Чыныгы Мен (True Self) — бул изилдөөнүн концептуалдык алкагында адам өзү чындап ээ деп эсептеген, психологиялык жактан өзү үчүн борбордук мааниге ээ, бирок социалдык күтүүлөрдөн, сындалып калуудан кооптонуудан же контексттик чектөөлөрдөн улам бетме-бет жашоодо дайыма эле билдире албаган сапаттар менен жөндөмдөрдү түшүндүргөн мендик өлчөм. Изилдөө Социалдык Тармак Сайттары (Social Networking Sites, SNSs) бул сапаттарды ачык айтууга кандай чөйрө түзөрүн; айрыкча социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыт, кабыл алынган көзөмөл жана теңтуштардын өзүн ачыкка чыгаруу жүрүм-туруму менен байланышта карайт. Изилдөө Эгей университетинин жана Пирей университетинин ар түрдүү бөлүмдөрүндө окуган, социалдык медианы колдонгон 121 бакалавр, магистр жана докторант менен грек тилинде жүргүзүлгөн структураланган маектерге негизделет. Жыйынтыктар социалдык тармактарда көбүрөөк убакыт өткөрүү өзүн ачыкка чыгаруунун ар түрдүү жүрүм-турумдары, платформа чөйрөсүнө көнүмүш болуу жана теңтуштардын таасири менен оң байланышта экенин көрсөтөт. Бирок изилдөө кесилиштик жана корреляциялык болгондуктан, социалдык медианы узагыраак колдонуу бул жүрүм-турумдардын себеби экенин далилдебейт.

Изилдөөнүн борборундагы айырма идентификацияны көрсөтүү менен Чыныгы Менди ачыкка чыгаруунун ортосунда. Идентификацияны көрсөтүү адамдын социалдык ролдорун, идеалдаштырылган образын же белгилүү бир аудиторияга көрсөтүүнү каалаган сапаттарын иреттеп сунуштоосун камтышы мүмкүн. Чыныгы Менди ачыкка чыгаруу болсо адам үчүн маанилүү, бирок офлайн мамилелерде жетиштүү деңгээлде билдире албаган сапаттардын көрүнүктүү болушун түшүндүрөт. Изилдөөчүлөр социалдык тармактарды колдонууну онлайн “persona” куруу процесси катары гана эмес, айрым колдонуучулар үчүн тереңирээк жеке сапаттарды билдирүү жана ырастоо мейкиндиги катары карашат.

Эң ырааттуу табылга социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакытка байланыштуу. Көбүрөөк убакыт өткөргөн катышуучулар күнүмдүк жашоодон мазмун бөлүшүү, Чыныгы Мендин айрым көрүнүштөрү жана теңтуштардын өзүн ачыкка чыгаруу жүрүм-турумунан таасирленүү боюнча жогору көрсөткүчтөрдү билдиришкен. Жаш курак социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыт менен терс байланышта; жашыраак катышуучулар жалпысынан онлайнда узагыраак болушкан. Жыныс жана билим деңгээли боюнча каралган негизги өзгөрмөлөрдүн көбүндө маанилүү айырма табылган эмес.

Изилдөөнүн баштапкы суроосу: купуялуулукка тынчсызданганына карабай адамдар эмне үчүн өздөрүн ачыкка чыгарышат?

Социалдык тармактарда жеке маалымат бөлүшүүгө байланышкан негизги көйгөйлөрдүн бири — адамдар купуялуулукка тынчсызданарын айтышса да, жеке маалыматтарын бөлүшүүнү уланта бериши. Адабиятта бул дал келбестик адатта купуялуулук парадоксу деп каралат. Тобокелдикти кабыл алуу, купуялуулукту аңдоо, кабыл алынган көзөмөл, платформага ишеним жана социалдык таасир сыяктуу өзгөрмөлөр адамдар кайсы шарттарда маалымат бөлүшөрүн түшүндүрө алат; бирок изилдөөчүлөрдүн пикиринде, алар адам эмне үчүн барган сайын жеке жана психологиялык жактан маанилүү маалыматтарды ачыкка чыгаргысы келерин жалгыз өздөрү толук түшүндүрө албай калышы мүмкүн.

Изилдөө ушул жерде адабиятта көп учурда бири-бири менен аралаштырылган идентификация жана Мен түшүнүктөрүн ажыратууга аракет кылат. Адамдын студент, кызматкер, ата-эне же дос сыяктуу социалдык ролдору; идеалдаштырылган онлайн образы жана белгилүү аудитория үчүн түзгөн профили изилдөөчүлөрдүн алкагында Мендин толук синоними катары кабыл алынбайт.

Чыныгы Мен деген эмне?

Чыныгы Мен изилдөөдө адам өзү чындап ээ деп эсептеген жана өзүн-өзү сыйлоо менен байланышкан борбордук инсандык сапаттар жана жөндөмдөр катары аныкталган, бирок социалдык же контексттик чектөөлөрдөн улам реалдуу жашоодо ачык айтууга кыйын болушу мүмкүн болгон мендик өлчөм. Изилдөөчүлөр бул түшүнүктү идеалдуу, мүмкүн болгон же социалдык түрдө гана көрсөтүлгөн идентификациялардан айырмалап, онлайн өзүн ачыкка чыгаруунун тереңирээк психологиялык мотивациясын изилдөө үчүн колдонушат.

Изилдөөнүн теориялык талкуусу Rogersтин Чыныгы Мен мамилесин, менди ырастоо теориясын жана онлайн өзүн көрсөтүү адабиятын бириктирет. Негизги ой — адам башкаларга жакшы көрүнүүнү гана каалабайт; ал өзү үчүн чыныгы жана маанилүү деп эсептеген сапаттарын башкалар көрүп, таанышын да каалашы мүмкүн.

Менди ырастоо — адамдын башкалар тарабынан өзүнүн мен жөнүндө түшүнүгүнө ылайык көрүлүп, таанылууга болгон мотивациясы. Ушул жагынан социалдык тармактардын тандалма бөлүшүү, билдирүүнү жөнөтүүдөн мурда түзөтүү, максаттуу аудиторияны жарым-жартылай тандоо жана бетме-бет баарлашуунун дароо басымын азайтуу сыяктуу мүмкүнчүлүктөрү офлайн чөйрөдө билдирүү кыйын болгон айрым сапаттарды көрсөтүүнү жеңилдетиши мүмкүн.

Идентификацияны көрсөтүү менен Чыныгы Менди ачыкка чыгаруу бир эле нерсе эмес

Изилдөөнүн маанилүү концептуалдык салымдарынын бири ушул айырма. Колдонуучу социалдык медиа профилинде идеалдаштырылган көрүнүш түзүшү, ар түрдүү социалдык ролдорун баса көрсөтүшү же аудиториянын күтүүсүнө жараша мазмун тандашы мүмкүн. Булар идентификацияны көрсөтүү жана таасирди башкаруу менен байланыштуу. Ал эми адам реалдуу жашоодо сындалып калуудан же социалдык басымдан улам айтууга кыйын болгон, бирок өзү үчүн чыныгы деп эсептеген айрым сапаттарын онлайн чөйрөдө ачыкка чыгара алат.

Ошондуктан изилдөөчүлөр социалдык тармактарды “жасалма идентификация өндүрүүчү мейкиндик” деп гана да, автоматтык түрдө “көбүрөөк чыныгы инсандык мейкиндик” деп да аныкташпайт. Бир эле чөйрөдө идеалдаштырылган идентификацияны көрсөтүү менен көбүрөөк аутенттүү өзүн ачыкка чыгаруунун түрлөрү катар жашай алат.

Көзөмөл парадоксу

Колдонуучулардын мазмуну кимдерге көрсөтүлөрүн, качан бөлүшүлөрүн же кайсы маалымат профилде каларын тандай алышы көзөмөл сезимин жаратышы мүмкүн. Мурунку изилдөөлөр адам өзүндө көзөмөл бар деп сезгенде тобокелдикти кабыл алуусу төмөндөп, айрым учурларда көбүрөөк маалымат ачыкка чыгаруу жеңилдеши мүмкүн экенин көрсөткөн.

Бул изилдөөдө да кабыл алынган көзөмөл менен ачыкка чыгаруунун ортосунда оң байланыштар табылган. Бирок изилдөөчүлөр өзгөчө баса белгилеген нерсе — көзөмөл менен купуялуулук бир эле өзгөрмө эмес. Колдонуучу купуялуулугу үчүн тынчсызданса да, мазмун үстүнөн белгилүү деңгээлде көзөмөл сезгенде өзүн ачыкка чыгарышы мүмкүн.

Социалдык Тармактарда Өткөрүлгөн Убакыт Эмне үчүн Маанилүү?

Социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыт изилдөөдө Чыныгы Менди ачыкка чыгаруу, күнүмдүк бөлүшүү жүрүм-турумдары, кабыл алынган көзөмөлдүн айрым өлчөмдөрү жана теңтуштардын таасири менен эң ырааттуу байланышкан контексттик өзгөрмө. Изилдөөчүлөр бул байланышты убакыт өткөн сайын платформа чөйрөсүнүн тааныш болуп калышы, платформага мүнөздүү социалдык нормалардын өздөштүрүлүшү жана өзүн ачыкка чыгаруу кадимки жүрүм-турум катары кабылдана башташы менен түшүндүрүшөт; бирок кесилиштик дизайн бул процесстин себептик багытын аныктоого мүмкүндүк бербейт.

Бул пункт изилдөөнүн “убакыттык сүңгүү” же temporal immersion түшүнүгүнүн борборунда турат. Колдонуучу платформада көбүрөөк убакыт өткөргөн сайын платформа тышкы байланыш каражаты болуудан чыгып, күнүмдүк социалдык жашоонун тааныш бөлүгү катары сезилиши мүмкүн. Бул тааныштык мазмун түзүүгө жана өзүн билдирүүгө байланышкан психологиялык чекти төмөндөтүшү мүмкүн.

Мунун тескери багыты да мүмкүн экенин унутпоо керек: өзүн онлайн чөйрөдө эркин билдирген адамдар башынан эле социалдык тармактарда көбүрөөк убакыт өткөрүшү мүмкүн. Изилдөөнүн дизайны бул эки мүмкүнчүлүктү бири-биринен ажырата албайт.

Теңтуштардын жүрүм-туруму жана социалдык нормалдашуу

Изилдөө достордун өздөрү жөнүндө маалымат бөлүшүүсү колдонуучулардын өзүнүн ачыкка чыгаруу жүрүм-туруму менен байланышта экенин да көрсөтөт. Башкалардын белгилүү түрдөгү мазмунду үзгүлтүксүз бөлүшүүсү колдонуучунун “бул чөйрөдө муну бөлүшүү нормалдуу же коопсуз” деген кабылдоосун бекемдеши мүмкүн.

Бул процесс түздөн-түз социалдык басым катары гана түшүндүрүлбөйт. Изилдөөчүлөрдүн алкагында теңтуштардын жүрүм-туруму убакыттын өтүшү менен платформанын бөлүшүү нормалары үйрөнүлчү социалдык шилтеме тутуму сыяктуу иштеши мүмкүн. Колдонуучу башкалардын бөлүшүү жүрүм-турумун байкаган сайын өзүнүн жүрүм-турумун ошол чөйрөнүн нормаларына ылайыкташтыра алат.

Төрт изилдөө гипотезасы

1. Гипотеза 1: Социалдык тармактарга көбүрөөк катышуу деңгээли Чыныгы Мендин айрым жактарын ачыкка чыгаруу менен оң байланышта болушу.
2. Гипотеза 2: Жеке маалыматты ачыкка чыгарууга болгон жогору кабыл алынган көзөмөл Чыныгы Менди ачыкка чыгаруу каалоосу менен оң байланышта болушу.
3. Гипотеза 3: Теңтуштардын социалдык тармактардагы өзүн ачыкка чыгаруу деңгээли колдонуучунун өзүн ачыкка чыгаруу жүрүм-туруму менен байланышта болушу.
4. Гипотеза 4: Социалдык тармактарда көбүрөөк убакыт өткөрүү Чыныгы Мендин айрым жактарын ачыкка чыгаруу ыктымалдыгы менен байланышта болушу.

Авторлор жыйынтык бөлүмүндө төрт гипотезанын тең жалпы алганда колдоого алынганын билдиришет. Бирок “колдоого алынды” деген сөз эксперименттик себептүүлүктү билдирбейт; колдоо изилдөөдө өлчөнгөн өзүн-өзү билдирүү өзгөрмөлөрүнүн ортосундагы статистикалык байланыштар аркылуу бааланган.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Тандалма жана маалымат чогултуу

Изилдөөгө Эгей университетинин жана Пирей университетинин ар түрдүү бөлүмдөрүнөн жалпысынан 121 бакалавр, магистр жана докторант катышкан. Маек пландалганга чейин катышуучулардан жок дегенде бир социалдык медиа аккаунту бар-жогу суралган; социалдык медиа тиркемелерин колдонбой турганын билдирген адамдар тандалмага киргизилген эмес.

Маалымат чогултуу структураланган маек аркылуу жүргүзүлүп, бардык маектер грек тилинде өткөн. Катышуучуларга изилдөөнүн максаты жана жол-жобосу түшүндүрүлүп, маалымдалган макулдук алынган жана катышуу академиялык милдеттенме же стимул камтыбай турганы айтылган. Жооптор анонимдүү түрдө чогултулуп, катышуучуларга каалаган учурда изилдөөдөн чыга ала турганы билдирилген.

Маек куралынын түзүлүшү

Структураланган маек үч негизги бөлүктөн турган. Биринчи бөлүк изилдөөнүн негизги теориялык өзгөрмөлөрүн өлчөгөн төрт чакан бөлүккө бөлүнгөн:

• Социалдык Тармак Сайттары Менин Чыныгы Дүйнөм катары: 14 пункт. Чыныгы Менди билдирүү менен идеалдаштырылган же ролго негизделген идентификацияны көрсөтүүнү айырмалоого багытталган пункттарды камтыйт.
• Социалдык Тармак Сайттарындагы Ишмердикти Көзөмөлдөө жана Чыныгы Мен: 6 пункт. Кабыл алынган көзөмөл жана купуялуулуктун ачыкка чыгаруу жүрүм-туруму менен байланышын карайт.
• Социалдык Таасир жана Чыныгы Мен: 6 пункт. Достордун бөлүшүү жүрүм-турумунун социалдык норма жана ачыкка чыгаруу чеги менен байланышын карайт.
• Купуялуулуктун Бузулушу жана Чыныгы Мен: 4 пункт. Ыктымал купуялуулук тобокелдиктерин кабыл алууну карайт; бул өзгөрмөлөр макаланын негизги статистикалык анализдеринин баарында колдонулган эмес.

Маектин экинчи бөлүгүндө социалдык тармакты колдонуу формалары үчүн 15 пункт; үчүнчү бөлүгүндө болсо беш демографиялык суроо болгон. Биринчи негизги бөлүктүн биринчи чакан шкаласында жооптор 1="Эч качан" менен 5="Ар дайым" аралыгында, көзөмөл, социалдык таасир жана купуялуулук чакан бөлүктөрүндө болсо 1="Такыр макул эмесмин" менен 5="Толугу менен макулмун" аралыгындагы беш баллдык Likert шкаласы менен алынган.

Статистикалык ыкма

Маалыматтар ordinal Likert өлчөөлөрүнөн тургандыктан жана нормалдуу бөлүштүрүү божомолуна жооп бербегендиктен параметрдик эмес ыкмалар колдонулган. Ordinal өзгөрмөлөр менен социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыттын ортосундагы байланыштар Spearman рангдык корреляция коэффициенти менен, жыныс топторунун ортосундагы айырмачылыктар болсо Mann–Whitney U тести менен бааланган. Статистикалык маанилүүлүк чеги p<0.05 деп белгиленип, анализдер IBM SPSS Statistics 23 менен жүргүзүлгөн.

Шкалалардын ички ырааттуулугу

Бул маанилер өзгөчө эки жана үч пункттан турган кыска шкалаларда этият чечмелениши керек. Изилдөөчүлөр да бардык сурамжылоо пункттарын бирдиктүү жалпы балл катары колдонбостон, ар бир гипотезанын концептуалдык өлчөмү менен түздөн-түз байланышкан пункттарды статистикалык анализге тандашкан.

Чыныгы Менди ачыкка чыгаруу жана социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыт

Чыныгы Мен бөлүмүндөгү негизги пункттардын олуттуу бөлүгүндө социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыт менен оң байланыштар байкалган. Мисалы:

Бул таблица социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыт Чыныгы Мендин бардык пункттары менен бирдей күчтө байланышпаганын да көрсөтөт. Ошондуктан натыйжаны “социалдык медиада көпкө отурган ар бир адам Чыныгы Менин көбүрөөк ачыкка чыгарат” деп чечмелөөгө болбойт.

Жаш курак боюнча Чыныгы Мен пункттарынын көбүндө маанилүү байланыш табылган эмес. Өзгөчөлүк — A7 пункту: “Социалдык медиада өзүм жөнүндө, реалдуу жашоодо кимдир бирөө менен сүйлөшкөндө мынчалык оңой бөлүшө албаган нерселерди ачыкка чыгардым” пунктунда жаш курак менен ρ=-0.18, p=0.04 деңгээлинде алсыз терс байланыш табылган. Бул натыйжа жашыраак катышуучулар мындай ачыкка чыгарууну бир аз көбүрөөк билдиргенин көрсөтөт.

Кабыл алынган көзөмөл

Көзөмөл өлчөмүндө B4 пункту — колдонуучу социалдык медиада бөлүшкөн маалыматынын үстүнөн толук көзөмөлү болбосо мынчалык көп жеке маалыматты ачыкка чыгармак эмес экенин билдирген пункт — социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыт менен оң байланыш көрсөткөн. Булактагы Таблица 3тө коэффициент ρ=0.26, p=0.004 деп берилсе, ошол эле табылга түшүндүрмө текстинде r=0.25, p=0.004 түрүндө берилген. Булактын ичиндеги бул чакан айырма бул жерде оңдолбостон сакталган.

Жаш курак менен B2 жана B4 көзөмөл пункттарынын ортосунда терс байланыштар байкалган; жашыраак катышуучулар бул пункттарга көбүрөөк макул болушкан. Ал эми купуялуулукка тынчсызданууну билдирген B5 пункту жаш курак менен да, социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыт менен да маанилүү байланыш көрсөткөн эмес. Бул табылга изилдөөчүлөрдүн көзөмөл менен купуялуулукту бир эле огунун эки учу катары карабоо мамилесин колдойт.

Теңтуштардын таасири

Теңтуштардын таасирин өлчөгөн C1 пункту менен социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыттын ортосунда ρ=0.288, p=0.002; достор бөлүшкөн нерселерден таасирленип адам өзүнүн Чыныгы Мени тууралуу көбүрөөк жактарды ачыкка чыгаруусун өлчөгөн C3 пункту менен убакыттын ортосунда болсо ρ=0.466, p<0.001 байланыш табылган.

C3 ошондой эле жаш курак менен ρ=-0.225, p=0.014 деңгээлинде терс байланыш көрсөткөн. Башкача айтканда, жашыраак катышуучулар досторунун ачыкка чыгаруулары аларга таасир эткенин жогору деңгээлде билдиришкен. Изилдөө бул байланышты социалдык моделдөө жана тармак ичиндеги бөлүшүү нормаларынын контекстинде түшүндүрөт.

Күнүмдүк мазмун бөлүшүү

Социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыт Чыныгы Менге байланыштуу пункттар менен гана эмес, жалпы күнүмдүк жашоо бөлүшүүсү менен да оң байланышта.

Бул айырма маанилүү. Изилдөөдө күнүмдүк жашоого байланыштуу мазмун Чыныгы Мендин көбүрөөк тандалма жана психологиялык жактан терең жактарына караганда көбүрөөк бөлүшүлгөнү көрүлгөн. Изилдөөчүлөр муну өзүн ачыкка чыгаруу бир деңгээлдүү эмес, катмарлуу процесс экенин билдирет деп чечмелешет: көрүнүктүү жана социалдык идентификация бөлүшүүсү менен тандалма Чыныгы Мен ачыкка чыгаруулары бир эле санарип чөйрөдө, бирок ар башка жыштыкта жана күчтө пайда болушу мүмкүн.

Жаш, жыныс жана билим

Социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыт менен жаш курактын ортосунда ρ=-0.36, p<0.001 деңгээлинде орточо күчтөгү терс байланыш билдирилген; жашыраак катышуучулар көбүрөөк убакыт өткөрүшкөн. Билим деңгээли менен социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыттын байланышы маанилүү эмес. Жыныс топтору боюнча да каралган негизги социалдык тармакты колдонуу жана өзүн ачыкка чыгаруу өзгөрмөлөрүндө маанилүү айырмачылыктар билдирилген эмес.

Бул Изилдөө Социалдык Медианы Колдонуу Чыныгы Менди Ачыкка Чыгарууга Себеп Болот деп Көрсөтөбү?

Жок. Изилдөө кесилиштик маек маалыматтарын жана корреляциялык анализдерди колдонот; ошондуктан социалдык тармактарда көбүрөөк убакыт өткөрүү Чыныгы Менди ачыкка чыгарууну көбөйтөт деген себептик жыйынтык чыгарууга болбойт. Табылгалар каралган 121 студенттен турган тандалмада убакыт, кабыл алынган көзөмөл, теңтуштардын таасири жана өзүн ачыкка чыгаруунун ар түрдүү көрсөткүчтөрү бирге өзгөрөрүн гана көрсөтөт.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• Социалдык тармак чөйрөлөрү айрым колдонуучуларга офлайн шартта билдирүүгө кыйналган сапаттарын ачыкка чыгарууга мүмкүнчүлүк бериши мүмкүн.
• Социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыт каралган көптөгөн өзүн ачыкка чыгаруу жана күнүмдүк бөлүшүү көрсөткүчтөрү менен оң байланышта.
• Теңтуштардын өзүн ачыкка чыгаруу жүрүм-туруму колдонуучунун өз ачыкка чыгаруу жүрүм-туруму менен байланышта.
• Кабыл алынган көзөмөлдүн айрым өлчөмдөрү өзүн ачыкка чыгаруу менен оң байланышта.
• Купуялуулукка тынчсыздануу менен кабыл алынган көзөмөлдү бир эле психологиялык процесс катары карабоо керек экенин көрсөткөн натыйжалар бар.
• Көбүрөөк убакыт өткөргөн колдонуучулар платформа чөйрөсүнө көнүмүш болуу жана социалдык нормаларды өздөштүрүү аркылуу ар түрдүү бөлүшүү формаларын өнүктүрүшү мүмкүн деген булакка ылайык чечмелөө бар.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

• Социалдык медианы узагыраак колдонуу Чыныгы Менди ачыкка чыгарууга түздөн-түз себеп болору далилденген эмес.
• Социалдык медиада өзүн ачыкка чыгаруу психологиялык ден соолукка сөзсүз оң же терс таасир тийгизери көрсөтүлгөн эмес.
• Табылгаларды бардык жаш топторуна, өлкөлөргө же социалдык медиа колдонуучуларына жалпылоого болбойт.
• Белгилүү бир социалдык медиа платформасы башкаларга караганда көбүрөөк аутенттүү билдирүүгө шарт түзөрү текшерилген эмес.
• Катышуучулардын реалдуу платформадагы жүрүм-турумдары санарип издер же жүрүм-турум жазуулары аркылуу түздөн-түз өлчөнгөн эмес.
• Изилдөө платформа дизайнынын өзгөчөлүктөрү менен ачыкка чыгаруу жүрүм-турумунун ортосунда эксперименттик себептүүлүктү көрсөтпөйт.

Негизги чектөөлөр

Авторлор натыйжалар салыштырмалуу чакан жана демографиялык жактан өзгөчө тандалмадан алынганын, ошондуктан жалпылоо мүмкүнчүлүгү чектелүү экенин ачык белгилешет. Тандалма эки университеттин студенттеринен тургандыктан, башка жаш топтору, билим деңгээлдери, кесиптер жана маданий контексттер өзүнчө текшерилиши керек.

Изилдөө ошондой эле өзүн-өзү билдирүү маалыматтарына таянат. Катышуучулардын өздөрү жөнүндө эмне айтканы менен чыныгы платформа жүрүм-туруму бирдей эмес. Изилдөөчүлөр маектерде орто чекке ыктоо жана өзгөчө жаш катышуучуларда социалдык жактан каалагандай жооп берүү тенденциясы натыйжаларга таасир этиши мүмкүн экенин талкуулашат.

Узак мөөнөттүү изилдөөлөр платформада өткөрүлгөн убакыт көбөйгөн сайын ачыкка чыгаруу жүрүм-туруму чындап кандай өзгөрөрүн күчтүүрөөк текшере алат. Чыныгы колдонуучу жүрүм-турумун платформа маалыматтары менен өлчөө жана ар түрдүү платформаларды салыштыруу да учурдагы натыйжаларды сынап көрүү үчүн маанилүү. Авторлор мындан тышкары генеративдүү жасалма интеллект системалары онлайн байланышта барган сайын көбүрөөк ортомчу болуп жаткандыктан, келечекте AI-ортомчулук байланыш чөйрөлөрүндө идентификация, аутенттүүлүк жана өзүн ачыкка чыгаруунун байланышын изилдөөнү сунушташат.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска изилдөө: I Disclose, Therefore I Exist: Time, Control, and True Self Expression in Social Networking Sites

Авторлор: Olga Gavriilidou; Stefanos Gritzalis

Мекемелер: Department of Information and Communication System Engineering, School of Engineering, University of the Aegean, Karlovasi, Greece; Department of Digital Systems, University of Piraeus, Piraeus, Greece.

Жооптуу авторлор: Olga Gavriilidou жана Stefanos Gritzalis.

Журнал: Psychology International.

Басма: MDPI, Basel, Switzerland.

Том / чыгарылыш / макала номери: 2026, 8(2), 29.

DOI: 10.3390/psycholint8020029

Жөнөтүлгөн: 8 Март 2026.

Оңдоо: 29 Апрель 2026.

Кабыл алынган: 1 Май 2026.

Жарыяланган күнү: 6 Май 2026.

Булак түрү: Рецензияланган оригиналдуу изилдөө макаласы.

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY).

Тандалма: Эгей университетинин жана Пирей университетинин ар түрдүү бөлүмдөрүнөн 121 бакалавр, магистр жана докторант; социалдык медианы колдонбогон адамдар изилдөөдөн чыгарылган.

Маалымат чогултуу: Изилдөө үчүн атайын даярдалган анкетага негизделген структураланган маектер; маектер грек тилинде жүргүзүлгөн.

Статистикалык анализ: Spearman рангдык корреляциясы, Mann–Whitney U тести жана Cronbach альфа ички ырааттуулук анализи; p<0.05 маанилүүлүк чеги; IBM SPSS Statistics 23.

Этика: Изилдөө толугу менен анонимдүү анкеталар жана ыктыярдуу маектер аркылуу, жеке маалыматты каттабай же иштетпей жүргүзүлгөндүктөн, Эгей университетинин саясатына ылайык этикалык кеңештин кароосунан жана бекитүүсүнөн бошотулган. Катышуучулардан маалымдалган макулдук алынган.

Каржылоо: Изилдөө тышкы каржылоону алган эмес.

Маалыматтын жеткиликтүүлүгү: Изилдөө маалыматтарын негиздүү суроо-талап боюнча жооптуу авторлордон алууга болот; катышуучулардын купуялуулугу жана этикалык себептерден улам алар ачык эмес.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.

Авторлордун салымы: Концептуалдаштыруу жана методология O.G. жана S.G.; программалык камсыздоо, текшерүү, формалдуу анализ, изилдөө, ресурстар жана маалыматтарды курациялоо O.G.; алгачкы долбоор O.G.; карап чыгуу жана түзөтүү O.G. жана S.G.; визуалдаштыруу O.G.; кеңеш берүү/көзөмөл S.G.

Негизги чечмелөө чеги: Изилдөө кесилиштик жана корреляциялык. Чакан жана студенттер басымдуу тандалма, өзүн-өзү билдирүү маалыматтары жана бир убакыттык өлчөө себептүү байланыштардын багыты менен себептүүлүгүн аныктоого болбойт. Натыйжаларды кеңири калкка, башка маданияттарга же бардык социалдык медиа платформаларына түздөн-түз жалпылоого болбойт.

Булак ичиндеги баяндоо эскертүүсү: B4 пункту менен социалдык тармактарда өткөрүлгөн убакыттын байланышы Таблица 3тө ρ=0.26, p=0.004; жыйынтыкты түшүндүрүү текстинде болсо болжол менен r=0.25, p=0.004 деп берилет. Бул кичинекей айырма булакта кандай болсо, ошол бойдон сакталган.