Utafiti huu ni utafiti wa nyanjani wa mkato unaotumia mbinu mseto unaochunguza athari za mabadiliko ya tabianchi na matukio makali ya hali ya hewa katika uzalishaji wa kilimo na maisha ya wakulima wadogo wa mazao wanaoishi katika eneo la Lepelle Nkumpi, Mkoa wa Limpopo, Afrika Kusini, pamoja na mikakati ya kukabiliana na hali hiyo inayotumiwa na wakulima. Data za dodoso zilikusanywa kutoka kwa wakulima 40 waliochaguliwa kwa sampuli tabakishi kutoka vijiji tisa, mijadala miwili ya vikundi lengwa ilifanyika, na uchunguzi wa nyanjani ulitekelezwa. Washiriki walitaja ongezeko la joto, mvua zisizo na mpangilio, vipindi virefu vya ukame na matukio ya mafuriko kuwa shinikizo muhimu za tabianchi; waliripoti hasara za uzalishaji, uhaba wa maji, kuzorota kwa ubora wa mazao, shinikizo la wadudu waharibifu na magonjwa, kupoteza mapato na ukosefu wa usalama wa chakula. Wakulima wanatumia mbinu za kukabiliana na hali hiyo kama vile mseto wa mazao na aina, kubadilisha muda wa kupanda, umwagiliaji, kurekebisha matumizi ya mbolea, kutumia aina zinazostahimili ukame na kilimo mseto.

Mojawapo ya matokeo yaliyojitokeza zaidi katika utafiti ni kwamba %90 ya washiriki waliripoti kuwa walipata hasara kubwa za uzalishaji wa kilimo katika kipindi cha miaka miwili iliyotangulia. Matokeo ya kimaelezo yanaonyesha, pamoja na athari za kiuchumi na uzalishaji, athari za kihisia kama kupoteza matumaini, hofu na hali ya kutokuwa na uwezo. Hata hivyo, utafiti unategemea wazalishaji 40 pekee na athari za tabianchi zilitathminiwa kwa kiasi kikubwa kupitia mitazamo ya wakulima, mahojiano na uchunguzi wa nyanjani. Utafiti huu si utafiti wa uhusishaji wa tabianchi unaothibitisha kwa uhusiano wa kisababishi, kwa kutumia mfululizo wa muda wa hali ya hewa, kwamba hasara fulani ya mazao ilisababishwa na mabadiliko ya tabianchi yanayotokana na shughuli za binadamu.

Tatizo la utafiti

Maisha ya wakulima wadogo wa mazao yanaweza kutegemea moja kwa moja hali za tabianchi kama mvua, joto na upatikanaji wa maji. Mabadiliko katika hali ya tabianchi yanapoathiri kiwango cha uzalishaji, matokeo hayabaki kwenye kiasi cha mazao shambani pekee; upatikanaji wa chakula katika kaya, mapato ya mauzo, rasilimali ambazo kaya inaweza kutenga kwa uzalishaji unaofuata na maamuzi ya mkulima kuhusu siku zijazo pia yanaweza kuathirika.

Utafiti chanzo unachunguza uhusiano huu katika muktadha wa Lepelle Nkumpi. Watafiti hawakuuliza tu jinsi wakulima wanavyoyaona mabadiliko ya tabianchi, bali pia walitathmini athari zake katika uzalishaji na maisha pamoja na mbinu ambazo wakulima hutumia kukabiliana na athari hizo.

Muktadha wa tabianchi wa eneo la utafiti

Chanzo kinaeleza kuwa ndani ya Limpopo kuna maeneo ya tabianchi kavu, nusu kavu na yenye unyevunyevu zaidi. Kwa kutegemea vyanzo vya usuli kuhusu Lepelle Nkumpi, inaelezwa kuwa mvua ya mwaka ni takriban 450–500 mm na kwamba uhaba wa maji pamoja na ukame unaojirudia ni matatizo muhimu. Vyanzo vya pili vilivyotumiwa katika makala vinaripoti kwa eneo hilo wastani wa joto la mwaka wa takriban 20°C, wastani wa kiangazi wa takriban 23°C na wastani wa majira ya baridi wa takriban 20°C.

Thamani hizi za tabianchi si vipimo vya hali ya hewa vilivyofanywa na utafiti huu wenyewe. Zimenukuliwa kutoka vyanzo vya mazingira na hali ya hewa vilivyochapishwa awali ili kuelezea eneo la utafiti.

Mabadiliko ya Tabianchi Yanaathirije Maisha ya Wakulima Wadogo?

Wazalishaji katika utafiti waliripoti kuwa mvua zisizo na mpangilio, ongezeko la joto na vipindi virefu vya ukame walivyovihusisha na mabadiliko ya tabianchi hupunguza mavuno na ubora wa mazao, hufanya upatikanaji wa maji ya umwagiliaji kuwa mgumu, huongeza matatizo ya wadudu waharibifu na magonjwa, na hivyo kuweka shinikizo kwa mapato ya kaya na usalama wa chakula; utafiti unaonyesha athari hizi kupitia mitazamo ya wazalishaji, dodoso, mijadala ya vikundi lengwa na uchunguzi wa nyanjani.

Kuzorota kwa ubora wa mazao

Washiriki walieleza kuwa walipata hasara ya ubora hasa katika uzalishaji wa nyanya, kabichi na mchicha. Chanzo kinajadili katika muktadha wa fasihi kwamba michakato kama ukuaji wa mimea, utungaji wa matunda na usawa wa maji inaweza kuathiriwa vibaya chini ya joto la juu na msongo wa maji.

Katika utafiti huu fiziolojia ya mimea haikupimwa katika mazingira ya maabara. Kwa hiyo, matokeo kuhusu kupungua kwa ubora yanaishia kwenye uzoefu wa wakulima na muktadha wa nyanjani; chanzo hakina jaribio la moja kwa moja la kifiziolojia wala jaribio la joto linalodhibitiwa.

Wadudu waharibifu na magonjwa

Wakulima waliripoti matatizo mapya au yanayoongezeka ya wadudu waharibifu na magonjwa. Chanzo kinataja hasa mifano kama mnyauko wa verticillium unaotokana na udongo katika nyanya na mashambulizi ya vidukari kwenye kabichi. Inaelezwa kuwa baadhi ya wazalishaji walihamia kwenye mazao mengine kama mchicha kutokana na matatizo ya magonjwa katika nyanya.

Ingawa makala inajadili kwamba vipindi vya joto na mvua zisizo na mpangilio vinaweza kuhusishwa na shinikizo hizi, utafiti haukufanya jaribio tofauti la patholojia ya mimea. Matokeo kuhusu wadudu waharibifu na magonjwa yako katika muktadha wa taarifa za wazalishaji na uchunguzi wa nyanjani.

Uhaba wa maji na maamuzi ya kupanda

Katika mijadala ya vikundi lengwa, wazalishaji walieleza kuwa walikuwa wakipata mvua kidogo zaidi na vipindi vya ukavu vilikuwa vimeongezeka. Kutopatikana kwa maji ya kutosha kwa umwagiliaji kulisababisha baadhi ya wakulima kuchelewesha upandaji wakisubiri mvua na, msimu ulipoendelea, kupoteza kabisa fursa ya kupanda.

Hali hii inaonyesha kuwa athari za tabianchi hazionekani tu katika kiasi cha mavuno. Muda wa mvua unapobadilika, uamuzi wenyewe wa mkulima kuhusu kupanda unaweza pia kuwa wa kutokuwa na uhakika. Kutoweza kupanda au kuchelewa kupanda kunaweza kuweka shinikizo kwa mapato na upatikanaji wa chakula hata kabla uzalishaji haujaanza.

Usalama wa chakula na hasara ya uzalishaji

Kwa mujibu wa maoni ya washiriki, %90 ya wakulima waliripoti kuwa walipata hasara kubwa ya uzalishaji wa kilimo katika kipindi cha miaka miwili iliyotangulia. Chanzo kinatafsiri hasara hizi kuwa kiashiria muhimu cha hatari kwa usalama wa chakula wa kaya.

Asilimia hii inategemea taarifa binafsi za wazalishaji. Chanzo hakitoi hasara ya tani iliyopimwa kwa kila zao, mgawanyo wa hasara ya kifedha kwa kila shamba wala uchanganuzi wa uhusishaji wa hali ya hewa.

Athari za kihisia na kijamii

Jedwali la 3 katika chanzo linajadili athari za shinikizo za tabianchi katika maisha kwa makundi mawili makuu. Athari za kijamii na kiuchumi ni pamoja na kushuka kwa mavuno na mapato, kuongezeka kwa uhaba wa maji na matatizo ya wadudu waharibifu na magonjwa. Athari za kihisia zimeelezwa kupitia mada za kupoteza matumaini, hofu na hali ya kutokuwa na uwezo.

Wakulima Wanatumia Mikakati Gani ya Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi?

Utafiti unaripoti kuwa wakulima hutumia mikakati kama mseto wa mazao na aina, kuhamia katika aina tofauti au zinazostahimili ukame zaidi, kubadilisha muda wa kupanda kulingana na hali ya mvua, kuongeza umwagiliaji na ukusanyaji wa maji, kurekebisha matumizi ya mbolea, na kilimo mseto kinachounganisha uzalishaji wa mazao na ufugaji; hata hivyo, baadhi ya asilimia za mikakati ya kukabiliana na hali hiyo na idadi ya watu iliyoripotiwa hazilingani kimahesabu.

Mseto wa mazao na aina

Mseto umetumiwa kama mbinu ya kupunguza hatari ya kupoteza uzalishaji wote kwa wakati mmoja iwapo zao au aina moja itashindwa kustahimili shinikizo la tabianchi. Mijadala ya vikundi lengwa inaonyesha kuwa baadhi ya wazalishaji walilazimika kuhamia katika mazao mapya au kuacha baadhi ya mazao waliyokuwa wakilima awali kutokana na hali ya tabianchi.

Chanzo kinatumia kauli “%60, n=40” kwa mkakati huu. Kwa kuwa jumla ya sampuli ni 40, asilimia hii na idadi ya watu haviwezi kuwa sahihi kwa wakati mmoja. Verianla haikuhesabu thamani hii upya na imeihifadhi kama kutokuwiana ndani ya chanzo.

Chanzo pia kinaripoti kuwa wazalishaji 14, yaani %35, walitumia aina mbadala au walibadilisha zao walilokuwa wakilima. Idadi hii na asilimia yake vinaendana kwa sampuli ya watu 40.

Aina zinazostahimili ukame

Chanzo kinaeleza kuwa matumizi ya aina zinazostahimili ukame bado ni machache na kinatoa thamani “n=2, %4” kwa mkakati huu. Kwa kuwa watu wawili katika sampuli ya watu 40 ni %5, kuna tena kutokuwiana kwa idadi na asilimia katika chanzo.

Inaelezwa kuwa wazalishaji hawa walilima hasa mahindi na soya, na katika mijadala ya vikundi lengwa aina fupi ya mahindi ya kienyeji pamoja na nyanya pori aina ya cherry zilitajwa katika muktadha wa kustahimili ukame.

Kubadilisha muda wa kupanda

Ili kudhibiti kutokuwa na uhakika kuhusu muda wa mvua, wakulima hutumia mikakati mbalimbali ya muda kama kubadilisha tarehe ya kupanda, kuchagua mazao yenye kipindi kifupi cha ukuaji, kupanda kwenye udongo mkavu kabla ya mvua kuanza au kupanda mara tu baada ya mvua ya kwanza yenye umuhimu.

Chanzo kinatoa kauli “%90, n=30” katika sehemu hii. Kwa kuwa jumla ya sampuli ni 40, watu 30 ni %75. Kwa hiyo, Verianla haikuchukulia moja ya asilimia hizi kuwa sahihi na kubadilisha nyingine.

Umwagiliaji na usimamizi wa maji

Uhaba wa maji unaonekana katika utafiti mzima kuwa mojawapo ya matatizo muhimu zaidi ya uzalishaji. Kwa hiyo, kuongeza umwagiliaji, mbinu kama kukusanya maji katika mifereji pembeni mwa mimea na teknolojia endelevu zaidi za usimamizi wa maji zimejadiliwa kama nyenzo zinazoweza kuimarisha uwezo wa kukabiliana na hali hiyo.

Kilimo mseto

Baadhi ya wazalishaji hutumia mifumo ya kilimo mseto inayounganisha uzalishaji wa mazao na ufugaji wa ng’ombe na mbuzi. Chanzo kinaeleza mbinu hii kupitia kuendesha pamoja kilimo cha mazao kama mahindi, nyanya, kabichi na soya na ufugaji. Lengo ni kupunguza utegemezi uliopitiliza kwa aina moja ya uzalishaji.

Mbinu na Matokeo ya Utafiti

Muundo wa utafiti

Utafiti una muundo wa mbinu mseto unaotumia pamoja data za dodoso za kiasi, mijadala ya vikundi lengwa ya kimaelezo na uchunguzi wa nyanjani. Utafiti ni wa mkato; wakulima wale wale hawakufuatiliwa kwa kurudiwa katika kipindi cha miaka mingi.

Sampuli

Jumla ya wakulima wadogo wa mazao 40 kutoka vijiji tisa katika eneo la Lepelle Nkumpi walijumuishwa katika utafiti. Sampuli ilichaguliwa kwa mbinu tabakishi; chanzo kinaeleza kuwa tabaka ziliundwa kwa kuzingatia idadi ya wakulima na kiwango cha ushiriki katika uzalishaji wa mazao.

Katika utafiti, idadi ya washiriki wanawake na wanaume ni sawa: wanawake 20 na wanaume 20. Hata hivyo, kwa kuwa chanzo kina kutokuwiana kati ya asilimia na idadi ya watu katika mgawanyo wa umri, Verianla haijakokotoa upya wala kuchapisha mgawanyo wa makundi ya umri.

Ukusanyaji wa data

Data za kiasi zilikusanywa kwa dodoso zilizoundwa kwa mpangilio maalum. Inaelezwa kuwa istilahi ngumu za kiufundi zilipunguzwa ili maswali ya dodoso yaeleweke katika viwango tofauti vya ujuzi wa kusoma na kuandika, na fomu ya maswali ilijaribiwa mapema kupitia majaribio ya awali.

Kwa data za kimaelezo, vikundi viwili lengwa viliundwa. Kila kikundi kilikuwa na washiriki 20. Vikao vilirekodiwa kwa sauti kwa idhini ya washiriki, mwangalizi aliyefunzwa aliandika maelezo, na mazungumzo yaliandikwa neno kwa neno.

Chanzo kinatumia kwanza neno “thematic analysis” kwa maandishi ya vikundi lengwa, na baadaye katika sehemu ya jumla ya uchanganuzi wa data kinatumia neno “content analysis”. Haijaelezwa kwa kina jinsi mbinu hizi mbili za uchanganuzi zilivyotenganishwa au kutumiwa pamoja katika utafiti.

Aidha, watafiti waliwatazama wakulima wakati wa shughuli zao za kila siku za kilimo na kukusanya uchunguzi wa nyanjani kuhusu mbinu zilizotumiwa na mienendo ya kukabiliana na hali hiyo.

Uchanganuzi wa kiasi

Uchanganuzi wa maelezo ulifanywa kwa SPSS toleo la 22 na takwimu kama wastani, modi na marudio zilihesabiwa. Chanzo hakiripoti regresheni ya inferensia, kipindi cha kujiamini wala ukubwa wa athari ya majaribio.

Mazao makuu yanayozalishwa

Kwa mujibu wa Kielelezo cha 2 cha chanzo, zao linalolimwa zaidi ni nyanya. Nyanya huzalishwa na %28 ya washiriki. Mchicha na kabichi kila moja ni %18; pilipili hoho ya kijani na mahindi ya njano kila moja ni %13; soya ni %8 na bamia ni %2.

Uzoefu wa kilimo

Kwa mujibu wa Kielelezo cha 3 cha chanzo na maandishi yanayoambatana nacho, kundi kubwa zaidi la washiriki ni wazalishaji ambao wamekuwa wakifanya kilimo kwa miaka 2–5, na kundi hili limetolewa kama %50. Wazalishaji wenye uzoefu wa miezi sita hadi mwaka mmoja ni %25, wenye uzoefu wa miezi 1–5 ni %13, wenye uzoefu wa miaka 6–12 ni %8, na wanaofanya kilimo kwa miaka 13 au zaidi ni %5. Kutokana na kuzungusha namba, jumla ya asilimia ni %101.

Shinikizo kuu za tabianchi

Je, Utafiti Huu Unathibitisha Kwamba Mabadiliko ya Tabianchi Yalisababisha Hasara za Mazao?

Hapana. Utafiti unaonyesha matatizo ya uzalishaji, mapato, maji, usalama wa chakula na kihisia ambayo wakulima wameyapitia na kuyahusisha na mabadiliko ya tabianchi; hata hivyo, muundo wa mkato na unaotegemea mitazamo hautoi uchanganuzi wa uhusishaji wa hali ya hewa unaothibitisha kwa kisababishi kuwa hasara fulani ya mazao au tukio la ugonjwa lilisababishwa na mabadiliko ya tabianchi yanayotokana na shughuli za binadamu.

Tofauti hii haipunguzi thamani ya utafiti; lengo la utafiti ni kuelewa shinikizo za maisha wanazokabiliana nazo wakulima na mienendo ya ndani ya kukabiliana na hali hiyo. Hata hivyo, matokeo hayawezi kubadilishwa kuwa viwango mahususi vya kisababishi kama “mabadiliko ya tabianchi yalisababisha kiasi hiki cha hasara ya mazao katika shamba hili”.

Hitimisho zinazoungwa mkono na utafiti

Wakulima waliochunguzwa wanaona mabadiliko katika hali ya tabianchi kuwa tatizo halisi na muhimu kwa maisha yao. Washiriki waliripoti hasara za uzalishaji, uhaba wa maji, shinikizo la wadudu waharibifu na magonjwa, mapato ya chini na matatizo ya usalama wa chakula. Wakulima pia hutumia mikakati hai ya kukabiliana na hali hiyo kama mseto wa mazao, kubadilisha muda wa kupanda, umwagiliaji, aina mpya na kilimo mseto.

Utafiti pia unasisitiza kuwa uwezo wa kukabiliana na tabianchi hautegemei uamuzi wa mkulima pekee; unahusiana pia na masharti ya msaada kama upatikanaji wa ufadhili, pembejeo za kilimo, teknolojia, taarifa, huduma za ugani na miundombinu ya umwagiliaji.

Hitimisho ambazo utafiti hauungi mkono

Utafiti hautoi viwango vya kitaifa vya kuenea kwa hali hii kwa wakulima wote wadogo nchini Afrika Kusini. Sampuli ya ndani ya watu arobaini si utafiti mkubwa wa kiepidemiolojia wala utafiti wa kitaifa wa kilimo unaowakilisha idadi kubwa ya watu. Matokeo hayafuatilii kundi lile lile la wakulima kwa muda mrefu. Utafiti hauoanishi data huru za vituo vya hali ya hewa na data za mavuno katika kiwango cha shamba ndani ya modeli ya uhusishaji wa kisababishi.

Hatua zinazopendekezwa na chanzo

Watafiti wanapendekeza aina za mbegu zinazostahimili zaidi tabianchi na wadudu waharibifu ziwafikie wakulima, miundombinu ya umwagiliaji iendelezwe, washauri wa kilimo waendeshe mara kwa mara vipindi vya taarifa za tabianchi vijijini, na mafunzo ya vitendo pamoja na ushirikishanaji wa taarifa viongezwe.

Katika sehemu ya muhtasari pia inapendekezwa mifumo ya ndani ya tahadhari ya mapema, mseto wa vyanzo vya maisha, mbinu za kilimo zinazozingatia tabianchi na kuimarishwa kwa uelewa kuhusu mabadiliko ya tabianchi.

Chanzo kinaeleza kuwa athari za mabadiliko ya tabianchi zinaweza kutofautiana kati ya wakulima wanawake na wanaume, na kinapendekeza kipengele cha kijinsia kichunguzwe kwa kina katika tafiti zijazo.

Maelezo ya Chanzo na Mbinu

Kichwa asilia: The Impact of Climate Change on the Livelihoods of Small-Scale Crop Farmers in Lepelle Nkumpi District, Limpopo Province, South Africa

Waandishi: L.C. Isaac; M. Zenda.

Mwandishi wa mawasiliano: Katika mstari wa corresponding-author kwenye PDF imeandikwa “C.L. Isaac”; orodha ya waandishi na rekodi rasmi ya jarida hutumia “L.C. Isaac”. Tofauti hii imehifadhiwa kama kutokuwiana kwa kibibliografia ndani ya chanzo.

Taasisi: University of the Free State, Department of Sustainable Food Systems and Development, Faculty of Natural and Agricultural Sciences, Republic of South Africa.

Majukumu ya waandishi: Chanzo kinamtaja L.C. Isaac kuwa mwanafunzi wa shahada ya uzamili na M. Zenda kuwa research associate.

M. Zenda ORCID: 0000-0001-6069-8226.

Jarida: South African Journal of Agricultural Extension (SAJAE).

Mchapishaji: South African Society for Agricultural Extension (SASAE).

Juzuu / toleo / kurasa: 54(1), 103–127.

Tarehe ya kuchapishwa: 23 Februari 2026.

DOI: 10.17159/2413-3221/2026/v54n1a18959.

Aina ya chanzo: Makala ya utafiti wa kisayansi iliyopitiwa na wataalamu rika.

Leseni: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

Muundo wa utafiti: Utafiti wa nyanjani wa mkato unaotumia mbinu mseto.

Sampuli: Wakulima wadogo wa mazao 40 waliochaguliwa kwa sampuli tabakishi kutoka vijiji tisa.

Data za kiasi: Dodoso lililoundwa kwa mpangilio; uchanganuzi wa maelezo; SPSS toleo la 22.

Data za kimaelezo: Mijadala miwili ya vikundi lengwa, kila mmoja na washiriki 20; kurekodi sauti, uandishi wa mazungumzo na uchunguzi wa nyanjani. Chanzo kinaita mbinu ya uchanganuzi katika sehemu tofauti kuwa thematic analysis na content analysis.

Maadili: Idhini ya kimaadili ya University of the Free State ilipatikana. Chanzo hakiripoti nambari ya itifaki. Inaelezwa kuwa ridhaa ya ufahamu ilipatikana kutoka kwa washiriki na kwamba hatua za kutunza kutokutambulika na kuhifadhi data kwa usalama zilitekelezwa.

Ufadhili: PDF iliyotolewa haina tamko tofauti la ufadhili.

Upatikanaji wa data: PDF iliyotolewa haina tamko tofauti la upatikanaji wa data.

Mgongano wa maslahi: PDF iliyotolewa haina tamko tofauti la mgongano wa maslahi.

CRediT/michango ya waandishi: PDF iliyotolewa haina tamko tofauti la CRediT kuhusu michango ya waandishi.

Kutokuwiana kwa taarifa ndani ya chanzo

Katika chanzo, jina la mwandishi ni “L.C. Isaac” lakini katika mstari wa corresponding-author limeandikwa “C.L. Isaac”. Verianla haijabadilisha tofauti hii kimyakimya.

Asilimia katika jedwali la umri na idadi ya watu iliyotolewa katika maelezo hailingani kikamilifu, na jumla ya asilimia za umri zilizoripotiwa inazidi %100. Kwa hiyo, mgawanyo wa umri haujahesabiwa upya na Verianla.

Jedwali la ukubwa wa shamba linaonyesha %55 ya wazalishaji katika kundi la 0–0,5 ha, %25 katika 0,6–1 ha na %20 katika zaidi ya 1 ha, ilhali maelezo yanayofuata yanasema kuwa %55 wana “angalau hekta moja”. Kuna kutokuwiana kwa wazi kati ya jedwali na maelezo.

Katika sehemu ya mikakati ya kukabiliana na hali hiyo, ulinganifu wa asilimia na idadi ya watu kama “%60, n=40”, “n=2, %4” na “%90, n=30” haulingani kimahesabu na jumla ya sampuli ya watu 40. Thamani hizo hazijasahihishwa.

Uchanganuzi wa vikundi lengwa umeitwa “thematic analysis” katika sehemu moja na “content analysis” katika sehemu ya jumla ya uchanganuzi wa data. Chanzo hakielezi jinsi mbinu hizo mbili zilivyotumiwa pamoja au kando.

Majina “district”, “municipality”, Capricorn na Lepelle Nkumpi yanayohusu eneo la utafiti hayatumiwi katika kiwango kile kile cha kiutawala kila mahali katika chanzo. Kwa hiyo, Verianla haijaongeza ufafanuzi mpya wa jiografia ya kiutawala kutoka nje ya chanzo.

Vikwazo vikuu

Sampuli ina wazalishaji 40 pekee. Utafiti unachunguza muktadha wa eneo moja. Muundo wa mkato haufuatilii mabadiliko ya muda mrefu kwa wazalishaji wale wale. Athari za tabianchi zilitathminiwa kwa kiasi kikubwa kupitia taarifa binafsi, mijadala ya vikundi lengwa na uchunguzi wa nyanjani. Hakukufanywa uchanganuzi huru wa uhusishaji wa kisababishi kati ya mfululizo wa muda wa hali ya hewa na hasara za uzalishaji katika kiwango cha shamba.

Baadhi ya kutokuwiana kwa idadi na asilimia pamoja na majina ya mbinu ndani ya chanzo kunapunguza uwezekano wa kutafsiri kwa usahihi baadhi ya matokeo ya kiasi. Kwa hiyo, utafiti unapaswa kusomwa kwa nguvu zaidi kama utafiti wa nyanjani unaoonyesha uzoefu wa ndani, athari zinazotambulika, shinikizo za maisha na mienendo ya kukabiliana na hali hiyo inayotumiwa.