ва gestational age.

Нармафзори оморӣ: Stata v.15.

Натиҷаҳои асосии pooled: SII–GDM OR=1.28 (%95 GA 1.16–1.42); SIRI–GDM OR=1.27 (1.11–1.48); SII–PE OR=1.16 (1.08–1.24); SIRI–PE OR=1.21 (1.05–1.40).

Гетерогении GDM: SII I²=80.4%; SIRI I²=90.6%.

Гетерогении PE: SII I²=0.0%; SIRI I²=0.0%.

Натиҷаи publication-bias: Egger p=0.027 барои SII–GDM.

Номувофиқии дохилиманбаъии GRADE: Abstract ва Conclusions GDM=low ва PE=very low гузориш мекунанд, дар ҳоле ки Results 3.4 PE=low ва GDM=very low гузориш мекунад. Азбаски Supplementary Table S7 ҳамчун манбаи ҷудогона бор нашудааст, Verianla ин фарқро бо тахмин ҳал накардааст.

Номувофиқии дохилиманбаъии PRISMA: Матни натиҷаҳо нишон медиҳад, ки аз 174 screening сабт 138 хориҷ ва 36 full-text боқӣ мондааст; Figure 1 бошад 139 сабт хориҷ ва 35 full-text боқӣ мондааст. Азбаски ҳар ду роҳ дар матн якҷо бо хориҷ кардани 22 full-text ва натиҷаи ниҳоии 13 таҳқиқот оварда шудаанд, танҳо Figure 1 аз ҷиҳати арифметикӣ дар дохили худ мувофиқ аст.

Сифати таҳқиқоти NHLBI: Аз таҳқиқоти дар доираи арзёбии когортӣ/буришӣ буда 11-тоаш good, яктоаш fair; таҳқиқоти case-control good.

Иҷозатнома: Creative Commons Attribution (CC BY).

Маблағгузорӣ: University of Castilla-La Mancha.

Кумитаи ахлоқ: Азбаски баррасии систематикӣ аст, not applicable.

Розигии огоҳона: Not applicable.

Дастрасии маълумот: Гузориш шудааст, ки маълумотро бо дархости асоснок аз муаллифи масъул талаб кардан мумкин аст.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон бархӯрди манфиатҳоро гузориш накардаанд.

Саҳми муаллифон: Консептуализатсия ва усул María Ruiz-García, Irene Martínez-García ва Carlos Pascual-Morena; тасдиқ Andrea Herreros-Solano, Silvana Patiño-Cardona ва Elena Moreno-Charco; таҳлили расмӣ ва таҳқиқот Silvana Patiño-Cardona ва Elena Moreno-Charco; курасияи маълумот Andrea Herreros-Solano, Silvana Patiño-Cardona, Elena Moreno-Charco, Laura Martínez-Cabrera ва Adrián González-Sánchez; тарҳи аввал María Ruiz-García, Irene Martínez-García ва Carlos Pascual-Morena; визуализатсия Andrea Herreros-Solano, Silvana Patiño-Cardona ва Elena Moreno-Charco; назорат, идоракунии лоиҳа ва дарёфти маблағ бо иштироки Irene Martínez-García анҷом дода шудааст. Ҳамаи муаллифон дар бозбинӣ ва таҳрир саҳм гузоштаанд.

Ҳадди асосии тафсир: Meta-analysis байни SII ва SIRI бо GDM/PE association-и мушоҳидавиро нишон медиҳад. Натиҷаҳо сабабият, cut-off-и универсалӣ, арзёбии хатари мутлақи инфиродӣ ё санҷиши тасдиқшудаи ташхис/скринингро, ки дар клиника танҳо истифода шавад, нишон намедиҳанд.