Bu tədqiqat, ergenlerin təhsil təcrübələri haqqında geribildirim verirken böyük nəzarəti, qiymətləndirilmə hissi və institusional gözləntilərden nasıl təsirlenebileceğini incelemiştir. Meksika’daki ECO Learning House adlı alternativ təhsil mərkəzinde mevcut geribildirim tətbiqsı gözlemlenmiş; ardından ənənəvi sorğui vizual tapşırıqlar və seçimlerden oluşan oyunlaşdırılmış bir deneyime dönüştüren iki boyutlu ECO Minecraft prototipi hazırlanmışdır. Prototip 12–15 yaşlarındaki 15 şagirdyle təxminən 15 dakikalık oturumlarda denenmiş, ana qiymətləndirmə 12 neyrotipik iştirakçının müşahidə, video kaydı və sahə notlarına əsaslandırılmışdır. Öğrencilerin oyun akışını genel kimi anlayabildiği, təsirnliğe ilgi gösterdiği və sürekli böyük yönlendirmesine daha az ihtiyaç duyduğu bildirilmişdir. lakin nəzarət qrupu, kəmiyyət müqayisə və təsdiqlənmiş ölçmə alətləri bulunmadığından oyunlaştırmanın geribildirimlerin doğruluğunu və səmimiliyini artırdığı sonucuna varılamaz.

Araştırmanın əsas tezisi, şagird geribildiriminin yalnız sorulardan oluşan bir sorğu kimi görülmemesi gerektiğidir. Öğrencinin kimin yanında cavab verdiği, təsirnliğin sınav gibi algılanıp algılanmadığı, arayüzün kendi kendine anlaşılır olup olmadığı, gizliliğin nasıl korunduğu və yanıtların okul tarafından nasıl kullanılacağı eyni geribildirim sisteminin parçalarıdır.

İlk tətbiqda şagirdlərin hızlı və çoğunlukla olumlu cavablar verdiği, bazı şagirdlərin böyüklerden onay işareti aradığı və ilerlemek üçün sürekli açıklamaya ihtiyaç duyduğu gözlemlenmiştir. Tədqiqatçılar bu davranışları birbaşa memnuniyet kanıtı kimi değil, institusional baskı və sosial bəyənilmə olasılığıyla birlikte değerlendirmiştir. ECO Minecraft prototipi ise soruları sınıflar, müəllim desteği, aidiyet, fiziksel çevre və genel təcrübə temalarına ayrılmış oyun görevlerinin içine yerleştirmiştir.

Türkiyə baxımından tədqiqat, şagird memnuniyeti və okul iklimi araştırmalarında yalnız sorğu maddelerinin değil, tətbiq ortamının da ölçmə sonucunu değiştirebileceğini hatırlatmaktadır. Bununla birlikte Meksika’daki tək bir kurumdan elde edilen gözlemler Türkiye’de birbaşa geçerli qəbul edilemez. Türkçe dil uyarlaması, kültürel validlik, fərqli okul türleri, nöroçeşitlilik, erişilebilirlik, şagird məxfiliki və daha böyük karşılaştırmalı örneklemler ayrıca araştırılmalıdır.

Araşdırmanın əsas sualı nədir?

araşdırma şu soruya odaklanmaktadır: Çocuk və ergen mərkəzli təsirleşim tasarımı, şagirdlərin təhsil kurumlarına geribildirim verirken daha fazla müstəqillik və iştirak göstermesine nasıl yardımcı ola bilər?

Bu sual yalnız sorğuin vizual kimi daha çekici hâle getirilmesiyle ilgili değildir. Tədqiqatçılar, şagirdnin geribildirim verme deneyimini baştan sona bir hizmet sistemi kimi ələ almıştır. Bu sistem; yönergeleri, ekranları, müəllim və kolaylaştırıcıların rolünü, şagirdnin məxfilik algısını, məlumat emalı süreçlerini və sonuçların okul kararlarına dönüşmesini kapsamaktadır.

Ənənəvi şagird sorğularında hansı problem müşahidə edilmişdir?

ECO Learning House’taki ilk tətbiqda kullanılan araç vizual açıdan basit olmasına rağmen şagirdlərin bağımsız biçimde ilerlemesini sağlayamamıştır. Etkinlik sırasında böyüklerin açıklama yapması, yönlendirmesi və şagirdləri gözlemlemesi gerekmiştir.

Tədqiqatçılar ilk süreçte şu davranışları kaydetmiştir:

• Öğrenciler uzun süre düşünmeden hızlı cavablar vermiştir.
• Bazı şagirdlər cavab öncesinde və ya sonrasında böyükin onayını aramıştır.
• Etkinliğin ilerleyebilmesi üçün sürekli böyük açıklaması gerekmiştir.
• Cevapların çoğu olumlu və birbirine benzer görünmüştür.
• açıq uclu yanıtlarda duygusal ayrıntı və eleştiri məhdud kalmıştır.
• Okul ortamı və böyük nəzarəti təsirnliğin bir qiymətləndirmə gibi algılanmasına yol açmış ola bilər.

Bu gözlemler, şagirdlərin gerçekten memnun olmadığını sübut etmirdır. Benzer biçimde çoğunlukla olumlu cavablar da tam memnuniyeti sübut etmirdır. Tədqiqatçıların yorumu, yanıt örüntüsünün şagird deneyimi kadar tətbiq bağlamından da təsirlenmiş olabileceğidir.

Sosial bəyənilmə qərəzi nədir?

Sosial beğenirlik yanlılığı (social desirability bias), iştirakçının real düşüncesi yerine qəbul edilebilir, güvenli və ya kendisinden beklendiğini düşündüğü cevabı verme eğilimidir. Bir şagird, müəlliminin və ya okul yönetiminin yanıtını görebileceğini düşünürse eleştirel bir görüşü ifade etmekten kaçınabilir.

Tədqiqatda sosial bəyənilmə birbaşa bir psikometrik ölçekle ölçülməmişdir. Hızlı cavab verme, böyük onayı arama, düşük yanıt çeşitliliği və çoğunlukla olumlu değerlendirmeler bu olasılığı düşündüren gözlemsel işaretler kimi yorumlanmıştır. Bu nedenle “şagirdlərin cevapları dürüst değildi” biçiminde kesin bir nəticə kurulamaz.

Xidmət dizaynı yaklaşımı neyi değiştirmektedir?

Tədqiqatnın hizmet planı, geribildirim sürecini şagirdnin gördüğü ön yüz ilə kurumun yürüttüğü arka plan işlemlerine ayırmaktadır.

Bu yaklaşım, iyi bir şagird sorğuinin yalnız doğru soruları içermesinin yeterli olmadığını ileri sürmektedir. eyni suallar, müəllimin şagirdnin başında beklediği bir ortamda fərqli; gizliliği açıklanmış və şagirdnin kendi hızında ilerlediği bir ortamda fərqli cavablar üretebilir.

ECO Minecraft əslində nasıl bir prototiptir?

ECO Minecraft, tam işlevli üç boyutlu bir video oyunu değildir. Minecraft benzeri piksel sanatını, vizual anlatımı və oyun metaforlarını kullanan iki boyutlu bir Genially prototipidir. Tədqiqatçılar bu tercihle üç boyutlu oyun geliştirme maliyetine girmeden tanıdık bir oyun atmosferi oluşturmayı amaçlamıştır.

Prototip, şagirdye klasik bir sual listesi göstermek yerine okul deneyimi içinde geçen bir macera sunmaktadır. Öğrenci harita üzerinde yollar seçmekte, görevleri tamamlamakta və müəyyən durumlarda basit seçenekler arasında karar vermektedir. hər seçim daha sonra okul deneyiminin bir boyutuyla ilişkilendirilmektedir.

Prototip ekranlarında şu bileşenler görülmektedir:

• Etkinliği oyun macerası kimi tanıtan başlangıç ekranı
• Öğrencinin okul deneyimi haqqında sorularla karşılaşacağını açıklayan giriş bölümü
• fərqli yollar və tapşırıqlar arasında seçim sunan keşif haritası
• sinif, müəllim, aidiyet və okul alanlarıyla ilgili açılır suallar
• Not və ya başarı puanı vermeyen ilerleme mesajları
• resurs toplama və araç seçimi gibi oyun metaforları
• Genel okul deneyimini değerlendiren kapanış sualı

Beş oyun seviyesi hansı təhsil alanlarını değerlendirmektedir?

Bu seviyeler ölçme-qiymətləndirmə açısından henüz doğrulanmış ölçekler değildir. araşdırma, soruların geçerli faktör yapısına sahip olduğunu, eyni kavramı tutarlı biçimde ölçtüğünü və ya şagirdnin oyun içindeki seçiminin real deneyimini doğru temsil ettiğini göstermemiştir.

Yanıtlar nasıl yorumlanmak üzere tasarlanmıştır?

Prototip, şagird seçimlerini üç genel təcrübə sınıfına ayırmaktadır:

Bu sınıflandırma bir tarama və raporlama önerisidir; klinik, psikolojik və ya pedagojik tanı sistemi değildir. tək bir oyun seçimi, şagirdnin sorun yaşadığını kesin kimi gösteremez. Yanıtlar bağlam, tekrar eden örüntüler və gerektiğinde şagirdyle güvenli iletişim içinde değerlendirilmelidir.

Prototip testinde ne gözlemlenmiştir?

test oturumları təxminən 15 dakika sürmüştür. Veriler birbaşa müşahidə, video kaydı və sahə notlarıyla toplanmıştır. Tədqiqatçılar özellikle oyun mantığının anlaşılması, kararların doğal görünmesi, iştirak, təsirleşim tutarlılığı və seçeneklerin açıklığı üzerinde durmuştur.

Ana analizde şu gözlemler bildirilmişdir:

• Nörotipik iştirakçılar oyunlaşdırılmış biçime genel kimi olumlu yaklaşmıştır.
• Minecraft benzeri vizual dil iştirakçılara tanıdık gelmiştir.
• Öğrenciler genel yönergeleri anlayarak təsirnlikte ilerleyebilmiştir.
• İlk tətbiqyla karşılaştırıldığında sürekli böyük açıklamasına duyulan ihtiyaç azalmıştır.
• Etkinlik ənənəvi bir sorğuten daha oyun benzeri və erişilebilir algılanmıştır.
• Bazı suallar fazla genel və ya belirsiz bulunmuştur.
• Bazı şagirdlər təsirnliğin tam kimi ne zaman bittiğini anlayamamıştır.
• Avatar, takma ad və fərqli yollar gibi kişiselleştirme seçeneklerine ihtiyaç olduğu görülmüştür.

Bu sonuçların kaç şagirdde görüldüğü, gözlemciler arasında görüş birliği bulunup bulunmadığı və davranışların hansı kodlama kurallarıyla sınıflandırıldığı raporlanmamıştır. “Yüksek iştirak” və “güçlü anlama” ifadeleri rəqəmsal bir ölçeğe dayanmamaktadır.

Oyunlaşdırma neden yalnız vizual süs değildir?

Tədqiqatçılar oyunlaştırmayı sorğue renkli grafikler eklemek kimi görmemektedir. tapşırıqlar, seviyeler, yol seçimi və keşif yapısı şagirdnin geribildirim sürecindeki rolünü değiştirmeyi amaçlamaktadır. Öğrenci, böyükin sorduğu sorulara sırayla cavab vermek yerine kendi ilerleme yolunda seçimlər yapmaktadır.

Bununla birlikte oyun mekanikleri yeni yanlılıklar da oluşturabilir. Öğrenci real düşüncesini ifade etmek yerine oyunda ilerlemek, olumlu mesaj almak və ya “doğru” yolu seçmek isteyebilir. Rekabet, ödül, puan və başarı göstergeleri kullanıldığında bu risk daha da artabilir. Tədqiqat bu yeni yanlılıkları deneysel kimi ölçmemiştir.

Tədqiqatnın söylediği şey nedir?

• Öğrenci geribildirimi, soruların yanında ortam və böyük ilişkilerinden de təsirlenebilen bir təsirleşim deneyimidir.
• Yetişkinin sürekli yönlendirmesine ihtiyaç duyan bir araç, şagirdnin özerkliğini sınırlayabilir.
• vizual və oyun benzeri bir prototip, araşdırılan kiçik grupta anlaşılabilir və ilgi çekici bulunmuştur.
• Kendi kendine ilerleyen tasarım, sürekli böyük açıklamasına duyulan ihtiyacı azaltma potansiyeli göstermiştir.
• Geri bildirim sisteminin kapanışı, məxfilik açıklaması və sonuçların nasıl kullanılacağı da tasarımın bir parçasıdır.

Tədqiqatnın kanıtlamadığı şey nedir?

• Oyunlaştırılmış sistemin şagirdlərden daha dürüst cavablar aldığını sübut etmirdır.
• Yanıtların ölçmə geçerliğini və ya güvenilirliğini artırdığını göstermemektedir.
• Öğrenci memnuniyeti, aidiyet və ya ruhsal durum üçün doğrulanmış bir ölçmə aracı sunmamaktadır.
• ənənəvi sorğule oyunlaşdırılmış sistem arasında kontrollü bir müqayisə yapmamaktadır.
• Gözlenen farkın oyunlaştırmadan mı, yeni arayüzden mi, yenilik təsirsinden mi yoksa uygulayıcı davranışından mı kaynaklandığını ayıramamaktadır.
• Nöroçeşitli şagirdlər üçün erişilebilirlik və təsirlilik göstermemektedir.
• Uzun dönem kullanımda ilginin devam edip etmeyeceğini ölçmemektedir.
• fərqli ölkələrdə və okul sistemlerinde eyni sonuçların elde edileceğini göstermemektedir.

Türkiyədə necə uyğunlaşdırıla bilər?

Tədqiqatnın Türkiye’ye aktarılabilecek temel dersi, okul sorğulerinin yalnız sual listesinden ibaret görülmemesidir. Öğrencinin kimlerin yanında cavab verdiği, yanıtlarının müəllim tarafından görülüp görülmeyeceğini nasıl algıladığı və olumsuz görüş belirtmenin sonuçlarından çekinip çekinmediği məlumat kalitesini təsirleyebilir.

Türkiye’de benzer bir sistem geliştirilecekse birbaşa ECO Minecraft’ın kopyalanması yerine şu aşamalar izlenebilir:

1. Önce mevcut şagird geribildirim tətbiqları gözlemlenmeli və böyük yönlendirmesinin nerede ortaya çıktığı belirlenmelidir.
2. Öğrencilere sorğuin notlandırma və ya disiplin süreci olmadığı açıq biçimde anlatılmalıdır.
3. Arayüz, şagirdnin mümkün olduğunca kendi başına ilerleyebileceği şekilde tasarlanmalıdır.
4. suallar soyut ifadeler yerine sinif yaşamındaki somut durumlarla ilişkilendirilmelidir.
5. oyun dili yaş, okul növü və şagirdlərin kültürel deneyimine göre uyarlanmalıdır.
6. Nörotipik və nöroçeşitli şagirdlər tasarım və test süreçlerine temsil edici biçimde katılmalıdır.
7. İsimsiz və ya korumalı tanımlayıcılar kullanılırken şagird məxfiliki korunmalıdır.
8. oyun seçimlerinin gerçekten hansı təhsil boyutunu ölçtüğü bağımsız validlik və etibarlılıq tədqiqatlarıyla sınanmalıdır.
9. ənənəvi sorğu, oyunlaşdırılmış sorğu və böyük aracılığı düzeyleri kontrollü kimi karşılaştırılmalıdır.
10. Öğrencilere verdikleri geribildirimin hansı somut iyileştirmelere dönüştüğü açıklanmalıdır.

Bu öneriler tədqiqatnın Türkiye’de doğrulanmış sonuçları değildir. Araştırmanın tasarım yaklaşımından çıkarılan və Türkiye’de ayrıca test edilmesi gereken uyarlama adımlarıdır.

Tədqiqatın güclü tərəfləri nelerdir?

• yalnız yeni bir sorğu önermek yerine mevcut süreci gözlemleyerek başlamıştır.
• Öğrenci, arayüz, böyük aracılığı və institusional məlumat kullanımını birlikte ələ almıştır.
• Somut və incelenebilir bir iki boyutlu prototip hazırlanmışdır.
• Prototip real ergen iştirakçılarla denenmiştir.
• Ebeveyn onamı, şagird rızası, gönüllülük və anonimleştirme açıklanmıştır.
• Geri bildirimlerin doğruluğunun birbaşa ölçülmediği nəticə bölümünde qəbul edilmiştir.
• Soruların belirsizliği və kapanış ekranının yetersizliği gibi olumsuz bulgular gizlenmemiştir.

Tədqiqatnın temel sınırlılıkları nelerdir?

• Ana qiymətləndirmə yalnız 12 neyrotipik şagirdye dayanmaktadır.
• Üç nöroçeşitli iştirakçı ana məlumat setinden çıkarılmış, ayrı analiz sonuçları ayrıntılı biçimde sunulmamıştır.
• tək bir alternativ təhsil mərkəzinde kolayda nümunə kullanılmıştır.
• nəzarət və ya müqayisə qrupu mövcud deyil.
• İlk sorğu və prototip eyni ölçütlerle kəmiyyət kimi karşılaştırılmamıştır.
• iştirak, anlama və böyük bağımlılığı üçün rəqəmsal nəticə verilmemiştir.
• statistik test, güven aralığı və ya təsir büyüklüğü raporlanmamıştır.
• müşahidə kodlama yöntemi və gözlemciler arası etibarlılıq açıklanmamıştır.
• Yanıt doğruluğu, sosial bəyənilmə və ya otantiklik birbaşa ölçülməmişdir.
• Yenilik təsirsi ilə kalıcı kullanım təsirsi birbirinden ayrılamamıştır.
• Uzunlamasına tətbiq və real institusional karar sonuçları mövcud deyil.
• Kaynakçada önemli bibliyografik uyumsuzluklar mövcuddur.

Tədqiqatın metodu və nəticələri

araşdırma tasarımının texniki özeti

Yeniden tasarımda kullanılan beş yaklaşım

Gözlemsel bulgular və sübut düzeyi

Tədqiqatda formül, kəmiyyət performans ölçütü, p değeri, güven aralığı, standart sapma və ya təsir büyüklüğü raporlanmamıştır. Nəticələr, keşifsel keyfiyyət gözlemler kimi değerlendirilmelidir.

Tədqiqatçıların önerdiği sekiz tasarım ilkesi

1. Geri bildirimi yalnız bir form değil, baştan sona hizmet kimi tasarlamak
2. institusional və değerlendirmeye ilişkin baskı işaretlerini azaltmak
3. Ergenlerin bağımsız ilerleme və karar verme olanağını korumak
4. Yaşa uygun və tanıdık təsirleşim dili kullanmak
5. Doğru, yanlış, not və performans gibi açıq qiymətləndirmə işaretlerinden kaçınmak
6. tək cevapları kesin nəticə kimi değil, örüntülerin parçaları kimi değerlendirmek
7. Toplanan geribildirimi institusional iyileştirme kararlarına dönüştürmek
8. Etkinliğin kapanışını, teşekkür mesajını və yanıtların nasıl kullanılacağını açıkça tasarlamak

Bu ilkeler doğrulanmış evrensel standartlar değildir. tək bir vaka tədqiqatsının gözlemlerinden türetilmiş tasarım önerileridir və fərqli təhsil ortamlarında kontrollü kimi sınanmaları lazımdır.

Mənbə və metod qeydi

Tədqiqatın tam orijinal adı: Designing Gamified Feedback Systems for Adolescents: A Service Design Case Study in Alternative Education

Müəlliflər və sıraları: Ximena Resendiz Sánchez; Alberto Rossa-Sierra; Ana Sofía Medina Álvarez

Eş birinci müəllif: Eş katkı və ya eş birinci yazarlık bilgisi belirtilmemiştir.

Məsul müəllif: Alberto Rossa-Sierra

institusional bağlantılar:

1. Ximena Resendiz Sánchez — Doctoral Program in Innovation and Sustainability in Business, Centro Universitario de Ciencias Económico Administrativas, Universidad de Guadalajara, Jalisco, Meksika
2. Alberto Rossa-Sierra — Faculty of Engineering, Universidad Panamericana, Jalisco, Meksika
3. Ana Sofía Medina Álvarez — Engineering in Business and Digital Services, Instituto Tecnológico y de Estudios Superiores de Occidente, Jalisco, Meksika

DOI:10.2139/ssrn.7006276

Nəşr platforması: SSRN

Resmî resurs:SSRN tədqiqat sayfası

Yayın tarihi: SSRN kaydına göre 27 Haziran 2026

Dergi: Hakemli bir dergi yayını doğrulanmamıştır.

Özgün yayınevi: Hakemli bir yayınevi bilgisi mövcud deyil; tədqiqat SSRN’de preprint kimi paylaşılmıştır.

Mənbə növü: Keşifsel, tasarım temelli təhsil və çocuk-bilgisayar təsirleşimi vaka tədqiqatsı; preprint

Rəyçilik vəziyyəti: Bu tədqiqat bir preprinttir və hakem değerlendirmesinden geçmemiştir.

süni intellekt kullanım açıklaması: müəlliflər üretken süni intellekt araçlarını İngilizce dil düzenlemesi, dilbilgisi, ifade açıklığı və araşdırma malzemelerinin düzenlenmesi ilə sentezlenmesine destek amacıyla kullandıklarını belirtmiştir. Tədqiqat tasarımı, məlumat toplama, analiz, yorum və sonuçların sorumluluğunun yazarlarda olduğu açıklanmıştır.

Etik açıklama: institusional izin, ebeveyn və ya yasal temsilci onamı, şagirdlərin iştirak rızası, gönüllülük və anonimleştirme bildirilmektedir. video kayıtlarına erişimin araşdırma ekibiyle sınırlandırıldığı qeyd edilmişdir. Bağımsız bir etik kurulun adı və ya karar numarası metinde yer almamaktadır.

Kaynakça doğruluğu uyarısı: Metindeki hizmet tasarımı tartışmasında kullanılan Sangiorgi atfı ilə kaynakçadaki eser birbiriyle eşleşmemektedir. Kaynakçada bilgisayar bilimleri alanındaki Introduction to Bisimulation and Coinduction kitabı gösterilirken metindeki sav, Daniela Sangiorgi’nin dönüştürücü hizmet tasarımına ilişkin tədqiqatsına karşılık gelmektedir. Ayrıca metinde adı geçen bazı araştırmacıların kaynakça karşılığı görünmemekte və bazı metin içi yıllarla kaynakça yılları arasında tutarsızlıklar mövcuddur. Bu nedenle tədqiqatnın kaynakçası akademik yayımdan önce ayrıntılı biçimde düzeltilmelidir.

Bu Türkçe qiymətləndirmə yüklenen tədqiqatnın metni, tabloları, hizmet planı və prototip görselleri incelenerek hazırlanmıştır. Bilimsel bulgulara dış kaynaklardan yeni nəticə eklenmemiştir. Dış doğrulama yalnız DOI, SSRN kaydı, yayın tarihi və belirlenen bibliyografik uyumsuzluğun kontrolü üçün kullanılmıştır.

Tədqiqatnın ana sınırlılığı, oyunlaşdırılmış geribildirimin doğruluğunu və ya otantikliğini birbaşa ölçmemesidir. kiçik və tək mərkəzli nümunə, nəzarət qrupunun bulunmaması, nöroçeşitli iştirakçıların ana analizden çıkarılması, kəmiyyət ölçütlerin yokluğu və müşahidə analizinin ayrıntılı biçimde açıklanmaması sonuçların genellenmesini ciddi biçimde sınırlandırmaktadır.

Bu tədqiqat, oyunlaşdırılmış şagird geribildirim sistemlerinin kesin kimi daha doğru məlumat ürettiğini göstermemektedir. Tədqiqatnın değeri, şagird geribildiriminin yalnız sual metninden değil; böyük aracılığı, institusional baskı, məxfilik, arayüz və verinin nasıl kullanılacağı gibi bütün süreçten təsirlenebileceğini somut bir prototip üzerinden göstermesidir.