Канаттуу чарбасында инкубациянын ийгилиги өндүрүштүн эң маанилүү баскычтарынын бири. Жумурткадан дени сак балапан чыгышы өндүрүүчүнүн түшүмдүүлүгүнө, чыгымына жана үйүрдүн улантуучулугуна түз таасир этет.

Тоок өстүрүүдө жумуртканын салмагы, сактоо мөөнөтү жана инкубация шарттары боюнча көптөгөн изилдөөлөр жасалганы менен, цесарка боюнча маалымат кыйла чектелүү. Ал эми цесарка, айрыкча айыл жерлериндеги чакан өндүрүүчүлөр үчүн эттин да, жумуртканын да булагы катары экономикалык мааниге ээ болгон канаттуу түрү.

Christian Asumah жана анын кесиптештери даярдаган академиялык изилдөө цесарка жумурткаларында үч негизги факторду карайт:

• Жумуртканын сактоо мөөнөтү,
• Жумуртканын салмагы,
• Жумуртканын форма индекси.

Изилдөө бул факторлордун уруктануу, балапан чыгуу көрсөткүчү, жумуртка салмагынын жоголушу, кабык ичинде өлгөн эмбриондордун үлүшү, анормалдуу балапан үлүшү жана чыккан балапандын салмагы менен байланышын баалоону максат кылат.

Изилдөө Кантип Жүргүзүлдү?

Изилдөөдө 48 жумалык цесаркалардан алынган жалпы 810 жумуртка колдонулду. Жумурткалар физикалык кемчилиги жок үлгүлөрдөн тандалып, 1 күндөн 7 күнгө чейин ар түрдүү мөөнөттөрдө бөлмө шартында сакталды.

Андан кийин жумурткалар инкубацияга коюлду. Изилдөөдө жумурткалардын салмагы, узундугу жана туурасы өлчөндү. Бул өлчөөлөрдүн негизинде жумуртканын форма индекси эсептелди.

Жумуртканын форма индекси жөнөкөй түрдө муну билдирет:

Жумуртканын туурасы / жумуртканын узундугу × 100

Бул мааниси жумуртканын узунураакпы, тоголокураакпы же формасы тең салмактуубу экенин түшүнүүгө жардам берет.

Изилдөөдө жумурткалар форма индексине жараша төмөн, орто жана жогорку форма индекси топторуна бөлүндү. Салмагы боюнча да кичине, орто жана чоң жумуртка топтору салыштырылды.

Эң Көңүл Бурган Табылга: Жумуртканын Формасы Маанилүү Болушу Мүмкүн

Изилдөөнүн эң маанилүү жыйынтыктарынын бири — жумуртканын форма индекси уруктануу жана балапан чыгуу көрсөткүчтөрүнө маанилүү таасир көрсөтүшү.

Жогорку форма индексине ээ жумурткаларда уруктануу көрсөткүчү 52,87 пайыз деп табылды. Ушул эле топто уруктанган жумурткалардан балапан чыгуу көрсөткүчү 73,74 пайыз деп эсептелди.

Бул көрсөткүчтөр төмөн жана орто форма индексине ээ жумурткаларга салыштырмалуу жогору чыкты.

Бул табылга инкубация үчүн жумуртка тандоодо жумуртканын чоң же кичине болушун гана эмес, анын формасын да эске алууга болорун көрсөтөт.

Практикалык жактан караганда, өтө узун же өтө тең салмаксыз формадагы жумурткалардын ордуна форма катышы ылайыктуураак жумурткаларды тандоо балапан чыгуу ийгилигин жогорулатууга жардам бериши мүмкүн.

Чоң Жумурткалар Оорураак Балапан Берди

Изилдөөдө жумуртканын салмагы да маанилүү фактор катары алдыга чыкты.

Чоң жумурткалардан чыккан балапандардын салмагы кичине жана орто көлөмдөгү жумурткалардан чыккан балапандарга караганда жогору болду. Изилдөөдө кичине жумурткалардан чыккан балапандар орточо 24,45 грамм, орто жумурткалардан чыккан балапандар 27,29 грамм, чоң жумурткалардан чыккан балапандар болсо 29,67 грамм деп өлчөндү.

Бул жыйынтык таң калыштуу эмес. Анткени чоң жумурткалар көбүнчө эмбриондун өнүгүшү үчүн көбүрөөк азык булагын камтышы мүмкүн. Жумуртканын сарысы жана агы өнүгүп жаткан балапандын азыктанышы жана өсүшү үчүн негизги булактардын бири.

Бирок бул жагдай “ар дайым эң чоң жумуртка эң жакшы” деп чечмеленбеши керек. Инкубация ийгилигинде жумуртканын салмагы сыяктуу эле кабык сапаты, формасы, сактоо шарттары, үйүрдүн жашы, эркек-ургаачы катышы, азыктандыруу жана инкубацияны башкаруу да маанилүү.

Сактоо Мөөнөтү Күтүлгөндөй Таасирдүү Болгон Жок

Изилдөөдө жумурткалар 1ден 7 күнгө чейинки ар түрдүү мөөнөттөрдө сакталды. Жыйынтыктарга ылайык, бул сактоо мөөнөтү аралыгында балапан чыгуу көрсөткүчүнө статистикалык жактан маанилүү айырма байкалган жок.

Бул табылга ылайыктуу шарттарда кыска мөөнөттүү сактоо цесарка жумурткаларында балапан чыгуу ийгилигин олуттуу бузбашы мүмкүн экенин көрсөтөт.

Бирок бул жерде этият болуу керек. Бул изилдөө белгилүү температура, нымдуулук, үйүр, аймак жана башкаруу шарттарында жүргүзүлгөн. Узагыраак сактоо мөөнөттөрүндө же башка температура-нымдуулук шарттарында жыйынтыктар өзгөрүшү мүмкүн.

Ошондуктан өндүрүүчү үчүн эң коопсуз чечмелөө мындай:

Жумурткаларды керексиз узак убакыт күттүрбөө, таза жана ылайыктуу шарттарда сактоо жана инкубацияга коюла турган жумурткаларды кылдат тандоо дагы эле маанилүү.

Өндүрүүчүлөр Үчүн Бул Эмнени Билдирет?

Бул изилдөө айрыкча чакан масштабдагы канаттуу багуучулар үчүн практикалык билдирүү берет.

Инкубация ийгилигин жогорулаткысы келген өндүрүүчүлөр жумуртка тандоодо төмөнкү жагдайларга көңүл бура алышат:

• Физикалык кемчилиги жок жумурткаларды тандоо,
• Өтө кичине жумурткаларды кылдат баалоо,
• Өтө узун же иретсиз формадагы жумурткаларды бөлүү,
• Форма индекси тең салмактуураак жумурткаларга артыкчылык берүү,
• Инкубацияга чейинки сактоо шарттарын көзөмөлдө кармоо,
• Жумурткалардын ным жоготуусун жана салмак өзгөрүүсүн байкоо.

Изилдөөнүн табылгалары жумуртканын формасы жана салмагы инкубация ийгилигинде көз жаздымда калтырбоо керек болгон эки көрсөткүч экенин көрсөтөт.

Бул Эмне Үчүн Маанилүү?

Цесарка өндүрүшү айрыкча айыл жерлеринде үй-бүлөлүк чарбалар жана чакан өндүрүүчүлөр үчүн экономикалык салым бере алат. Бирок төмөн уруктануу, төмөн балапан чыгуу көрсөткүчү жана балапан жоготуулары өндүрүштүн натыйжалуулугун азайтышы мүмкүн.

Ошондуктан инкубацияга чейин туура жумуртка тандоо жөнөкөй, бирок натыйжалуу башкаруу кадамы болуп саналат.

Жумуртка тандоо үчүн кымбат технология дайыма эле зарыл эмес. Салмак өлчөө, узундук-тууралык өлчөө жана форма индекси сыяктуу жөнөкөй көрсөткүчтөр өндүрүүчүгө кайсы жумурткалар инкубация үчүн ылайыктуураак болушу мүмкүн экенин түшүнүүгө жардам берет.

Мындай изилдөөлөр чакан өндүрүүчүлөр үчүн илимий маалыматка негизделген практикалык чечимдерди өнүктүрүүгө салым кошо алат.

Изилдөөнүн Чектөөлөрү

Бул изилдөө маанилүү табылгаларды сунуштаса да, жыйынтыктар этият чечмелениши керек.

Биринчиден, изилдөө preprint мүнөзүндө; башкача айтканда, али рецензиядан өткөн акыркы академиялык басылма катары бааланбашы керек.

Экинчиден, изилдөө белгилүү бир аймактагы цесаркалар жана белгилүү чөйрө шарттары астында жүргүзүлгөн. Ар башка породалар, башка багуу шарттары, башка тоюттандыруу тартиптери же башка инкубаторлор жыйынтыктарды өзгөртүшү мүмкүн.

Үчүнчүдөн, изилдөө 1–7 күндүк сактоо мөөнөтүн баалаган. Узагыраак сактоо мөөнөттөрү үчүн ушул эле жыйынтыктар жарактуу деп болжолдонбошу керек.

Ошондуктан бул изилдөө түздөн-түз универсалдуу инкубация эрежеси эмес; цесаркаларда жумуртка тандоо жана инкубацияны башкаруу үчүн илимий белги катары окулушу керек.

Жыйынтык

Бул изилдөө цесарка жумурткаларында инкубация ийгилигине таасир этиши мүмкүн болгон айрым жөнөкөй, бирок маанилүү көрсөткүчтөргө көңүл бурат.

Жогорку форма индексине ээ жумурткалар жогору уруктануу жана балапан чыгуу көрсөткүчтөрү менен байланыштырıldı. Чоң жумурткалардан чыккан балапандар оорураак болду. Ал эми 1–7 күндүк сактоо мөөнөтү бул изилдөөдө балапан чыгуу көрсөткүчүнө маанилүү айырма жараткан жок.

Кыскасы, инкубация ийгилигин машина температурасы же жумуртканын уруктанган болушу менен гана түшүндүрүүгө болбойт. Жумуртканын формасы, салмагы жана сактоо шарттары да өндүрүүчү көңүл бурушу керек болгон маанилүү факторлор.

Илимий изилдөөлөрдүн өндүрүүчүгө эң чоң салымы да ушунда көрүнөт: татаал көрүнгөн маалыматтарды талаада туурараак чечим кабыл алууга жардам бере турган жөнөкөй көрсөткүчтөргө айлантуу.

Булак жана Метод Эскертүүсү

Бул мазмун Christian Asumah жана анын кесиптештери тарабынан даярдалган “Effect of Storage Duration, Egg Weight, and Shape Index on the Reproductive Indicators of Pearl Guinea Fowl” аттуу академиялык изилдөөнүн негизинде Verianla редакциялык форматында өз алдынча даярдалды.

Түпнуска изилдөө: https://ssrn.com/abstract=6848274

Эскертүү: Изилдөө preprint мүнөзүндө жана файлда рецензиядан өтпөгөнү көрсөтүлгөн. Бул жазуу маалымат берүү жана билим берүү максатында даярдалган; ветеринария, мал чарбачылыгы, айыл чарба өндүрүшү же кесиптик консультация сунушу эмес.