Bu tədqiqat iqlim dəyişikliyi və ekstremal hava hadisələrinin Cənubi Afrikanın Limpopo əyalətindəki Lepelle Nkumpi bölgəsində yaşayan kiçikmiqyaslı bitkiçiliklə məşğul olan istehsalçıların kənd təsərrüfatı istehsalına və dolanışıq vasitələrinə təsirlərini, eləcə də fermerlərin istifadə etdiyi uyğunlaşma strategiyalarını araşdıran qarışıq metodlu kross-seksional sahə tədqiqatıdır. Doqquz kənddən təbəqələşdirilmiş seçmə yolu ilə seçilən 40 fermerdən sorğu məlumatları toplanmış, iki fokus qrup müzakirəsi keçirilmiş və sahə müşahidələri aparılmışdır. İştirakçılar yüksələn temperaturu, qeyri-müntəzəm yağıntını, uzunmüddətli quraqlıq dövrlərini və daşqın hadisələrini mühüm iqlim təzyiqləri kimi müəyyən etmiş; istehsal itkiləri, su qıtlığı, məhsul keyfiyyətinin pisləşməsi, zərərverici və xəstəlik təzyiqi, gəlir itkisi və ərzaq təhlükəsizliyi problemləri bildirmişlər. Fermerlər məhsul və sortların şaxələndirilməsi, əkin vaxtının dəyişdirilməsi, suvarma, gübrə istifadəsinin tənzimlənməsi, quraqlığa davamlı sortlardan istifadə və qarışıq təsərrüfat kimi uyğunlaşma təcrübələrinə müraciət edirlər.

Tədqiqatın ən diqqətəlayiq nəticələrindən biri iştirakçıların %90’ının əvvəlki iki illik dövrdə əhəmiyyətli kənd təsərrüfatı istehsalı itkiləri yaşadıqlarını bildirməsidir. Keyfiyyət xarakterli nəticələr iqtisadi və istehsal təsirləri ilə yanaşı ümidin itirilməsi, qorxu və çarəsizlik kimi emosional təsirləri də göstərir. Bununla belə, tədqiqat yalnız 40 istehsalçıya əsaslanır və iqlim təsirləri əsasən fermerlərin qavrayışları, müsahibələr və sahə müşahidələri əsasında qiymətləndirilmişdir. Bu tədqiqat müəyyən bir məhsul itkisinin antropogen iqlim dəyişikliyindən qaynaqlandığını meteoroloji zaman sıraları ilə səbəb-nəticə əlaqəsi əsasında sübut edən iqlim-attribusiya tədqiqatı deyil.

Araşdırma problemi

Kiçikmiqyaslı bitkiçilik istehsalçılarının dolanışığı yağıntı, temperatur və suyun əlçatanlığı kimi iqlim şəraitindən birbaşa asılı ola bilər. İqlim dəyişkənliyi istehsal həcminə təsir etdikdə nəticə yalnız tarladakı məhsul miqdarı ilə məhdudlaşmır; ev təsərrüfatının ərzağa çıxışı, satış gəliri, təkrar istehsala ayıra biləcəyi resurslar və fermerin gələcəklə bağlı qərarları da təsirlənə bilər.

Mənbə tədqiqat bu əlaqəni Lepelle Nkumpi kontekstində araşdırır. Tədqiqatçılar yalnız fermerlərin iqlim dəyişikliyini necə qavradığını soruşmamış, həm də istehsala və dolanışığa təsirləri, eləcə də fermerlərin bu təsirlərə qarşı hansı təcrübələrdən istifadə etdiyini qiymətləndirmişlər.

Tədqiqat sahəsinin iqlim konteksti

Mənbə Limpopo daxilində quraq, yarı quraq və daha rütubətli iqlim zonalarının olduğunu bildirir. Lepelle Nkumpi üçün arxa plan mənbələrinə əsasən illik yağıntının təxminən 450–500 mm aralığında olduğu, su qıtlığı və təkrarlanan quraqlıqların mühüm problemlər yaratdığı qeyd edilir. Məqalədə istifadə olunan ikinci dərəcəli mənbələr bölgə üçün illik orta temperaturun təxminən 20°C, yay orta temperaturunun təxminən 23°C və qış orta temperaturunun təxminən 20°C olduğunu bildirir.

Bu iqlim göstəriciləri mövcud tədqiqatın öz meteoroloji ölçmələri deyil. Onlar tədqiqat sahəsini təsvir etmək məqsədilə əvvəllər dərc olunmuş ekoloji və meteoroloji mənbələrdən götürülmüşdür.

İqlim Dəyişikliyi Kiçikmiqyaslı Fermerlərin Dolanışıq Vasitələrinə Necə Təsir Edir?

Tədqiqatdakı istehsalçılar iqlim dəyişikliyi ilə əlaqələndirdikləri qeyri-müntəzəm yağıntının, yüksələn temperaturun və uzanan quraqlıq dövrlərinin məhsuldarlığı və məhsul keyfiyyətini azaltdığını, suvarma suyuna çıxışı çətinləşdirdiyini, zərərverici və xəstəlik problemlərini artırdığını və nəticədə ev təsərrüfatlarının gəliri ilə ərzaq təhlükəsizliyinə təzyiq göstərdiyini bildirmişlər; tədqiqat bu təsirləri istehsalçı qavrayışları, sorğular, fokus qrup müzakirələri və sahə müşahidələri əsasında ortaya qoyur.

Məhsul keyfiyyətinin pisləşməsi

İştirakçılar xüsusilə pomidor, kələm və ispanaq istehsalında keyfiyyət itkisi yaşadıqlarını bildirmişlər. Mənbə yüksək temperatur və su stresi şəraitində vegetativ böyümə, meyvə tutumu və su balansı kimi proseslərin mənfi təsirlənə biləcəyini ədəbiyyat kontekstində müzakirə edir.

Bu tədqiqatda bitki fiziologiyası laboratoriya şəraitində ölçülməmişdir. Buna görə də keyfiyyət itkisi barədə nəticə fermerlərin təcrübələri və sahə konteksti ilə məhdudlaşır; mənbədə birbaşa fizioloji təcrübə və ya nəzarət olunan temperatur sınağı yoxdur.

Zərərvericilər və xəstəliklər

Fermerlər yeni və ya artan zərərverici və xəstəlik problemləri bildirmişlər. Mənbə xüsusilə pomidorda torpaq mənşəli verticillium solğunluğu və kələmdə mənənə hücumları kimi nümunələrdən bəhs edir. Bəzi istehsalçıların pomidordakı xəstəlik problemlərinə görə ispanaq kimi başqa məhsullara keçdiyi bildirilir.

Məqalədə isti dövrlərin və qeyri-müntəzəm yağıntının bu təzyiqlərlə əlaqəli ola biləcəyi müzakirə olunsa da, tədqiqat ayrıca bitki patologiyası təcrübəsi aparmamışdır. Zərərverici və xəstəliklərlə bağlı nəticələr istehsalçı bəyanlarına və müşahidə xarakterli sahə kontekstinə əsaslanır.

Su qıtlığı və əkin qərarları

Fokus qrup müzakirələrində istehsalçılar daha az yağıntı aldıqlarını və quraq dövrlərin intensivləşdiyini bildirmişlər. Suvarma üçün kifayət qədər suyun olmaması bəzi fermerlərin əkini yağış gözləntisi ilə təxirə salmasına və mövsüm irəlilədikdə əkin imkanını tamamilə itirməsinə səbəb olmuşdur.

Bu vəziyyət iqlim təsirinin yalnız məhsul yığımının həcmində görünmədiyini göstərir. Yağıntının vaxtı dəyişdikdə fermerin əkin qərarının özü də qeyri-müəyyənləşə bilər. Əkinin aparıla bilməməsi və ya gecikməsi istehsal baş verməzdən əvvəl belə gəlirə və ərzağa çıxışa təzyiq göstərə bilər.

Ərzaq təhlükəsizliyi və istehsal itkisi

İştirakçı rəylərinə görə fermerlərin %90’ı əvvəlki iki illik dövrdə əhəmiyyətli kənd təsərrüfatı istehsalı itkisi yaşadığını bildirmişdir. Mənbə bu itkiləri ev təsərrüfatının ərzaq təhlükəsizliyi baxımından mühüm həssaslıq göstəricisi kimi şərh edir.

Bu faiz istehsalçıların öz bildirişlərinə əsaslanır. Mənbə məhsul üzrə ölçülmüş tonaj itkisi, təsərrüfat üzrə maliyyə zərərinin bölgüsü və ya meteoroloji attribusiya təhlili təqdim etmir.

Emosional və sosial təsirlər

Mənbədəki Cədvəl 3 iqlim təzyiqlərinin dolanışıq vasitələrinə təsirini iki əsas qrupda nəzərdən keçirir. Sosial-iqtisadi təsirlər arasında məhsuldarlığın və gəlirin azalması, su qıtlığının artması, eləcə də zərərverici və xəstəlik problemləri yer alır. Emosional təsirlər isə ümidin itirilməsi, qorxu və çarəsizlik mövzuları ilə ifadə edilmişdir.

Fermerlər İqlim Dəyişikliyinə Qarşı Hansı Uyğunlaşma Strategiyalarından İstifadə Edirlər?

Tədqiqatda fermerlərin məhsul və sortların şaxələndirilməsi, fərqli və ya quraqlığa daha davamlı sortlara keçid, əkin vaxtının yağıntı şəraitinə uyğun dəyişdirilməsi, suvarma və su toplama təcrübələrinin artırılması, gübrə istifadəsinin tənzimlənməsi və bitkiçiliklə heyvandarlığı birləşdirən qarışıq təsərrüfat kimi strategiyalardan istifadə etdikləri bildirilir; lakin bəzi uyğunlaşma faizləri ilə bildirilən şəxs sayları riyazi baxımdan bir-biri ilə uyğun gəlmir.

Məhsul və sortların şaxələndirilməsi

Şaxələndirmə bir məhsulun və ya sortun iqlim təzyiqi qarşısında uğursuz olduğu halda bütün istehsalın eyni vaxtda itirilməsi riskini azaltmağa yönəlmiş yanaşma kimi istifadə edilmişdir. Fokus qrup müzakirələri bəzi istehsalçıların iqlim şəraiti səbəbindən yeni məhsullara keçmək və ya əvvəllər yetişdirdikləri bəzi məhsullardan imtina etmək məcburiyyətində qaldığını göstərir.

Mənbə bu strategiya üçün “%60, n=40” ifadəsindən istifadə edir. Ümumi seçmə 40 olduğuna görə bu faizlə şəxs sayı eyni zamanda doğru ola bilməz. Verianla bu dəyəri yenidən hesablamamış və mənbədaxili uyğunsuzluq kimi saxlamışdır.

Mənbə həmçinin 14 istehsalçının, yəni %35’in alternativ sortlardan istifadə etdiyini və ya yetişdirdiyi məhsulu dəyişdirdiyini bildirir. Bu say və faiz 40 nəfərlik seçmə baxımından bir-biri ilə uyğundur.

Quraqlığa davamlı sortlar

Mənbə quraqlığa davamlı sortların istifadəsinin hələ məhdud olduğunu bildirir və bu strategiya üçün “n=2, %4” dəyərini verir. 40 nəfərlik seçmədə iki nəfər %5-ə uyğun gəldiyi üçün mənbədə yenə say-faiz uyğunsuzluğu mövcuddur.

Bu istehsalçıların xüsusilə qarğıdalı və soya becərdiyi, fokus qrup müzakirələrində qısa yerli qarğıdalı sortu ilə yabanı albalı pomidorunun quraqlığa davamlılıq kontekstində qeyd edildiyi bildirilir.

Əkin vaxtının dəyişdirilməsi

Fermerlər yağıntının vaxtındakı qeyri-müəyyənliyi idarə etmək məqsədilə əkin tarixini dəyişdirmək, daha qısa vegetasiya dövrünə malik məhsullar seçmək, yağıntı başlamazdan əvvəl quru torpağa əkin aparmaq və ya ilk əhəmiyyətli yağıntıdan dərhal sonra əkin aparmaq kimi müxtəlif vaxtlama strategiyalarından istifadə edirlər.

Mənbə bu bölmədə “%90, n=30” ifadəsini verir. Ümumi seçmə 40 olduğuna görə 30 nəfər %75-ə uyğun gəlir. Buna görə Verianla bu faizlərdən birini doğru qəbul edib digərini dəyişdirməmişdir.

Suvarma və su idarəetməsi

Su qıtlığı tədqiqat boyunca ən mühüm istehsal problemlərindən biri kimi ortaya çıxır. Buna görə suvarmanın artırılması, bitkilərin yanındakı şırımlarda suyun toplanması kimi təcrübələr və daha dayanıqlı su idarəetmə texnologiyaları uyğunlaşma qabiliyyətini gücləndirə biləcək vasitələr kimi müzakirə edilmişdir.

Qarışıq təsərrüfat

Bəzi istehsalçılar bitki istehsalını mal-qara və keçi yetişdirilməsi ilə birləşdirən qarışıq təsərrüfat sistemlərindən istifadə edirlər. Mənbədə bu yanaşma qarğıdalı, pomidor, kələm və soya kimi bitkilərin heyvandarlıqla birlikdə aparılması ilə izah olunur. Məqsəd bir istehsal formasından həddindən artıq asılılığı azaltmaqdır.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Tədqiqat dizaynı

Tədqiqat kəmiyyət sorğu məlumatları ilə keyfiyyət xarakterli fokus qrup müzakirələrini və sahə müşahidələrini birlikdə istifadə edən qarışıq metodlu dizayna malikdir. Tədqiqat kross-seksionaldır; eyni fermerlər uzun illər ərzində təkrar şəkildə izlənməmişdir.

Seçmə

Lepelle Nkumpi bölgəsindəki doqquz kənddən cəmi 40 kiçikmiqyaslı bitkiçilik istehsalçısı tədqiqata daxil edilmişdir. Seçmə təbəqələşdirilmiş üsulla aparılmış; mənbə təbəqələrin fermer sayı və bitkiçilikdə iştirak səviyyəsi əsasında formalaşdırıldığını bildirir.

Tədqiqatda qadın və kişi iştirakçıların sayı bərabərdir: 20 qadın və 20 kişi. Lakin mənbədə yaş bölgüsünə aid faiz və şəxs sayları arasında uyğunsuzluq olduğu üçün Verianla yaş qruplarının bölgüsünü yenidən hesablayaraq dərc etmir.

Məlumatların toplanması

Kəmiyyət məlumatları strukturlaşdırılmış sorğularla toplanmışdır. Sorğu suallarının müxtəlif savadlılıq səviyyələrində başa düşülə bilməsi üçün texniki jarqonun azaldıldığı və sual formasının pilot tətbiqlə əvvəlcədən sınaqdan keçirildiyi bildirilir.

Keyfiyyət məlumatları üçün iki fokus qrup yaradılmışdır. Hər qrup 20 iştirakçıdan ibarət olmuşdur. Sessiyalar iştirakçıların razılığı ilə audioyazıya alınmış, təlim keçmiş müşahidəçi qeydlər aparmış və müzakirələr sözbəsöz transkripsiya edilmişdir.

Mənbə fokus qrup transkriptləri üçün əvvəlcə “thematic analysis”, daha sonrakı ümumi məlumat təhlili bölməsində isə “content analysis” terminindən istifadə edir. Bu iki təhlil yanaşmasının tədqiqatda necə ayrıldığı və ya birlikdə necə tətbiq edildiyi ətraflı izah olunmamışdır.

Bundan əlavə, tədqiqatçılar fermerləri gündəlik kənd təsərrüfatı fəaliyyətləri zamanı müşahidə edərək istifadə olunan təcrübələr və uyğunlaşma davranışları barədə sahə müşahidələri toplamışlar.

Kəmiyyət təhlili

Təsviri təhlil SPSS versiya 22 ilə aparılmış və orta, mod və tezlik kimi statistik göstəricilər hesablanmışdır. Mənbə inferensial reqressiya, etibar intervalı və ya eksperimental effekt ölçüsü barədə məlumat vermir.

İstehsal olunan əsas məhsullar

Mənbə Şəkil 2-yə görə ən geniş yayılmış məhsul pomidordur. Pomidor iştirakçıların %28’i tərəfindən istehsal olunur. İspanaq və kələm ayrı-ayrılıqda %18; yaşıl bibər və sarı qarğıdalı ayrı-ayrılıqda %13; soya %8 və bamya %2 olaraq bildirilmişdir.

Fermerlik təcrübəsi

Mənbə Şəkil 3 və onu müşayiət edən mətnə görə iştirakçıların ən böyük qrupu 2–5 ildir fermerlik edən istehsalçılardır və bu qrup %50 olaraq göstərilmişdir. Altı ay ilə bir il arasında təcrübəsi olan istehsalçılar %25, 1–5 aylıq təcrübəsi olanlar %13, 6–12 illik təcrübəsi olanlar %8 və 13 il və ya daha uzun müddətdir fermerlik edənlər %5 olaraq bildirilmişdir. Faizlər yuvarlaqlaşdırma səbəbindən cəmdə %101 edir.

Əsas iqlim təzyiqləri

Bu Tədqiqat İqlim Dəyişikliyinin Məhsul İtkilərinə Səbəb Olduğunu Sübut Edirmi?

Xeyr. Tədqiqat fermerlərin yaşadığı və iqlim dəyişikliyi ilə əlaqələndirdiyi istehsal, gəlir, su, ərzaq təhlükəsizliyi və emosional problemləri ortaya qoyur; lakin kəsiyinə və qavrayışa əsaslanan dizayn müəyyən bir məhsul itkisinin və ya xəstəlik hadisəsinin antropogen iqlim dəyişikliyindən qaynaqlandığını səbəb-nəticə baxımından sübut edən meteoroloji attribusiya təhlili təqdim etmir.

Bu fərq tədqiqatın dəyərini azaltmır; tədqiqatın məqsədi fermerlərin üzləşdiyi dolanışıq təzyiqlərini və yerli uyğunlaşma davranışlarını anlamaqdır. Lakin nəticələr “iqlim dəyişikliyi bu təsərrüfatda bu qədər məhsul itkisinə səbəb oldu” kimi dəqiq səbəb-nəticə kəmiyyətlərinə çevrilə bilməz.

Tədqiqatın dəstəklədiyi nəticələr

Araşdırılan fermerlər iqlim şəraitindəki dəyişiklikləri real və dolanışıq baxımından mühüm problem kimi qəbul edirlər. İştirakçılar istehsal itkisi, su qıtlığı, zərərverici və xəstəlik təzyiqi, aşağı gəlir və ərzaq təhlükəsizliyi problemləri bildirmişlər. Fermerlər eyni zamanda məhsul şaxələndirilməsi, əkin vaxtının dəyişdirilməsi, suvarma, yeni sortlar və qarışıq təsərrüfat kimi fəal uyğunlaşma strategiyalarından istifadə edirlər.

Tədqiqat həmçinin iqlimə uyğunlaşma qabiliyyətinin yalnız fermerin qərarından asılı olmadığını; maliyyələşmə, kənd təsərrüfatı resursları, texnologiya, məlumat, məsləhət-yayım xidməti və suvarma infrastrukturuna çıxış kimi dəstək şərtləri ilə də əlaqəli olduğunu vurğulayır.

Tədqiqatın dəstəkləmədiyi nəticələr

Tədqiqat bütün Cənubi Afrikadakı kiçik fermerlər üçün milli yayılma göstəriciləri yaratmır. Qırx nəfərlik yerli seçmə geniş əhalini təmsil edən irimiqyaslı epidemioloji və ya milli kənd təsərrüfatı tədqiqatı deyil. Nəticələr uzun müddət ərzində eyni fermer kohortunu izləmir. Tədqiqat müstəqil meteoroloji stansiya məlumatlarını təsərrüfat səviyyəsində məhsuldarlıq məlumatları ilə səbəb-nəticə attribusiya modeli daxilində uyğunlaşdırmır.

Mənbənin təklif etdiyi müdaxilələr

Tədqiqatçılar iqlimə daha davamlı və zərərvericilərə qarşı dayanıqlı toxum sortlarının fermerlərə çatdırılmasını, suvarma infrastrukturunun inkişaf etdirilməsini, kənd təsərrüfatı məsləhətçilərinin kənd yerlərində müntəzəm iqlim məlumatlandırma sessiyaları keçirməsini, praktik təlim və məlumat mübadiləsinin artırılmasını tövsiyə edirlər.

Xülasə bölməsində həmçinin yerli erkən xəbərdarlıq sistemləri, dolanışıq vasitələrinin şaxələndirilməsi, iqlimə həssas kənd təsərrüfatı texnikaları və iqlim dəyişikliyi barədə məlumatlılığın gücləndirilməsi tövsiyə olunur.

Mənbə iqlim dəyişikliyinin qadın və kişi fermerlərə təsirlərinin fərqli ola biləcəyini qeyd edərək gender aspektinin gələcək tədqiqatlarda ətraflı araşdırılmasını tövsiyə edir.

Mənbə və Metod Qeydi

Orijinal başlıq: The Impact of Climate Change on the Livelihoods of Small-Scale Crop Farmers in Lepelle Nkumpi District, Limpopo Province, South Africa

Müəlliflər: L.C. Isaac; M. Zenda.

Corresponding author: PDF corresponding-author sətrində “C.L. Isaac” yazılır; müəllif siyahısı və rəsmi jurnal qeydi isə “L.C. Isaac” formasından istifadə edir. Bu fərq mənbədaxili biblioqrafik uyğunsuzluq kimi saxlanmışdır.

Qurum: University of the Free State, Department of Sustainable Food Systems and Development, Faculty of Natural and Agricultural Sciences, Republic of South Africa.

Müəllif rolları: Mənbə L.C. Isaac-ı magistr tələbəsi, M. Zenda-nı research associate kimi təsvir edir.

M. Zenda ORCID: 0000-0001-6069-8226.

Jurnal: South African Journal of Agricultural Extension (SAJAE).

Nəşriyyat: South African Society for Agricultural Extension (SASAE).

Cild / nömrə / səhifə: 54(1), 103–127.

Nəşr tarixi: 23 fevral 2026.

DOI: 10.17159/2413-3221/2026/v54n1a18959.

Mənbə növü: Resenziyalı elmi tədqiqat məqaləsi.

Lisenziya: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

Tədqiqat dizaynı:Qarışıq metodlu, kross-seksional sahə tədqiqatı.

Seçmə: Doqquz kənddən təbəqələşdirilmiş seçmə yolu ilə seçilmiş 40 kiçikmiqyaslı bitkiçilik istehsalçısı.

Kəmiyyət məlumatları: Strukturlaşdırılmış sorğu; təsviri təhlil; SPSS versiya 22.

Keyfiyyət məlumatları: İki fokus qrup müzakirəsi, hər biri 20 iştirakçı; audioyazı, transkripsiya və sahə müşahidələri. Mənbə təhlil metodunu müxtəlif bölmələrdə həm thematic analysis, həm də content analysis adlandırır.

Etika: University of the Free State etik təsdiqi alınmışdır. Mənbə protokol nömrəsi bildirmir. İştirakçılardan məlumatlandırılmış razılıq alınmış və anonimliklə təhlükəsiz məlumat saxlanması tədbirlərinin tətbiq edildiyi bildirilmişdir.

Maliyyələşmə: Təqdim edilən PDF-də ayrıca maliyyələşmə bəyanatı yoxdur.

Məlumatların əlçatanlığı: Təqdim edilən PDF-də ayrıca məlumatların əlçatanlığı bəyanatı yoxdur.

Maraqların toqquşması: Təqdim edilən PDF-də ayrıca maraqların toqquşması bəyanatı yoxdur.

CRediT/müəllif töhfələri: Təqdim edilən PDF-də ayrıca CRediT töhfə bəyanatı yoxdur.

Mənbədəki hesabat uyğunsuzluqları

Mənbədə müəllif adı “L.C. Isaac” olduğu halda corresponding-author sətrində “C.L. Isaac” yazılır. Verianla bu fərqi səssiz şəkildə dəyişdirməmişdir.

Yaş cədvəlindəki faizlər ilə mətndə verilən şəxs sayları tam uyğun gəlmir və bildirilən yaş faizlərinin cəmi %100’ü aşır. Buna görə yaş bölgüsü Verianla tərəfindən yenidən hesablanmamışdır.

Təsərrüfat ölçüsü cədvəli istehsalçıların %55’ini 0–0,5 ha, %25’ini 0,6–1 ha və %20’sini 1 ha-dan yuxarı qrupda göstərdiyi halda, sonrakı mətndə %55’in “ən azı bir hektara” sahib olduğu bildirilir. Cədvəl ilə mətn arasında açıq uyğunsuzluq var.

Uyğunlaşma strategiyaları bölməsində “%60, n=40”, “n=2, %4” və “%90, n=30” kimi faiz-şəxs sayı uyğunluqları 40 nəfərlik ümumi seçmə ilə riyazi baxımdan uyğun deyil. Dəyərlər düzəldilməmişdir.

Fokus qrup təhlili bir bölmədə “thematic analysis”, ümumi məlumat təhlili bölməsində isə “content analysis” adlandırılmışdır. Mənbə iki metodun necə birlikdə və ya ayrı tətbiq edildiyini izah etmir.

Tədqiqat sahəsinə aid “district”, “municipality”, Capricorn və Lepelle Nkumpi adlandırmaları mənbədə hər yerdə eyni inzibati səviyyədə istifadə edilmir. Buna görə Verianla mənbədən kənar yeni inzibati-coğrafi tərif əlavə etməmişdir.

Əsas məhdudiyyətlər

Seçmə yalnız 40 istehsalçıdan ibarətdir. Tədqiqat yalnız bir bölgənin kontekstini araşdırır. Kross-seksional dizayn eyni istehsalçılarda uzunmüddətli dəyişimi izləmir. İqlim təsirləri əsasən öz-bildiriş, fokus qrup müzakirələri və sahə müşahidələri əsasında qiymətləndirilmişdir. Meteoroloji zaman sıraları ilə təsərrüfat səviyyəsindəki istehsal itkiləri arasında müstəqil səbəb-nəticə attribusiya təhlili aparılmamışdır.

Mənbədəki bəzi say-faiz və metod adlandırma uyğunsuzluqları müəyyən kəmiyyət nəticələrinin dəqiq şərhini məhdudlaşdırır. Buna görə tədqiqat ən güclü şəkildə yerli təcrübələri, qavranılan təsirləri, dolanışıq təzyiqlərini və istifadə olunan uyğunlaşma davranışlarını göstərən sahə tədqiqatı kimi oxunmalıdır.