Ushbu tadqiqot, ikki planetli tishli uzatmada (double planetary gear train, DPGT) tashuvchining oldinga yoki teskari yo‘nalishda aylanishi planet podshipniklarining (planetary bearings, PB) dinamik yuklari va separator tebranishlarini qanday o‘zgartirishini o‘rganadi. Tadqiqotchilar tishli ilashish, rolik-yugurish yo‘li kontakti, rolik-separator urilishi va separator-yo‘naltiruvchi sirt kontaktini bitta dinamik modelda birlashtirib, modelni tajribaviy DPGT qurilmasi bilan tasdiqladi. Natijalar aylanish yo‘nalishi ichki va tashqi planet podshipniklariga bir xil ta’sir qilmasligini ko‘rsatadi: teskari aylanish ichki podshipnikning kontakt yukini oshirsa, tashqi podshipnikning kontakt yuki oldinga aylanishda yuqoriroq bo‘lishi mumkin; shu bilan birga tashqi podshipnik separatorining tebranishi teskari aylanishda ancha kuchli ortadi. Biroq natijalar muayyan DPGT geometriyasi va modellashtirilgan ish sharoitlariga asoslanadi; model tajribada xarakterli chastotalarni ushlasa-da, ayrim tebranish amplitudalarini to‘liq qayta hosil qilmaydi.
200 kW quvvat va 4200 r/min tashuvchi tezligi qo‘llangan 3-sharoitda ichki podshipnik separatorining x yo‘nalishidagi RMS tezlanishi oldinga aylanishda 711,26 m/s² bo‘lgan bo‘lsa, teskari aylanishda 899,50 m/s² ga ko‘tarildi; o‘sish %26,47 ni tashkil etdi. Tashqi podshipnikda esa shu kattalik 824,65 m/s² dan 1618,00 m/s² ga ko‘tarilib, %96,20 oshdi. y yo‘nalishida tashqi separator uchun 824,22 dan 1613,30 m/s² gacha ko‘tarilgan RMS tezlanish %95,74 o‘sishni ko‘rsatdi. Ushbu taqqoslash tashqi planet podshipnigi tebranish nuqtai nazaridan tashuvchi aylanish yo‘nalishiga ichki podshipnikdan ancha sezgir bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Dinamik kontakt yuklarida esa boshqa turdagi assimetriya aniqlandi. 3-sharoitda ichki planet podshipnigining rolik-ichki halqa RMS kontakt kuchi oldinga aylanishda 760,54 N bo‘lgan bo‘lsa, teskari aylanishda 910,34 N gacha oshdi. Tashqi podshipnikda shu kontakt mezoni oldinga aylanishda 1034,50 N bo‘lgan bo‘lsa, teskari aylanishda 812,43 N gacha kamaydi. Shuning uchun “teskari aylanish barcha podshipnik yuklarini oshiradi” degan umumiy xulosa chiqarib bo‘lmaydi; aylanish yo‘nalishining ta’siri podshipnikning tizimdagi joylashuvi va ish sharoitiga bog‘liq.
Turkiya nuqtai nazaridan: Natijalar og‘ir xizmat sharoitidagi va ikki yo‘nalishda ishlaydigan transmissiya, uzatma organlari hamda planet tishli tizimlarni loyihalashda aylanish yo‘nalishi faqat kinematik tanlov emasligini, podshipnik yuk taqsimoti va tebranish nuqtai nazaridan ham hisobga olinishi kerakligini ko‘rsatadi. Biroq tadqiqot Turkiyadagi muayyan avtomobil, vertolyot, kema yoki sanoat reduktorida o‘tkazilmagan. Natijalarni mahalliy dizaynga ko‘chirish uchun tegishli tishli geometriyasi, podshipnik o‘lchamlari, moylash tizimi, tezlik-moment sikli, materiallar, ishlab chiqarish toleranslari va haqiqiy ish yuklari bilan alohida tasdiqlash zarur.
Tadqiqotning asosiy savoli nima?
Ikki planetli tishli uzatmalar ixcham tuzilma, yuqori uzatish nisbati va yukni bir nechta planet tishli orasida taqsimlash imkoniyatiga ega bo‘lsa-da, ko‘p sonli tishli va podshipniklarning bir vaqtning o‘zida o‘zaro ta’siri sabab murakkab dinamik xatti-harakat ko‘rsatishi mumkin. Tadqiqot ko‘zlagan bo‘shliq, ayniqsa tashuvchi aylanish yo‘nalishi planet podshipniklaridagi yuk va tebranish xatti-harakatini assimetrik tarzda o‘zgartiradimi yoki yo‘qmi degan masalaning yetarlicha izohlanmaganidir.
Tadqiqotchilar klassik planet tishli modellarining ko‘pincha tishli nosozliklari, joylashuv xatolari, tish profili, yeyilish yoki ilashish dinamikasiga e’tibor qaratishini; planet podshipniklarining tishli tizim bilan to‘liq bog‘langan xatti-harakati va ayniqsa oldinga-teskari aylanish taqqoslanishi kamroq o‘rganilganini ta’kidlaydi. Shu sababli tadqiqotning boshlang‘ich farazi tashuvchining oldinga va teskari aylanishlari PB dinamik yuklari va tebranishlarida sezilarli farqlar hosil qilishidir.
Dinamik model qaysi komponentlarni o‘z ichiga oladi?
Model; quyosh tishlisi, tashuvchi, halqa tishli, N ta ichki planet, N ta tashqi planet, 2 × N × Z ta podshipnik roligi va 2 × N ta podshipnik separatoridan tashkil topgan. Bu yerda Z har bir planet podshipnigidagi roliklar sonini bildiradi. Quyosh tishlisi, tashuvchi va halqa tishlining ilgarilanma harakatlari qo‘zg‘almas koordinata tizimida; planet tishlilar, separatorlar va roliklar esa tashuvchiga bog‘langan aylanuvchi koordinata tizimida aniqlangan. Asosiy elementlarning x va y yo‘nalishlaridagi ilgarilanma hamda aylanish harakatlari modelga kiritilgan.
Tadqiqotning 3-betidagi asl 1-rasm quyosh tishlisidan ichki planetlarga, ichki planetlardan tashqi planetlarga va tashqi planetlardan halqa tishliga cho‘zilgan bog‘langan kuch zanjirini ko‘rsatadi; 7-betdagi 2-rasm esa bitta planet podshipnigi roligida kontakt, ishqalanish, separator urilishi, markazdan qochma ta’sirlar va moylovchi oqim qarshiligi birgalikda ko‘rib chiqilganini ko‘rsatadi.
Asosiy kontakt va urilish munosabatlari qanday modellashtirilgan?
Tishli juftlarining ilashish kuchlari vaqtga bog‘liq ilashish qattiqligi va so‘nish orqali aniqlanadi. Masalan, quyosh tishlisi bilan n-chi ichki planet orasidagi kuch:
\[ F_{san}=k_{san}\delta_{san}+c_{san}\dot{\delta}_{san} \]
Bu yerda \(k_{san}\) ilashish qattiqligi, \(c_{san}\) ilashish so‘nishi va \(\delta_{san}\) ilashish deformatsiyasidir. O‘xshash munosabatlar tashqi planet-halqa tishli va ichki-tashqi planet tishli juftlari uchun ham tuzilgan.
Rolik bilan planet orasidagi normal kontakt kuchi chiziqli emas:
\[ Q_{oj}=\zeta_{oj}K_o\delta_{oj}^{10/9} \]
\[ f_{oj}=\mu Q_{oj} \]
\(\zeta_{oj}\) kontakt faol yoki faol emasligini, \(K_o\) kontakt qattiqligini, \(\delta_{oj}\) kontakt deformatsiyasini va \(\mu\) ishqalanish koeffitsiyentini ifodalaydi. Rolik bilan tashuvchi orasidagi kontakt uchun ham xuddi shu \(10/9\) darajali kuch tuzilmasi qo‘llangan.
Podshipnik bo‘shlig‘i \(C_r\), rolik-tashuvchi kontakt deformatsiyasiga bevosita modelga kiradi:
\[ \delta_{ij}=(x_c-x_{ej})\cos\theta_j+(y_c-y_{ej})\sin\theta_j-C_r \]
Podshipnik bo‘shlig‘i sabab kontakt faqat \(\delta_{ij}>0\) bo‘lganda faollashadi. Shu tariqa podshipnikdagi kontakt-ajralish xatti-harakati modelga chiziqli bo‘lmagan xususiyat beradi.
Moy-gaz aralashmasining rolikning orbital harakatiga ko‘rsatadigan oqim qarshiligi tadqiqotda quyidagicha berilgan:
\[ F_d=\frac{1}{8}C_d\rho D_b l(d_m\Omega_m)^2 \]
Bu yerda \(C_d\) oqim qarshiligi koeffitsiyenti, \(\rho\) moy-gaz aralashmasi zichligi, \(D_b\) rolik diametri, \(l\) rolik uzunligi, \(d_m\) podshipnik qadam diametri va \(\Omega_m\) rolikning orbital burchak tezligidir.
Rolik-separator cho‘ntagi urilishi esa nisbiy burchak holati va separator cho‘ntagi bo‘shlig‘i \(C_p\) ga bog‘liq bo‘lakli kontakt munosabati orqali hisoblangan:
\[ F_{cj}= \begin{cases} K_{cage}\left[(\theta_j-\theta_g)\frac{d_m}{2}-C_p\right], & (\theta_j-\theta_g)>0 \\ K_{cage}\left[(\theta_j-\theta_g)\frac{d_m}{2}+C_p\right], & (\theta_j-\theta_g)<0 \end{cases} \]
Separator tashqi halqa bilan yo‘naltiriladigan tarzda modellashtirilgan. Separator-yo‘naltiruvchi sirt urilish kuchi:
\[ F_c=K_g(e_g-C_g)+c_g\dot e_g \]
va separator markazining nisbiy eksantrikligi:
\[ e_g=\sqrt{x_g^2+y_g^2} \]
ko‘rinishida ifodalangan. Shunday qilib, model faqat tishli ilashish kuchlarini emas, podshipnik ichidagi kontakt, bo‘shliq, ishqalanish, separator harakati va moylovchi qarshiligini ham bog‘langan holda ko‘rib chiqadi.
Model tajribaviy jihatdan qanday tasdiqlandi?
Tadqiqotchilar fizik DPGT tajriba platformasini qurdi. Yurituvchi motor quyosh tishlisiga ulangan, yuk motori esa tashuvchi orqali tizim yukini bergan. Tebranish tashuvchi o‘qiga yaqin tashuvchi podshipnik korpusiga o‘rnatilgan tezlanish datchigi bilan o‘lchangan. Tasdiqlash sinovida quyosh tishlisi 3290 r/min, tashuvchi esa 2000 r/min tezlikda ishlatilgan.
Tajriba va simulyatsiya chastota spektrlarida tishli ilashish chastotasi \(f_m\), \(f_m\pm f_c\) va \(f_m\pm3f_c\) komponentlarining chastota joylashuvlari mos kelgan. Biroq ayniqsa \(f_m\pm3f_c\) atrofidagi amplitudalarda farq kuzatilgan. Tadqiqotchilar bu farqni modelga kiritilmagan strukturaviy elastiklik, bo‘shliq va nomuvofiq hizalanish kabi ta’sirlar bilan bog‘laydi. Shuning uchun tasdiqlash model tizimning asosiy xarakterli chastota tuzilishini ushlashini qo‘llab-quvvatlaydi; barcha tebranish amplitudalari aynan bashorat qilinganini ko‘rsatmaydi.
Oldinga va teskari aylanish kontakt yuklarini qanday o‘zgartirdi?
200 kW quvvat, 6910 r/min quyosh tishlisi tezligi, qo‘zg‘almas halqa tishli va tashuvchi uchun ±4200 r/min qo‘llangan asosiy taqqoslashda ichki planet podshipnigining maksimal rolik-ichki halqa kontakt kuchi oldinga aylanishda \(1.6907\times10^3\) N bo‘lgan bo‘lsa, teskari aylanishda \(1.9969\times10^3\) N gacha ko‘tarildi; o‘sish %18,11 ni tashkil etdi. Rolik-tashqi halqa maksimal kuchi esa \(1.7020\times10^3\) N dan \(2.0129\times10^3\) N gacha ko‘tarilib, %18,27 oshdi.
Xuddi shu sharoitda tashqi planet podshipnigida teskari tendensiya kuzatildi. Maksimal rolik-ichki halqa kuchi \(2.2900\times10^3\) N dan \(1.8348\times10^3\) N gacha kamaydi (%19,88 kamayish); rolik-tashqi halqa kuchi ham \(2.3026\times10^3\) N dan \(1.8360\times10^3\) N gacha tushdi (%20,26 kamayish). Natijada ichki PB teskari aylanishda, tashqi PB esa oldinga aylanishda yuqoriroq kontakt yukiga duch kelgan.
Tadqiqotda ISO 281 dagi asosiy podshipnik umri ekvivalent dinamik yukning kubiga teskari proporsional bo‘lishi munosabatidan foydalanib, ichki PB ning teskari aylanishda hisoblangan asosiy nominal umri oldinga aylanishga nisbatan taxminan %42,7 kamroq ekani qayd etilgan. Bu qiymat tajribaviy charchoq umri sinovi emas; dinamik kontakt yukidan chiqarilgan nazariy umr taqqoslanishidir.
Rolik-separator va separator-yo‘naltiruvchi sirt urilishlari nimani ko‘rsatdi?
3-sharoitda rolik-separator RMS urilish kuchlari ichki podshipnikda oldinga aylanishda 4,29 N va teskari aylanishda 4,48 N; tashqi podshipnikda mos ravishda 4,76 N va 4,92 N deb topildi. Ushbu bitta ish nuqtasidagi farqlar nisbatan kichik. Biroq turli tezlik va yuk sharoitlari birgalikda ko‘rilganda yo‘nalish ta’siri doimiy emasligi ko‘rinadi.
Past tezlikli va yuqori momentli 1-sharoitda ichki podshipnikning rolik-separator RMS kuchi 1,1265 N dan 1,5584 N gacha ko‘tarilib %38,34 oshdi; tashqi podshipnikda 1,4472 N dan 1,8995 N gacha ko‘tarilib %31,25 oshdi. Shu bilan birga 3-jadvalda tashqi PB uchun 2-sharoit 1,2804 N oldinga aylanishdan 2,9518 N teskari aylanishga ko‘tarilib, %130,54 farq hosil qilgani ko‘rinadi. Manbaning shu bo‘limidagi “eng yaqqol farq 1-sharoitda” degan ifoda bu tashqi-PB qiymati bilan to‘liq mos kelmaydi.
Separator-yo‘naltiruvchi sirt RMS urilishida tashqi podshipnik yana yuqoriroq darajalarni ko‘rsatdi. 2-sharoitda ichki podshipnik 183,77 N dan 192,42 N gacha (%4,71), tashqi podshipnik esa 204,03 N dan 236,54 N gacha (%15,93) ko‘tarildi. Yuksiz 4-sharoitda oldinga va teskari aylanish farqlarining deyarli yo‘qolishi tadqiqotchilarning aylanish yo‘nalishi ta’sirini yuk uzatilishi va tishli ilashish kuchlari bilan bog‘lashiga asos bo‘ladi.
Planetlar sonining ta’siri qanday bo‘ldi?
N=3 va N=4 planet konfiguratsiyalari taqqoslanganda kontakt yuklaridagi o‘zgarishlar cheklangan bo‘ldi. Ichki PB uchun RMS rolik-ichki halqa kuchi taxminan \(0,76\times10^3\) N dan \(0,78\times10^3\) N gacha (%2,6), rolik-tashqi halqa kuchi \(0,77\times10^3\) N dan \(0,78\times10^3\) N gacha (%1,2) ko‘tarildi. Tashqi PB da ikki kontakt kuchi taxminan %3,8 kamaydi. Shu sababli tadqiqotchilar o‘rganilgan konfiguratsiyada planetlar sonining kontakt yuklariga ta’sirini cheklangan deb baholaydi.
Tebranish nuqtai nazaridan eng yaqqol natija nima?
Eng kuchli yo‘nalish bog‘liqligi tashqi planet podshipnigi separatorida kuzatildi. 200 kW va 4200 r/min bo‘lgan 3-sharoitda tashqi PB separatorining x yo‘nalishidagi RMS tezlanishi 824,65 m/s² dan 1618,00 m/s² gacha ko‘tarilib %96,20; y yo‘nalishidagi RMS tezlanishi 824,22 m/s² dan 1613,30 m/s² gacha ko‘tarilib %95,74 oshdi.
Ichki PB da shu sharoitdagi o‘sish kichikroq edi: x yo‘nalishida 711,26 dan 899,50 m/s² gacha (%26,47), y yo‘nalishida 707,68 dan 894,33 m/s² gacha ko‘tarildi. Manba matnida oxirgi o‘sish %26,73, 8-jadvalda esa %26,37 deb yozilgan; bevosita berilgan boshlang‘ich va yakuniy RMS qiymatlarining nisbati 8-jadvaldagi %26,37 qiymatiga mos keladi. Manbadagi bu farq o‘zgartirilmasdan ko‘rsatilishi kerak.
Tadqiqot nimani qo‘llab-quvvatlaydi?
- Tashuvchining aylanish yo‘nalishi o‘rganilgan DPGT da planet podshipniklarining yuk va tebranish xatti-harakatini assimetrik tarzda o‘zgartirishi mumkin.
- Ichki PB teskari aylanishda yuqoriroq kontakt yuklarini ko‘tarar ekan, tashqi PB ning kontakt yuki o‘rganilgan sharoitlarda oldinga aylanishda yuqoriroq bo‘lishi mumkin.
- Teskari aylanish, ayniqsa yuk ostida, separator tebranishini oshirishi mumkin va tashqi PB bu ta’sirga sezgirroqdir.
- Yuksiz holatda oldinga-teskari yo‘nalish farqlarining sezilarli darajada kamayishi, yuk uzatilishining yo‘nalish ta’sirida muhim rol o‘ynashini qo‘llab-quvvatlaydi.
- Tadqiqotning dinamik modeli tajriba chastota spektridagi asosiy xarakterli chastotalar joylashuvini ushlashi mumkin.
Tadqiqot nimani isbotlamaydi?
- Har bir ikki planetli tishli uzatmada teskari aylanish albatta ko‘proq zararli ekanini isbotlamaydi; ichki va tashqi podshipniklarda kontakt yuk tendensiyalari turlicha.
- Hisoblangan %42,7 umr kamayishi bevosita uzoq muddatli podshipnik charchoq sinovidan olinmagan.
- Model haqiqiy tizimdagi barcha strukturaviy elastiklik, nomuvofiq hizalanish va bo‘shliq ta’sirlarini to‘liq qamrab olishini ko‘rsatmaydi.
- O‘rganilgan ish sharoitlari barcha tezlik, moment, moylash va harorat kombinatsiyalarini ifodalaydi deb bo‘lmaydi.
- Tadqiqot yangi moylovchi formulalarni tajribaviy sinamagan; oldinga va teskari aylanishga qarab turli viskozitet yoki faol reologik boshqaruv takliflari kelajak tadqiqot yo‘nalishlaridir.
- Tadqiqot muayyan seriyali ishlab chiqarish avtomobili yoki sanoat transmissiyasida haqiqiy dala ishonchliligi dalilini taqdim etmaydi.
Tadqiqotning usuli va natijalari
Asosiy DPGT va podshipnik geometriyasi
| Parametr | Quyosh tishlisi | Ichki planet | Tashqi planet | Halqa tishli | Tashuvchi |
|---|---|---|---|---|---|
| Modul | 3 mm | 3 mm | 3 mm | 3 mm | — |
| Tishlar soni | 31 | 24 | 24 | 82 | — |
| Bosim burchagi | 20° | 20° | 20° | 20° | — |
| Tish eni | 35,5 mm | 32 mm | 32 mm | 33 mm | — |
| Massa | 1,088 kg | 0,557 kg | 0,557 kg | 6,07 kg | 7,751 kg |
Planet podshipnigining qadam diametri 39 mm, rolik diametri 7,5 mm, rolik uzunligi 9 mm va roliklar soni 12 ta.
Taqqoslangan ish sharoitlari
| Sharoit | Tashuvchi tezligi | Chiqish quvvati | Asosiy taqqoslash |
|---|---|---|---|
| 1 | 1000 r/min | 200 kW | Past tezlik, yuqori moment sohasi |
| 2 | 2000 r/min | 200 kW | Yuklangan oraliq tezlik |
| 3 | 4200 r/min | 200 kW | Yuklangan yuqori tezlik |
| 4 | 4200 r/min | 0 kW | Yuksiz yuqori tezlik |
Rolik-separator RMS urilish kuchlari
| Sharoit | Ichki PB oldinga (N) | Ichki PB teskari (N) | Manba farqi | Tashqi PB oldinga (N) | Tashqi PB teskari (N) | Manba farqi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1,1265 | 1,5584 | %38,34 | 1,4472 | 1,8995 | %31,25 |
| 2 | 1,0925 | 1,1315 | %3,57 | 1,2804 | 2,9518 | %130,54 |
| 3 | 4,29 | 4,48 | %4,43 | 4,76 | 4,92 | %3,36 |
| 4 | 4,17 | 4,18 | %0,24 | 4,65 | 4,59 | −%1,29 |
Manba ichidagi nomuvofiqlik: Tadqiqot matni eng yaqqol farq 1-sharoitda kuzatilganini bildiradi; biroq tashqi PB ustunida 2-sharoit uchun %130,54 farq qayd etilgan. Jadval qiymati o‘zgartirilmagan.
Separator-yo‘naltiruvchi sirt RMS urilish kuchlari
| Sharoit | Ichki PB oldinga (N) | Ichki PB teskari (N) | Farq | Tashqi PB oldinga (N) | Tashqi PB teskari (N) | Farq |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 95,51 | 97,94 | %2,54 | 109,72 | 125,99 | %14,83 |
| 2 | 183,77 | 192,42 | %4,71 | 204,03 | 236,54 | %15,93 |
| 3 | 672,24 | 673,18 | %0,14 | 732,85 | 740,27 | %1,01 |
| 4 | 670,72 | 670,58 | −%0,02 | 730,67 | 730,70 | %0,0041 |
Rolik-ichki halqa RMS kontakt kuchlari
| Sharoit | Ichki PB oldinga (N) | Ichki PB teskari (N) | Farq | Tashqi PB oldinga (N) | Tashqi PB teskari (N) | Farq |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 335,58 | 455,54 | %35,75 | 986,36 | 930,87 | −%5,63 |
| 2 | 112,94 | 373,97 | %231,12 | 602,50 | 373,97 | −%37,93 |
| 3 | 760,54 | 910,34 | %19,70 | 1034,50 | 812,43 | −%21,47 |
| 4 | 835,03 | 833,75 | −%0,15 | 903,85 | 904,24 | %0,043 |
Rolik-tashqi halqa RMS kontakt kuchlari
| Sharoit | Ichki PB oldinga (N) | Ichki PB teskari (N) | Farq | Tashqi PB oldinga (N) | Tashqi PB teskari (N) | Farq |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 359,79 | 484,77 | %34,74 | 1001,30 | 955,98 | −%4,53 |
| 2 | 142,28 | 381,19 | %167,92 | 617,34 | 421,49 | −%31,72 |
| 3 | 768,53 | 918,59 | %19,53 | 1041,20 | 818,01 | −%21,44 |
| 4 | 839,26 | 838,57 | −%0,082 | 910,77 | 907,42 | −%0,37 |
200 kW doimiy quvvat ostida kontakt yuki tezlik oshishi bilan avval kamayib, keyin yana ortadi. Tadqiqotchilar past tezliklarda tishli ilashish kuchlari, yuqori tezliklarda esa markazdan qochma kuchlar ustunroq bo‘lishini bu xatti-harakatning asosiy izohi sifatida keltiradi. Yuksiz 4-sharoitda oldinga-teskari yo‘nalish farqlarining deyarli yo‘qolishi ham ilashishdan kelib chiqadigan yukning yo‘nalish assimetriyasidagi ahamiyatini qo‘llab-quvvatlaydi.
Separator RMS tebranish tezlanishi — x yo‘nalishi
| Sharoit | Ichki PB oldinga (m/s²) | Ichki PB teskari (m/s²) | Farq | Tashqi PB oldinga (m/s²) | Tashqi PB teskari (m/s²) | Farq |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1542,9 | 1594,0 | %3,31 | 1811,1 | 2108,3 | %16,41 |
| 2 | 1870,8 | 1798,7 | −%3,85 | 1978,0 | 3256,7 | %64,65 |
| 3 | 711,26 | 899,50 | %26,47 | 824,65 | 1618,00 | %96,20 |
| 4 | 342,68 | 354,64 | %3,49 | 398,28 | 436,80 | %9,67 |
Separator RMS tebranish tezlanishi — y yo‘nalishi
| Sharoit | Ichki PB oldinga (m/s²) | Ichki PB teskari (m/s²) | Manba farqi | Tashqi PB oldinga (m/s²) | Tashqi PB teskari (m/s²) | Farq |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1551,2 | 1608,1 | %3,67 | 1787,5 | 2094,5 | %17,17 |
| 2 | 1861,4 | 1797,6 | −3,43 | 1988,2 | 3270,6 | %64,50 |
| 3 | 707,68 | 894,33 | %26,37 | 824,22 | 1613,30 | %95,74 |
| 4 | 345,70 | 354,25 | %2,47 | 400,39 | 437,09 | %9,17 |
Manba eslatmasi: 8-jadvalda 2-sharoit ichki PB farq katagi “−3.43” ko‘rinishida va foiz belgisiz bosilgan. Xuddi shu jadvalda 3-sharoit ichki PB y yo‘nalishi farqi %26,37 deb berilgan, maqolaning undan oldingi izoh paragrafida esa %26,73 deb yozilgan.
Statistik va uslubiy talqin chegarasi
Tadqiqotdagi taqqoslashlar asosan maksimal qiymatlar, o‘rtacha kvadratik qiymatlar (root mean square, RMS) va ularning foiz o‘zgarishlari orqali amalga oshirilgan. Manbada gipoteza testi, p qiymati, ishonch oralig‘i yoki tajriba takrorlaridan hisoblangan statistik noaniqlik tahlili berilmagan. Shu sababli foiz farqlar statistik ahamiyat mezoni sifatida talqin qilinmasligi kerak.
Manbada qo‘llangan sonli differensial tenglama yechuvchining nomi, vaqt qadami yoki hisoblash dasturi aniq ko‘rsatilmagan. Tajribaviy tasdiqlash ham asosan xarakterli chastotalar joylashuvini taqqoslashga asoslanadi. Bular modelning qayta ishlab bo‘lishi va bashorat noaniqligi baholanayotganda hisobga olinishi kerak bo‘lgan uslubiy cheklovlardir.
Manba va usul eslatmasi
Asl to‘liq tadqiqot nomi: Dynamic Response of Planetary Bearings in a Double Planetary Gear Train with Forward and Reverse Carrier Rotations
Mualliflar: Yudong Zhang, Biao Ma, Kun Liu, Liang Yu, Jing Zhang, Run Mao va Hanqiao Sun.
Mualliflar tartibi: Manbadagi tartib aynan saqlangan.
Teng hissa/teng birinchi muallif: Manbada teng hissa bayonoti yo‘q.
Mas’ul muallif: Liang Yu.
Muassasalar:
- School of Mechanical Engineering, Beijing Institute of Technology, Beijing 100081, China.
- China North Vehicle Research Institute, Beijing 100072, China.
- School of Vehicle and Energy, Yanshan University, Qinhuangdao 066000, China.
Jurnal: Machines.
Nashriyot: MDPI, Basel, Switzerland.
Jild / son / maqola raqami: 14(5), 539.
DOI: 10.3390/machines14050539.
Nashr sanasi: 12 May 2026.
Manba turi: Taqrizdan o‘tgan tadqiqot maqolasi; chiziqli bo‘lmagan dinamik modellashtirish, tajribaviy model tasdiqlashi va oldinga/teskari aylanish taqqoslanishini o‘z ichiga oladi.
Taqriz holati: Taqrizdan o‘tgan jurnal maqolasi. Maqola 7 Aprel 2026 da qabul qilingan, 6 May 2026 da qayta ko‘rib chiqilgan va 7 May 2026 da ma’qullangan.
Litsenziya: Creative Commons Attribution (CC BY) ochiq kirish litsenziyasi.
Rasmiy havola: DOI yozuvi 10.3390/machines14050539 orqali kirish mumkin.
Moliyalashtirish: Tadqiqot tashqi moliyalashtirish olmagan.
Ma’lumotlar mavjudligi: Mualliflar bayonotiga ko‘ra ma’lumotlar maqola ichida mavjud.
Manfaatlar to‘qnashuvi: Mualliflar manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligini bildirgan.
Muallif hissalari: Konseptuallashtirish K.L., L.Y., J.Z., R.M. va H.S.; metodologiya Y.Z.; tasdiqlash Y.Z.; formal tahlil Y.Z.; tadqiqot Y.Z. va B.M.; resurslar L.Y. va R.M.; dastlabki loyiha Y.Z.; ko‘rib chiqish va tahrirlash Y.Z., K.L., R.M. va H.S.; vizuallashtirish B.M.; rahbarlik L.Y., J.Z. va H.S.; loyiha boshqaruvi L.Y.; moliyalashtirishni jalb qilish L.Y. deb ko‘rsatilgan.
Ushbu Verianla mazmunidagi ilmiy usullar, tenglamalar, parametrlar va sonli natijalar o‘rganilgan tadqiqotga asoslanadi. Bibliografik identifikatsiyani tekshirishdan tashqari tashqi manbalardan yangi tajribaviy natija yoki ilmiy mexanizm qo‘shilmagan.
Asosiy ilmiy chegara: Dinamik model tajriba qurilmasi bilan taqqoslangan va asosiy xarakterli chastotalar joylashuvida moslikka erishilgan; biroq ayrim amplituda farqlari saqlanib qolgan. Tadqiqotchilar strukturaviy elastiklik, bo‘shliq va hizalanmaslikning modelda to‘liq ifodalanmaganini ushbu farqlarning sabablaridan biri sifatida ko‘rsatadi. Tadqiqotdagi podshipnik umri natijasi bevosita uzoq muddatli charchoq sinovi emas, balki hisoblangan dinamik yukdan chiqarilgan ISO 281 asosidagi bahodir. Shu sababli natijalarni bevosita barcha DPGT dizaynlarining dala ishonchliligi yoki haqiqiy xizmat umri sifatida umumlashtirib bo‘lmaydi.
Manba ichidagi nomuvofiqliklar: 3-jadvalda tashqi PB uchun 2-sharoitda %130,54 rolik-separator RMS farqi mavjud bo‘lsa-da, matn eng yaqqol farq 1-sharoitda ekanini aytadi. Bundan tashqari, ichki PB separatorining 3-sharoit y yo‘nalishidagi tebranish o‘sishi izoh matnida %26,73, 8-jadvalda esa %26,37 deb berilgan. Verianla matnida bu nomuvofiqliklar yashirilmagan yoki manba nomidan jimlik bilan tuzatilmagan.
Izoh qoldiring
E-pochta manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy maydonlar * bilan belgilangan