Арзёбиҳои стресс, арзёбӣ ва эътиқодҳои маърифатии шахсро дар бораи он ифода мекунанд, ки стресс чӣ маъно дорад ва ӯ то чӣ андоза метавонад бо талаботи стрессовари академӣ мубориза барад. Ин таҳқиқот дар 226 донишҷӯи донишгоҳ ду худэътиқоди вобаста ба стрессро — худсамаранокии мубориза бо стресс (CSE) ва тафаккур нисбат ба стресс (SM) — ҳамроҳ бо беҳбудии академӣ, душвориҳои ангезишӣ, душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосӣ ва GPA-и охири семестри донишҷӯён баррасӣ кардааст. Ҳамчунин, бо моделҳои муодилаҳои сохторӣ арзёбӣ шудааст, ки оё мониторинги метамаърифатӣ, мутобиқсозии метамаърифатӣ ва иштироки иҷтимоии академӣ роҳҳои омӯзиши худтанзимшавандае ҳастанд, ки ин муносибатҳоро шарҳ медиҳанд ё не.

Натиҷаҳо нишон доданд, ки ҳам CSE-и баландтар ва ҳам тафаккуре, ки стрессро бештар рушддиҳанда/судманд мебинад, бо беҳбудии бештари академӣ ва душвориҳои камтари академӣ алоқаманданд. Бо вуҷуди ин, ҳеҷ кадом аз ду худэътиқоди вобаста ба стресс GPA-ро ба таври назаррас пешгӯӣ накардааст. Аз ин рӯ, таҳқиқот нишон намедиҳад, ки эътиқодҳои донишҷӯ дар бораи стресс мустақиман миёнаи баҳоро боло мебаранд.

Аз нуқтаи назари равандҳои омӯзиши худтанзимшаванда, ду механизми устувортарин мониторинги метамаърифатӣ ва иштироки иҷтимоии академӣ буданд. Мониторинги метамаърифатӣ дар муносибатҳои байни худэътиқодҳои стрессӣ ва душвориҳои камтари ангезишӣ; иштироки иҷтимоии академӣ бошад дар муносибатҳо бо беҳбудии баландтари академӣ ва душвориҳои камтари иҷтимоӣ-эҳсосӣ нақши миёнаравӣ нишон дод.

Паёми асосии илмии таҳқиқот ин аст, ки муваффақияти донишгоҳиро набояд танҳо тавассути кам кардани стресс ё танҳо баланд бардоштани GPA баррасӣ кард. Муаллифон муваффақияти донишҷӯро ҳамчун сохтори васеътар, ки ҳам эҳсоси хуби равонӣ-иҷтимоӣ ва ҳам қобилияти фаъолияти академӣ -ро дар бар мегирад, арзёбӣ мекунанд.

Оё Стресс Барои Донишҷӯёни Донишгоҳ Ҳамеша Зараровар Аст?

Не. Мувофиқи чаҳорчӯбаи назариявии таҳқиқот, стресс худ аз худ табиатан мусбат ё манфӣ нест. Стресс қисми табиии муҳитҳои академист, ки дар онҳо ҳадафҳои муҳим мавҷуданд, ва таъсири он метавонад ба он вобаста бошад, ки донишҷӯ вазъиятро чӣ гуна арзёбӣ мекунад, ба қобилияти худ барои мубориза то чӣ андоза бовар дорад ва талаботи академиро чӣ гуна танзим мекунад.

Ин равиш ба чаҳорчӯбаи оптимизатсияи стресс такя мекунад. Ҳадаф пурра аз байн бурдани стресс нест, балки истифода бурдани стресси шадиди ногузир дар баъзе шароит барои фаъолияти мутобиқшаванда, тобоварӣ ва фаъолияти равонӣ мебошад.

Аз ин рӯ, манбаъ фарқи зеринро мегузорад:

• мавҷудияти стресс,
• чӣ гуна арзёбӣ шудани стресс,
• кадом рафторҳои танзимкунандаро донишҷӯ дар баробари стресс истифода мебарад

як чиз нестанд.

Худсамаранокии Мубориза Бо Стресс Чист?

Худсамаранокии мубориза бо стресс (Coping Self-Efficacy, CSE), эътиқоди донишҷӯ ба он аст, ки ҳангоми рӯ ба рӯ шудан бо имтиҳон, муаррифӣ, фишори академӣ ё талаботи умумии таҳсил дар донишгоҳ метавонад эҳсосот, андешаҳо ва равандҳои ҳалли масъалаи худро самаранок идора кунад.

Дар ин таҳқиқот CSE дар ибтидо бо Coping Self-Efficacy Scale-и 26-бандӣ арзёбӣ шудааст. Дар сохтори аслии шкала:

• идора кардани эҳсосот ва андешаҳои нороҳаткунанда,
• муборизаи ба масъала нигаронидашуда,
• ҷустуҷӯи дастгирӣ аз оила ва дӯстон

се зерсоҳа мавҷуд аст.

Аммо пас аз таҳлили тасдиқии омилӣ дар ин намуна, зерҷадвали ҷустуҷӯи дастгирӣ аз модел хориҷ карда шуд. Бо сабаби борҳои салибӣ, номувофиқии маҳаллии модел ва зиёдатии бандҳо, танҳо бандҳои ба эҳсосот ва ба масъала нигаронидашуда, ҷамъ 15 банд нигоҳ дошта шуданд.

Аз ин рӯ, натиҷаи CSE дар ин таҳқиқот тамоми худсамаранокии мубориза бо стрессро не, балки асосан эътимод ба қобилияти шахсӣ барои идора кардани эҳсосот ва масъалаҳо ифода мекунад.

Тафаккур Нисбат Ба Стресс Чист?

Тафаккур нисбат ба стресс (Stress Mindset), низоми нисбатан умумии эътиқодҳост, ки нишон медиҳад шахс оқибатҳои стрессро умуман рушддиҳанда/судманд мебинад ё заифкунанда/зараровар.

Тафаккури “стресс рушд медиҳад” майли шахсро ба арзёбии стресс ҳамчун манбае ифода мекунад, ки метавонад барои омӯзиш, иҷроиш ё рушд истифода шавад. Баръакси он эътиқодест, ки стресс асосан зараровар аст ва бояд аз он канорагирӣ кард.

Аммо манбаъ масъалаи муҳими ченкуниро баррасӣ мекунад. Шахс метавонад умуман фикр кунад, ки “стресс метавонад судманд бошад”, вале таҷрибаи шахсии стрессро ҳамчун фарсоянда эҳсос кунад. Аз ин рӯ, эътиқоди умумӣ дар бораи стресс ва тарзи таҷриба кардани стресси шахсӣ як чиз набошанд.

CSE ва тафаккур нисбат ба стресс як сохтор нестанд

Ин ду сохтор бо ҳам муносибати мусбат доранд, аммо як мафҳум нестанд.

Омӯзиши Худтанзимшаванда Чист?

Омӯзиши худтанзимшаванда (Self-Regulated Learning, SRL), раванди такроршаванда ва фаъолест, ки дар он донишҷӯ вазифа, маърифат, ангеза, эҳсосот ва рафтори худро назорат карда, онҳоро мувофиқи ҳадафҳои омӯзиш танзим мекунад.

Дар ин таҳқиқот се амали танзимкунанда баррасӣ шудааст:

Чаро мониторинги метамаърифатӣ муҳим аст?

Мониторинги метамаърифатӣ танҳо “таҳсил кардан”-и донишҷӯ нест, балки дарк кардани он аст, ки таҳсили ӯ натиҷа медиҳад ё не.

Донишҷӯ вақте:

• мефаҳмад, ки чӣ кор кардан лозим аст,
• маводро фаҳмидааст ё не,
• маълумотро дар хотир дорад ё не

ва инҳоро назорат мекунад, метавонад рафтори академии худро огоҳонатар танзим кунад.

Дар ин таҳқиқот мониторинг яке аз роҳҳои муҳими миёнаравӣ буд, ки муносибати ҳам CSE ва ҳам тафаккур нисбат ба стрессро бо душвориҳои камтари ангезишӣ шарҳ медод.

Чаро мутобиқсозии метамаърифатӣ натиҷаи ғайричашмдошт дод?

Яке аз натиҷаҳои ҷолибтарини манбаъ ин аст, ки донишҷӯёни дорои CSE-и баландтар мутобиқсозии бештар анҷом медоданд; аммо мутобиқсозӣ дар дохили модел бо душвориҳои бештари ангезишӣ алоқаманд буд.

Ин натиҷа дар назари аввал парадоксалӣ менамояд. Чаро тағйир додани стратегия бояд бо душвории бештар ҳамроҳ бошад?

Тафсири муаллифон ин аст, ки худи мутобиқсозӣ кӯшиш ва захира талаб мекунад. Донишҷӯ бояд:

• дарк кунад, ки стратегияи мавҷуда кор намекунад,
• нақшаи нав таҳия кунад,
• аз равиши кӯҳна даст кашад,
• рафтори навро идома диҳад.

Ин раванд метавонад дар кӯтоҳмуддат талаботи маърифатӣ ва ангезиширо зиёд кунад.

Аз ин рӯ, баробарии соддаи “худтанзимкунии бештар = ҳамеша душвории камтар” аз ҷониби ин таҳқиқот дастгирӣ намешавад.

Чаро Иштироки Иҷтимоии Академӣ Ин Қадар Муҳим Ба Назар Расид?

Иштироки иҷтимоии академӣ яке аз роҳҳои устувортарини миёнаравӣ дар таҳқиқот буд. Робита бо ҳамсабақон, кӯмак ба дигарон ва иштирок дар муҳити иҷтимоии академӣ ҳам бо беҳбудии баландтар ва ҳам бо душвориҳои камтари иҷтимоӣ-эҳсосӣ алоқаманд буд.

Ин натиҷа нишон медиҳад, ки муваффақияти донишҷӯ танҳо аз стратегияҳои инфиродии маърифатӣ иборат нест. Донишҷӯ ҳангоми танзими омӯзиши худ ҳамзамон муҳити иҷтимоии худро низ танзим мекунад.

Дар модели манбаъ иштироки иҷтимоии академӣ:

• CSE → беҳбудии академӣ,
• CSE → душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосӣ,
• тафаккур нисбат ба стресс → беҳбудии академӣ,
• тафаккур нисбат ба стресс → душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосӣ

дар ин муносибатҳо ҳамчун роҳи муҳими ғайримустақим зоҳир шудааст.

Модели илмии Расми 1-и манбаъ

Оё Эътиқодҳои Мусбат Дар Бораи Стресс GPA-ро Баланд Карданд?

Не. Дар таҳқиқот на худсамаранокии мубориза бо стресс ва на тафаккур нисбат ба стресс GPA-и охири семестрро ба таври назаррас пешгӯӣ накардааст.

Аз ин рӯ, GPA аз моделҳои минбаъдаи SEM хориҷ карда шуд.

Муаллифон таъкид мекунанд, ки GPA натиҷаи дур ва бисёромилӣ аст. Навъи курс, сарбории дарсӣ, муваффақияти пешинаи академӣ, худсамаранокии академӣ, шахсият, рафторҳои таҳсилӣ ва бисёр омилҳои дигар метавонанд ба GPA таъсир расонанд.

Аз нуқтаи назари ин таҳқиқот, нуктаи муҳим ин аст, ки шарҳ додани таҷрибаи академии донишҷӯ бо худэътиқодҳои вобаста ба стресс маънои онро надорад, ки онҳо ба таври худкор миёнаи баҳои охири семестрро низ шарҳ медиҳанд.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Заминаи таҳқиқот

Таҳқиқот дар як донишгоҳи давлатии тадқиқотии миёнаҳаҷм дар Канадаи Ғарбӣ гузаронида шудааст.

Иштирокчиён донишҷӯёне буданд, ки моҳи январи 2022 ба курси интихобии психологияи таълимӣ, ки ба стратегияҳои омӯзиш барои муваффақияти донишгоҳӣ равона буд, номнавис шуда буданд.

Мазмуни курс:

• омӯзиши худтанзимшаванда,
• ангеза,
• эҳсосот,
• рафтор,
• беҳбудии равонӣ ва иҷтимоӣ

-ро дар бар мегирифт.

Иштирокчиён

Дар маҷмӯъ 226 донишҷӯ барои иштирок дар таҳқиқот розигӣ доданд.

Ҳафт саволи таҳқиқотӣ

1. Оё худэътиқодҳои вобаста ба стресс беҳбудии академиро пешгӯӣ мекунанд?
2. Оё худэътиқодҳои вобаста ба стресс душвориҳои ангезиширо пешгӯӣ мекунанд?
3. Оё худэътиқодҳои вобаста ба стресс душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосиро пешгӯӣ мекунанд?
4. Оё худэътиқодҳои вобаста ба стресс GPA-ро пешгӯӣ мекунанд?
5. Оё амалҳои танзимкунанда дар муносибати байни худэътиқодҳои стрессӣ ва душвориҳои ангезишӣ миёнаравӣ мекунанд?
6. Оё амалҳои танзимкунанда дар муносибати байни худэътиқодҳои стрессӣ ва душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосӣ миёнаравӣ мекунанд?
7. Оё амалҳои танзимкунанда дар муносибати байни худэътиқодҳои стрессӣ ва беҳбудии академӣ миёнаравӣ мекунанд?

Замонҳои ченкунӣ

Маълумоти CSE ва тафаккур нисбат ба стресс дар ҳафтаи 8-ум -и семестр ҷамъоварӣ шудааст.

Амалҳои омӯзиши худтанзимшаванда, беҳбудии академӣ ва душвориҳои академӣ бошад дар ҳафтаи 11-ум арзёбӣ шудаанд.

GPA аз сабтҳои расмии донишгоҳ гирифта шудааст.

Бо вуҷуди ин, тарҳи умумии таҳқиқот аз ҷониби муаллифон ҳамчун буришӣ тасниф шудааст ва ин фарқи вақт барои муайян кардани пайдарпайии сабабӣ кофӣ дониста нашудааст.

Ченкунии худсамаранокии мубориза бо стресс

CSES-и 26-бандӣ ба заминаи академӣ мутобиқ карда шуд. Ибораи аслии “Вақте корҳо хуб пеш намераванд...” ба “Вақте корҳо дар мактаб хуб пеш намераванд...” иваз карда шуд.

Пас аз CFA танҳо 15 банди ба эҳсосот ва ба масъала нигаронидашуда нигоҳ дошта шуданд.

Модели дуомилӣ:

χ²(89)=181,27; p<0,001; CFI=0,970; TLI=0,965; RMSEA=0,070; %90 GA [0,056–0,086]; SRMR=0,053

мувофиқати моделро нишон дод.

Тафаккур нисбат ба стресс

Stress Mindset Scale-и ҳаштбандӣ истифода шудааст. Арзиши миёнаи баландтар эътиқоди қавитарро ба он ифода мекунад, ки стресс метавонад рушддиҳанда бошад.

Қимати Cronbach alpha-и шкала дар ин таҳқиқот дар Ҷадвали 1 ҳамчун 0,78 дода шудааст.

Амалҳои омӯзиши худтанзимшаванда

Се зерҷадвали воситаи SRL-P истифода шудааст:

• мониторинги метамаърифатӣ: 3 банд,
• мутобиқсозии метамаърифатӣ: 6 банд,
• иштироки иҷтимоии академӣ: 3 банд.

Душвориҳои академӣ

Аз SRL Challenges Scale-и 43-бандӣ танҳо:

• душвориҳои ангезишӣ: 4 банд, ω=0,70,
• душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосӣ: 6 банд, ω=0,83

зерҷадвалҳо истифода шудаанд.

Беҳбудии академӣ

Беҳбудии академӣ бо Academic Well-Being Subscale-и нӯҳбандӣ арзёбӣ шудааст.

Шкала ҷузъҳои:

• эҳсосӣ,
• равонӣ,
• иҷтимоӣ

-и беҳбудиро дар заминаи академӣ арзёбӣ мекунад.

GPA

GPA-и семестр аз сабтҳои донишгоҳ гирифта шуд ва шкалаи институтсионалии 0–9 истифода гардид.

Таҳлили оморӣ

Таҳлилҳо дар муҳити кушодаасоси R анҷом дода шуданд.

Дар марҳилаи аввал:

• омори тавсифӣ,
• коррелятсияҳо,
• моделҳои алоҳидаи регрессияи хаттӣ

истифода шуданд.

Дар регрессияҳо ҳадди аҳамиятнокии бо Bonferroni ислоҳшуда 0,025 муқаррар карда шуд.

Моделҳои миёнаравӣ бо истифода аз lavaan 0.6.11 тавассути моделсозии муодилаҳои сохторӣ санҷида шуданд.

Бо сабаби андозаи намуна ва мураккабии модел, ба ҷойи як модели азим чор модели алоҳидаи SEM сохта шуд.

Коррелятсияҳои асосӣ

Натиҷаҳои регрессияи хаттӣ

Ёддошти гузоришии дохили манбаъ: Ин қиматҳои ҷадвал барои тафаккур нисбат ба стресс дар душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосӣ бо қиматҳои β=−0,23, t=−3,21 ва R²=0,13 дар матни тавзеҳӣ пурра мувофиқат намекунанд. Сатри боло қиматҳои Ҷадвали 2-ро нишон медиҳад.

Модели 1: CSE → худтанзимкунӣ → душвориҳои академӣ

Мувофиқати модел:

χ²(613)=844,90; CFI=0,91; TLI=0,91; RMSEA=0,04; SRMR=0,06

гузориш шудааст.

CSE:

• мониторингро B=0,35, p<0,001,
• мутобиқсозиро B=0,38, p<0,001,
• иштироки иҷтимоии академиро B=0,47, p<0,001

мусбат пешгӯӣ кардааст.

Мониторинг бо душвории камтари ангезишӣ (B=−0,53, p=0,01); иштироки иҷтимоии академӣ бо душвории камтари иҷтимоӣ-эҳсосӣ (B=−0,34, p=0,01) алоқаманд аст.

Мутобиқсозӣ бошад ғайричашмдошт бо душвории бештари ангезишӣ алоқаманд аст: B=0,40, p=0,03.

Модел %23-и вариатсияи душвориҳои ангезишӣ ва %24-и душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосиро шарҳ додааст.

Модели 2: CSE → худтанзимкунӣ → беҳбудии академӣ

Мувофиқати модел қобили қабул дониста шудааст:

χ²=845,05; df=582; CFI=0,90; TLI=0,89; RMSEA=0,05; SRMR=0,07

Иштироки иҷтимоии академӣ ҳамчун роҳи асосии ғайримустақим байни CSE ва беҳбудии академӣ зоҳир шудааст.

Мувофиқи Ҷадвали 5:

• CSE → иштироки иҷтимоӣ → беҳбудӣ: B=0,44, p=0,01,
• таъсири умумии ғайримустақим: B=0,55, p=0,003,
• таъсири умумӣ: B=1,01, p<0,001.

Модел тақрибан %70-и вариатсияи беҳбудии академиро шарҳ додааст.

Аммо азбаски дар матни тавзеҳӣ таъсирҳои ғайримустақим ва мустақим бо қиматҳои гуногун оварда шудаанд, андозаҳои дақиқи роҳ бояд бо назардошти ҷадвал ва матн якҷоя арзёбӣ шаванд.

Модели 3: Тафаккур нисбат ба стресс → худтанзимкунӣ → душвориҳои академӣ

Мувофиқати модел:

χ²=550,311; df=361; CFI=0,90; TLI=0,88; RMSEA=0,05; SRMR=0,07

оварда шудааст.

Тафаккур нисбат ба стресс:

• мониторингро B=0,29, p=0,005,
• мутобиқсозиро B=0,21, p=0,03,
• иштироки иҷтимоии академиро B=0,35, p=0,004

мусбат пешгӯӣ кардааст.

Таъсири ғайримустақим ба душвориҳои ангезишӣ тавассути мониторинг:

B=−0,15; p=0,046; %95 GA [−0,289, −0,003]

гузориш шудааст.

Таъсири ғайримустақим ба душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосӣ тавассути иштироки иҷтимоии академӣ:

B=−0,16; p=0,03; %95 GA [−0,303, −0,017]

гузориш шудааст.

Модел %21-и душвориҳои ангезишӣ ва %15-и душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосиро шарҳ додааст.

Ёддошти гузоришии дохили манбаъ: Матни тавзеҳӣ таъсири умумиро барои душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосӣ ҳамчун B=−0,31, p=0,01 овардааст, дар ҳоле ки дар Ҷадвали 6 B=−0,31, p=0,01 барои таъсири умумии душвориҳои ангезишӣ ва таъсири умумии иҷтимоӣ-эҳсосӣ ҳамчун B=−0,17, p=0,16 дода шудааст.

Модели 4: Тафаккур нисбат ба стресс → худтанзимкунӣ → беҳбудии академӣ

Мувофиқати модел:

χ²=491,66; df=338; CFI=0,91; TLI=0,90; RMSEA=0,05; SRMR=0,06

гузориш шудааст.

Тафаккур нисбат ба стресс иштироки иҷтимоии академиро зиёд кардааст; иштироки иҷтимоии академӣ низ бо беҳбудии академӣ муносибати мусбат нишон додааст.

Таъсири ғайримустақим:

B=0,44; p=0,01; %95 GA [0,093, 0,779]

таъсири умумӣ бошад:

B=0,78; p=0,002

дода шудааст.

Модел %69-и вариатсияи беҳбудии академиро шарҳ додааст.

Он чизе, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• CSE-и баландтар бо беҳбудии баландтари академӣ алоқаманд аст.
• CSE-и баландтар бо душвориҳои камтари ангезишӣ ва иҷтимоӣ-эҳсосӣ алоқаманд аст.
• Тафаккуре, ки стрессро бештар рушддиҳанда мебинад, бо беҳбудии баландтари академӣ алоқаманд аст.
• Тафаккур нисбат ба стресс бо душвориҳои камтари ангезишӣ ва иҷтимоӣ-эҳсосӣ алоқаманд аст.
• CSE ва тафаккур нисбат ба стресс бо мониторинги метамаърифатӣ, мутобиқсозӣ ва иштироки иҷтимоии академӣ муносибати мусбат доранд.
• Мониторинги метамаърифатӣ дар баъзе муносибатҳои ангезишӣ миёнаравӣ мекунад.
• Иштироки иҷтимоии академӣ дар муносибатҳо бо беҳбудии академӣ ва душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосӣ ҳамчун роҳи махсусан муҳими миёнаравӣ зоҳир мешавад.
• Арзёбии муваффақияти донишҷӯ танҳо бо GPA таҷрибаи равонӣ-иҷтимоии академиро нопурра инъикос мекунад.

Он чизе, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Нишон дода нашудааст, ки CSE GPA-ро баланд мекунад.
• Нишон дода нашудааст, ки тафаккур нисбат ба стресс GPA-ро баланд мекунад.
• Хулосаи “мусбат фикр кардан дар бораи стресс баҳоро баланд мекунад” дастгирӣ намешавад.
• Нишон дода нашудааст, ки стресс ҳамеша судманд аст.
• Нишон дода нашудааст, ки мутобиқсозии метамаърифатӣ дар ҳама шароит душвориҳои академиро кам мекунад.
• Роҳҳои миёнаравии SEM сабабияти замонӣ ё таҷрибавиро исбот намекунанд.
• Исбот нашудааст, ки танҳо иштироки иҷтимоии академӣ саломатии равониро беҳтар мекунад.
• Нишон дода нашудааст, ки ин муносибатҳо дар ҳамаи гурӯҳҳои донишҷӯён ва донишгоҳҳо яксонанд.

Аз нигоҳи амалия ин чӣ маъно дорад?

Муаллифон бар онанд, ки донишгоҳҳо набояд танҳо бо ҳадафи “кам кардани стресси донишҷӯ” ё танҳо “баланд кардани иҷроиши академӣ” амал кунанд.

Ба ҷойи ин, низомҳои таълим ва дастгирии донишҷӯ метавонанд:

• равшан фаҳмонанд, ки стресс ва душвории академӣ муқаррарӣ аст,
• худсамаранокии донишҷӯёнро барои мубориза бо стресс рушд диҳанд,
• имкониятҳои мониторинги метамаърифатиро фароҳам кунанд,
• ба донишҷӯён барои тағйир додани стратегияҳои корношоям кумак кунанд,
• робитаҳои иҷтимоии академӣ ва муоширати ҳамсолонро тақвият диҳанд.

Дар доираи худи манбаъ, инҳо натиҷаҳои таҷрибавии тасдиқшудаи дахолат нестанд, балки тавсияҳои амалӣ мебошанд, ки аз муносибатҳои мавҷуда бармеоянд.

Маҳдудиятҳо

Намуна бо 226 нафар хеле хурд нест, аммо нисбат ба шумораи тағйирёбандаҳо ва параметрҳо дар моделҳои SEM маҳдуд аст. Муаллифон зарурати такрорро дар намунаҳои калонтар қайд мекунанд.

Азбаски номнависӣ ба курс ихтиёрӣ буд, маълум нест, ки иштирокчиён аз нигоҳи ангеза, иштирок, саломатии равонӣ ё худтанзимкунӣ то чӣ андоза донишҷӯёни маъмулии донишгоҳро намояндагӣ мекунанд.

Таҳқиқот буришӣ аст. Аз ин рӯ, занҷираи замоние, ки CSE ё тафаккур нисбат ба стресс ба рафторҳои худтанзимкунӣ ва онҳо баъдан ба беҳбудӣ сабаб мешаванд, тасдиқ карда намешавад.

Таҳқиқот таҳлили тағйирёбанда-марказиро истифода кардааст. Профилҳои гуногуни стресс–худтанзимкунии донишҷӯён бояд бо усулҳои шахс-марказӣ алоҳида таҳқиқ шаванд.

Танҳо се амали танзимкунанда баррасӣ шудааст. Тамоми маҷмӯи омӯзиши худтанзимшаванда арзёбӣ нашудааст.

Гарчанде стресс назариявӣ ҳамчун раванди баданӣ тавсиф мешавад, он танҳо бо арзёбиҳои маърифатӣ чен шудааст. Ченакҳои физиологӣ, монанди кортизол ё суръати дил, истифода нашудаанд.

Баъзе воситаҳо, аз ҷумла AWBS ва SRL-PSD, нисбатан наванд; дар намунаҳои гуногунтар ва фарогиртар таҳқиқоти иловагии валидатсия зарур аст.

Баъзе зерҷадвалҳо аз шумораи ками бандҳо иборатанд ва алоҳида таҳлил шудаанд; ин метавонад ба валидатсияи сохторӣ таъсир расонад.

Таҳқиқоти оянда

Муаллифон пешниҳод мекунанд, ки бо таҳқиқоти тӯлонӣ санҷида шавад, ки арзёбиҳои стресс, амалҳои худтанзимкунӣ ва натиҷаҳои муваффақият бо мурури вақт ба ҳамдигар чӣ гуна таъсир мекунанд.

Ба ҷойи GPA ё илова бар GPA:

• давомнокии академӣ,
• иштирок,
• анҷоми курс,
• истифодаи стратегияҳои омӯзиш,
• тағйири ангеза дар давоми семестр

ҳамчун натиҷаҳои наздиктари академӣ пешниҳод мешавад, ки баррасӣ шаванд.

Ҳамчунин бояд ба таври таҷрибавӣ санҷида шавад, ки дахолатҳое, ки арзёбии стресс ва омӯзиши худтанзимкуниро якҷоя истифода мебаранд, воқеан ҳам беҳбудӣ ва ҳам фаъолияти академиро беҳтар мекунанд ё не.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Таҳқиқоти аслӣ: Investigating the Contributions of Stress Appraisals and Self-Regulated Learning Practices on Student Success

Муаллифон: Meg Kapil; Allyson Hadwin; Ramin Rostampour.

Муаллифи масъул: Meg Kapil.

Муассиса: University of Victoria, British Columbia, Canada.

Маҷалла: Psychology International.

Ношир: MDPI, Basel, Switzerland.

Ҷилд / мақола: 2026, 8, 41.

DOI: 10.3390/psycholint8030041

Ирсол: 29 Май 2026.

Бознигарӣ: 23 Июн 2026.

Қабул: 25 Июн 2026.

Нашр: 1 Июл 2026.

Навъи манбаъ: Таҳқиқоти эмпирикии психологияи таълимии аз ҳамсолон баррасишуда ва буришӣ; регрессияи хаттӣ ва моделсозии муодилаҳои сохториро дар бар мегирад.

Литсензия: Creative Commons Attribution (CC BY).

Намуна: 226 донишҷӯи бакалавр.

Синни миёна: 20 ± 1,7 сол.

Худро зан муаррифӣ кардааст: %44.

Заминаи таҳқиқот: Донишгоҳи давлатии тадқиқотии миёнаҳаҷм дар Канадаи Ғарбӣ; курси интихобии психологияи таълимӣ; Январ 2022.

Пешгӯкунандаҳои асосӣ: Худсамаранокии мубориза бо стресс ва тафаккур нисбат ба стресс.

Тағйирёбандаҳои миёнарав: Мониторинги метамаърифатӣ, мутобиқсозии метамаърифатӣ ва иштироки иҷтимоии академӣ.

Натиҷаҳои асосӣ: Беҳбудии академӣ, душвориҳои ангезишӣ, душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосӣ ва GPA.

Нармафзори таҳлил: R; lavaan v0.6.11 барои моделсозии муодилаҳои сохторӣ.

Маблағгузорӣ: Social Sciences and Humanities Research Council of Canada (SSHRC) Doctoral Fellowship (#752-2022-1802) барои Meg Kapil ва SSHRC Insight Grant барои Allyson Hadwin.

Этика: University of Victoria Human Research Ethics Board; протокол 19-0038; 20 Сентябр 2019.

Розигии огоҳона: Аз ҳамаи иштирокчиён гирифта шудааст.

Дастрасии маълумот: Бо сабаби маҳдудиятҳои ахлоқии таҳқиқоти инсонӣ ва махфияти иштирокчиён маълумот ба таври оммавӣ дастрас нест; дархостҳои баррасӣ метавонанд ба муаллифи масъул фиристода шаванд ва мувофиқи шартҳои ахлоқии муассиса арзёбӣ гарданд.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон бархӯрди манфиатҳоро гузориш накардаанд.

Саҳми муаллифон: Ҳар се муаллиф дар консептуализатсия, методология, нармафзор, валидатсия, таҳлили расмӣ, куратсияи маълумот ва ҳамаи равандҳои навиштан саҳм гузоштаанд; назорат ва идоракунии лоиҳа аз ҷониби Allyson Hadwin, дарёфти маблағгузорӣ аз ҷониби Meg Kapil ва Allyson Hadwin анҷом дода шудааст.

Маҳдудияти асосии илмӣ: Таҳқиқот буришӣ аст ва моделҳои миёнаравии SEM механизми сабабӣ ё замониро исбот намекунанд. Гарчанде CSE ва тафаккур нисбат ба стресс бо беҳбудии академӣ ва душвориҳои академӣ алоқаманданд, GPA-ро ба таври назаррас пешгӯӣ накардаанд. Натиҷаҳо аз донишҷӯёни як курси мушаххаси психологияи таълимӣ дар як донишгоҳ ба даст омадаанд.

Ёддошти гузоришии дохили манбаъ: Дар регрессияи тафаккур нисбат ба стресс барои душвориҳои иҷтимоӣ-эҳсосӣ байни матн ва Ҷадвали 2 фарқиятҳо дар β, t ва R² вуҷуд доранд. Дар Модели 1, гарчанде p=0,05 барои роҳи миёнаравии мутобиқсозӣ аст, фосилаи эътимоди %95 сифрро дар бар мегирад. Дар Моделҳои 2 ва 3 низ баъзе қиматҳои таъсири мустақим, ғайримустақим ва умумӣ байни матни тавзеҳӣ ва ҷадвалҳо пурра мувофиқат намекунанд. Ин фарқиятҳо бе ислоҳ бо садоқат ба манбаъ нигоҳ дошта шудаанд.