Пальма данегинин күнжарасы (Palm Kernel Meal, PKM) — пальма данегиндеги май эриткич менен экстракцияланып алынгандан кийин калган, була жана протеинге бай агроөнөр жайлык кошумча продукт. Бул изилдөө сегиз коммерциялык PKM булагынын химиялык курамындагы өзгөрмөлүүлүктү изилдеп, PKMдин румендеги ферментация жана сиңимдүүлүк өзгөчөлүктөрүн пальма данегинин пресстелген күнжарасы (Palm Kernel Expeller, PKE), жүгөрү глютен жеми (Corn Gluten Feed, CGF) жана кызылча жому менен in vitro шарттарда салыштырган. PKMдин органикалык зат, нейтралдык детергенттик була жана чийки протеин сыяктуу негизги азык компоненттери булактар арасында кыйла туруктуу болсо, май жана айрым эрибеген протеин/була фракциялары жогорку өзгөрмөлүүлүктү көрсөткөн. Эң көңүл бурарлык жыйынтык — оңдолгон болжолдуу 48 сааттык NDF сиңимдүүлүгү PKMде %71,9, PKEде %53,7 болгон. Ал эми изилдөөдөгү жалпы сиңимдүү азык заттардын көрсөткүчү (TDN) жаныбарда түздөн-түз өлчөнгөн эмес; химиялык курам жана in vitro NDF сиңимдүүлүгү колдонулуп эсептелген: PKM үчүн %68,3, PKE үчүн %63,6. Ошондуктан изилдөө PKMди бодо мал үчүн келечектүү була жана энергия чийки заты катары колдойт, бирок чарба деңгээлинде колдонуу үлүшү же жаныбардын өндүрүмдүүлүгү боюнча түз сунуш бербейт.

Изилдөөнүн маанилүү илимий билдирүүсү — “май көбүрөөк = сөзсүз жем энергиясы көбүрөөк” деген жөнөкөй мамиле бул эки пальма данеги кошумча продуктусу үчүн жетишсиз. In vitro салыштырууда PKE болжол менен төрт эсе көп эфир экстрактын, башкача айтканда майды камтыса да, PKMдин була фракциясы жогорку деңгээлде сиңген. Авторлордун TDN эсептөөсүндө бул жогорку була пайдаланылуусу PKMдин төмөн май көлөмүн компенсациялап, болжолдуу TDN көрсөткүчүнүн PKEге караганда 4,7 пайыздык пунктка жогору болушуна алып келген.

Бирок бул жыйынтыктын чеги так. Сыноо жемдери өзүнчө эмес, ар бир бөтөлкөдө бирдей көлөмдөгү жалпы референс рацион менен кошо инкубацияланган. Ошондуктан газ өндүрүү, чыныгы кургак заттын сиңимдүүлүгү жана NDF сиңимдүүлүгү боюнча жыйынтыктар биргелешкен инкубациядан математикалык түрдө оңдолгон болжолдор болуп саналат. Сыноо жеми менен референс рациондун ортосундагы ассоциативдик таасирлер толук ажыратылбайт. Мындан тышкары, изилдөө чыныгы жем керектөөнү, сүт же тирүү салмак көрсөткүчтөрүн, чайноо жүрүм-турумун, руменден өтүү ылдамдыгын же PKMдин рационго коопсуз кошулуу пайызын түздөн-түз өлчөгөн эмес.

Туруктуулук жагынан изилдөөнүн мааниси — пальма майын өндүрүүдөн пайда болгон жана салыштырмалуу төмөн баалуу болушу мүмкүн болгон кошумча продуктту кепшөөчү жаныбарларда колдонулуучу экинчи даражадагы жем чийки затына айлантуу мүмкүнчүлүгү. Ошол эле учурда бул изилдөө жашоо циклин талдоо, парник газдары боюнча эксперимент же чарбанын экономикалык анализи эмес; ошондуктан экологиялык жана экономикалык пайдалар түз өлчөнгөн жыйынтык катары эмес, ресурстук натыйжалуулук жагынан мүмкүн болгон колдонмолук мааниси катары бааланууга тийиш.

Адегенде PKM, PKE жана румен түшүнүктөрүн ажыратып алалы

PKM менен PKE бир эле чийки заттан, башкача айтканда пальма мөмөсүнүн данегинен алынган эки башка кошумча продукт; негизги айырма — майдын кандай ыкма менен алынганында. PKEде май механикалык пресстөө менен чыгарылат. PKMде болсо май эриткич менен экстракцияланат; бул изилдөөдө көрсөтүлгөн өндүрүш ыкмасында гексан колдонулган. Натыйжада PKM адатта PKEге караганда азыраак калдык май камтыйт.

Румен — кепшөөчү жаныбарлардын сиңирүү системасындагы чоң микробдук ферментация бөлүгү. Целлюлоза жана гемицеллюлоза сыяктуу жаныбардын өзүнүн сиңирүү ферменттери түз ажырата албаган көптөгөн өсүмдүк түзүлүштөрү румендеги бактериялар, археялар, протозоалар жана козу карындар түзгөн микробдук коомчулук тарабынан ферментацияланат. Ошондуктан жемдин химиялык жактан “канча була камтыганы” гана эмес, бул буланын румен микроорганизмдери тарабынан канчалык деңгээлде пайдаланылары да азыктандыруу баалуулугу үчүн маанилүү.

Пальма Данегинин Күнжарасы менен Пальма Данегинин Пресстелген Күнжарасынын Негизги Айырмасы Эмне?

Пальма данегинин күнжарасы (PKM) майы эриткич менен экстракцияланып, пальма данегинин пресстелген күнжарасы (PKE) болсо майы механикалык пресстөө менен алынган пальма данегинин кошумча продуктулары; бул изилдөөдөгү салыштырууда эң айкын химиялык айырма — PKE PKMге караганда болжол менен төрт эсе көп эфир экстрактын камтыганы.

In vitro ферментацияда колдонулган жемдердин химиялык анализинде PKMдин эфир экстракты 17 g/kg кургак зат, PKEники 67 g/kg кургак зат деп көрсөтүлгөн. Ал эми чийки протеин көлөмдөрү бири-бирине абдан жакын: PKM 184 g/kg, PKE 180 g/kg кургак зат. Жалпы aNDF көлөмү да PKMде 764, PKEде 739 g/kg кургак зат. Демек, бул эки кошумча продуктту “бирөө майлуу, бирөө майсыз” деп гана бөлүү жетишсиз; айрыкча пайдаланылуучу жана пайдаланылбай турган була/протеин фракциялары да маанилүү.

NDF, ADF жана лигнин эмнени билдирет?

Нейтралдык детергенттик була (Neutral Detergent Fiber, NDF) — жем өсүмдүгүнүн клетка дубалы түзүлүштөрүнүн маанилүү бөлүгүн билдирген аналитикалык була фракциясы. NDF көрсөткүчүнүн жогору болушу жемде кыйла өлчөмдө структуралык углевод бар экенин көрсөтөт, бирок NDF көлөмү өзү эле бул буланын канчасы сиңерин айтпайт. Ошондуктан изилдөө NDF көлөмүн да, NDF сиңимдүүлүгүн да өзүнчө баалаган.

Изилдөөдө колдонулган aNDF түшүнүгүндөгү “a” анализ ысыкка туруктуу амилаза колдонулуп жүргүзүлгөнүн билдирет. Булак aNDFни калдык күлдү кошуп көрсөткөн.

Кислоталык детергенттик була (Acid Detergent Fiber, ADF) — буланын туруктуураак бөлүгүн билдирген аналитикалык фракция. Кислоталык детергенттик лигнин (ADL) болсо лигниндин көлөмүн аныктоодо колдонулган. Лигнин микроорганизмдер тарабынан оңой ажырабаган түзүлүшкө ээ жана клетка дубалынын башка компоненттерине жетүүнү чектей алышы мүмкүн, ошондуктан жем буласынын биологиялык пайдаланылуусун төмөндөтүүчү маанилүү компонент болуп саналат.

Чийки протеин, SOLP, NDICP жана ADICP деген эмне?

Чийки протеин (Crude Protein, CP) жем анализинде бардык протеин молекулаларын түздөн-түз бирден өлчөө дегенди билдирбейт. Изилдөөдө жалпы азот Dumas күйгүзүү ыкмасы менен өлчөнүп, азот көлөмү 6,25 коэффициентине көбөйтүлүп чийки протеин эсептелген:

\[ CP = N \times 6.25 \]

Бул жерде N — өлчөнгөн жалпы азот көлөмү. 6,25 коэффициенти протеиндердеги орточо азот үлүшү болжол менен %16 деп кабыл алынган стандарттык жем анализи конверсия коэффициенти. Ошондуктан “чийки протеин” аналитикалык баа болуп саналат; ал протеиндин сиңимдүүлүгүн же аминокислоталык сапатын өзүнчө көрсөтпөйт.

SOLP — эригич чийки протеин фракциясы. NDICP нейтралдык детергент эритмесинде эрибеген, була түзүлүшүнө байланышкан чийки протеин фракциясын; ADICP болсо кислоталык детергент эритмесинде да эрибей калган туруктуураак протеин фракциясын билдирет. ADICP адатта жылуулук зыяндуулугу жана протеиндин төмөн пайдаланылуусу менен байланышкан көрсөткүч; бирок бул изилдөөдө ADICP Maillard реакциясынын түз өлчөмү эмес.

PKMдин сегиз коммерциялык булагы канчалык өзгөрмөлүү болгон?

Изилдөөнүн биринчи этабында ар башка келип чыгыштагы жана өндүрүүчүлөрдөн алынган сегиз PKM үлгүсү изилденген. Органикалык зат, aNDF жана чийки протеин үчүн вариация коэффициенттери тиешелүүлүгүнө жараша болгону %0,5, %2,2 жана %3,1 болгон. Бул негизги макрокурам булактар арасында кыйла туруктуу экенин көрсөтөт. Ал эми эфир экстракты үчүн CV %48,3, NDICP үчүн %32,6, ADICP үчүн %56,5 жана лигнин үчүн %29,1 болгон. Башкача айтканда, “жалпы була жана жалпы протеин канча?” деген суроонун жообу салыштырмалуу туруктуу болсо, “бул протеин жана була кайсы сапат фракциясында?” деген суроонун жообу булакка жараша көбүрөөк өзгөрөт.

CV, башкача айтканда вариация коэффициенти — стандарттык четтөөнүн орточо мааниге салыштырмалуу канчалык чоң экенин көрсөткөн салыштырма өзгөрмөлүүлүк өлчөмү. Крахмалдагы %125,7 өтө жогорку CV биринчи караганда чоң өзгөрмөлүүлүк сыяктуу көрүнсө да, орточо крахмал көлөмү болгону 2 g/kg кургак зат. Булак да бул жогорку CV негизинен орточо маанинин нөлгө өтө жакын болушунан келип чыкканын өзгөчө белгилейт. Ошондуктан “PKMдин крахмалы булактар арасында өтө катуу өзгөрөт” деген жоромолду бир гана CVге таянып чыгаруу жаңылыштык болот.

Углевод фракциялары кантип эсептелген?

Изилдөө углевод жана протеин фракцияларын Cornell Net Carbohydrate and Protein System (CNCPS) ыкмасы менен классификациялаган. Төмөнкү теңдемелер булактын метод бөлүмүндө берилген эсептөөлөр.

1. Була эмес углевод (NFC):

\[ NFC = 100 - Ash - EE - CP - (aNDF - NDICP) \]

Бул теңдеме кургак заттын пайыздык негизинде жазылган. Ash күлдү, EE эфир экстрактын, CP чийки протеинди, aNDF амилаза менен анализделген нейтралдык детергенттик буланы, NDICP болсо NDF ичиндеги эрибеген протеинди билдирет. NDICPни aNDFтен алып салуунун себеби — була анализинде камтылган протеиндин углевод катары эки жолу эсептелишине жол бербөө. Эгер киргизилген маалыматтар g/kg менен колдонулса, бардык мүчөлөр бирдей бирдиктик негизге келтирилиши керек; “100” менен жазылган булак теңдемеси пайыздык негизде.

2. CHO_A: Булакта этанолдо эрий турган углеводдор, башкача айтканда канттар жана органикалык кислоталар CHO_A катары кабыл алынган.

3. CHO_B1: Крахмал фракциясы CHO_B1 катары аныкталган.

4. Эригич була, CHO_B2:

\[ CHO_{B2} = NFC - CHO_A - CHO_{B1} \]

Бул теңдеме жалпы була эмес углеводдон тез эригич кант/органикалык кислота жана крахмал бөлүктөрүн алып салгандан кийин калган эригич була фракциясын эсептейт.

5. Пайдаланылуучу эрибеген була, CHO_B3:

\[ CHO_{B3} = (aNDF - NDICP) - (2.4 \times ADL) \]

Бул жерде ADL — кислоталык детергенттик лигнин. Теңдеме адегенде aNDF ичиндеги протеин бөлүгүн алып салат, андан соң лигнин менен байланышкан пайдаланылбай турган углевод бөлүгүн ажыратат. Натыйжада потенциалдуу пайдаланылуучу эрибеген була фракциясы калат.

6. Пайдаланылбай турган углевод, CHO_C:

\[ CHO_C = 2.4 \times ADL \]

CHO_C CNCPS ыкмасындагы пайдаланылбай турган углевод фракциясын билдирет. Булактагы 2,4 коэффициенти өзгөртүүсүз сакталган; Verianla баянында жаңы коэффициент чыгарылган эмес.

Протеин фракциялары кантип эсептелген?

Булак протеин фракцияларын да румендеги ар кандай пайдаланылуу деңгээлдерине жараша бөлгөн:

\[ PROT_{A+B1} = SOLP \]

PROT_A+B1 протеин эмес азотту жана эригич чыныгы протеинди камтыган тез/эригич фракция катары SOLP маанисине барабар кабыл алынган.

\[ PROT_{B2} = 100 - NDICP - SOLP \]

PROT_B2 — орточо ылдамдыкта ажырай турган протеин фракциясы.

\[ PROT_{B3} = NDICP - ADICP \]

PROT_B3 — була түзүлүшүнө байланышкан жана жайыраак ажырай турган протеин фракциясы.

\[ PROT_C = ADICP \]

PROT_C болсо пайдаланылбай турган протеин фракциясы катары ADICPге барабар деп кабыл алынган. Бул фракциялар акыркы таблицада жалпы чийки протеиндин g/kg түрүндө берилгенине көңүл буруу керек.

PKM жана салыштырылган жемдердин химиялык түзүлүшү

Бул таблица PKM менен PKEнин ортосундагы маанилүү айырманы такыраак көрсөтөт. Чийки протеин көлөмдөрү дээрлик бирдей болгонуна карабастан, PKEнин пайдаланылбай турган протеин фракциясы PROT_C 385 g/kg CP, PKMде 177 g/kg CP. Пайдаланылбай турган углевод фракциясы CHO_C да PKEде 565, PKMде 464 g/kg углевод. Демек, жалпы чийки протеин же жалпы NDF сандары эки чийки заттын биологиялык пайдаланылуусун өзүнчө түшүндүрбөйт.

Аминокислоталык профиль эмнени көрсөттү?

PKM менен PKEнин аминокислоталык бөлүштүрүлүшү бири-бирине кыйла окшош. Эки кошумча продуктта да аргинин жогору, лизин салыштырмалуу төмөн. PKMде аргинин 112,0 g/kg CP, лизин 24,0 g/kg CP жана метионин 18,2 g/kg CP болуп өлчөнгөн. PKEдеги тиешелүү маанилер 98,9, 21,9 жана 18,0 g/kg CP.

Маанилүү салыштыруу чеги: SBM, башкача айтканда соя күнжарасы жана DDGS көрсөткүчтөрү бул экспериментте өлчөнгөн эмес; алар CNCPS v6.5 жем китепканасынан алынган. Ошондуктан булак PKM/PKE өлчөөлөрүн SBM/DDGS китепкана маанилери менен статистикалык түрдө салыштырбоо керектигин ачык белгилейт.

Май кислоталарынын профили эмнени көрсөттү?

Жалпы май көлөмү абдан айырмаланса да, майдын ичиндеги май кислоталарынын бөлүштүрүлүшү PKM менен PKEде окшош. Эки чийки затта тең жалпы май кислоталарынын чоң бөлүгү каныккан май кислоталарынан турат. Лаурин кислотасы эң басымдуу май кислотасы: PKMде 471,0, PKEде 484,0 g/kg жалпы май кислотасы. Миристин кислотасы тиешелүүлүгүнө жараша 161,0 жана 169,0; пальмитин кислотасы 98,2 жана 99,9 g/kg.

Булактагы бирдик боюнча эскертүү: Түпнуска 4-таблицада “PKM − PKE” айырма тилкесинин аталышы g/kg деп берилгени менен, таблицанын 3-эскертмесинде айырма “percentage points” түрүндө көрсөтүлөт деп айтылган. Айырма маанилери 471,0 − 484,0 = −13,0 сыяктуу түз g/kg арифметикасына туура келгендиктен, булакта белги/эскертме шайкешсиздиги бар. Ошондуктан Verianla таблицасында талаштуу айырма тилкеси кайра берилген эмес; эки түпнуска өлчөө тилкеси гана өзгөртүүсүз сакталган.

Лаурин кислотасы жана метан тууралуу изилдөө эмнени айтпайт?

Авторлор талкуу бөлүмүндө мурдагы адабияттарга таянып, лаурин кислотасы румен метаногендерин басаңдата аларын белгилешет. Бирок бул экспериментте метан өндүрүлүшү өлчөнгөн эмес. Ошондуктан PKM бул экспериментте метанды азайтты деген жыйынтык чыгарууга болбойт. Ошондой эле май кислоталарынын профили менен була сиңимдүүлүгүнүн ортосундагы мүмкүн болгон механизмдер адабиятка шайкеш түшүндүрмөлөр катары талкууланган; булар учурдагы эксперименттин түз механисттик өлчөөлөрү эмес.

Maillard реакциясы боюнча түшүндүрмө далилденген механизмби?

Жок. Авторлор PKE өндүрүшүндөгү механикалык пресстөө учурунда пайда болушу мүмкүн болгон жылуулук жана сүрүлүү маннанга бай буладан келген канттар менен протеиндин амин топторунун ортосунда Maillard тибиндеги байланыштарды көбөйтүп, натыйжада протеин менен буланын пайдаланылуусун төмөндөтүшү мүмкүн экенин талкуулашат. Бул жоромолду колдогон байкоо — PKEде ADICP 69 g/kg кургак зат, ал эми PKMде 33 g/kg болгон.

Бирок изилдөөдө Maillard реакциясынын түз маркерлери өлчөнгөн эмес. ADICP жылуулук зыяндуулугунун кыйыр көрсөткүчү гана. Ошондуктан “механикалык пресстөө Maillard реакциясына алып келди жана айырма так ушундан пайда болду” деп айтуу булак маалыматтары мүмкүнчүлүк бергенден күчтүүрөөк доомат болмок. Туура түшүндүрмө — бул механизм өлчөнгөн протеин фракциялары менен шайкеш келген түшүндүрмө экендиги.

TDN Парадоксу Эмне жана Бул Изилдөөдө Эмне Үчүн Пайда Болгон?

Изилдөөдөгү “TDN парадоксу” майы кыйла аз болгон PKMдин болжолдуу жалпы сиңимдүү азык заттардын көрсөткүчү PKEден жогору чыгышын билдирет; авторлордун түшүндүрмөсү боюнча PKMдин 48 сааттык NDF сиңимдүүлүгүнүн кыйла жогору болушу энергия эсептөөсүндө төмөн май көлөмүн компенсациялаган.

PKEнин эфир экстракты 67 g/kg кургак зат болсо, PKMдики болгону 17 g/kg. Ошого карабастан, оңдолгон болжолдуу 48 сааттык NDF сиңимдүүлүгү PKMде %71,9, PKEде %53,7. Бул 18,2 пайыздык пункт айырма PKM чындап сиңе турган була фракциясынан көбүрөөк энергия салымын бере алышы мүмкүн экенин билдирет.

Натыйжада болжолдуу TDN PKMде %68,3, PKEде %63,6. PKMдин көрсөткүчү кызылча жомунун %70,3 болжолдуу TDN көрсөткүчүнө жакын, CGFнин %80,5 маанисинен төмөн.

Бул жердеги маанилүү айырма: TDN бул экспериментте жаныбарга жем берип түздөн-түз өлчөнгөн эмес. Булак TDNди NRC ыкмасынын алкагында өлчөнгөн химиялык курам жана оңдолгон болжолдуу 48 сааттык NDF сиңимдүүлүгү аркылуу эсептеген. Макалада TDNдин толук суммалык теңдемеси текстте берилбегендиктен, Verianla баянында булактан тышкары TDN формуласы түзүлгөн эмес.

“Жай бөлүнүп чыгуучу ферментация” деген эмне?

Алгачкы сааттарда жалпы газ өндүрүү CGF жана кызылча жомунда пальма данеги кошумча продуктуларына караганда ылдамыраак. PKMдин алгачкы ферментациясы салыштырмалуу жай; ошого карабастан, 48 саатта NDFнин маанилүү бөлүгү сиңген. Авторлор бул айкалышты тез ферментациялануучу крахмалдан эмес, була аркылуу жайыраак жүргөн энергия бөлүнүшү катары түшүндүрүшөт.

Бул өзгөчөлүк PKMди non-forage fiber source (NFFS), башкача айтканда орой жем эмес була булагы катары баалоонун негизин түзөт. Бирок “була булагы” менен “физикалык жактан натыйжалуу орой жем” бир эле түшүнүк эмес. Изилдөөдө бөлүкчө өлчөмү чайноону канчалык стимулдай турганы, кепшөө убактысы же физикалык натыйжалуу NDF өлчөнгөн эмес. Ошондуктан PKM саманды же сапаттуу орой жемди кандай үлүштө алмаштыра аларын бул эксперименттен аныктоо мүмкүн эмес.

Субакуттук румен ацидозу жагынан жыйынтык эмнени билдирет?

Авторлор тез крахмал ферментациясынын ордуна жайыраак була ферментациясына негизделген чийки зат румен pHынын кескин түшүү коркунучун азайтуу жагынан теориялык артыкчылык бере аларын талкуулашат. Бирок учурдагы in vitro эксперимент субакуттук руминалдык ацидоздун (SARA) кездешүүсүн өлчөгөн эмес. Бөтөлкө культурасы жаныбардагы чайноону, шилекейдин буферлөөсүн, жем тандоону, румен кыймылдарын, бөлүкчөлөрдүн өтүшүн жана үзгүлтүксүз жем киришин толук туурай албайт. Демек, SARAдан коргоочу таасир бул изилдөөнүн далилденген жыйынтыгы эмес, текшерилиши керек болгон гипотеза.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөө дизайны

Изилдөө лабораториялык жем химиясына жана in vitro руминалдык ферментацияга негизделген. Жаныбарларга байланыштуу протокол Chungnam National University Animal Research Ethics Committee тарабынан 20 апрель 2024 күнү 202404A-CNU-097 бекитүү номери менен кабыл алынган.

Эксперимент сегиз башка коммерциялык PKM булагын камтыган. Салыштыруу үчүн PKE, жүгөрү глютен жеми жана кызылча жому да колдонулган. Ошентип изилдөөчүлөр PKM булактарынын ортосундагы химиялык өзгөрмөлүүлүктү да, PKMдин ар түрдүү жемдерге салыштырмалуу ферментация/сиңимдүүлүк жүрүм-турумун да баалашкан.

Үлгүлөрдү даярдоо

Бардык жем үлгүлөрү in vitro инкубацияга чейин 60 °Cде 96 саат кургатуучу шкафта кургатылып, андан кийин Foss маркасындагы циклон тегирмени менен 1 mm электен өтө тургандай майдаланган. Ар бир инкубация партиясына үч же төрт сыноо жеми кокус дайындалып, ар бир жем үч кайталоодо инкубацияланган.

Референс рацион эмне үчүн колдонулган?

Ар бир инкубация партиясында партиядан келип чыккан лабораториялык өзгөрмөлүүлүктү көзөмөлдөө үчүн бирдей референс рацион колдонулган. Референс рацион жүгөрү данынан, жүгөрү глютен жеминен жана бир жылдык чөптүн кургак чөбүнөн тең үлүштө 1:1:1 даярдалган. Ошентип дан, була-протеиндүү кошумча продукт жана орой жем компоненттери жалпы референс матрицада көрсөтүлгөн.

Ар бир сыноо жеми бирдей көлөмдөгү референс рацион менен кошо инкубацияланган. Бул дизайн лаборатория партияларын стандартташтырууга жардам бергени менен маанилүү чектөө жаратат: сыноо жеми менен референс рациондун ортосундагы associative effect, башкача айтканда чогуу болушуна байланышкан өз ара таасир математикалык жактан толук ажыратылбайт.

Румен суюктугу кантип алынган?

Румен суюктугу эртең мененки жем берүүдөн мурда, румен канюласы бар жана лактацияда эмес эки Holstein уйдан алынган. Донор уйларга күнүнө эки жолу жем берилген; рацион 600 g/kg узун жумшак чөп кургак чөбү жана 400 g/kg коммерциялык концентрат жемден турган.

Донор жаныбарлардын концентрат жеминин курамы 123 ± 8,8 g/kg чийки протеин, 265 ± 6,9 g/kg NDF, 35 ± 6,4 g/kg эфир экстракты жана 109 ± 1,2 g/kg күл катары берилген.

Ар бир уйдан болжол менен 600 mL румен мазмуну алынган, эки жаныбардан алынган материал тең үлүштө аралаштырылган, жабык термос менен лабораторияга жеткирилип, сегиз кат марлядан сүзүлгөн.

In vitro бөтөлкө системасы

Сүзүлгөн румен суюктугу анаэробдук шартта in vitro буфердик эритме менен 1:4 катышта аралаштырылган. Аралашма үзгүлтүксүз кычкылтексиз CO₂ менен жууп турулуп, 30 mL бөлүктөр 125 mL сыворотка бөтөлкөлөрүнө куюлган.

Ар бир бөтөлкөдөгү жалпы субстрат көлөмү 0,30 g, анын 0,15 gы сыноо жеми, 0,15 gы референс рацион. Бөтөлкөлөр бутил резина тыгын жана алюминий капкак менен жабылып, 39 °Cде 4, 6, 24 же 48 саат инкубацияланган.

Газ өндүрүү, pH жана сиңимдүүлүк кантип өлчөнгөн?

Ар бир инкубация убактысында бөтөлкөнүн үстүңкү боштугундагы басым Sun Bee Instruments басым трансдюсери менен өлчөнүп, булакта шилтеме берилген ыкма аркылуу газ көлөмүнө айландырылган. Басым өлчөнгөндөн кийин топтолгон газ бөтөлкөнүн басымы атмосфералык басымга жакындаганга чейин чыгарылган.

Белгиленген инкубация мөөнөтү бүткөндө тиешелүү бөтөлкөлөр ачылып, культура суюктуктун pHы Delta 340 pH метр менен өлчөнгөн. Чыныгы кургак заттын сиңимдүүлүгү (True Dry Matter Digestibility, TDMD) Goering жана Van Soest ыкмасына; NDF ажыроосу болсо Pell жана Schofield ыкмасына негизделген өзгөртүлгөн микро-NDF процедурасына ылайык бааланган.

Химиялык анализдер

Кургак зат, чийки протеин, эфир экстракты, ADF жана күл анализдери AOAC ыкмалары менен жүргүзүлгөн. Жалпы азот FP-528 Leco Nitrogen Combustion Analyzer колдонулуп, Dumas күйгүзүү ыкмасы менен аныкталган. NDF анализи ысыкка туруктуу амилаза катышуусунда жүргүзүлүп, калдык күл кошулуп көрсөтүлгөн.

Аминокислоталар AOAC 994.12 ыкмасы менен аныкталып, аминокислотага жараша ар кандай алдын ала иштетүүлөр колдонулган. Жалпы аминокислоталар үчүн кислоталык гидролиз колдонулса, триптофан үчүн барий гидроксиди менен гидролиз колдонулган. Май кислоталары адегенде метил эфирлерине айландырылып, андан соң газ хроматографиясы менен сандык өлчөнгөн.

Партиялар аралык стандартташтыруу теңдемеси

Инкубациялар бир лаборатория партиясында бүтпөгөндүктөн, изилдөөчүлөр жалпы референс рациондун бардык партиялардагы жүрүм-турумун колдонуп партия таасирин оңдоого аракет кылышкан. Булакта берилген стандартташтыруу теңдемеси төмөнкүдөй:

\[ \mu_{\mathrm{sample}} = \bar{x}_{\mathrm{sample}} \times \frac{1} {1 + Z_{\mathrm{ref}}\times\frac{CV_{\mathrm{ref}}}{100}} \]

Формула эмнени эсептейт? Теңдеме белгилүү сыноо жеминин өзү турган партиядагы орточо маанисин гана колдонбой, референс рацион ошол партияда нормадан канчалык четтегенин эске алып, сыноо жеминин күтүлгөн жалпы орточо маанисин болжолдоого аракет кылат.

\(\mu_{\mathrm{sample}}\) — сыноо жеминин болжолдуу жалпы орточо мааниси.

\(\bar{x}_{\mathrm{sample}}\) — сыноо жеминин тиешелүү инкубация партиясында өлчөнгөн орточо мааниси.

\(Z_{\mathrm{ref}}\) — жалпы референс рациондун ошол партиядагы z-скору. Z-скор референс рацион жыйынтыгы узак мөөнөттүү жалпы орточодон канча стандарттык четтөөгө алыстаганын көрсөтөт.

\(CV_{\mathrm{ref}}\) — жалпы референс рациондун бардык партиялардан эсептелген вариация коэффициенти жана пайыз менен колдонулгандыктан формулада 100 ге бөлүнөт.

Математикалык жүрүм-турум: Референс рацион бир партияда жалпы орточодон жогору жыйынтык берсе, \(Z_{\mathrm{ref}}\) оң болот, бөлгүч чоңоёт жана ошол партиядагы сыноо жеминин орточо мааниси төмөн карай оңдолот. Референс рацион жалпы орточодон төмөн калса, z-скор терс болушу мүмкүн, бөлгүч кичирейип, сыноо жеминин оңдолгон болжолу жогорулайт. Ошентип лаборатория партиясынын жалпысынан жогору же төмөн жыйынтык берүү тенденциясынын сыноо жемине ошол бойдон өтүп кетүүсүн азайтууга аракет жасалат.

Негизги божомол: Сыноо жеминин партиялар аралык чыныгы CVси белгисиз болгондуктан, изилдөөдө ал референс рациондун CVсине барабар деп кабыл алынган. Ошондуктан стандартташтыруу божомолдордон толук көз карандысыз эмес.

Сапатты көзөмөлдөө жана статистика

Ар бир инкубация партиясындагы референс рацион жыйынтыктары бардык партиялардан түзүлгөн жалпы орточо жана стандарттык четтөө менен салыштырылган. Референс рациондун мааниси орточо ± 1,5 стандарттык четтөө чегинен тышкары калган партия кийинки анализден чыгарылган. Логикасы мындай: ар бир партияда бирдей референс жем болгондуктан, чоң четтөө сыноо жеминен көрө анализ/инкубация партиясындагы өзгөрмөлүүлүктү көрсөтүшү мүмкүн.

Статистикалык анализ SAS 9.4 программасындагы PROC MIXED процедурасы менен жүргүзүлүп, жеке орточо маанилер Tukey тести менен салыштырылган. p < 0,05 статистикалык маанилүүлүк чеги, 0,05 ≤ p < 0,10 болсо тенденция чеги катары аныкталган.

Таблицалардагы a, b жана c тамгалары бир саптагы орточолордун Tukey салыштыруусун көрсөтөт. Жалпы тамгасы жок эки маани p < 0,05 деңгээлинде айырмаланат. Мисалы, 48 сааттык NDFD сабында PKM “b”, PKE “c”, CGF “a”, кызылча жому “bc” тамгаларын алып жүрөт. Ошондуктан PKM PKEден статистикалык маанилүү айырмаланат; бирок PKM менен кызылча жому жалпы “b” тамгасына ээ болгондуктан, алардын ортосунда статистикалык айырма көрсөтүлгөн эмес.

In vitro ферментациясынын негизги жыйынтыктары

SEM — орточонун стандарттык катасы. Ал топтор арасындагы болжолдуу орточо маанилер канчалык белгисиздик менен аныкталганын көрсөтөт. Булак 24 сааттык NDFD үчүн SEM 6,07, 48 саат үчүн 3,65 болгонун жана 24 сааттагы жогорку SEM топтор арасындагы айырманы табуу күчүн чектегенин белгилейт. Ошондуктан 24 сааттык NDFD сандары көзгө көрүнөөрлүк айырмаланса да, статистикалык маанилүү топтук айырма көрсөтүлгөн эмес.

48 сааттык жыйынтык эмне үчүн маанилүү?

48 саатта CGFнин NDF сиңимдүүлүгү %91,0 менен эң жогорку маани. PKM %71,9, кызылча жому %63,6 жана PKE %53,7. PKMдин мааниси PKEден статистикалык маанилүү жогору; PKM менен кызылча жомунун ортосунда болсо статистикалык айырма көрсөтүлгөн эмес.

TDMD боюнча да окшош үлгү бар. 48 саатта CGF %96,2 менен эң жогорку, PKM %78,5 жана кызылча жому %82,1 статистикалык жактан бири-бирине окшош, PKE болсо %65,8 менен эң төмөн топто.

Культура суюктуктун pHы инкубациянын бардык мөөнөтүндө руминалдык ферментация үчүн физиологиялык диапазондо калып, жемдер арасында окшош болгон. Булак бул бөлүмдө так pH сандарын бербегендиктен, Verianla баянына булактан тышкары pH маанилери кошулган эмес.

Болжолдуу TDN жыйынтыктары

PKM менен PKEнин ортосундагы айырма 4,7 пайыздык пункт. Бирок булак бул TDN маанилери in vivo өлчөнгөн TDN эмес экенин өзгөчө баса белгилейт. Ошондуктан 68,3 маанисин “бодо мал PKM энергиясынын так %68,3 бөлүгүн пайдаланат” деп окуу туура эмес. Бул колдонулган NRC эсептөө ыкмасы жана in vitro сиңимдүүлүк болжолу түзгөн жем баалоо көрсөткүчү.

PKMдин негизги күчтүү жагы: макрокурам туруктуу, сапат фракциялары көбүрөөк өзгөрмөлүү

Сегиз коммерциялык булактын органикалык заты, жалпы NDFси жана чийки протеини бири-бирине абдан окшош чыккан. Бул өзгөчөлүк рацион түзүүдө чийки заттын негизги макрокурамын алдын ала айтууга болору жагынан артыкчылык бере алат.

Ал эми май, эрибеген протеин фракциялары жана лигнин булактан булакка кыйла көбүрөөк өзгөргөн. Авторлордо коммерциялык үлгүлөрдүн өндүрүш температурасы, сактоо тарыхы жана пальма данегинин сорту сыяктуу деталдар жок. Ошондуктан бул өзгөрмөлүүлүк кайсы өндүрүш параметринен келип чыкканын түз аныктоо мүмкүн болгон эмес. Практикалык рацион түзүүдө айрыкча эфир экстрактын, эрибеген протеинди жана пайдаланылбай турган була фракцияларын партия боюнча көзөмөлдөө керек деген жыйынтык чыгарылат.

Иштетүү ыкмасы жана биологиялык пайдаланылуу

PKEде ADICP 69 g/kg кургак зат, PKMде 33 g/kg. Пайдаланылбай турган углевод фракциясы CHO_C PKEде 565, PKMде 464 g/kg углевод; пайдаланылбай турган протеин PROT_C PKEде 385, PKMде 177 g/kg чийки протеин.

Авторлор бул айырма механикалык пресстөөнүн жылуулук жана сүрүлүү жүгү менен эриткич экстракциясынын төмөн термиялык жүгүнүн ортосундагы айырмага байланыштуу болушу мүмкүн экенин талкуулашат. Бирок өндүрүш температуралары бул изилдөөдө түз катталган эмес жана Maillard реакциясынын өзгөчө маркерлери өлчөнгөн эмес. Демек, иштетүү ыкмасы–Maillard–төмөн сиңимдүүлүк чынжыры илимий жактан негиздүү жана булак маалыматы менен шайкеш жоромол болгону менен, түз эксперименттик далилденген механизм эмес.

Бул Жыйынтыктарды Түздөн-Түз Бодо Малды Азыктандыруу Сунушуна Айландырууга Болобу?

Жок. Изилдөө PKMдин азыктандыруу потенциалын күчтүү колдогону менен, эксперимент in vitro жүргүзүлгөн, сыноо жемдери референс рацион менен бирге инкубацияланган жана чыныгы жем керектөө, тирүү салмак же сүт өндүрүмдүүлүгү, чайноо, руменден өтүү, даамдуулук жана PKMге мүнөздүү рационго коопсуз кошулуу деңгээли түз өлчөнгөн эмес.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• Сегиз коммерциялык PKM булагында органикалык зат, aNDF жана чийки протеин көлөмдөрү төмөн CV маанилери менен салыштырмалуу туруктуу.
• PKM менен PKEнин жалпы чийки протеин көлөмү окшош болгону менен, протеин фракцияларынын биологиялык пайдаланылуусунда олуттуу айырмалар бар.
• PKMдин оңдолгон болжолдуу 48 сааттык NDF сиңимдүүлүгү PKEден статистикалык маанилүү жогору.
• PKMдин 48 сааттык TDMD көрсөткүчү PKEден жогору жана кызылча жомунан статистикалык айырмаланбайт.
• PKMдин болжолдуу TDN көрсөткүчү PKEден сандык жактан 4,7 пайыздык пункт жогору.
• PKM менен PKEнин аминокислота жана май кислоталарынын бөлүштүрүлүшү жалпысынан окшош.
• PKM химиялык жактан булага бай жана румендеги олуттуу деңгээлде ферментациялана турган non-forage fiber source талапкери.
• Пальма данеги кошумча продуктуларынын жемдик баасын жалпы май көлөмү менен гана баалоо жетишсиз; була жана протеин фракцияларынын биологиялык пайдаланылуусун да эске алуу керек.

Изилдөө колдобогон жалпылоолор

Бул изилдөө “PKM бардык бодо мал рациондорунда PKEден сөзсүз жакшы”, “PKMди белгилүү бир пайызга чейин коопсуз колдонсо болот”, “PKM сүт өндүрүмдүүлүгүн жогорулатат”, “PKM тирүү салмак кошууну көбөйтөт”, “PKM метанды азайтат”, “PKM SARAны алдын алат” же “PKM орой жемдин белгилүү пайызын түз алмаштыра алат” деген жыйынтыктарды көрсөткөн эмес.

Айрыкча PKMдин физикалык жактан натыйжалуу була жөндөмү өлчөнгөн эмес. Химиялык жактан сиңимдүү NDFге ээ болуу автоматтык түрдө жаныбардын чайноо жана кепшөө жүрүм-турумун жетиштүү стимулдай турган физикалык була камсыз кылынат дегенди билдирбейт.

Рационго кошуу деңгээли эмне үчүн дагы эле белгисиз?

Булакта талкууланган мурдагы мета-анализ жабык системаларда пальма данеги кошумча продуктуларын жогорку үлүштө колдонуу жем керектөөнү азайтышы мүмкүн экенин жана болжол менен %9–13 кургак зат деңгээлдерин маанилүү чек катары көрсөткөн. Бирок авторлор бул адабияттар негизинен PKEге таянганын өзгөчө белгилешет. Ошондуктан аталган %9–13 маанисин PKM үчүн коопсуз максималдуу үлүш деп кабыл алууга болбойт.

PKMге тиешелүү кошуу деңгээлин аныктоо үчүн чыныгы бодо малда даамдуулукту, жем керектөөнү, кепшөөнү, румен pHын, сиңирүүнү, сүт же өсүү көрсөткүчтөрүн жана ар кандай рацион айкалыштарын чогуу баалоо керек.

Негизги чектөөлөр

Биринчи чектөө: Эксперимент in vitro batch культурасы. Үзгүлтүксүз жем кириши, шилекей, сиңирүү, румендин бошошу жана чыныгы жаныбар жүрүм-туруму толук моделденбейт.

Экинчи чектөө: Сыноо жемдери жалпы референс рацион менен бирге инкубацияланган. Оңдолгон маанилерде сыноо жеми менен референс рациондун ассоциативдик таасирлери толук ажыратылбайт.

Үчүнчү чектөө: Физикалык жактан натыйжалуу була, чайноо жана rumination убактысы өлчөнгөн эмес.

Төртүнчү чектөө: PKMдин чыныгы рационго кошулуу деңгээли жана даамдуулугу түз сыноодон өткөн эмес.

Бешинчи чектөө: PKM үлгүлөрүнүн так өндүрүш температурасы, сактоо тарыхы жана данек сорту белгисиз. Ошондуктан булактар арасындагы май, ADICP жана лигнин өзгөрмөлүүлүгүнүн өндүрүштүк себептерин так аныктоо мүмкүн эмес.

Алтынчы чектөө: Maillard реакциясы түз өлчөнгөн эмес; ADICP кыйыр көрсөткүч гана.

Жетинчи чектөө: Метан өндүрүлүшү өлчөнгөн эмес.

Сегизинчи чектөө: TDN маанилери in vivo өлчөө эмес, химиялык курам жана in vitro сиңимдүүлүктөн алынган болжолдор.

Тогузунчу чектөө: PKMди туруктуу экинчи даражадагы жем булагы катары баалоо ресурстарды пайдалануу натыйжалуулугу жагынан маанилүү; бирок бул изилдөө түз жашоо циклиндеги парник газдары анализин, чарбанын экономикасын же экологиялык из эсептөөнү жүргүзгөн эмес.

Жалпы илимий түшүндүрмө

Изилдөөнүн эң маанилүү салымы — пальма данеги кошумча продуктуларын чийки май же чийки протеин көлөмү боюнча гана баалоонун ордуна, азык заттардын биологиялык жактан канчалык деңгээлде пайдаланыла аларына көңүл бурушу. PKM азыраак май камтыганына карабастан PKEден жогорку була сиңимдүүлүгүн көрсөткөн жана бул өзгөчөлүк болжолдуу энергия баасында төмөн майдын кемчилигин компенсациялаган.

Бул жыйынтык PKMди “бардык шартта PKEден жогору альтернатива” кылбайт. Туурараак жыйынтык — PKMдин химиялык курамы салыштырмалуу туруктуу, була басымдуу жана in vitro шартта PKEден жогорку NDF сиңимдүүлүгүн көрсөткөн жем чийки заты экени; ошондуктан бодо мал рациондорунда экинчи даражадагы була/энергия булагы катары кененирээк in vivo текшерүүгө татыктуу.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска изилдөө: Valorization of Palm Kernel Meal as a Sustainable Feed Resource for Cattle: Chemical Composition and Ruminal Digestibility.

Авторлор: Geetae Park, Hyunjin Cho, Andrian Deguinion Ragandang, Qawwali Muhammad Raihan, Taekyung Chang жана Seongwon Seo.

Авторлордун ирети: Булакта берилген ирет өзгөртүүсүз сакталган.

Тең салым: Булак макалада тең биринчи авторлук/тең салым жөнүндө билдирүү көрсөтүлгөн эмес.

Жооптуу автор: Seongwon Seo.

Мекеме 1: Department of Animal Biosystem Sciences, Chungnam National University, Daejeon 34134, Republic of Korea.

Мекеме 2: Woosung Feed Co., Ltd., Daejeon 34379, Republic of Korea.

Мекеме 3: Institute of Agricultural Science, Chungnam National University, Daejeon 34134, Republic of Korea.

Журнал: Sustainability.

Басма/платформа: MDPI.

Том / сан / макала номери: 18 / 18 / 9411.

DOI: 10.3390/su18189411.

Тапшырылган: 8 август 2026.

Ревизия: 1 сентябрь 2026.

Кабыл алынган: 10 сентябрь 2026.

Жарыяланган: 14 сентябрь 2026.

Булак түрү: Жарыяланган изилдөө макаласы (Article); Version of Record.

Рецензия статусу: Рецензияланган илимий журналда жарыяланган макала.

Preprint статусу: Булак файлда бул изилдөө үчүн өзүнчө preprint версиясы көрсөтүлгөн эмес.

Лицензия: Булак PDF макаланы Creative Commons Attribution (CC BY) лицензиясы менен ачык жеткиликтүү деп көрсөтөт.

Каржылоо: Изилдөө Chungnam National University изилдөө фонду тарабынан колдоого алынган.

Этикалык бекитүү: Жаныбарлар менен иштөө протоколу Chungnam National University Animal Research Ethics Committee тарабынан 20 апрель 2024 күнү 202404A-CNU-097 номери менен бекитилген.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Макаланын жыйынтыктарын колдогон чийки маалыматтар авторлордон суроо боюнча берилери айтылган.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Geetae Park изилдөө учурунда Woosung Feed Co., Ltd. компаниясында иштеген. Башка авторлор изилдөө мүмкүн болгон кызыкчылык кагылышын жарата турган коммерциялык же финансылык мамилелерсиз жүргүзүлгөнүн билдиришкен.

Авторлордун салымы: Концептуалдаштыруу, методология жана валидация Seongwon Seo; формалдык анализ жана изилдөө Geetae Park, Hyunjin Cho, Andrian Deguinion Ragandang, Qawwali Muhammad Raihan жана Taekyung Chang; ресурстарды камсыздоо Seongwon Seo; маалыматтарды курaциялоо Geetae Park, Hyunjin Cho, Andrian Deguinion Ragandang, Qawwali Muhammad Raihan жана Taekyung Chang; алгачкы долбоор Geetae Park; карап чыгуу жана редакциялоо Hyunjin Cho жана Seongwon Seo; жетекчилик, долбоорду башкаруу жана каржылоону алуу Seongwon Seo тарабынан аткарылган.

Негизги методологиялык чек: In vitro жыйынтыктар чыныгы чарба же in vivo бодо мал өндүрүмдүүлүгү эмес. Газ өндүрүү, TDMD жана NDFD маанилери сыноо жемдерин жалпы референс рацион менен бирге инкубациялагандан кийин алынган оңдолгон болжолдор. Ассоциативдик жем таасирлери толук ажыратылбайт.

TDN чеги: TDN маанилери жаныбарда түз өлчөнгөн эмес; химиялык курам жана оңдолгон 48 сааттык in vitro NDF сиңимдүүлүгү колдонулуп болжолдонгон.

Механизм чеги: PKEдеги жогору ADICP жылуулук/Maillard зыяндуулугу менен байланыштуу болушу мүмкүн деген түшүндүрмө Maillard маркеринин түз өлчөөсүнө негизделген эмес.

Колдонуу чеги: PKMге тиешелүү оптималдуу же максималдуу коопсуз рационго кошуу үлүшүн бул изилдөөдөн чыгарууга болбойт.

4-таблицадагы булак ичиндеги шайкешсиздик: Түпнуска таблицада PKM − PKE айырма тилкесинин аталышы g/kg болгону менен, эскертме айырманы “percentage points” деп аныктайт. Бул шайкешсиздик унчукпай оңдолгон эмес; Verianla таблицасында талашсыз PKM жана PKE өлчөө тилкелери гана колдонулган.