Академиялык изилдөөлөр, түшүнүктүү тил

Verianla | Кыргызча академиялык изилдөөлөр жана илим

05 октябрь 2026, Дүйшөмбү
VERİANLAКөз карандысыз илимий басма
Менюну ачуу же жабуу
...
Башкы бет / Коомдук илимдер / Бухгалтердик эсеп / Бухгалтердик эсептеги санариптик талантка суроо-талап жана финансылык отчеттуулуктун сапаты: жумуш жарыяларынан алынган табылгалар
Бухгалтердик эсеп

Бухгалтердик эсептеги санариптик талантка суроо-талап жана финансылык отчеттуулуктун сапаты: жумуш жарыяларынан алынган табылгалар

Бухгалтердик эсептеги санариптик талантка суроо-талап (accounting digital talent demand) — компаниянын бухгалтердик эсеп функциясында санариптик көндүмдөрдү талап кылган кызматкерлерге багытталган жумуш жарыялары аркылуу билдирилген фирма деңгээлиндеги эмгекке суроо-талап.

02/10/2026  Veri Anla 102 көрүү
Бухгалтердик эсептеги санариптик талантка суроо-талап жана финансылык отчеттуулуктун сапаты: жумуш жарыяларынан алынган табылгалар

Бухгалтердик эсептеги санариптик талантка суроо-талап (accounting digital talent demand), компаниянын бухгалтердик эсеп функциясында санариптик көндүмдөрдү талап кылган кызматкерлерге багытталган жумуш жарыялары аркылуу билдирилген фирма деңгээлиндеги эмгекке суроо-талап болуп саналат. Jianyu Zhao-нун изилдөөсү 2014–2022 мезгилиндеги Кытайдын A-share компанияларынын онлайн жумуш жарыяларын тексттик талдоо аркылуу изилдеп, бул суроо-талапты фирма-жыл деңгээлинде өлчөгөн жана анын финансылык отчеттуулуктун сапаты менен байланышын караган. Акыркы негизги тандалма 2204 компаниядан 18.075 фирма-жыл байкоодон турат. Негизги моделде бухгалтердик эсептеги санариптик талантка жогору суроо-талап аккруалдарга негизделген пайданы башкаруунун төмөнүрөөк деңгээли менен байланышкан. Толук көзөмөлдөнгөн регрессияда DigitalJob коэффициенти −0,055 болуп, %1 деңгээлинде статистикалык маанилүү. Бирок изилдөө жумуш жарыяларын иш жүзүндөгү жумушка алуу же кызматкерлердин чыныгы санариптик таланты катары өлчөбөгөндүктөн жана байкалбаган жалпы шокторду толугу менен четтетүү мүмкүн болбогондуктан, натыйжаларды себептүүлүктүн далили катары эмес, көптөгөн туруктуулук тесттеринен өткөн туруктуу байланыш катары чечмелөө керек.

DigitalJob — компания белгилүү бир жылы жарыялаган жана санариптик көндүмдөрдү талап кылган бухгалтердик жумуш жарыяларынын саны. Изилдөөчү адегенде кызмат ордунун аталышы жана функциясы тууралуу маалыматтар боюнча бухгалтердик иштерди аныктаган, андан соң Python, SQL, жасалма интеллект, ишкананын ресурстарын пландаштыруу, маалыматтык системалар, машиналык үйрөнүү, бизнес-интеллект, булуттук эсептөөлөр, чоң маалыматтар, маалыматтарды казып алуу, маалыматтар илими, табигый тилди иштетүү жана автоматташтыруу сыяктуу санариптик көндүмдөрдү камтыган сөздүктү колдонгон. Жарыя адегенде бухгалтердик кызмат орду катары аныкталып, андан кийин анын сүрөттөмөсүндө жок дегенде бир санариптик көндүм термини табылганда гана DigitalJob өлчөөсүнө киргизилген. Кокус тандалган 200 жарыяны кол менен текшерүүдө сөздүккө негизделген классификация 186 жарыяда бирдей жыйынтык берип, %93 жалпы классификация тактыгы билдирилген.

Негизги табылга ар башка изилдөө дизайнында да ошол эле багытта калган. Propensity score matching, entropy balancing, инструменталдык өзгөрмө талдоосу, аккруалдарга негизделген пайданы башкаруунун альтернативдүү өлчөөлөрү, DigitalJob-дун пайыздык альтернативдүү аныктамасы, кыска жана маалыматтык мазмуну төмөн жумуш жарыяларын алып салуу жана башка бухгалтердик көндүмдөргө суроо-талапты көзөмөлдөө жүргүзүлгөндөн кийин да DigitalJob коэффициенти терс бойдон калган. Изилдөө ошондой эле санариптик бухгалтердик талантка көбүрөөк суроо-талаптын накталай каражаттардын төмөнүрөөк көлөмү жана инвестициянын төмөнүрөөк натыйжасыздыгы менен байланышканы боюнча механизмдик табылгаларды сунуштайт; бирок автор бул механизмдик натыйжаларды да себептик ортомчулук далили катары эмес, колдоочу жана багыт көрсөтүүчү далил катары чечмелейт.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү

Компания жаңы бухгалтердик программа, маалымат платформасы же автоматташтыруу системасын сатып алганда финансылык отчеттуулуктун сапаты өзүнөн өзү жогорулайт деп кепилдик берилбейт. Технологиялык системалардын бухгалтердик эсеп процессине кошкон салымы бул системаларды колдоно алган кызматкерлердин болушуна жана алардын санариптик куралдарды финансылык маалыматтарды чогултуу, текшерүү, талдоо жана отчет берүү процесстерине киргизе алышына байланыштуу.

Ошондуктан изилдөө компания деңгээлиндеги жалпы “санариптик трансформация” түшүнүктөрүнө караганда тар жана функционалдык суроого көңүл бурат: Компаниялар түздөн-түз бухгалтердик эсеп функциясынын ичинде талап кылган санариптик көндүмдөр финансылык отчеттуулуктун сапаты менен байланышабы?

Мурунку изилдөөлөр санариптешүүнү көбүнчө жылдык отчеттордогу санариптик технология терминдеринин саны же компания деңгээлиндеги маалыматтык технологияларга инвестициялар аркылуу өлчөйт. Бул ыкмалар компаниянын санариптик трансформациясын көрсөтүшү мүмкүн; бирок санариптик мүмкүнчүлүк уюмдун кайсы бөлүгүндө түзүлгөнүн айтпайт. Ал эми бухгалтердик жумуш жарыялары компаниянын так финансылык, бухгалтердик, салык, аудит же финансылык талдоо милдеттеринде кайсы көндүмдөрдү талап кылганын көрсөтүүгө жакыныраак байкоону берет.

Бухгалтердик эсептеги санариптик талантка суроо-талап кантип өлчөнөт?

Бухгалтердик эсептеги санариптик талантка суроо-талап — компания бир жылда жарыялаган, бухгалтердик эсеп функциясына тиешелүү жана жок дегенде бир аныкталган санариптик көндүмдү талап кылган жумуш жарыяларынын саны менен өлчөнгөн DigitalJob өзгөрмөсү. Бул өлчөө иш жүзүндөгү жумушка алууну эмес, компания эмгек рыногунда билдирген санариптик бухгалтердик көндүмдөргө суроо-талапты чагылдырат.

Жумуш жарыялары CnOpenData аркылуу алынган. Булак маалыматтары жумуш аталышы, жумуш сүрөттөмөсү, функция, бош орундардын саны, тажрыйба жана билим берүү талаптары сыяктуу талааларды камтыйт.

Классификация эки этапта жүргүзүлгөн:

  1. Жарыянын бухгалтердик эсеп функциясына тиешелүү же тиешелүү эместиги кызмат ордунун аталышы жана функция талаалары боюнча аныкталган.
  2. Бухгалтердик жарыянын сүрөттөмөсүндө санариптик көндүмдөр сөздүгүндөгү жок дегенде бир термин бар-жогу текшерилген.

Бухгалтердик кызмат орундарын аныктоо үчүн финансы, бухгалтердик эсеп, кассир/cashier, settlement, салык, аудит, финансылык талдоо жана финансылык башкаруу сыяктуу түшүнүктөрдүн кытай тилиндеги эквиваленттери да колдонулган.

Санариптик көндүмдөр сөздүгү программалоо жана маалымат базасы куралдарынан жасалма интеллект колдонмолоруна чейин кеңири чөйрөнү камтыйт. Булактын А тиркемесинде көрсөтүлгөн англисче эквиваленттердин арасында Python, SQL, artificial intelligence, enterprise resource planning, information system, predictive model, machine learning, business intelligence, cloud computing, big data, SPSS, data mining, data science, data lake, data visualization, deep learning, random forest, sentiment analysis, supervised learning, text mining, semantic analysis, natural language processing жана automation бар.

Эки этаптуу ыкманын максаты — жалпы маалыматтык технологиялар жарыясында жөн гана санариптик термин бар болгондуктан аны жаңылыш түрдө бухгалтердик эсептеги санариптик талант жарыясы катары санап койбоо.

Классификация чындап текшерилгенби?

Изилдөөчү кокус тандалган 200 жумуш жарыясын кол менен кайра баалаган. Сөздүккө негизделген классификация алардын 186сында кол менен баалоо менен бирдей натыйжа берип, %93 жалпы тактык деңгээли билдирилген. Бул тест DigitalJob өлчөөсү катасыз экенин далилдебейт; бирок автоматтык классификация үлгүлүк кол менен текшерүү топтому менен жогорку деңгээлде дал келгенин көрсөтөт.

Эмне үчүн DigitalJob бир жыл кечиктирилип колдонулат?

Жумуш жарыясы компаниянын эмгекке суроо-талапты көрсөтөт; бирок жарыя берилген замат жумушка алуу болгонун же жаңы кызматкер финансылык отчеттуулук процессин дароо өзгөрткөнүн көрсөтпөйт. Ошондуктан DigitalJob регрессияларда бир жыл кечиктирилип колдонулган.

Бул тандоо чечмелөөнүн чегин да аныктайт: DigitalJob компаниянын учурдагы бухгалтердик кызматкерлеринин чыныгы санариптик талантын, эмгек акы чыгымдарын же санариптик технологиянын иш жүзүндө канчалык колдонулганын түздөн-түз өлчөбөйт.

Бул изилдөөдө финансылык отчеттуулуктун сапаты кантип өлчөнөт?

Финансылык отчеттуулуктун сапатынын негизги көрсөткүчү өзгөртүлгөн Jones модели менен бааланган дискрециялык аккруалдардын абсолюттук маанисинен түзүлгөн DA өзгөрмөсү. DA окумдуулукту камсыз кылуу үчүн 100гө көбөйтүлгөн; жогору DA аккруалдарга негизделген пайданы башкаруунун көбүрөөк экенин жана ошого жараша аккруалдык негиздеги финансылык отчеттуулуктун сапаты төмөнүрөөк экенин билдирет.

Аккруалдарга негизделген пайданы башкаруу бухгалтердик баалоолордо жана отчет берүү тандоолорунда жетекчиликтин өз ыктыярындагы чечими отчет берилген пайданы өзгөртө алышы менен байланыштуу. Шектүү дебитордук карыздар үчүн резервдер, амортизация мөөнөттөрү же киреше кайсы мезгилде таанылары сыяктуу беренелер баалоону жана божомолдоону талап кылат. Изилдөөнүн теориялык жүйөсүнө ылайык, санариптик көндүмдөрү бар бухгалтердик кызматкерлер маалыматтарды текшерүү, аналитикалык мониторинг жана процесстерди стандартташтыруу аркылуу бул тармактардагы ката жана манипуляция мүмкүнчүлүгүн кыскарта алышат.

Изилдөөнүн гипотезасы

Булак изилдөөнүн H1 гипотезасына ылайык, бухгалтердик эсептеги санариптик талантка жогорку суроо-талап жогорку финансылык отчеттуулук сапаты, башкача айтканда аккруалдарга негизделген пайданы башкаруунун төмөнүрөөк деңгээли менен байланышта болот.

Эки мүмкүн болгон түшүндүрүү каналы

Изилдөөнүн теориялык алкагы бири-бирин толуктаган эки каналды сунуштайт.

Чечимдердин натыйжалуулугу каналы: Санариптик көндүмдөрү бар бухгалтердик кызматкерлер операциялык жана финансылык маалыматтарды жакшыраак интеграциялап, акча агымдарын жана ресурстардын колдонулушун көзөмөлдөп, бюджеттештирүүгө жана инвестицияларды баалоого колдоо көрсөтө алышат. Ликвиддүүлүктү жана инвестицияларды жакшыраак пландаштыруу жетекчилердин начар экономикалык натыйжаларды финансылык отчеттуулук аркылуу жашырууга байланышкан стимулдарын азайтышы мүмкүн.

Маалымат өндүрүү каналы: Бухгалтердик кызматкерлер санариптик куралдар аркылуу аккруалдык беренелерди системалуу түрдө текшерип, маалыматтарды иштетүү каталарын азайтып жана финансылык отчеттуулук процессин көбүрөөк стандартташтыра алышат. Мындай түзүм аномалдуу аккруалдарды аныктоону жеңилдете турган, жакшыраак байкоого мүмкүн болгон маалымат чөйрөсү менен байланыштуу.

Бул каналдар изилдөөнүн теориялык түшүндүрмөсү. Изилдөөнүн механизм тесттери бул түшүндүрмөлөргө шайкеш байланыштарды көрсөтөт; бирок изилдөөчү алардын так себептик ортомчулук далили эмес экенин өзгөчө белгилейт.

Тандалма кантип түзүлгөн?

Тандалма 2014–2022 мезгилиндеги Кытайдын A-share компанияларын камтыйт. Жумуш жарыялары CnOpenData-дан, компаниялардын финансылык маалыматтары China Stock Market and Accounting Research (CSMAR) маалымат базасынан алынган.

Бир эле компания бир эле айда жарыялаган бирдей жумуш түрүнө тиешелүү кайталанган жарыяларда биринчи жарыя гана сакталган. ST жана ST* макамындагы компаниялар, финансылык компаниялар жана негизги өзгөрмөлөрү жетишпеген байкоолор чыгарылган.

КөрсөткүчМаани
Мезгил2014–2022
Компаниялардын саны2204
Фирма-жыл байкоосу18.075
DigitalJob орточо мааниси2,577
DigitalJob медианасы1
DigitalJob 25. перцентили0
DigitalJob 75. перцентили3
DA орточо мааниси5,597
DA стандарттык четтөөсү5,592

DigitalJob бөлүштүрүлүшүнүн оңго кыйшайышы маанилүү. Кадимки фирма-жыл байкоосунда санариптик көндүмдөрдү талап кылган бухгалтердик жарыялар чектелүү гана санда болсо, компаниялардын кичирээк тобунда бул сан кыйла жогорулайт.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Негизги эконометрикалык дизайн

Изилдөөчү аккруалдарга негизделген пайданы башкарууну көрсөткөн DA өзгөрмөсүн бир жыл кечиктирилген DigitalJob жана фирма деңгээлиндеги көзөмөл өзгөрмөлөрү боюнча OLS регрессиясы менен баалаган.

Көзөмөл өзгөрмөлөрүнө фирманын өлчөмү, Tobin's Q, активдердин кирешелүүлүгү, кирешенин өсүшү, финансылык рычаг, Ar-Ge инвестициясы, жалпы/административдик чыгымдардын катышы, зыян көрсөткүчү, CEO–директорлор кеңешинин төрагасынын кош ролу, көз карандысыз директорлордун үлүшү жана фирманын жашы кирет.

Фирманын туруктуу эффекттери жана жылдык туруктуу эффекттер моделге киргизилип, стандарттык каталар фирма деңгээлинде кластерленген. Үзгүлтүксүз өзгөрмөлөр четки маанилердин таасирин азайтуу үчүн 1. жана 99. перцентилдерде winsorize кылынган.

Негизги регрессиянын натыйжасын кантип чечмелөө керек?

Толук көзөмөлдөнгөн негизги моделде DigitalJob коэффициенти −0,055 жана стандарттык ката 0,016; коэффициент %1 деңгээлинде статистикалык маанилүү. DA жогору болгондо аккруалдарга негизделген пайданы башкаруу көбүрөөк болгондуктан, терс коэффициент санариптик көндүмдөрдү талап кылган бухгалтердик жумуш жарыяларынын көбүрөөк болушу аккруалдарга негизделген пайданы башкаруунун төмөнүрөөк деңгээли менен байланышканын көрсөтөт. Бирок коэффициент байкоого негизделген байланышты билдирет жана өзүнөн өзү санариптик талантка суроо-талап пайданы башкарууну себептик түрдө азайтарын далилдебейт.

МодельDigitalJob коэффициентиСтандарттык катаСтатистикалык деңгээл
Фирма жана жыл туруктуу эффекттери−0,0470,018%1
Толук көзөмөлдөр + фирма жана жыл туруктуу эффекттери−0,0550,016%1

DigitalJob-дун 25. перцентилдеги нөл жарыядан 75. перцентилдеги үч жарыяга өсүшү модель коэффициентине ылайык DAда 0,165 пунктка төмөн маани менен байланышкан. Изилдөөчү муну DA тандалмасынын орточо маанисинин болжол менен %3ү катары билдирет.

Propensity score matching жана entropy balancing

Финансылык отчеттуулуктун сапаты жогору компаниялар мурда эле башка мүнөздөмөлөргө ээ болушу жана санариптик бухгалтердик кызматкер издөөгө көбүрөөк ыкташы мүмкүн деген ыктымалдуулукка каршы эки кошумча тең салмактоо ыкмасы колдонулган.

ТалдооDigitalJob коэффициентиБайкоолордун саныСтатистикалык деңгээл
Propensity score matching−0,04012.931%5
Entropy balancing−0,05817.507%1

Эки баалоо тең негизги модель менен бирдей терс багытта. Бул натыйжалар байкалган фирма мүнөздөмөлөрүндөгү айырмачылыктар негизги байланышты өз алдынча түшүндүрбөй турганына шайкеш келет; бирок байкалбаган факторлорду жок кылбайт.

Инструменталдык өзгөрмө талдоосу

Кошумча эндогендик текшерүүдө ошол эле тармактагы башка компаниялардын бухгалтердик санариптик талант боюнча жарыяларынын орточо көрсөткүчү инструменталдык өзгөрмө катары колдонулган. Биринчи этапта инструменталдык өзгөрмөнүн DigitalJob менен коэффициенти 0,564 болуп, %1 деңгээлинде маанилүү.

Экинчи этапта бааланган DigitalJob коэффициенти −0,834 болуп, %1 деңгээлинде маанилүү деп табылган. Kleibergen–Paap Wald F мааниси 139,58, LM статистикасы болсо 118,54 деп билдирилген.

Ошентсе да изилдөөчү бул натыйжаны так себептик идентификация катары чечмелебейт. Ошол эле тармактагы санариптик бухгалтердик талантка суроо-талап тармактык технология инвестициялары, жөнгө салуучу өзгөрүүлөр, аудиттик басым, атаандаштык же максаттуу компаниянын пайданы башкаруусуна да таасир этиши мүмкүн болгон финансылык отчеттуулук тенденциялары сыяктуу жалпы шокторду камтышы мүмкүн. Ошондуктан инструменттин күчтүү релеванттуулугу exclusion restriction шарты сөзсүз аткарылганын көрсөтпөйт.

Пайданы башкаруунун альтернативдүү өлчөөлөрү

Негизги натыйжа өзгөртүлгөн Jones моделиндеги DA аныктамасына гана көз каранды эмес. Изилдөөчү аккруалдарга негизделген үч альтернативдүү өлчөөнү колдонгон.

ӨлчөөDigitalJob коэффициентиСтатистикалык деңгээл
DA2−0,055%1
DD−0,063%5
DR−0,051%1

Бардык альтернативаларда DigitalJob коэффициентинин терс бойдон калышы негизги табылга бир гана пайданы башкаруу метрикасынын түзүмүнөн келип чыкпаганын көрсөтөт.

DigitalJob пайыз менен өлчөнгөндө натыйжа өзгөрөбү?

DigitalJob% — санариптик көндүмдөрдү талап кылган бухгалтердик жарыялардын жалпы бухгалтердик жарыяларга катышынын пайыздык көрсөткүчү. Ошентип, DigitalJob саны ири компаниялардын же көбүрөөк бухгалтердик кызматкер издеген компаниялардын жарыя көлөмүн гана чагылдырышы мүмкүн деген ыктымалдуулук өзүнчө текшерилген.

Толук көзөмөлдөнгөн моделде DigitalJob% коэффициенти −0,022 жана стандарттык ката 0,011; натыйжа %5 деңгээлинде маанилүү. Санариптик бухгалтердик жарыялардын үлүшүнүн бир пайыздык пунктка жогору болушу DAда 0,022 пунктка төмөн маани менен байланышкан.

Компаниялар аккруалдык манипуляциядан реалдуу ишмердик манипуляциясына өтүшөбү?

Изилдөө аккруалдарга негизделген пайданы башкаруунун төмөн болушу манипуляция ыкмасынын гана алмашканын билдиреби-жокпу дегенди да текшерген. DigitalJob менен жалпы реалдуу ишмердикке негизделген пайданы башкаруу, аномалдуу операциялык акча агымы, аномалдуу өндүрүш чыгымдары жана аномалдуу дискрециялык чыгымдардын ортосунда салттуу маанилүүлүк чектеринде статистикалык маанилүү байланыш табылган эмес.

Демек, булак маалыматтары санариптик бухгалтердик талантка суроо-талап менен байланышкан төмөнүрөөк аккруалдык манипуляция системалуу түрдө реалдуу ишмердик манипуляциясына жылдырылат деген пикирди колдобойт.

Кыска жана маалыматтык мазмуну төмөн жумуш жарыялары алынып салынса эмне болот?

Жумуш сүрөттөмөсү 100 кытай белгисинен кыска болгон бухгалтердик жарыялар алынып, DigitalJob кайра эсептелгенде коэффициент −0,041 болуп, %1 деңгээлинде маанилүү бойдон калган. Бул тест негизги натыйжа кыска же стандарттуу шаблондогу жумуш жарыяларынын туура эмес классификацияланышынан гана келип чыкпаганына шайкеш келет.

DigitalJob жалпы эле квалификациясы жогору кызматкерлерге суроо-талапты гана өлчөйбү?

Модель бухгалтердик жарыяларда социалдык көндүмдөргө, когнитивдик көндүмдөргө жана бухгалтердик адистик тармактарына суроо-талапты көрсөткөн өзгөрмөлөр менен да кеңейтилген. Бул көзөмөлдөр кошулганда DigitalJob коэффициенти −0,040, стандарттык ката 0,018 болуп калып, %5 деңгээлинде маанилүү болгон.

Бул натыйжа санариптик компонент жалпы жогорку көндүм интенсивдүүлүгүнүн жөнөкөй проксиси болуудан тышкары өзүнчө түшүндүрүүчү маалымат алып жүргөнүнө шайкеш келет.

Накталай акчаны пландаштыруу жана инвестициялык натыйжалуулук механизмдеринин тесттери

Көз каранды өзгөрмөDigitalJob коэффициентиСтатистикалык деңгээлБулакта сунушталган чечмелөө
Накталай каражаттардын көлөмү−0,046%10Накталай каражаттарды жана бюджетти натыйжалуураак пландаштырууга шайкеш
Инвестициянын натыйжасыздыгы−0,033%5Инвестициянын төмөнүрөөк натыйжасыздыгына шайкеш
Белгиси бар инвестиция калдыгы−0,049%1Инвестициялык чечимдерди натыйжалуураак көзөмөлдөөгө шайкеш

Бул механизм тесттери корреляциялык мүнөзгө ээ. Айрыкча накталай каражаттардын көлөмүнүн же инвестициянын натыйжасыздыгынын төмөндөшү DigitalJob менен финансылык отчеттуулуктун сапатынын ортосундагы байланышты себептик түрдө алып жүрөрү далилденген эмес.

Ички көзөмөлдүн сапаты эмне үчүн маанилүү?

Ички көзөмөлдүн сапаты жогору компанияларда DigitalJob коэффициенти −0,070 болуп, %1 деңгээлинде маанилүү. Ички көзөмөлдүн сапаты төмөн топто коэффициент −0,008 болуп, статистикалык маанилүү эмес. Эки коэффициенттин айырмасы 0,061 болуп, %10 деңгээлинде маанилүү.

Бул көрүнүш санариптик бухгалтердик көндүмдөр ишенимдүү маалыматтар, стандарттуу процедуралар жана кызматкерлер өндүргөн маалыматты колдоно алган көзөмөл чөйрөсү менен бирге күчтүүрөөк байланыш көрсөтүшү мүмкүн деген чечмелөөгө шайкеш келет.

Компаниянын жалпы санариптешүүсү натыйжаны түшүндүрөбү?

Компаниялар жылдык отчет тексттеринен өлчөнгөн жалпы санариптешүү деңгээли боюнча эки топко бөлүнгөндө DigitalJob коэффициенти жогорку санариптешүү тобунда да, төмөн санариптешүү тобунда да терс: тиешелүүлүгүнө жараша −0,067 жана −0,052.

Демек, бухгалтердик эсеп функциясына мүнөздүү санариптик көндүмдөргө суроо-талап буга чейин эле күчтүү санариптешкен компанияларда гана кездешкен көрүнүш эмес. Бирок жогорку жана төмөн санариптешүү топторунун коэффициент айырмасы салттуу маанилүүлүк деңгээлдеринде күчтүү айырманы көрсөтөрү боюнча далил чектелүү.

Тышкы аудиттик мониторинг менен байланыш кандай өзгөрөт?

Тышкы аудиттик мониторинг күчтүү деп эсептелген компанияларда DigitalJob коэффициенти −0,072 болуп, %1 деңгээлинде маанилүү. Тышкы аудит алсызыраак топто коэффициент −0,025 жана статистикалык маанилүү эмес. Эки коэффициенттин 0,047 айырмасы %5 деңгээлинде маанилүү.

Булак изилдөө муну санариптик бухгалтердик талантка суроо-талап менен тышкы аудит бири-бирин толукташы мүмкүн экенин көрсөткөн табылга катары талкуулайт. Күчтүүрөөк аудит отчет берүү тандоолорун тартипке келтирип, ошол эле учурда компания ичинде өндүрүлгөн сапаттуураак бухгалтердик маалыматты пайдаланууну жеңилдете алат.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

  • Бухгалтердик жумуш жарыяларында санариптик көндүмдөргө жогорку суроо-талап аккруалдарга негизделген пайданы башкаруунун төмөнүрөөк деңгээли менен статистикалык жактан байланышкан.
  • Бул терс байланыш бир нече альтернативдүү модель жана өлчөөдө сакталат.
  • Байланыш компаниянын жалпы санариптешүүсүнөн тышкары бухгалтердик эсеп функциясына мүнөздүү маалыматты камтыйт.
  • Күчтүүрөөк ички көзөмөл жана күчтүүрөөк тышкы аудит чөйрөлөрүндө байланыш даана көрүнөт.
  • Накталай каражаттар жана инвестициянын натыйжасыздыгы боюнча талдоолор жакшыраак пландаштыруу жана ресурстарды бөлүштүрүү механизмдерине шайкеш багыт көрсөтүүчү табылгаларды берет.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

  • Жумуш жарыяларынын саны иш жүзүндө жумушка алынган кызматкерлердин саны эмес.
  • DigitalJob учурдагы бухгалтердик кызматкерлердин чыныгы санариптик көндүм деңгээлин түздөн-түз өлчөбөйт.
  • Изилдөө санариптик талантка суроо-талап пайданы башкарууну так себептик түрдө азайтарын далилдебейт.
  • Инструменталдык өзгөрмө тести exclusion restriction шартын так түрдө ырастабайт.
  • Кытайдын A-share компанияларынан алынган натыйжаларды текшерүүсүз бардык өлкөлөргө жана ишкана түзүмдөрүнө жалпылоого болбойт.
  • Изилдөө белгилүү бир программалык камсыздоо, жасалма интеллект системасы же автоматташтыруу куралы финансылык отчеттуулуктун сапатын жогорулатарын түздөн-түз текшербейт.

Негизги чектөөлөр

DigitalJob иш жүзүндөгү жумушка алууну эмес, билдирилген эмгекке суроо-талапты өлчөйт. Булак маалыматтары ар бир жарыядан канча адам чындап жумушка алынганын, бухгалтердик бөлүмдүн жалпы кызматкерлеринин санын, кызматкерлердин чыныгы көндүм деңгээлин, эмгек акы/айлык инвестициясын же жумушка алынган кызматкерлер санариптик куралдарды иш жүзүндө кантип колдонорун көрсөтпөйт.

Байкалбаган компаниялык же тармактык шоктор санариптик бухгалтердик талантка суроо-талапка да, финансылык отчеттуулук тандоолоруна да бир убакта таасир этиши мүмкүн. Туруктуу эффекттер, тең салмактоо ыкмалары жана инструменталдык өзгөрмө дизайны бул көйгөйдү азайтууга багытталганы менен, аны толугу менен жок кылганы көрсөтүлгөн эмес.

Келечектеги изилдөөлөрдө иш жүзүндөгү жумуш менен камсыз болуу маалыматтарын, нормалдаштырылган санариптик бухгалтердик жумушка алуу катыштарын жана жергиликтүү санариптик талант сунушунун шокторун колдонуу сунушталат.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска аталыш: Accounting Digital Talent Demand and Financial Reporting Quality: Evidence from Job Posting

Автор: Jianyu Zhao.

Мекеме: School of Accountancy, Central University of Finance and Economics, Beijing 100081, China.

Журнал: Accounting and Auditing.

Басмакана: MDPI, Basel, Switzerland.

Библиографиялык жазуу: Accounting and Auditing, 2026, Volume 2, Issue 3, Article 14.

DOI: 10.3390/accountaudit2030014

Жарыяланган күнү: 4 август 2026.

Редакциялык даталар: Received 20 May 2026; Revised 14 July 2026; Accepted 31 July 2026.

Булактын түрү: Рецензияланган эмпирикалык изилдөө макаласы.

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY). Verianla тексти булак макаланын түз котормосу эмес; булакта билдирилген илимий ыкма, маалыматтар жана натыйжалар өз алдынча кыргызча илимий баяндоо менен түшүндүрүлгөн.

Маалымат булактары: Онлайн жумуш жарыялары CnOpenData аркылуу алынган; компания деңгээлиндеги финансылык жана бухгалтердик маалыматтар China Stock Market and Accounting Research (CSMAR) маалымат базасынан алынган.

Тандалма: 2014–2022 мезгилинде Кытайдын 2204 A-share компаниясынан 18.075 фирма-жыл байкоо.

Негизги түшүндүрүүчү өзгөрмө: DigitalJob; санариптик көндүмдөрдү талап кылган бухгалтердик жумуш жарыяларынын компания деңгээлиндеги жылдык саны жана негизги регрессияда бир жыл кечиктирилип колдонулган.

Негизги көз каранды өзгөрмө: DA; өзгөртүлгөн Jones модели менен бааланган абсолюттук дискрециялык аккруалдардын 100гө көбөйтүлгөн мааниси. Жогорку DA аккруалдарга негизделген пайданы башкаруунун көбүрөөк экенин билдирет.

Негизги ыкма: Фирма жана жыл туруктуу эффекттерин камтыган OLS панелдик регрессиялары; фирма деңгээлинде кластерленген стандарттык каталар. Үзгүлтүксүз өзгөрмөлөр 1. жана 99. перцентилдерде winsorize кылынган.

Туруктуулук жана эндогендик талдоолор: Propensity score matching, entropy balancing, ошол эле тармактагы башка фирмалардын санариптик бухгалтердик талантка суроо-талабына негизделген инструменталдык өзгөрмө ыкмасы, аккруалдарга негизделген пайданы башкаруунун альтернативдүү көрсөткүчтөрү, пайыздык DigitalJob өлчөөсү, реалдуу ишмердикке негизделген пайданы башкаруу тесттери, маалыматтык мазмуну төмөн жарыяларды алып салуу жана социалдык/когнитивдик/кесиптик көндүмдөргө суроо-талапты көзөмөлдөө.

Каржылоо: National Natural Science Foundation of China, grant number 72102246.

Institutional Review Board: Колдонулбайт.

Маалымдалган макулдук: Колдонулбайт.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: CnOpenData жумуш жарыяларынын маалыматтарына жетүү чектелген жана CnOpenData уруксатын талап кылат.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Автор кызыкчылыктардын кагылышы жок экенин билдирген.

Автордун салымы: Изилдөө бир автор тарабынан аткарылган. Булак PDFде өзүнчө CRediT автордук салым бөлүмү берилген эмес.

Негизги чечмелөө чеги: Натыйжалар бухгалтердик эсептеги санариптик талантка суроо-талап менен аккруалдарга негизделген пайданы башкаруунун төмөнүрөөк деңгээлинин ортосунда туруктуу статистикалык байланышты көрсөтөт; бирок жумуш жарыялары иш жүзүндөгү жумушка алууну өлчөбөгөндүктөн жана байкалбаган шоктор толугу менен четтетилбегендиктен, натыйжаларды так себептик таасир катары чечмелөөгө болбойт.


Бөлүшүү:

Пикирлер текшерилгенден кийин жарыяланат.Пикириңиз жактыруу процессине жөнөтүлүп, ылайыктуу деп табылганда көрүнөт.

Пикир калтырыңыз

E-mail дарегиңиз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген

Бул сайтта кукилерге уруксат берүү тажрыйбаңызды жакшыртат. Куки саясаты