Bu prospektiv, açıq etiketli və randomizə olunmamış pilot tədqiqat ağır böyük depressiv pozuntu diaqnozu qoyulmuş dərman-naiv yeniyetmələrdə altı həftəlik fluoksetin əsaslı farmakoterapiya zamanı depressiv əlamətlərin və bədən kompozisiyasının necə dəyişdiyini araşdırır. Fluoksetin əsaslı farmakoterapiya bu tədqiqatda bütün iştirakçılara 20 mg/gün fluoksetin verilməsini və klinik ehtiyac olan bəzi xəstələrdə buna 100 mg/gün aşağı doza kvetiapin əlavə edilməsini əhatə edən müalicə yanaşmasıdır. Yekun nümunə 23 yeniyetmədən ibarət olmuşdur; 16 xəstə yalnız fluoksetin, 7 xəstə isə fluoksetin + aşağı doza kvetiapin istifadə etmişdir. Depressiyanın ağırlığı MADRS və CDI şkalaları ilə, bədən kompozisiyası isə çoxtezlikli bioelektrik impedans analizi və həm klassik, həm də yeni antropometrik indekslərlə qiymətləndirilmişdir.

Altı həftənin sonunda depressiv simptomların ağırlığı nəzərəçarpacaq dərəcədə azalmışdır. MADRS ümumi balı 31,3 ± 5,0-dan 20,8 ± 5,4-ə, CDI ümumi balı 26,0 ± 5,5-dən 17,1 ± 3,6-ya enmişdir; hər iki ölçümdə zaman effekti p < 0,001 səviyyəsində əhəmiyyətlidir. Bunun əksinə, çəki, BMI, bel çevrəsi, bədən yağ faizi, visseral yağ sahəsi, WHtR, BAI, ABSI, BRI və AVI daxil olmaqla araşdırılan antropometrik parametrlərdə altı həftəlik dövrdə statistik baxımdan əhəmiyyətli dəyişiklik görülməmişdir.

Fluoksetin monoterapiyası ilə fluoksetin + 100 mg/gün kvetiapin qrupunun eksplorativ müqayisəsində depressiya balları və ya antropometrik nəticələr baxımından bir qrupun digərindən əhəmiyyətli dərəcədə üstün olduğu göstərilməmişdir. Lakin bu nəticə kvetiapinin “təsirsiz” olduğu kimi şərh edilə bilməz; çünki tədqiqat randomizə olunmamışdır, cəmi 23 nəfərlə tamamlanmışdır, kombinasiya qrupunda yalnız 7 nəfər olmuşdur və kvetiapin klinik olaraq daha kəskin simptomları olan xəstələrə verilmişdir. Eyni şəkildə, altı həftədə antropometrik dəyişiklik görülməməsi uzunmüddətli kardiometabolik təhlükəsizliyi sübut etmir.

Bu Tədqiqat Nəyi Araşdırdı?

Tədqiqat ağır böyük depressiv pozuntusu olan dərman-naiv yeniyetmələrdə altı həftəlik fluoksetin əsaslı müalicə zamanı iki əsas sahəni birlikdə qiymətləndirdi: depressiv simptomların ağırlığındakı dəyişiklik və bədən kompozisiyasındakı erkən dəyişikliklər. Tədqiqatçılar xüsusilə fluoksetin monoterapiyası ilə klinik ehtiyac səbəbindən aşağı doza kvetiapin əlavə edilən müalicə yanaşmasını eksplorativ şəkildə müqayisə etdilər.

Tədqiqat probleminin iki tərəfi vardır. Birincisi, fluoksetin yeniyetmə böyük depressiyasında geniş istifadə olunan SSRI olsa da, müalicənin ilk həftələrində klinik yaxşılaşma və mümkün bədən kompozisiyası dəyişikliklərinin eyni nümunədə ətraflı şəkildə birlikdə araşdırıldığı məlumatların məhdud olmasıdır. İkincisi, aşağı doza kvetiapinin ağır depressiyalı yeniyetmələrdə kəskin ajitasiya, yuxusuzluq və anksiyete kimi erkən dövr problemləri üçün klinik praktikada istifadə olunmasına baxmayaraq, bu istifadənin qısamüddətli simptom və bədən kompozisiyası nəticələrinə dair müqayisəli məlumatların az olmasıdır.

Niyə yalnız çəki və BMI kifayət hesab edilmədi?

Çəki və bədən kütlə indeksi ümumi bədən ölçüsü haqqında məlumat verir, lakin yağın bədəndə harada toplandığını birbaşa göstərmir. Xüsusilə bel çevrəsinə və bədən formasına əsaslanan bəzi antropometrik indekslər mərkəzi və visseral piylənməni daha həssas şəkildə aşkar etməyi hədəfləyir. Buna görə tədqiqatda yalnız BMI deyil, BAI, ABSI, BRI və AVI kimi əlavə ölçülərin də istifadə edilməsi əhəmiyyətlidir.

Bioelektrik İmpedans Analizi Bu Tədqiqatda Nə Üçün İstifadə Edildi?

Bioelektrik impedans analizi bədəndən aşağı səviyyəli elektrik cərəyanı keçirərək toxuma tərkibinin elektrik xüsusiyyətləri əsasında ümumi su, yağ, əzələ və bənzər bədən kompozisiyası komponentlərini təxmin edən qeyri-invaziv ölçmə üsuludur. Bu tədqiqatda InBody 120 sistemi ilə aparılan çoxseqmentli və çoxtezlikli ölçmə standart antropometrik ölçmələrlə yanaşı, mərkəzi və visseral piylənməni təmsil edən törəmə indekslərin hesablanmasına əsas yaratmışdır.

Ölçmələr sakit və temperaturu nəzarətdə saxlanılan laboratoriya şəraitində, yüngül səhər yeməyindən sonra 09:00–11:30 arasında aparılmışdır. İstifadə olunan InBody 120 cihazı 20 və 100 kHz tezliklərində, baş barmaqlar, barmaqlar, dabanlar və ayaq barmaqları ilə təmas edən səkkiz elektrod vasitəsilə ölçmə aparmışdır. İştirakçılar ölçmə boyunca ayaq üstə dayanmışdır.

Hansı birbaşa ölçmələr aparıldı?

• Çəki
• Boy
• Bel çevrəsi
• Bud çevrəsi
• Ümumi bədən suyu
• Protein və mineral tərkibi
• Ümumi yağ kütləsi
• Əzələ kütləsi
• Bədən kütlə indeksi
• Bədən yağ faizi
• Visseral yağ sahəsi
• Bel-boy nisbəti

Body Adiposity Index (BAI)

Mənbə tədqiqatında BAI, bud çevrəsi və boya əsasən aşağıdakı kimi hesablanmışdır:

\[ BAI = \frac{HC}{height^{1.5}} - 18 \]

Burada HC bud çevrəsini santimetrlə, height isə boyu metrlə ifadə edir. BAI, birbaşa ölçülən bədən yağ faizi əvəzinə antropometrik ölçülərdən yağlanmanı təxmin etməyi hədəfləyən indeksdir.

A Body Shape Index (ABSI)

ABSI formulu mənbədə aşağıdakı kimi verilmişdir:

\[ ABSI = \frac{WC}{BMI^{2/3} \times height^{1/2}} \]

WC bel çevrəsi, BMI bədən kütlə indeksi və height boydur. ABSI şəxsin boyu və çəkisi nəzərə alındıqda gözləniləndən daha geniş belinin olub-olmadığını ifadə etməyə çalışır.

Body Roundness Index (BRI)

Mənbə tədqiqatındakı BRI tənliyi belədir:

\[ BRI = 364.2 - 365.5 \times \sqrt{1-\left(\frac{WC}{\pi \times height}\right)^2} \]

BRI bel həndəsəsi ilə boy arasındakı əlaqə əsasında bədənin yumruluq dərəcəsini və dolayı olaraq ümumi/visseral yağlanmanı təmsil etmək üçün hazırlanmış indeksdir.

Abdominal Volume Index (AVI)

AVI üçün mənbədə istifadə olunan formul:

\[ AVI = \frac{2 \times WC^2 + 0.7 \times (WC-HC)^2}{1000} \]

Burada WC bel çevrəsi, HC bud çevrəsidir. AVI qarın həcmini və beləliklə abdominal/visseral yağlanma nümunəsini antropometrik olaraq təmsil etməyi hədəfləyir.

Aşağı Doza Kvetiapin Bu Tədqiqatda Niyə Əlavə Edildi?

Aşağı doza kvetiapin bu tədqiqatda klassik antidepressant augmentasiya mexanizmini hədəfləyən əsas müalicə kimi deyil, bəzi ağır depressiyalı yeniyetmələrdə kəskin ajitasiya, ciddi yuxusuzluq, anksiyete və erkən SSRI aktivləşməsi kimi simptomların idarə olunmasına kömək etmək məqsədilə əlavə edilmişdir. İstifadə olunan doza 100 mg/gündür; mənbə bunun 150–300 mg/gün səviyyəsindəki klassik antidepressant augmentasiya dozalarından fərqli olduğunu xüsusi qeyd edir.

Bu fərq tədqiqatın şərhində çox vacibdir. Kombinasiya qrupuna kvetiapin təsadüfi verilməmişdir; klinik baxımdan daha kəskin risk xüsusiyyətləri olan xəstələr bu müalicəni almışdır. Buna görə qruplar başlanğıcda eyni klinik xüsusiyyətlərə malik randomizə olunmuş qruplar deyildir.

Müalicə mühiti niyə vacib idi?

Bütün iştirakçılar stasionar müalicə aldığı üçün pəhriz və fiziki aktivlik böyük ölçüdə standartlaşdırılmışdır. Xəstələr eyni xəstəxana qida planına və oxşar gündəlik aktivlik/istirahət rejiminə əməl etmişdir. Bədən kompozisiyası baxımından bu vəziyyət fərqli kalori qəbulu və ya fiziki aktivlik səviyyələrinin yarada biləcəyi qarışdırıcı təsiri azaldan mühüm metodoloji üstünlükdür.

Altı Həftədə Depressiv Əlamətlər Necə Dəyişdi?

Altı həftəlik fluoksetin əsaslı müalicə zamanı həm klinisist tərəfindən qiymətləndirilən MADRS, həm də yeniyetmənin öz bildirişinə əsaslanan CDI ümumi balı əhəmiyyətli dərəcədə azalmışdır. MADRS 31,3 ± 5,0-dan 20,8 ± 5,4-ə, CDI isə 26,0 ± 5,5-dən 17,1 ± 3,6-ya enmiş; hər iki ölçümdə zaman effekti p < 0,001 olaraq müəyyən edilmişdir.

Mənbədə bildirilən parsial eta-kvadrat dəyərləri hər iki ölçümdə böyük zaman effektlərinə işarə edir. Lakin tədqiqat nəzarətsiz və randomizə olunmamış təbii klinik proses ehtiva etdiyinə görə bu zaman effektini yalnız dərmanın farmakoloji təsirinə aid etmək olmaz. Xəstələr eyni zamanda stasionar psixiatrik yardım, psixotəhsil, psixoloji ilkin yardım və terapevtik icma fəaliyyətləri almışdır.

MADRS və CDI niyə birlikdə istifadə edildi?

MADRS klinisist tərəfindən tətbiq olunan 10 maddəli depressiya şkalasıdır və xüsusilə müalicə ilə yaranan erkən simptom dəyişikliklərini aşkar etmək üçün hazırlanmışdır. CDI isə uşaq və yeniyetmənin öz təcrübəsini əks etdirən 27 maddəli özünəhesabat şkalasıdır. Birinin xarici müşahidəyə, digərinin xəstənin subyektiv təcrübəsinə əsaslanması müalicə prosesini iki fərqli perspektivdən qiymətləndirməyə imkan verir.

Cavab və remissiya nisbətləri nə idi?

CDI-da remissiya nisbətinin MADRS-dən daha yüksək olması subyektiv yaxşılaşmanın klinisist tərəfindən qiymətləndirilən tam yaxşılaşmadan daha erkən hiss oluna bilməsi ehtimalı ilə müzakirə edilmişdir. Bununla belə, nümunə kiçikdir və bu fərq təkbaşına ümumiləşdirilə bilən klinik nümunə kimi qəbul edilməməlidir.

Altı Həftədə Bədən Kompozisiyası Dəyişdimi?

Tədqiqatda araşdırılan ənənəvi və yeni antropometrik dəyişənlərin heç birində altı həftəlik müddət ərzində statistik baxımdan əhəmiyyətli zaman effekti müəyyən edilməmişdir. Çəki 60,5 ± 15,7 kg-dan 60,9 ± 15,7 kg-a, BMI 22,2 ± 4,9 kg/m²-dən 22,4 ± 4,9 kg/m²-yə dəyişmiş, lakin bu dəyişikliklər əhəmiyyətli hesab edilməmişdir.

Burada “əhəmiyyətli dəyişiklik görülmədi” ifadəsinin “dəyişiklik olmadığı sübut edildi” mənasına gəlmədiyini ayırmaq lazımdır. Nümunə yalnız 23 nəfərdən ibarət olduğu və izləmə müddəti altı həftə olduğu üçün kiçik və ya daha gec ortaya çıxan dəyişiklikləri aşkar etmək qabiliyyəti məhduddur.

Antropometrik Dəyişiklik Görülməməsi Kardiometabolik Təhlükəsizliyi Sübut Edirmi?

Xeyr. Altı həftədə çəki, BMI, visseral yağ və yeni antropometrik indekslərdə statistik dəyişiklik görülməməsi yalnız bu nümunə və bu qısa izləmə müddəti üçün keçərlidir; tədqiqat uzunmüddətli kardiometabolik təhlükəsizliyi sübut etmək üçün kifayət qədər nümunə ölçüsünə və ya izləmə müddətinə malik deyildir.

Müəlliflər qısamüddətli antropometrik stabilliyi müsbət erkən müşahidə kimi qiymətləndirsələr də, hərtərəfli kardiometabolik risk qiymətləndirilməsinin yalnız bədən kompozisiyası ilə məhdudlaşmamalı olduğunu xüsusi vurğulayırlar. Lipid profili, aclıq qlükozası, insulin müqaviməti və iltihabi markerlər bu pilot tədqiqatda ölçülməmişdir.

Başlanğıcda qruplar tam eyni deyildi

Kombinasiya qrupunda orta visseral yağ sahəsi başlanğıcda fluoksetin monoterapiyası qrupundan daha yüksək görünmüşdür: təxminən 116,0 cm²-yə qarşı 66,3 cm². Bu fərq statistik baxımdan əhəmiyyətli kimi təqdim edilməmişdir, lakin kiçik nümunədə başlanğıc fərqlərinin qrup müqayisələrini niyə ehtiyatla şərh etməyin lazım olduğunu göstərir.

Aşağı Doza Kvetiapin Əlavə Etmək Daha Yaxşı Nəticə Verdi?

Bu kiçik pilot nümunədə fluoksetin + 100 mg/gün kvetiapin qrupunun fluoksetin monoterapiyasından depressiya və ya antropometrik nəticələr baxımından statistik olaraq üstün olduğu göstərilməmişdir. Müalicənin əsas effekti və zaman × müalicə qarşılıqlı təsiri p > 0,05 səviyyəsində qalmışdır; lakin randomizə olunmamış qrup təyinatı və yalnız yeddi nəfərlik augmentasiya qrupu səbəbindən bu nəticə qəti müqayisəli effektivlik hökmü deyildir.

MADRS cavab nisbəti monoterapiyada %12,5, augmentasiya qrupunda %14,3; MADRS remissiyası müvafiq olaraq %6,3 və %0 olaraq bildirilmişdir. CDI cavab nisbəti %0 və %14,3; CDI remissiyası %18,8 və %14,3 olmuşdur. Bu nisbətlərin heç birində müalicə qrupu ilə nəticə kateqoriyası arasındakı əlaqə statistik əhəmiyyətə çatmamışdır.

MADRS cavabı üçün hesablanan Number Needed to Treat (NNT) dəyəri 56-dır; mənbə bunu bu eksplorativ nümunədə qruplar arasındakı klinik fərqin əhəmiyyətsiz olduğunu göstərən nəticə kimi şərh etmişdir. Lakin belə NNT dəyəri randomizə olunmuş və kifayət qədər güclü tədqiqat qədər etibarlı müqayisəli effektivlik göstəricisi deyildir.

Yuxu, daxili gərginlik və halsızlıq

100 mg/gün kvetiapin əlavə edilməsi MADRS-in yuxu, daxili gərginlik və ya halsızlıq maddələrində əhəmiyyətli əlavə yaxşılaşma göstərməmişdir. Tədqiqatın müzakirə bölməsi aşağı doza kvetiapinin antihistamin sedativ təsirinin yuxuya getməyi asanlaşdıra bilməsinə baxmayaraq, bunun altı həftəlik dövrdə subyektiv “yuxu pozuntusu” balında birbaşa azalmaya çevrilməyə biləcəyini müzakirə edir.

Müəlliflər həmçinin gündüz yuxululuğu, diqqətin azalması, məktəb performansına təsir, sosial çəkilmə və müalicəyə riayətin pozulması kimi aşağı doza kvetiapinlə əlaqəli mümkün funksional nəticələrin gələcəkdə ayrıca ölçülməli olduğunu bildirirlər.

Tədqiqatın dəstəklədiyi nəticələr

• Altı həftəlik fluoksetin əsaslı müalicə dövründə MADRS və CDI depressiya balları əhəmiyyətli şəkildə azalmışdır.
• Araşdırılan ənənəvi və yeni antropometrik indekslərdə altı həftədə statistik baxımdan əhəmiyyətli dəyişiklik görülməmişdir.
• Fluoksetin monoterapiyası ilə fluoksetin + aşağı doza kvetiapin arasında qiymətləndirilən depressiya və antropometrik nəticələrdə statistik üstünlük göstərilməmişdir.
• Bioelektrik impedans və yeni bel/forma əsaslı indekslər qısamüddətli bədən kompozisiyası izlənməsində tətbiq oluna bilən ölçmə alətləri kimi istifadə edilmişdir.
• Nəzarətli stasionar müalicə mühiti pəhriz və fiziki aktivlik mənşəli bəzi qarışdırıcı dəyişənləri azaltmışdır.

Tədqiqatın dəstəkləmədiyi nəticələr

• Aşağı doza kvetiapinin yeniyetmə depressiyasında təsirsiz olduğu nəticəsi çıxarıla bilməz.
• Fluoksetin + kvetiapin kombinasiyasının fluoksetin monoterapiyasına ekvivalent olduğu qəti şəkildə sübut edilməmişdir.
• Altı həftədə çəki və ya yağ paylanmasının dəyişməməsi uzunmüddətli kardiometabolik təhlükəsizliyi sübut etmir.
• Depressiya balındakı azalma yalnız dərman təsirinə aid edilə bilməz; bütün xəstələr standart stasionar psixiatrik yardım da almışdır.
• Nəticələr daha geniş yeniyetmə MDB populyasiyasına birbaşa ümumiləşdirilə bilməz.
• Tədqiqat biokimyəvi metabolik təhlükəsizlik göstəricilərini qiymətləndirməmişdir.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Nümunə Necə Formalaşdırıldı?

Tədqiqata başlanğıcda 46 yeniyetmə namizəd daxil edilmək üçün qiymətləndirilmişdir. Onlardan 11-i uyğunluq meyarlarına cavab vermədiyi üçün qeydiyyatdan əvvəl xaric edilmiş, 35 nəfər başlanğıcda uyğun hesab edilmişdir. İyirmi nəfər fluoksetin monoterapiyası, 15 nəfər fluoksetin + aşağı doza kvetiapin qrupunda qiymətləndirməyə alınmışdır. İzləmə zamanı dörd monoterapiya və səkkiz augmentasiya xəstəsi tədqiqatdan çıxmış, nəticə analizində 16 monoterapiya və 7 augmentasiya xəstəsi olmaqla cəmi 23 nəfər yer almışdır.

Mənbə tədqiqatın Şəkil 1-dəki xəstə axınından Verianla üçün yenidən qurulmuşdur.

İştirakçı xüsusiyyətləri

Daxil edilmə meyarları

İştirakçılar 12–18 yaş aralığında, dərman-naiv, DSM-5 meyarlarına görə ağır böyük depressiv pozuntu diaqnozu qoyulmuş və diaqnozları iki uşaq və yeniyetmə psixiatrı tərəfindən müstəqil şəkildə təsdiqlənmiş stasionar xəstələr idi. Psixotik xüsusiyyətli xəstəlik, manik epizod, müstəqil anksiyete pozuntusu, maddə sui-istifadəsi/asılılığı və müalicəni əks-göstərişli edən müəyyən somatik xəstəliklər xaricetmə meyarları arasında idi.

Statistik analiz

Məlumatlar jamovi 1.6.9 ilə analiz edilmişdir. Paylanma Shapiro–Wilk testi ilə qiymətləndirilmişdir. Başlanğıc ilə altıncı həftə arasındakı zaman effekti, müalicə qrupu effekti və zaman × müalicə qarşılıqlı təsiri repeated-measures ANOVA ilə analiz edilmiş, post hoc Bonferroni testi tətbiq olunmuşdur.

Faiz nəticələrində kontingensiya cədvəlləri və Kendall Tau-B istifadə edilmişdir. Effekt ölçüsü parsial eta-kvadrat ilə göstərilmişdir. Mənbədə təxminən 0,01 kiçik, 0,06 orta, 0,14 böyük effekt ölçüsü kimi şərh edilmişdir.

Çoxsaylı müqayisələrdə yanlış pozitiv riskini azaltmaq üçün Benjamini–Hochberg düzəlişi istifadə edilmiş və q = 0,10 olaraq müəyyən edilmişdir. Nəticənin əhəmiyyətli hesab olunması üçün eyni vaxtda p < 0,05, pBH < 0,05 və p < pBH şərtlərinin ödənilməsi tələb edilmişdir.

Tədqiqat başlamazdan əvvəl a priori nümunə ölçüsü hesablanmamışdır. Sonradan aparılan güc analizində kritik F dəyəri 4,32 və minimum güc 0,82 olaraq bildirilmişdir. Bununla belə, post hoc güc analizi kiçik və balanssız nümunənin yaratdığı əsas dizayn məhdudiyyətini aradan qaldırmır.

Bu Tədqiqatın Əsas Məhdudiyyətləri Nələrdir?

Tədqiqatın əsas məhdudiyyəti kiçik və balanssız nümunədir: yalnız 23 iştirakçı analizə daxil edilmiş və augmentasiya qrupunda yalnız 7 nəfər qalmışdır. Bundan əlavə, müalicə təyinatı randomizə olunmamışdır; aşağı doza kvetiapin klinik olaraq daha kəskin simptomları olan xəstələrə verilmişdir. Bu vəziyyət qruplar arasında birbaşa səbəb-nəticə əsaslı effektivlik müqayisəsinin aparılmasını məhdudlaşdırır.

Altı həftəlik izləmə qısamüddətli kəskin müalicə təsirlərini müşahidə etmək üçün mənalıdır, lakin çəki, yağ paylanması və metabolik risk kimi nəticələrin daha uzunmüddətli gedişini müəyyənləşdirmək üçün kifayət deyildir.

Tədqiqat lipid profilini, aclıq qlükozasını, insulin müqavimətini və ya iltihabi markerləri ölçməmişdir. Buna görə metabolik təhlükəsizliyin qiymətləndirilməsi yalnız antropometrik və bioimpedans ölçmələri ilə məhdudlaşır.

Həmçinin kvetiapinin sedasiya və anksiyoliz kimi təsirləri MADRS və CDI-nın bəzi maddələri ilə üst-üstə düşə bilər. Bu vəziyyət həqiqi antidepressant təsiri ilə daha yaxşı yuxu və ya daha aşağı anksiyete səbəbindən bal azalmasını tam ayırmağı çətinləşdirir.

Nəhayət, nümunədəki 23 nəfərin 20-sinin qız olması nəticələrin oğlan yeniyetmələrə ümumiləşdirilməsini daha da məhdudlaşdırır.

Gələcək tədqiqatlar necə olmalıdır?

Mənbə tədqiqat daha böyük və daha balanslı nümunələrdə randomizə olunmuş nəzarətli tədqiqatların aparılmasını, daha uzun izləmə müddətlərindən istifadə edilməsini və antropometrik ölçmələrə lipid profili, aclıq qlükozası, insulin müqaviməti və iltihabi göstəricilər kimi biokimyəvi metabolik nəticələrin əlavə edilməsini tövsiyə edir.

Yuxu, anksiyete, gündüz funksionallığı, məktəb performansı və müalicəyə riayət kimi sahələrin depressiya şkalalarından ayrıca alətlərlə qiymətləndirilməsi də aşağı doza kvetiapin istifadəsinin fayda–risk profilini daha dəqiq ayırmağa kömək edə bilər.

Mənbə və Metod Qeydi

Orijinal tədqiqat:Fluoxetine ± Low-Dose Quetiapine in Adolescent Major Depression: Comparing Six-Week Effects on Depressive Symptoms and Body Composition—Pilot Study

Müəlliflər: Tomas Kukucka; Zuzana Visnovcova; Nikola Ferencova; Veronika Kovacova; Andrea Macejova; Igor Ondrejka; Timea Furdekova; Ingrid Tonhajzerova.

Məsul müəllif: Igor Ondrejka.

Qurumlar: Clinic of Psychiatry, Jessenius Faculty of Medicine in Martin, Comenius University in Bratislava, University Hospital Martin; Biomedical Centre Martin; Department of Physiology, Jessenius Faculty of Medicine in Martin, Comenius University in Bratislava, Slovakiya.

Jurnal: Psychiatry International.

Nəşriyyat: MDPI.

Nəşr məlumatı: 2026, Cild 7, Məqalə 105.

Nəşr tarixi: 7 May 2026.

DOI: 10.3390/psychiatryint7030105

Tədqiqat növü: Prospektiv, açıq etiketli, klinisist yönləndirməli, randomizə olunmamış pilot klinik tədqiqat.

Tədqiqat yeri: Jessenius Faculty of Medicine / University Hospital Martin, Slovakiya.

Tədqiqat dövrü: Sentyabr 2023–Avqust 2025.

Nümunə: Yekun analizdə ağır MDB-li 23 dərman-naiv yeniyetmə; 16 fluoksetin monoterapiyası, 7 fluoksetin + aşağı doza kvetiapin.

Müalicə: Bütün iştirakçılarda fluoksetin 20 mg/gün; klinik ehtiyac olanlarda əlavə olaraq kvetiapin 100 mg/gün.

İzləmə: Altı həftə.

Depressiya ölçmələri: Montgomery–Åsberg Depression Rating Scale (MADRS) və Children’s Depression Inventory (CDI).

Bədən kompozisiyası: InBody 120 çoxseqmentli çoxtezlikli bioelektrik impedans analizi; LookinBody 120 v1.2.2.6 analiz proqramı.

Antropometrik indekslər: BMI, WHtR, BAI, ABSI, BRI və AVI; həmçinin çəki, bel/bud çevrəsi, yağ kütləsi, bədən yağ faizi, əzələ, ümumi bədən suyu və visseral yağ sahəsi.

Statistika: Shapiro–Wilk, repeated-measures ANOVA, Bonferroni post hoc, Kendall Tau-B, parsial eta-kvadrat, Benjamini–Hochberg düzəlişi.

Etika: Jessenius Faculty of Medicine Institutional Ethics Committee, EK 47/2023, 18 Oktyabr 2023; qanuni qəyyumlardan yazılı məlumatlandırılmış razılıq alınmışdır.

Lisenziya: Creative Commons Attribution (CC BY).

Maliyyələşdirmə: VEGA 1/0048/24 və Comenius University Grant UK/1258/2026.

Məlumatların əlçatanlığı: Məlumatlar etik və məxfilik səbəblərinə görə ictimaiyyət üçün açıq deyildir; məsul müəllifdən tələb edilə bilər.

Maraqlar toqquşması: Müəlliflər maraqlar toqquşması bildirməmişdir.

Əsas metodoloji məhdudiyyət: Kiçik, balanssız, randomizə olunmamış nümunə; altı həftəlik qısa izləmə; yalnız yeddi nəfərlik augmentasiya qrupu; biokimyəvi metabolik markerlərin olmaması və müalicə qrupu təyinatının klinik ehtiyaca görə aparılması.

Elmi şərh sərhədi: Bu pilot tədqiqat fluoksetin + aşağı doza kvetiapinin fluoksetindən daha yaxşı və ya daha pis olduğunu qəti müəyyən edə bilməz. Eyni şəkildə, antropometrik parametrlərin altı həftədə dəyişməməsi uzunmüddətli kardiometabolik təhlükəsizliyin sübutu deyildir. Nəticələr ilkin və hipotez yaradan xarakter daşıyır.