Ushbu maqola CSP quyosh elektr stansiyalarida suvni tejash bilan elektr ishlab chiqarish samaradorligi o‘rtasidagi muvozanatni tushuntiradi. Mualliflar an’anaviy nam sovutish minorasini havo bilan sovitiladigan issiqlik almashgich bilan birlashtirib, qurg‘oqchil hududlar uchun foydali yechim bormi, degan savolga javob izlaydi.

Asosiy muammo

CSP stansiyalari quyosh nurini avval issiqlikka aylantiradi, so‘ng bug‘ sikli orqali elektr ishlab chiqaradi. Shu sababli katta issiqlik yukini chiqarish kerak bo‘ladi. Nam sovutish samarali, lekin ko‘p suv talab qiladi. Quruq sovutish suvni asraydi, biroq ko‘proq ventilyator energiyasini talab qiladi.

Yondashuv

Tadqiqot ikki aralash sxemani taqqoslaydi: seriyali va parallel konfiguratsiyalar. Energiya ko‘rsatkichlari SAM bilan, suv yo‘qotishlari esa Matlab asosidagi yanada fizik model bilan baholanadi. Shunday qilib bug‘lanish, drift va blowdown alohida ko‘riladi.

Natijalar

Seriyali konfiguratsiya bug‘lanishdan ketadigan suvni taxminan %32,14 kamaytiradi, ammo yordamchi elektr sarfini oshiradi. Parallel konfiguratsiya esa suv sarfini taxminan %11,75 kamaytiradi va elektr jazosi pastroq bo‘ladi. Sovuqroq sharoitda quruq sovutishning foydasi kattaroq, juda issiq davrda esa nam qismning roli kuchayadi.

Nega bu muhim?

Maqolaning asosiy xulosasi shuki, suvni tejash odatda qo‘shimcha elektr sarfisiz bo‘lmaydi. To‘g‘ri tanlov suv narxi, elektr narxi, iqlim va qurg‘oqchilik xavfi bilan birga baholanishi kerak. Verianla uchun bu ish toza energiya tizimlarini suv kabi yashirin resurslar nuqtai nazaridan ham o‘ylash kerakligini ko‘rsatadi.