Ushbu tadqiqot Sharqiy Xitoy dengizining shimoliy qismida sirt suvidagi azot(I) oksidi (N₂O) va metan (CH₄) taqsimotlarining fasllar va turli suv massalari taʼsiriga qarab qanday oʻzgarishini oʻrganuvchi toʻrt mavsumli dengiz dala tadqiqotidir. Tadqiqot markazidagi ikki gidrografik tuzilma — Changjiang manbali shoʻrligi pastroq suvlar taʼsirini ifodalovchi Changjiang Diluted Water (CDW) va Kuroshio manbali shoʻrroq sharqiy suvlar taʼsirini ifodalovchi Tsushima Surface Water (TSW). Bu yerda CDW va TSW faqat geografik hududlar emas; ular harorat, shoʻrlik, oziqa tuzlari va biokimyoviy gaz taqsimotlarini farqlantira oladigan suv massalari taʼsiridir.

Tadqiqotchilar 2022-yil may, avgust va noyabr oylarida hamda 2023-yil fevralida 12 stansiyada dala ishlarini olib bordilar. N₂O va CH₄ bevosita sirt suvlaridan oʻlchandi; harorat, shoʻrlik, erigan kislorod, erigan noorganik azot va xlorofill-a kabi atrof-muhit oʻzgaruvchilari ham kuzatildi. Toʻrt mavsumlik kuzatuvlar, umuman olganda, CDW taʼsiridagi suvlarda oziqa moddalar mavjudligi hamda sirt N₂O va CH₄ konsentratsiyalari yuqoriroq ekanini koʻrsatdi. Biroq bu bogʻliqlik har mavsumda bir xil emas: ayniqsa qishda CH₄ konsentratsiyasi va toʻyinganligi TSW taʼsiridagi suvlarda yuqoriroq boʻlgan.

Tadqiqotning toʻrt mavsumlik kuzatuvlariga koʻra, namuna olingan dengiz hududi barcha davrlarda atmosfera uchun N₂O va CH₄ning sof manbai sifatida namoyon boʻlgan. Toʻrt tadqiqot oʻrtachasidan hisoblangan N₂O oqimi CDW taʼsiridagi stansiyalarda 0,90 ± 1,18 µmol m⁻² kun⁻¹, TSW taʼsiridagi stansiyalarda 0,65 ± 0,86 µmol m⁻² kun⁻¹; CH₄ oqimi esa mos ravishda 1,81 ± 2,95 va 1,12 ± 1,18 µmol m⁻² kun⁻¹ deb hisoblandi. Taxminan 2,1 × 10⁴ km²lik namuna olish hududi uchun birinchi darajali yillik emissiya baholari N₂O uchun 2,8 × 10⁻⁴ Tg/yil, CH₄ uchun 2,0 × 10⁻⁴ Tg/yilni tashkil etadi.

Bu natijalarning eng muhim cheklovi N₂O va CH₄ faqat sirt suvida oʻlchanganidir. Shu sababli tadqiqot nitrifikatsiya, denitrifikatsiya, choʻkindi manbali CH₄ hosil boʻlishi yoki chuqur suvlardan sirtga tashilish kabi jarayonlarni bevosita oʻlchamaydi. Bundan tashqari, suv massalari guruhlari orasidagi farqlar tavsifiy tarzda taqqoslangan, rasmiy statistik ahamiyatlilik testi oʻtkazilmagan. Shuning uchun natijalar sababiylik dalili emas, balki mavsumiy gidrografik sharoitlar bilan issiqxona gazlari taqsimoti oʻrtasidagi mintaqaviy bogʻliqliklarning dala kuzatuvidir.

Nega CDW va TSW ushbu tadqiqotda markaziy ahamiyatga ega?

Changjiang Diluted Water va Tsushima Surface Water — Sharqiy Xitoy dengizining shimoliy qismi sirt gidrografiyasiga turli yoʻnalishda taʼsir qiluvchi ikki suv massasi taʼsiridir. CDW pastroq shoʻrlik va Changjiang manbali quruqlik/shelf taʼsirlari bilan bogʻliq boʻlsa, TSW Jeju atrofidagi Kuroshio manbali shoʻrroq suvlar taʼsirini ifodalaydi. Tadqiqotning asosiy savoli ushbu gidrografik qarama-qarshilik sirt N₂O va CH₄ konsentratsiyalari hamda havo–dengiz gaz almashinuvida aks etadimi, degan masaladir.

Muhim jihat shundaki, tadqiqotchilar gʻarbdagi shoʻrligi past suvlarni har mavsumda “sof CDW” deb taʼriflamaganlar. May, noyabr va fevraldagi gʻarbiy suvlar TSW taʼsiridagi sharqiy suvlarga nisbatan kuchliroq CDW taʼsiri ostida deb qabul qilingan. Avgustda esa Changjiang manbali shoʻrligi past suv massasi namuna olish hududining deyarli barchasiga yoyilgani uchun barcha stansiyalar CDW taʼsiridagi guruhga kiritilgan.

Stansiyalar tasnifi har bir mavsum uchun alohida bajarilgan. Mayda 33,5 PSUdan, noyabrda 33,4 PSUdan va fevralda 33,6 PSUdan past stansiyalar CDW taʼsiridagi; ushbu chegaralarga teng yoki undan shoʻrroq stansiyalar TSW taʼsiridagi deb hisoblangan. Bu chegaralar tadqiqotning oʻzi joriy etgan yangi doimiy qiymatlar emas; ular hudud uchun ilgari bildirilgan mavsumiy gidrografik diapazonlarga asoslangan.

Namuna olish hududi va dala dizayni

Dala ishlari National Institute of Fisheries Sciencega tegishli R/V Tamgu-3 tadqiqot kemasi bilan oʻtkazilgan. Namuna olish hududi taxminan 31,5–32,5° shimoliy kenglik va 124,5–126,5° sharqiy uzunlik oraligʻida joylashgan boʻlib, NIFSning Sharqiy Xitoy dengizidagi 315, 316 va 317-raqamli tadqiqot liniyalaridagi 12 stansiyani qamrab oladi.

Harorat, shoʻrlik va erigan kislorod Sea-Bird SBE 911 plus CTD tizimi bilan oʻlchangan. Manba harorat oʻlchovi aniqligini taxminan ±0,001 °C, elektr oʻtkazuvchanlik aniqligini ±0,0003 S m⁻¹ va erigan kislorod aniqligini toʻyinganlikning taxminan ±%2i sifatida keltiradi.

N₂O va CH₄ namunalari tadqiqot maqsadiga koʻra faqat sirt suvidan olingan. Bunga qarshi ravishda, noorganik oziqa tuzi va xlorofill-a namunalari 0, 10, 20, 30, 50, 75 va 100 m chuqurliklardan olingan. Shunday qilib, issiqxona gazlarining oʻzi vertikal profillanmagan boʻlsa-da, suv ustunining gidrografik va oziqaviy tuzilishi haqida qoʻshimcha maʼlumot olingan.

Erigan gazlar laboratoriyada qanday oʻlchandi?

Dengiz suvi Niskin butilkalaridan kislota bilan yuvilgan 125 mL shisha idishlarga oʻtkazilgan va biologik faollikni bostirish uchun har bir idishga 100 µL HgCl₂ eritmasi qoʻshilgan. Erigan N₂O va CH₄ headspace usuli yordamida Picarro G2308 cavity ring-down spektrometri bilan oʻlchangan.

Tahlil uchun 40 mL dengiz suvi 40 mL yuqori tozalikdagi nol havo bilan gaz oʻtkazmaydigan shpritsda birlashtirilib, sakkiz daqiqa muvozanatga keltirilgan. Hosil boʻlgan headspace gazi keyin CRDS qurilmasiga yuborilgan. Qurilma N₂O uchun 334,1 ppb va CH₄ uchun 2040 ppb sertifikatlangan etalon materiallardan foydalanib har bir tahlil seriyasining boshida, oʻrtasida va oxirida tekshirilgan. Manba oʻrtacha CRM oʻlchovlarining sertifikatlangan qiymatdan ogʻishini N₂O uchun %2dan, CH₄ uchun %1dan past deb bildiradi.

May oyida har bir stansiyadan bitta gaz namuna butilkasi tahlil qilingan. Avgust, noyabr va fevral tadqiqotlarida ikkita mustaqil namuna tayyorlangan; juft oʻlchovlar ichida oʻlchash vaqtida standart ogʻishi pastroq boʻlgan namuna vakillik qiymati sifatida ishlatilgan.

Erigan N₂O va CH₄ konsentratsiyasi qanday hisoblandi?

Manba dengiz suvidagi erigan gaz konsentratsiyasini suyuq faza va headspace ichidagi gaz miqdori birgalikda hisobga olinadigan quyidagi bogʻlanish orqali hisoblaydi:

\[ C_{\mathrm{gas}}= \frac{ \beta xPV_w+ \left(\frac{xP}{RT_K}\right)V_{hs} }{V_w} \]

Bu yerda \(C_{\mathrm{gas}}\) dengiz suvidagi N₂O yoki CH₄ konsentratsiyasi; \(\beta\) harorat va shoʻrlikka bogʻliq Bunsen eruvchanlik koeffitsiyenti; \(x\) headspace ichida oʻlchangan quruq gazning mol ulushi; \(P\) atmosfera bosimi; \(V_w\) dengiz suvi hajmi; \(V_{hs}\) headspace hajmi; \(R\) gaz doimiysi va \(T_K\) muvozanatlash haroratidir.

Ushbu tenglamada faqat headspace oʻlchovini bevosita “suvdagi konsentratsiya” deb qabul qilish oʻrniga, muvozanatdan keyin gazning suyuq va gaz fazalarida mavjud miqdori hisobga olinadi. Eruvchanlik koeffitsiyentining harorat va shoʻrlikka bogʻliqligi bir xil oʻlchangan headspace mol ulushi turli dengiz suvi sharoitlarida turli erigan konsentratsiyalarga mos kelishi mumkinligini anglatadi.

Nega sirtdagi yuqoriroq gaz konsentratsiyasi har doim yuqoriroq havo–dengiz oqimini anglatmaydi?

Havo–dengiz gaz oqimi faqat suvdagi umumiy N₂O yoki CH₄ miqdoriga bogʻliq emas. Suvning atmosfera bilan muvozanat konsentratsiyasidan qanchalik ogʻishi va shamolga bogʻliq gaz uzatish tezligi birgalikda hal qiluvchi omillardir. Shu sababli erigan konsentratsiyasi yuqoriroq stansiya boshqa harorat, toʻyinganlik yoki shamol sharoitlarida boshqa stansiyaga qaraganda pastroq oqim hosil qilishi mumkin.

Tadqiqot foydalangan asosiy oqim tenglamasi:

\[ F=k_w\left(C_{\mathrm{surface}}-C_{\mathrm{eq}}\right) \]

koʻrinishidadir. Bu yerda \(F\) havo–dengiz gaz oqimini, \(k_w\) gaz uzatish tezligini, \(C_{\mathrm{surface}}\) sirt suvida oʻlchangan konsentratsiyani va \(C_{\mathrm{eq}}\) ayni harorat va shoʻrlik sharoitlarida atmosfera bilan muvozanatda boʻlishi kerak boʻlgan konsentratsiyani anglatadi.

\(C_{\mathrm{surface}}>C_{\mathrm{eq}}\) boʻlganda dengiz suvi ortiqcha toʻyingan boʻladi va boshqa sharoitlar bir xil boʻlsa, sof gaz uzatilishi dengizdan atmosferaga tomon boʻlishi kutiladi. Ushbu tadqiqot toʻrt mavsumlik tadqiqotlar davomida ikkala gaz uchun ham musbat oʻrtacha havo–dengiz oqimlarini kuzatgan.

Atmosfera etaloni va shamol maʼlumotlari

Atmosferadagi N₂O va CH₄ mol ulushlari Jeju orolidagi Gosan kuzatuv stansiyasidan olingan oylik oʻrtacha maʼlumotlardan hisoblangan. Tadqiqotchilar bitta atmosfera etalonidan foydalanish noaniqlik keltirib chiqarishi mumkinligini baholagan; atmosferadagi N₂O qiymatini ±1 ppb, CH₄ qiymatini ±10 ppb oʻzgartirish qoʻllangan barcha parametrizatsiyalarda oqim baholarini mos ravishda %3,3 va %1dan kam oʻzgartirgan.

Kemada shamol tezligi dengiz sathidan 8 m balandlikda oʻlchangan. Gaz uzatish tenglamalari standart 10 m shamol tezligini talab qilgani sababli qiymatlar neytral logarifmik shamol profili yordamida oʻzgartirilgan:

\[ U_{10}=U_8 \frac{\ln(10/Z_0)} {\ln(8/Z_0)} \]

Bu yerda \(U_8\) 8 m balandlikda oʻlchangan shamol tezligi, \(U_{10}\) 10 mga oʻgirilgan shamol tezligi va \(Z_0=1,0\times10^{-4}\) m dengiz sirti uchun qoʻllangan aerodinamik gʻadir-budurlik uzunligidir.

Tadqiqotchilar Liss–Merlivat (1986), Wanninkhof (1992), Wanninkhof–McGillis (1999), Nightingale va hammualliflar (2000), Raymond–Cole (2001) hamda Wanninkhof (2014) kabi oltita turli gaz uzatish parametrizatsiyasini baholagan. Asosiy natijalarni taqdim etishda Wanninkhof (2014) parametrizatsiyasi vakillik usuli sifatida tanlangan.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Mavsumiy fizik va biokimyoviy muhit

2022-yil mayida gʻarbdagi CDW taʼsiridagi suvlar sharqdagi TSW taʼsiridagi suvlardan salqinroq va kamroq shoʻr edi. Oʻrtacha harorat CDW hududida 17,06 ± 0,70 °C, TSW hududida 20,00 ± 1,88 °C; shoʻrlik esa mos ravishda 32,54 ± 1,88 va 34,08 ± 0,15 PSU edi. Erigan noorganik azot va xlorofill-a ham CDW taʼsiridagi hududda yuqoriroq boʻlgan.

Avgustda CDW taʼsiri namuna olish hududining deyarli barchasiga yoyildi. Oʻrtacha sirt harorati 29,25 ± 0,89 °Cga koʻtarilar ekan, shoʻrlik 30,09 ± 0,66 PSUga pasaydi. Kuchli termik qatlamlanish bilan birga erigan kislorod 195 ± 7 µmol L⁻¹gacha kamaygan, erigan noorganik azot esa 8,09 ± 2,54 µmol L⁻¹ deb oʻlchangan.

Noyabrda yozda kengaygan CDW taʼsiri chekinib, gʻarb–sharq gidrografik qarama-qarshiligi yana yaqqollashdi. DIN CDW taʼsiridagi hududda 11,09 ± 4,30 µmol L⁻¹, TSW taʼsiridagi hududda 4,81 ± 1,28 µmol L⁻¹ edi. Xlorofill-a qiymatlari ham mos ravishda 0,94 ± 0,63 va 0,50 ± 0,20 mg m⁻³ deb oʻlchandi.

2023-yil fevralida kuchli qishki aralashish shakllangan edi. DIN konsentratsiyalari CDW taʼsiridagi hududda 11,47 ± 4,75 µmol L⁻¹, TSW taʼsiridagi hududda 8,15 ± 1,44 µmol L⁻¹ boʻlib, toʻrt mavsumdagi eng yuqori darajalar qatorida edi. Biroq past harorat va yorugʻlik sharoitlarida xlorofill-a har ikki hududda ham past edi.

N₂O va CH₄ning toʻrt mavsumlik sirt xatti-harakati

May oyida CDW taʼsiridagi hududda erigan N₂O konsentratsiyasi TSW hududidagidan yuqori boʻlsa-da, N₂O toʻyinganligi biroz past edi. Buning asosiy fizik sababi salqinroq va shoʻrligi pastroq CDW suvining N₂O uchun yuqoriroq muvozanat eruvchanligiga ega boʻlishidir. Bu misol faqat konsentratsiyaga qarash gazning atmosfera bilan qay darajada muvozanatda ekanini tushuntirish uchun yetarli emasligini yaqqol koʻrsatadi.

Avgust oyida N₂O toʻrt mavsumdagi eng past sirt konsentratsiyasiga — 6,52 ± 0,27 nmol L⁻¹gacha tushdi. CH₄ esa tadqiqot hududi toʻliq CDW taʼsirida deb tasniflanganiga qaramay, gʻarbdan sharqqa tomon bosqichma-bosqich kamaydi. Tadqiqotchilar ushbu taqsimotni Changjiang tomondan keladigan CH₄ga boy suvlarning shelf boʻylab suyulishiga mos fazoviy naqsh sifatida baholaydilar; tadqiqot buning bevosita sababiy manbasini oʻlchamagan.

Noyabr oyida CDW–TSW oʻrtasidagi N₂O konsentratsiyasi farqi yana yaqqollashdi, toʻyinganlik qiymatlari esa har ikki hududda taxminan %108 darajasida qoldi. CH₄ konsentratsiyasi va toʻyinganligi ham ikki hudud oʻrtasida bir-biriga ancha yaqinlashdi.

Fevral oyida sirt N₂O konsentratsiyasi toʻrt mavsumdagi eng yuqori darajasiga yetib, CDW hududida 11,40 ± 0,39 nmol L⁻¹ deb oʻlchandi. Manba bu mavsumiy oʻsishni past haroratlarda N₂O eruvchanligining ortishi bilan bogʻlaydi. Aksincha, qishda CH₄ xatti-harakati boshqacha boʻlib, TSW taʼsiridagi hududda oʻrtacha CH₄ konsentratsiyasi va toʻyinganligi CDW hududidagidan yuqori boʻlgan.

Dengiz toʻrt mavsum davomida atmosferaga qancha N₂O va CH₄ chiqardi?

Tadqiqot hisoblagan oqimlar toʻrt dala davrining barchasida oʻrtacha musbat; yaʼni namuna olingan sirt suvlari kuzatuv davrlarida N₂O va CH₄ nuqtai nazaridan atmosfera uchun sof manba yoʻnalishida harakat qilgan. Biroq oqimlarning kattaligi mavsum, suv massasi va shamol sharoitlariga qarab sezilarli darajada oʻzgargan.

May natijalari konsentratsiya bilan oqim nega bir xil narsa emasligini ayniqsa yaxshi koʻrsatadi. CDW hududida N₂O konsentratsiyasi yuqoriroq boʻlsa-da, TSW hududidagi oʻrtacha N₂O oqimi 1,84 ± 2,02 µmol m⁻² kun⁻¹ boʻlib, CDWning 1,69 ± 1,89 qiymatidan biroz yuqori. Manba buni TSW tomonidagi biroz yuqoriroq N₂O toʻyinganligi va shamol tezligi bilan bogʻlaydi.

Toʻrt mavsumlik tadqiqotlar birgalikda koʻrib chiqilganda N₂O oʻrtacha oqimi CDW taʼsiridagi stansiyalarda 0,90 ± 1,18, TSW taʼsiridagi stansiyalarda 0,65 ± 0,86 µmol m⁻² kun⁻¹. CH₄ uchun mos qiymatlar 1,81 ± 2,95 va 1,12 ± 1,18 µmol m⁻² kun⁻¹.

Bu natijalar Sharqiy Xitoy dengizining shimoliy qismining yillik issiqxona gazlari byudjetimi?

Yoʻq. Tadqiqotchilar taxminan 2,1 × 10⁴ km²lik doimiy namuna olish hududi uchun toʻrt mavsumdagi alohida tadqiqotlardan kelib chiqqan birinchi darajali yillik emissiya bahosini ochiq ravishda beradi. Natijalar Sharqiy Xitoy dengizining butun shimoliy qismining toʻliq yillik byudjeti sifatida talqin qilinmasligi kerak.

Namuna olish hududining oʻrtacha oqimlari N₂O uchun 0,83 ± 1,09 va CH₄ uchun 1,61 ± 2,56 µmol m⁻² kun⁻¹ deb hisoblangan. Hudud boʻyicha masshtablanganda:

• N₂O: 2,8 × 10⁻⁴ Tg/yil
• CH₄: 2,0 × 10⁻⁴ Tg/yil

qiymatlari olingan. Manba bu qiymatlar ilgari butun Sharqiy Xitoy dengizi uchun bildirilgan yillik emissiyalarning taxminan %0,4iga toʻgʻri kelishini taʼkidlaydi. Biroq namuna olingan hudud faqat maʼlum bir shelf hududi boʻlgani sababli, bu nisbat mintaqaviy hissani qoʻpol masshtabda taqqoslashdir.

N₂O va CH₄ning Tg/yil birliklaridagi son qiymatlarini bevosita taqqoslab, qaysi biri “koʻproq iqlim taʼsiri” keltirib chiqaradi degan xulosaga kelib boʻlmaydi. Ikki gazning atmosferadagi yashash muddati va radiatsion taʼsiri turlicha; tadqiqot ham ushbu emissiyalarni CO₂-ekvivalentiga aylantirib, umumiy iqlim-taʼsir byudjetini hisoblamagan.

Manba shakllari nimani koʻrsatadi?

Manbadagi tadqiqot hududi xaritasi 12 stansiyani Jeju orolining janubi-gʻarbidagi Sharqiy Xitoy dengizining shimoliy qismi shelfida koʻrsatadi. Mavsumiy harorat–shoʻrlik diagrammasi avgust namunalarining yuqori harorat va past shoʻrlik bilan boshqa mavsumlardan aniq ajralishini; qish namunalarining esa past harorat va yuqori shoʻrlik tomon siljishini koʻrsatadi.

Mavsumiy atrof-muhit xaritalarida harorat, shoʻrlik, erigan kislorod, DIN va xlorofill-a maydonlari ayni 12 stansiyadagi kuzatuvlardan chiziqli interpolyatsiya orqali yaratilgan. Manba ayniqsa ushbu interpolyatsiyalar faqat yirik masshtabdagi fazoviy naqshni vizuallashtirish maqsadida ishlatilganini va haqiqiy kuzatuv fazoviy aniqligi sifatida talqin qilinmasligi kerakligini taʼkidlaydi.

N₂O va CH₄ shakllari ham sirt konsentratsiyasi xaritalarini, ham CDW/TSW guruhlarining toʻyinganlik va oqim oʻrtacha qiymatlarini birgalikda koʻrsatadi. Shunday qilib, konsentratsiya, toʻyinganlik va haqiqiy havo–dengiz oqimi bir xil ilmiy tushuncha emasligi vizual tarzda ham kuzatilishi mumkin.

Tadqiqotning eng muhim talqin cheklovlari

• N₂O va CH₄ faqat sirt suvida oʻlchangan; vertikal gaz profillari mavjud emas.
• Nitrifikatsiya, denitrifikatsiya va metanogenez tezliklari bevosita oʻlchanmagan.
• Vertikal CTD, oziqa moddalar va AOU–NO₃⁻ bogʻliqliklari faqat bilvosita jarayon koʻrsatkichlari sifatida ishlatilishi mumkin.
• Namuna olish hududi Changjiang estuariy hududidan 200 kmdan uzoqda va kuchli estuariy taʼsiridagi ECS hududlarini qamrab olmaydi.
• Har bir mavsum faqat bitta tadqiqot safari bilan ifodalangan.
• Yillik baho toʻrt mavsumlik tadqiqotning oʻrtacha oqimini doimiy namuna olish hududiga qoʻllashga asoslangan.
• CDW va TSW guruhlari farqlari rasmiy statistik gipoteza testi bilan sinovdan oʻtkazilmagan.
• Kuzatilgan bogʻliqliklar suv massalari taʼsiri bilan bogʻliq; ular muayyan mexanizmning bevosita sababiy dalili emas.

Bu cheklovlar tadqiqot qiymatini yoʻqqa chiqarmaydi; ular qanday turdagi ilmiy xulosa chiqarish mumkinligining chegarasini belgilaydi. Tadqiqotning kuchli tomoni Sharqiy Xitoy dengizining shimoliy qismida N₂O va CH₄ni ayni usul bilan toʻrt mavsum kuzatib, ilgari siyrak boʻlgan sirt issiqxona gazi kuzatuvlari uchun mintaqaviy boshlangʻich maʼlumotlar toʻplamini taqdim etishidir.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl sarlavha: Seasonal variability of surface methane and nitrous oxide under contrasting water–mass influences in the northern East China Sea

Mualliflar: Seo-Young Kim; HuiTae Joo; Hyo-Ryeon Kim; Il-Nam Kim.

Teng hissa: Seo-Young Kim va HuiTae Joo teng birinchi mualliflardir.

Corresponding author: Il-Nam Kim.

Muassasalar: Department of Marine Science, Incheon National University; Oceanic Climate and Ecology Research Division, National Institute of Fisheries Science; Yellow Sea Research Institute.

Jurnal: Estuarine, Coastal and Shelf Science.

Nashriyot: Elsevier Ltd.

Bibliografik qayd: Volume 343 (2026), Article 110219.

DOI:10.1016/j.ecss.2026.110219

Sanalar: Dastlabki topshirish 6 iyul 2026; qayta koʻrib chiqilgan versiya 24 avgust 2026; qabul 24 avgust 2026; onlayn kirish 31 avgust 2026.

Nashr holati: Tadqiqot taqriz jarayonidan oʻtib, qabul qilingan. Yuklangan PDF 343-jild / 110219-maqola bibliografik identifikatsiyasiga ega boʻlsa-da, ScienceDirect platformasi tekshiruv sanasida yozuvni “In Press, Journal Pre-proof” deb koʻrsatadi. Shu sababli nashriyotning amaldagi versiya yorligʻi saqlanishi kerak.

Litsenziya: Creative Commons Attribution–NonCommercial–NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0).

Mualliflik huquqi usuli: Ushbu Verianla maqolasi manba matnning tarjimasi yoki oʻzgartirilgan qayta nashri emas. Manba shakl va jadval dizaynlaridan foydalanilmagan; tekshirilishi mumkin boʻlgan ilmiy faktlar, tenglamalar, sonlar, usul va cheklovlar mustaqil oʻzbekcha tushuntiruvchi tuzilma ichida bayon qilingan.

Moliyalashtirish: Manba tadqiqot National Institute of Fisheries Science tomonidan “Investigation of structure variations and development of assessment technology in the marine ecosystem” loyihasi (R2026059) va Incheon National University Research Grant 2025 tomonidan qoʻllab-quvvatlanganini bildiradi.

Maʼlumotlar mavjudligi: Mualliflar maʼlumotlar soʻrov boʻyicha taqdim etilishini bildirgan.

Manfaatlar toʻqnashuvi: Mualliflar tadqiqotga taʼsir qilishi mumkin boʻlgan maʼlum moliyaviy manfaat yoki shaxsiy munosabatni bildirmagan.

CRediT hissalari: Seo-Young Kim; dastlabki qoralama, koʻrib chiqish/tahrirlash, vizuallashtirish va validatsiya. HuiTae Joo; koʻrib chiqish/tahrirlash, validatsiya va tadqiqot. Hyo-Ryeon Kim; koʻrib chiqish/tahrirlash. Il-Nam Kim; konseptuallashtirish, nazorat va koʻrib chiqish/tahrirlash.

Asosiy uslubiy cheklovlar: Gazlarning faqat sirtdan oʻlchanishi; fazoviy qamrovning cheklanganligi; Changjiang estuariy yadrosining qamrab olinmasligi; har bir mavsumning faqat bitta dala safari bilan ifodalanishi; toʻrt kuzatuv davridan yillik masshtablash amalga oshirilishi va CDW–TSW taqqoslashlarida rasmiy statistik test qoʻllanmasligi.