Рухсатии беморӣ метавонад ҳамчун ба кор ҳозир шуда натавонистани корманд ба таври банақшанагирифта аз сабаби ҳолати ҷисмонӣ ё равонии саломатӣ таъриф шавад. Дар заминаи ҳамширагии беморхона, ин масъала танҳо ба он маҳдуд нест, ки корманд он рӯз дар кор ҳаст ё не. Ғоиб будани ҳамшира метавонад ба банақшагирии бастҳо, сарбории гурӯҳ, кори изофагӣ, истифодаи кормандони муваққатӣ, пайвастагии нигоҳубин, бехатарии бемор ва хароҷоти муассисаи тандурустӣ таъсир расонад. Аз ин рӯ, ғоиб будан аз кор бо сабаби беморӣ дар байни ҳамшираҳо ҳам нишондиҳандаи саломатии инфиродӣ ва ҳам нишондиҳандаи ташкилӣ мебошад, ки кори муассисаро инъикос мекунад.

Заминаи таҳқиқот оқибатҳои иқтисодӣ ва клиникии ғоиб будани ҳамшираҳоро дар муҳити беморхона якҷо баррасӣ мекунад. Ҳатто набудани кӯтоҳмуддати як ҳамшира, махсусан дар муҳитҳои беморхонае, ки вобастагии корӣ баланд ва имкони ивазкунӣ паст аст, танҳо ба хароҷоти музди ҳамон шахс маҳдуд намешавад. Сарбории дигар кормандон метавонад зиёд шавад, бастҳо аз нав тартиб дода шаванд, кори изофагӣ лозим шавад, кормандони муваққатӣ истифода шаванд ва ҳамоҳангсозии нигоҳубин дар дохили гурӯҳ халал ёбад. Азбаски пайвастагии нигоҳубини бемор бисёр муҳим аст, unplanned absence, яъне ғоибшавии банақшанагирифта, метавонад дар кори беморхона таъсири занҷирӣ ба вуҷуд оварад.

Мушкилоти асосии ин таҳқиқот чунин аст: гарчанде ғоибшавии беморӣ дар байни ҳамшираҳо падидаи паҳншуда дониста мешавад, далелҳо дар бораи таҳқиқоте, ки на танҳо рух додан ё надодани ғоибшавӣ, балки чанд рӯз идома кардани онро дар як таҳлил баррасӣ кунад ва ҳамзамон нақши миёнаравии қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумии эҳсосшударо дар робитаи байни муҳити корӣ ва ин натиҷаҳо омӯзад, маҳдуданд. Барои пур кардани ин холигӣ муҳаққиқон ғоибшавии бемориро ҳамчун ду натиҷаи ҷудогона баррасӣ карданд: эҳтимоли ғоибшавӣ ва давомнокии ғоибшавӣ.

Ин фарқият бисёр муҳим аст. Гирифтани ҳадди ақал як рӯзи рухсатии беморӣ аз ҷониби ҳамшира ва он ки рухсатии беморӣ 1 рӯз, 5 рӯз ё 10 рӯз идома мекунад, ҳатман бо як механизми ягона шарҳ дода намешавад. Оғози ғоибшавӣ метавонад бештар бо қаноатмандӣ аз кор, ангеза, дуршавии равонӣ аз кор ва арзёбии муҳити корӣ алоқаманд бошад. Давомнокии ғоибшавӣ бошад, метавонад бо вазъи умумии саломатӣ, қобилияти барқароршавӣ, устувории ҷисмонӣ ва равонӣ, ҷамъшавии хастагӣ ва қобилияти бозгашт ба кор робитаи қавитар дошта бошад. Ин таҳқиқот маҳз кӯшиш мекунад ин ду механизмро аз ҳам ҷудо кунад.

Холигии адабиёт, ки мақола ба он посух медиҳад, ин аст, ки робитаи байни муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор, саломатии эҳсосшуда ва ғоибшавии беморӣ бояд на танҳо тавассути робитаҳои мустақим, балки тавассути роҳҳои миёнаравӣ фаҳмида шавад. Муҳити кори камтар мусоид метавонад дар ҳамшира қаноатмандии пасттар аз кор ба вуҷуд оварад. Ҳамзамон он метавонад бо зиёд кардани сарбории ҷисмонӣ ва равониву иҷтимоӣ эҳсоси саломатии умумиро заиф кунад. Ҳар ду натиҷа метавонанд ба рафтори ғоибшавӣ таъсир расонанд. Аз ин нуқтаи назар, муҳити корӣ метавонад ба ғоибшавии беморӣ на танҳо мустақим, балки ғайримустақим — тавассути таҷрибаи ҳамшира нисбат ба кор ва саломатии худ — таъсир расонад.

Сохтори мафҳумии таҳқиқотро тавассути се роҳи асосӣ фаҳмидан мумкин аст. Ин нишондиҳанда ҷараёни асосиест, ки барои шарҳ додани мантиқи тағйирёбандаи миёнарав ба хонанда истифода мешавад:

\[ \text{Çalışma ortamı} \rightarrow \text{İş doyumu} \rightarrow \text{Hastalık devamsızlığı olasılığı} \]

Дар ин робита, вақте муҳити корӣ беҳтар эҳсос мешавад, қаноатмандӣ аз кор метавонад баландтар бошад; қаноатмандии баландтар аз кор низ метавонад бо эҳтимоли пасттари ғоибшавии беморӣ алоқаманд бошад. Натиҷаҳои таҳқиқот нишон медиҳанд, ки қаноатмандӣ аз кор махсусан барои эҳтимоли рух додани ғоибшавӣ нақши қавии миёнаравӣ дорад.

Роҳи дуюми асосӣ тавассути саломатӣ сохта шудааст:

\[ \text{Çalışma ortamı} \rightarrow \text{Algılanan genel sağlık} \rightarrow \text{Hastalık devamsızlığı olasılığı ve süresi} \]

Дар ин ҷо саломатии умумии эҳсосшуда ҳам бо оғози ғоибшавӣ ва ҳам бо он ки пас аз оғоз чанд рӯз идома мекунад, алоқаманд аст. Аз ин рӯ, саломатии умумӣ нисбат ба қаноатмандӣ аз кор ҳамчун механизми васеътари миёнаравӣ ба назар мерасад.

Таҳлили миёнаравие, ки дар таҳқиқот истифода шудааст, ба чаҳорчӯбаи таҳлили миёнаравии сабабии counterfactual такя мекунад, ки VanderWeele тавсиф кардааст. Ин равиш кӯшиш мекунад таъсири умумиро ба ду қисм ҷудо кунад: таъсири мустақим ва таъсири ғайримустақим. Ин мантиқро чунин ҷамъбаст кардан мумкин аст:

\[ \text{Toplam etki} = \text{Doğrudan etki} + \text{Dolaylı etki} \]

Дар ин ҷо таъсири мустақим қисми робитаи муҳити кориро ифода мекунад, ки аз тағйирёбандаи миёнарав намегузарад; таъсири ғайримустақим бошад қисми робитаро ифода мекунад, ки тавассути қаноатмандӣ аз кор ё саломатии умумии эҳсосшуда интиқол меёбад. Аммо ин формула дар ин ҷо танҳо барои шарҳи мафҳумӣ оварда шудааст. Азбаски худи таҳқиқот буришӣ аст, ин таъсирҳоро набояд ҳамчун механизмҳои қатъии сабабӣ, балки ҳамчун ҷудокунии сохторёфтаи робитаҳо хонд.

Маълумоти таҳқиқот аз пурсиши миллии онлайнии ҳамшираҳо дар Белгия гирифта шудааст, ки байни 16 Сентябр - 18 Октябр 2024 анҷом дода шуд. Пурсиш тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ, федератсияҳои ҳамширагӣ, иттифоқҳои касаба, иттиҳодияҳои беморхонаҳо, ташкилотҳои касбӣ ва Federal Public Service Health паҳн карда шуд. Аҳолии ҳадаф ҳамшираҳое буданд, ки дар беморхонаҳои Белгия дар нигоҳубини беморон кор мекунанд. Пас аз хориҷ кардани шахсоне, ки дар нигоҳубини бемор фаъол набуданд, берун аз Белгия кор мекарданд, пурсишро анҷом надоданд ё дар бахшҳои берун аз беморхона кор мекарданд, 3.613 иштирокчӣ таҳлил шуданд.

Ин намуна васеъ аст ва тасвири муҳими лаҳзавии ҳамшираҳои беморхонаҳои Белгияро медиҳад. Аммо азбаски намуна ба иштироки ихтиёрии онлайн такя мекунад, гуфтан мумкин нест, ки он комилан тасодуфӣ ва намояндагӣ мебошад. Махсусан, ҳамшираҳое, ки қаноатмандии паст аз кор доранд ё аз муҳити корӣ норозиянд, метавонанд ангезаи дигар барои иштирок дар пурсиш дошта бошанд. Аз ин рӯ, гарчанде натиҷаҳо ҳамчун маълумоти пурсиши миллии қавӣ арзишманданд, эҳтимоли ғарази интихоб бояд дар назар дошта шавад.

Ғоибшавии беморӣ бо ду роҳ чен карда шуд. Аввал аз ҳамшираҳо пурсиданд, ки дар 30 рӯзи охир аз сабаби мушкили саломатии ҷисмонӣ, мушкили саломатии равонӣ ё омезиши ин ду ҳадди ақал як рӯз ба кор наомадаанд ё не. Ин посух барои эҳтимоли ғоибшавӣ ҳамчун тағйирёбандаи бинарӣ баррасӣ шуд: ғоибшавӣ тамоман нест ё ҳадди ақал як рӯз ғоибшавӣ ҳаст. Дуюм, дар онҳое, ки ғоибшавиро гузориш карданд, давомнокии умумии ғоибшавӣ аз 1 то 30 рӯз ҷамъоварӣ шуд.

Муҳити корӣ бо як саволи якмоддаӣ чен карда шуд. Иштирокчиён яке аз ҷавобҳои хеле қаноатманд, қаноатманд, норозӣ ё тамоман норозӣ аз муҳити кориро интихоб карданд. Дар таҳлил ин тағйирёбанда ба муҳити кори мусбат ва манфӣ дихотомӣ карда шуд. Ҳамин равиш барои қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумии эҳсосшуда низ истифода шуд. Қаноатмандӣ аз кор низ бо саволи чордартҷаии қаноатмандӣ чен карда шуд. Саломатии умумии эҳсосшуда бо интихобҳои бад, миёна, хуб ва аъло арзёбӣ шуд; дар таҳлил ба бад/миёна ва хуб/аъло ҷудо карда шуд.

Ин равиши ченкунӣ амалӣ ва барои пурсишҳои калон мувофиқ аст; аммо маҳдудият ҳам дорад. Муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумӣ мафҳумҳои бисёрчена мебошанд. Ченакҳои якмоддаӣ метавонанд дарки умумии иштирокчиро зуд сабт кунанд, аммо зерҷузъҳое чун кифоягии кормандон, дастгирии роҳбар, мустақилият, музд, сарбории корӣ, шароити ҷисмонии кор, муносибатҳои гурӯҳӣ ё бори эҳсосиро муфассал ҷудо карда наметавонанд. Муаллифон низ таъкид мекунанд, ки тағйирёбандаи муҳити корӣ бояд на ҳамчун миқёси валидшуда, балки ҳамчун нишондиҳандаи умумӣ шарҳ дода шавад.

Тағйирёбандаҳои назоратӣ хеле васеъ интихоб шуданд. Ба хусусиятҳои демографӣ ҷинс, вазъи оилавӣ ва сатҳи таҳсил; ба хусусиятҳои касбӣ ва ташкилӣ воҳиди беморхона, навъи беморхона, солҳои таҷриба, вазифа, реҷаи кор, таносуби бемор/ҳамшира дар басти охир, сифати эҳсосшудаи нигоҳубин, муносибат бо ҳамкорон, муносибат бо дигар мутахассисони тандурустӣ ва дастгирии роҳбарӣ дохил шуданд. Ин ислоҳот ба таҳлили робитаи байни муҳити корӣ ва ғоибшавӣ бо кам кардани таъсири омилҳои эҳтимолии омехтакунанда кумак мекунад.

Дар таҳлили оморӣ стратегияи моделсозии дуқисмӣ истифода шуд. Сабаб он аст, ки маълумоти ғоибшавӣ шумораи зиёди сифрҳоро дар бар мегирад. Аксари ҳамшираҳо дар 30 рӯзи охир ягон ғоибшавии бемориро гузориш накардаанд; қисми дигар бошад аз 1 то 30 рӯз ғоибшавиро хабар додаанд. Дар чунин сохтори маълумот аввал саволи «ягон ғоибшавӣ ҳаст ё не?» ва баъд саволи «агар ҳаст, чанд рӯз идома кард?» бо моделҳои ҷудогона баррасӣ мешавад.

Барои эҳтимоли ғоибшавӣ регрессияи логистикӣ истифода шуд. Ин модел робитаи эҳтимоли ҳадди ақал як рӯз ғоибшавӣ бо муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор ё вазъи саломатиро тавассути odds ratio арзёбӣ мекунад. Барои давомнокии ғоибшавӣ бошад, регрессияи negative binomial истифода шуд. Ин усул барои маълумоти шуморӣ, ба мисли шумораи рӯзҳо ва ҳангоми overdispersion мувофиқ аст. Натиҷаҳо ҳамчун odds ratio, яъне ORa ва incidence rate ratio, яъне IRRa гузориш шуданд.

Арзиши ORa барои хонанда чунин фаҳмида мешавад:

\[ ORa < 1 \Rightarrow \text{devamsızlık olasılığı daha düşük} \]

\[ ORa > 1 \Rightarrow \text{devamsızlık olasılığı daha yüksek} \]

Масалан, вақте ORa барои муҳити корӣ тақрибан 0,68-0,69 аст, фаҳмида мешавад, ки дар ҳамшираҳое, ки муҳити кори беҳтарро гузориш кардаанд, эҳтимоли ғоибшавии беморӣ пасттар аст. Ин арзиш бояд на ҳамчун коҳиши сабабии хатар, балки ҳамчун ченаки робитаи ислоҳшуда хонда шавад.

Арзиши IRRa барои давомнокии ғоибшавӣ чунин шарҳ дода мешавад:

\[ IRRa < 1 \Rightarrow \text{devamsızlık süresi daha kısa} \]

\[ IRRa > 1 \Rightarrow \text{devamsızlık süresi daha uzun} \]

Масалан, вақте IRRa барои саломатии умумӣ 0,59 аст, ин нишон медиҳад, ки дар ҳамшираҳое, ки саломатии умумии хуб/аъло гузориш кардаанд, бо давомнокии кӯтоҳтари ғоибшавӣ робитаи қавӣ вуҷуд дорад.

Натиҷаҳои тавсифӣ хусусиятҳои муҳими намунаро нишон медиҳанд. Синни медиании иштирокчиён 43 сол ва таҷрибаи касбии медианӣ 20 сол аст. Ин нишон медиҳад, ки намуна танҳо аз ҳамшираҳои оғози касб иборат нест, балки нерӯи кории хеле ботаҷрибаи ҳамширагии беморхонаро дар бар мегирад. %69,6 иштирокчиён дараҷаи бакалавр доранд. %60 дар беморхонаҳои умумии анъанавӣ, %21,4 дар беморхонаҳои донишгоҳӣ ва %11,3 дар беморхонаҳои умумии вобаста ба донишгоҳ кор мекунанд.

Тақсимоти воҳидҳо низ гуногун аст: %25,2 дар воҳидҳои нигоҳубини шадид, %33,7 дар воҳидҳои стандартӣ, %20,1 дар воҳидҳои medico-technical, %14,9 дар тағйироти фаврӣ ё гурӯҳҳои мобилӣ ва %5,9 дар дигар соҳаҳо кор мекунанд. Ин гуногунӣ нишон медиҳад, ки таҳқиқот танҳо ба як шӯъбаи реаниматсия ё як соҳаи клиникӣ маҳдуд нест. Аммо сарбории корӣ, профили бемор, динамикаи баст ва механизмҳои рухсатии беморӣ метавонанд дар воҳидҳои гуногун фарқ кунанд; аз ин рӯ навъи воҳид дар моделҳо назорат карда шуд.

Дарки ҳамшираҳо аз муҳити корӣ тақрибан ба ду қисм ҷудо шудааст. %51,6 иштирокчиён аз муҳити корӣ қаноатманд ё хеле қаноатманданд; %48,3 норозӣ ё тамоман норозиянд. Қаноатмандӣ аз кор мусбаттар менамояд: %71,7 қаноатманд ё хеле қаноатманд ва %28,4 норозӣ ё тамоман норозӣ мебошанд. Барои саломатии умумии эҳсосшуда, %63 саломатиро хуб ё аъло ва %37 миёна ё бад арзёбӣ кардаанд. Ин се нишондиҳанда якҷо нишон медиҳанд, ки қисми муҳими ҳамшираҳо ҳатто агар аз кори худ қаноатманд бошанд, дар муҳити корӣ ва саломатӣ мушкилоти ҷиддӣ эҳсос мекунанд.

Натиҷаҳои ғоибшавии беморӣ назаррасанд. %19,2 ҳамшираҳо гузориш карданд, ки дар 30 рӯзи охир ҳадди ақал як рӯз рухсатии беморӣ гирифтаанд. Ин маънои онро дорад, ки тақрибан яке аз ҳар панҷ ҳамшираи беморхона дар чор ҳафтаи охир бо сабаби саломатӣ ба кор омада натавонистааст. Дар онҳое, ки ғоибшавӣ доштанд, давомнокии медианӣ 5 рӯз буд; яъне ғоибшавӣ аксаран танҳо аз танаффусҳои якрӯза иборат нест. Аз ҷиҳати пайвастагии бастҳо дар беморхона, танаффуси медиании панҷрӯза метавонад барои банақшагирии гурӯҳ ва пайвастагии нигоҳубин талафоти маъноноки корӣ эҷод кунад.

Сатҳи ғоибшавӣ вобаста ба дарки муҳити корӣ ба таври равшан тағйир ёфт. Дар ҳамшираҳое, ки аз муҳити корӣ хеле қаноатманд буданд, сатҳи ғоибшавӣ %10,2 буд, аммо дар онҳое, ки тамоман қаноатманд набуданд, ба %33,3 расид. Градиенти монанд дар қаноатмандӣ аз кор низ дида шуд: дар онҳое, ки аз кори худ хеле қаноатманд буданд, ғоибшавӣ %11,8 ва дар тамоман норозиҳо %37,3 буд. Фарқ дар саломатии умумӣ боз ҳам равшантар буд: дар онҳое, ки саломатии аъло гузориш карданд, ғоибшавӣ %4,4 ва дар онҳое, ки саломатии бад гузориш карданд, %47,6 буд.

Ин градиентҳо андешаи асосии таҳқиқотро хеле равшан нишон медиҳанд. Ғоибшавии беморӣ танҳо натиҷаи сатҳӣ ба мисли «ҳамшира ба кор наомад» нест. Бо бад шудани муҳити корӣ, паст шудани қаноатмандӣ аз кор ва заиф шудани дарки саломатии умумӣ, эҳтимоли ғоибшавӣ ба таври назаррас меафзояд. Аммо аз сабаби тарҳи буришӣ самти ин робитаҳо қатъӣ нест. Муҳити бади корӣ метавонад саломатӣ ва қаноатмандиро коҳиш диҳад; ҳамшираҳое, ки зуд-зуд рухсатии беморӣ мегиранд, метавонанд муҳити кориро манфитар арзёбӣ кунанд; ё омилҳои сеюм метавонанд ба ҳамаи ин робитаҳо ҳамзамон таъсир расонанд.

Давомнокии ғоибшавӣ низ ба ҳамин монанд тағйир ёфт. Дар онҳое, ки аз муҳити корӣ хеле қаноатманд буданд, давомнокии медиании ғоибшавӣ 3 рӯз, дар қаноатмандҳо 4 рӯз, дар норозиҳо 5 рӯз ва дар тамоман норозиҳо 5 рӯз буд. Барои қаноатмандӣ аз кор низ дар хеле қаноатмандҳо 3 рӯз, қаноатмандҳо 4 рӯз, норозиҳо 5 рӯз ва тамоман норозиҳо 5 рӯз буд. Барои саломатии умумӣ фарқ қавитар буд: дар онҳое, ки саломатии аъло ё хуб гузориш карданд, медиана 3 рӯз, дар саломатии миёна 5 рӯз ва дар саломатии бад 7 рӯз буд.

Таҳлилҳои миёнаравӣ ин робитаҳоро сохторёфтатар баррасӣ мекунанд. Дар модели аввал қаноатмандӣ аз кор ҳамчун тағйирёбандаи миёнарав санҷида шуд. Муҳити кори қаноатбахштар бо эҳтимоли хеле пасттари қаноатмандии паст аз кор алоқаманд буд; барои path A арзиши ORa 0,11 буд. Қаноатмандии паст аз кор бошад бо эҳтимоли баландтари ғоибшавии беморӣ алоқаманд буд; барои path B арзиши ORa 1,69 буд. Ин нишон медиҳад, ки муҳити корӣ метавонад тавассути қаноатмандӣ аз кор бо эҳтимоли ғоибшавӣ алоқаманд бошад.

Таъсири ғайримустақим тавассути қаноатмандӣ аз кор аҳаммиятнок буд. Таъсири ғайримустақим ҳамчун ORa 0,74 гузориш шуд ва гуфта шуд, ки тақрибан %79 робитаи умумии байни муҳити корӣ ва эҳтимоли ғоибшавӣ метавонад тавассути қаноатмандӣ аз кор шарҳ дода шавад. Баръакс, қаноатмандӣ аз кор барои давомнокии ғоибшавӣ нақши миёнаравии аҳаммиятнок нишон надод. Ин фарқ нишон медиҳад, ки қаноатмандӣ аз кор бештар метавонад бо ҷониби равониву иҷтимоӣ/ангезавии қарор ё оғози ғоибшавӣ алоқаманд бошад.

Дар модели дуюм саломатии умумии эҳсосшуда ҳамчун тағйирёбандаи миёнарав баррасӣ шуд. Муҳити кори беҳтар бо беш аз се маротиба зиёд шудани эҳтимоли гузориш кардани саломатии хуб/аъло алоқаманд буд; барои path A арзиши ORa 3,18 буд. Саломатии хуб бо эҳтимоли пасттари ғоибшавии беморӣ робитаи қавӣ дошт; барои path B арзиши ORa 0,36 буд. Илова бар ин, саломатии хуб бо давомнокии кӯтоҳтари ғоибшавӣ низ алоқаманд буд; IRRa 0,59 буд.

Таъсирҳои ғайримустақими ин модел ҳам барои эҳтимоли ғоибшавӣ ва ҳам барои давомнокии он аҳаммиятнок буданд. Таъсири ғайримустақим тавассути саломатии умумии эҳсосшуда барои эҳтимоли ғоибшавӣ ORa 0,77 ва барои давомнокии ғоибшавӣ IRRa 0,88 буд. Таносуби миёнаравӣ барои эҳтимоли ғоибшавӣ %72 ва барои давомнокии ғоибшавӣ %74 буд. Ин натиҷа нишон медиҳад, ки дарки саломатии умумии ҳамшираҳо метавонад механизми васеътаре бошад, ки на танҳо эҳтимоли ба кор омада натавонистан, балки вақти бозгашт ба корро ҳангоми беморӣ ё эҳсоси бад низ таъсир медиҳад.

Шакли A.1-и таҳқиқот моделҳои мафҳумии миёнаравиро визуалӣ мекунад. Дар як модел роҳи ғайримустақим аз муҳити корӣ ба қаноатмандӣ аз кор ва аз он ҷо ба ғоибшавии беморӣ нишон дода мешавад. Дар модели дигар роҳ аз муҳити корӣ ба саломатии умумии эҳсосшуда ва аз он ҷо ба ғоибшавии беморӣ нишон дода мешавад. Ҳамзамон, роҳи мустақим аз муҳити корӣ ба ғоибшавӣ низ дар модел ҷой дорад. Тағйирёбандаҳои назоратӣ ҳамчун омилҳои омехтакунандае нишон дода мешаванд, ки метавонанд ба муҳити корӣ, миёнаравҳо ва натиҷа таъсир расонанд. Ин шакл нишон медиҳад, ки таҳқиқот на танҳо коррелятсияи оддӣ, балки модели сохторёфтаи миёнаравиро месозад.

Шакли A.2 натиҷаҳои рақамии таҳлилҳои миёнаравиро дар ду панел нишон медиҳад. Дар Панели A қаноатмандӣ аз кор тағйирёбандаи миёнарав аст. Дар ин ҷо дида мешавад, ки қаноатмандӣ аз кор барои эҳтимоли ғоибшавӣ нақши қавӣ дорад, аммо барои давомнокии ғоибшавӣ нақши заиф ё ғайримиёнаравӣ. Дар Панели B саломатии умумӣ тағйирёбандаи миёнарав аст. Дар ин ҷо нишон дода мешавад, ки саломатии умумӣ ҳам барои эҳтимоли ғоибшавӣ ва ҳам барои давомнокии он роҳи миёнаравии аҳаммиятнок месозад. Ин шакл паёми муҳимтарини илмии мақоларо ба таври фишурда ҷамъбаст мекунад: қаноатмандӣ аз кор бештар бо оғози ғоибшавӣ, саломатии умумӣ бошад ҳам бо оғоз ва ҳам бо идомаи он алоқаманд аст.

Ҷадвали A.1 профили демографӣ ва касбии иштирокчиёнро нишон медиҳад. Ин ҷадвал гуногунии нерӯи кории ҳамширагии таҳқиқотро аз ҷиҳати синну сол, таҷриба, таҳсил, навъи воҳид, вазифа ва муносибатҳои корӣ нишон медиҳад. Махсусан, %91,2 иштирокчиён аз муносибат бо ҳамкорон ва %85,1 аз муносибат бо дигар мутахассисони тандурустӣ қаноатманд буданд, ки нишон медиҳад муносибатҳои байнишаҳсӣ умуман мусбат арзёбӣ шудаанд. Баръакс, сатҳи қаноатмандӣ аз дастгирии роҳбарӣ дар %53,7 монд; %46,3 аз дастгирии роҳбарӣ норозӣ буданд. Ин натиҷа нишон медиҳад, ки дастгирии ташкилӣ метавонад нуқтаи муҳими шикаст дар таҷрибаи ҳамшираҳо бошад.

Ҷадвали A.2 тақсимоти муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумиро нишон медиҳад. Қариб нисф ба нисф тақсим шудани қаноатмандӣ аз муҳити корӣ нишон медиҳад, ки дар муҳити ҳамширагии беморхона соҳаи ҷиддии норозигии ташкилӣ вуҷуд дорад. Баръакс, қаноатмандӣ аз кор мусбаттар аст. Ин фарқ метавонад муҳим бошад: ҳамшираҳо метавонанд аз касб ё маънои кори худ қаноатманд бошанд, вале аз муҳити кории муассиса ба ҳамон андоза қаноатманд набошанд. Ин фарқият барои стратегияҳои интервенсионӣ муҳим аст; зеро мавҷудияти ангезаи касбӣ наметавонад шароити бади кориро беохир ҷуброн кунад.

Ҷадвали A.3 нишон медиҳад, ки сатҳ ва давомнокии ғоибшавӣ вобаста ба сатҳи муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумӣ чӣ гуна тағйир меёбанд. Ин яке аз натиҷаҳои осонфаҳмтарини мақола барои хонанда аст. Бо бад шудани муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор ва дарки саломатӣ, ҳам сатҳи ғоибшавӣ зиёд мешавад ва ҳам давомнокии он дарозтар мегардад. Махсусан, ба %47,6 расидани сатҳи ғоибшавӣ ва 7 рӯз будани медиана дар ҳамшираҳое, ки саломатии бад гузориш кардаанд, нишон медиҳад, ки дарки саломатӣ барои устувории нерӯи кории ҳамширагӣ то чӣ андоза муҳим аст.

Аҳаммияти таърихии таҳқиқот дар он аст, ки ғоибшавии бемории ҳамшираҳоро аз нишондиҳандаи оддии «сатҳи ба кор наомадан» берун оварда, онро дар ду андозаи ҷудо баррасӣ мекунад: рух додани ҳодиса ва давомнокии он. Бисёр таҳқиқоти пешина рӯзҳои солонаи ғоибшавӣ ё сатҳҳои умумиро арзёбӣ мекарданд; ин таҳқиқот бошад ҳадди ақал як ғоибшавӣ дар 30 рӯзи охир ва чанд рӯз давом кардани онро ҷудогона таҳлил кардааст. Ин нишон медиҳад, ки интервенсияҳо низ метавонанд ҳадафҳои гуногун дошта бошанд. Равандҳои равониву иҷтимоие, ки ғоибшавиро оғоз мекунанд, метавонанд аз равандҳои саломатӣ ва барқароршавие, ки онро дароз мекунанд, фарқ кунанд.

Аз нигоҳи имрӯз, таҳқиқот барои роҳбарияти беморхонаҳо ва сиёсати тандурустӣ паёми муҳим дорад. Барои кам кардани ғоибшавии ҳамшираҳо танҳо пайгирии ғоибшавӣ, механизми назорат ё тартиби бозгашт ба кор шояд кофӣ набошад. Агар муҳити корӣ бад, сарбории корӣ баланд, дастгирии роҳбарӣ заиф, истироҳат нокифоя, реҷаи бастҳо ноустувор ва саломатии умумии ҳамшираҳо бад шуда бошад, идоракунии ғоибшавӣ танҳо бо натиҷа мубориза мебарад, на бо сабаб. Ин таҳқиқот нишон медиҳад, ки стратегияҳои пешгирикунанда бояд муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор ва дастгирии саломатиро якҷо баррасӣ кунанд.

Аз нигоҳи оянда муҳимтарин ниёзи таҳқиқотӣ пажӯҳишҳои тӯлонӣ мебошанд. Маълумоти буришӣ робитаи байни тағйирёбандаҳои ҳамзамон ченшударо нишон медиҳад, аммо тартиби вақтро исбот намекунад. Агар дар оянда дарки муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор, вазъи саломатӣ ва сабтҳои ғоибшавии ҳамшираҳо дар тӯли вақт пайгирӣ шаванд, метавон қавитар фаҳмид, ки кадом тағйирёбанда аввал тағйир меёбад ва кадом механизм воқеан ғоибшавиро оғоз ё дароз мекунад. Илова бар ин, сабабҳои ғоибшавӣ бояд ба сабабҳои ҷисмонӣ, равонӣ ё омехтаи саломатӣ ҷудо карда шаванд.

Аз ҷиҳати амалияи ҳаррӯзаи беморхона, ин таҳқиқот хотиррасон мекунад, ки ғоибшавии ҳамшираҳо ба ҳамшираҳои боқимондаи гурӯҳ низ сарборӣ меорад. Вақте як ҳамшира аз сабаби беморӣ ба кор омада наметавонад, гурӯҳи боқимонда метавонад маҷбур шавад беморони бештарро нигоҳубин кунад, бастҳоро иваз кунад, кори изофагӣ кунад ё бо корманди муваққатӣ кор кунад. Ин метавонад муҳити кориро боз ҳам душвортар кунад, қаноатмандӣ аз корро паст кунад ва бори саломатии умумиро зиёд намояд. Ҳамин тавр, метавонад давраи худтақвиятдиҳанда байни муҳити бади корӣ, ғоибшавӣ ва сарбории бадтари корӣ ба вуҷуд ояд.

Аз ҷиҳатҳои қавии таҳқиқот метавон намунаи васеи миллӣ, тамаркуз ба ҳамшираҳои беморхона, ҷудо кардани эҳтимол ва давомнокии ғоибшавӣ, баррасии қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумӣ ҳамчун миёнаравҳои алоҳида, анҷом додани ислоҳоти бисёртағйирёбанда, истифодаи равиши омории мувофиқ ба сохтори маълумот ба мисли negative binomial modeling, ва арзёбии устувории натиҷаҳо бо bootstrap confidence intervals ва sensitivity analyses-ро зикр кард.

Маҳдудиятҳо бояд бо диққат хонда шаванд. Таҳқиқот буришӣ аст; аз ин рӯ сабабиятро муқаррар кардан мумкин нест. Гарчанде таҳлилҳои миёнаравӣ дар чаҳорчӯбаи counterfactual анҷом дода шуданд, азбаски тартиби вақт маълум нест, натиҷаҳо на механизми сабабии тасдиқшуда, балки ҷудокунии сохторёфтаи робитаҳо мебошанд. Ғоибшавии беморӣ ба худгузоришӣ такя мекунад ва танҳо 30 рӯзи охирро дар бар мегирад; ин метавонад ғоибшавии дарозмуддат ё такроршавандаро нопурра сабт кунад. Муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумӣ бо ченакҳои якмоддаӣ арзёбӣ шуданд; ин таҳлили муфассали зерченаҳои мафҳумҳоро маҳдуд мекунад. Иштироки ихтиёрии онлайн метавонад ғарази интихоб эҷод кунад. Омилҳои омехтакунандаи ченнашуда низ метавонанд ба робитаҳо таъсир расонанд.

Он чизе, ки таҳқиқот мегӯяд, чунин аст: ғоибшавии бемории худгузоришшудаи ҳамшираҳо дар 30 рӯзи охир дар беморхонаҳои Белгия паҳншуда аст. Муҳити кори беҳтари эҳсосшуда бо эҳтимоли пасттари ғоибшавӣ ва давомнокии кӯтоҳтари он алоқаманд аст. Қисми зиёди ин робита тавассути қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумии эҳсосшуда шарҳ дода мешавад. Қаноатмандӣ аз кор махсусан бо оғози ғоибшавӣ алоқаманд менамояд, саломатии умумӣ бошад ҳам бо оғози ғоибшавӣ ва ҳам бо давомнокии он алоқаманд аст.

Он чизе, ки таҳқиқот намегӯяд, равшан аст. Ин таҳқиқот исбот намекунад, ки танҳо беҳтар кардани муҳити корӣ рухсатии бемориро ҳатман кам мекунад. Нишон намедиҳад, ки интервенсияи мушаххас барои баланд кардани қаноатмандӣ аз кор ғоибшавиро коҳиш медиҳад. Барномаеро, ки саломатии умумиро беҳтар мекунад ва вақти бозгашт ба корро кӯтоҳ месозад, насанҷидааст. Сабабҳои ғоибшавии бемориро дар сатҳи ташхиси ҷисмонӣ ва равонӣ ҷудо намекунад. Азбаски натиҷаҳо аз preprint-и баррасинашуда ва маълумоти буришии худгузоришӣ гирифта шудаанд, онҳо бояд бо эҳтиёт тафсир шаванд.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Ин таҳқиқот ба маълумоти пурсиши миллии буришии онлайн дар байни ҳамшираҳои беморхонаҳои Белгия такя мекунад. Ҳадаф арзёбии паҳншавӣ ва давомнокии ғоибшавии беморӣ, робитаи он бо муҳити корӣ ва нақши миёнаравии қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумии эҳсосшуда дар ин робита буд.

Мантиқи асосии тағйирёбандаи миёнарав дар таҳқиқот чунин ҷамъбаст мешавад:

\[ \text{Çalışma ortamı} \xrightarrow{\text{Path A}} \text{Aracı değişken} \xrightarrow{\text{Path B}} \text{Hastalık devamsızlığı} \]

\[ \text{Path C} = \text{Çalışma ortamının toplam ilişkisi} \]

\[ \text{Path C'} = \text{Aracı değişken hesaba katıldıktan sonraki doğrudan ilişki} \]

Дар ин ҷо тағйирёбандаи миёнарав дар як модел қаноатмандӣ аз кор ва дар модели дигар саломатии умумии эҳсосшуда аст. Таҳқиқот ин ду миёнаравро на дар модели силсилавӣ, балки ҷудогона баррасӣ кардааст; зеро маълумоти буришӣ имкон намедиҳад тартиби вақт байни қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумӣ муайян шавад.

Фарқияти асосии таҳқиқотро чунин ҷамъбаст кардан мумкин аст:

Дарсҳои татбиқии аз таҳқиқот баромада чунин тартиб дода мешаванд:

Аз ҷиҳати техникӣ муҳимтарин натиҷаи таҳқиқот ин аст, ки ғоибшавии беморӣ набояд ҳамчун як натиҷаи ягона баррасӣ шавад. Эҳтимоли ғоибшавӣ ва давомнокии он метавонанд равандҳои гуногунро инъикос кунанд. Қаноатмандӣ аз кор метавонад механизми равониву иҷтимоии ба оғози ғоибшавӣ наздиктар бошад, дар ҳоле ки саломатии умумӣ ҳамчун нишондиҳандаи фарогири саломатӣ ва қобилияти барқароршавӣ ба ҳам оғози ғоибшавӣ ва ҳам дароз шудани он алоқаманд менамояд.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Ин мақола бар асоси таҳқиқоте омода шудааст, ки Giordano Bellaccomo, Nicolas Bouckaert, Koen Van den Heede ва Arnaud Bruyneel таҳия кардаанд ва унвони он “Self-reported sickness absence among hospital nurses in Belgium: associations with work environment, job satisfaction and general health in a cross-sectional mediation analysis” мебошад.

Матни манбаъ як таҳқиқоти пурсишии буришии preprint мебошад. Дар матн ошкоро ибораи “This preprint research paper has not been peer reviewed” оварда шудааст. Аз ин рӯ, таҳқиқот аз баррасии ҳамтоён нагузаштааст. Натиҷаҳо ба маълумоти муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор, саломатии умумӣ ва ғоибшавии беморӣ дар 30 рӯзи охир, ки 3.613 ҳамшираи дар нигоҳубини беморон дар беморхонаҳои Белгия коркунанда дар пурсиши онлайн гузориш кардаанд, такя мекунанд.

Таҳқиқот интервенсияи клиникӣ, барномаи беҳбуди ҷойи кор, озмоиши тасодуфӣ ё таҳқиқоти тӯлонии сабабият нест. Он намесанҷад, ки интервенсияи мушаххас барои баланд кардани қаноатмандӣ аз кор, беҳтар кардани муҳити корӣ ё дастгирии саломатии ҳамшираҳо ғоибшавии бемориро кам мекунад. Тамаркузи таҳқиқот бар он аст, ки дар маълумоти буришӣ робитаи муҳити корӣ ва ғоибшавии беморӣ тавассути қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумии эҳсосшуда чӣ гуна сохтор мегирад.

Дар ин муҳтаво даъвои сабабияте, ки дар PDF нест, даъвои муваффақияти қатъӣ барои сиёсати мушаххаси беморхона, тафсири ғоибшавии ҳамшираҳо ҳамчун масъулияти инфиродӣ ё беэътиноӣ, ё умумисозии мустақим ба ҳамаи системаҳои беморхонаҳои берун аз Белгия илова нашудааст. Таҳқиқот нишон медиҳад, ки ғоибшавии беморӣ бо муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумӣ робитаи наздик дорад; аммо барои тасдиқи сабабияти ин робитаҳо таҳқиқоти тӯлонӣ ва интервенсионӣ лозиманд.

Ба маҳдудиятҳои таҳқиқот дохил мешаванд: имконнопазирии муайян кардани сабабият аз сабаби тарҳи буришӣ, такя кардани ғоибшавии беморӣ ба худгузоришӣ, арзёбии танҳо 30 рӯзи охир, истифодаи ченакҳои якмоддаӣ барои муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумӣ, эҳтимоли ғарази интихоб аз сабаби иштироки ихтиёрии онлайн ва боқӣ мондани омилҳои омехтакунандаи ченнашуда. Бо вуҷуди ин, намунаи васеи миллӣ, равиши моделсозии дуқисмӣ, таҳлили миёнаравӣ ва таҳлилҳои ҳассосият натиҷаҳои таҳқиқотро аз ҷиҳати илмӣ муҳим мекунанд.

Дар натиҷа, таҳқиқот нишон медиҳад, ки ғоибшавии беморӣ дар байни ҳамшираҳои беморхонаҳои Белгия баланд аст ва бо муҳити корӣ, қаноатмандӣ аз кор ва саломатии умумии эҳсосшуда робитаи наздик дорад. Қаноатмандӣ аз кор махсусан бо оғози ғоибшавӣ, саломатии умумӣ бошад ҳам бо оғози ғоибшавӣ ва ҳам бо давомнокии он алоқаманд менамояд. Аз ин рӯ, стратегияҳои кам кардани ғоибшавии беморӣ дар байни ҳамшираҳои беморхона набояд танҳо бо пайгирии ғоибшавӣ маҳдуд шаванд; онҳо бояд шароити кор, қаноатмандии касбӣ ва саломатии ҷисмониву равонии ҳамшираҳоро якҷо дастгирӣ кунанд.