Stake in Conformity Nima?

Stake in conformity — shaxsning an’anaviy ijtimoiy hayot doirasida ish, oila, ta’lim, obro‘, maqom yoki kelajak imkoniyatlari kabi yo‘qotishni istamaydigan sarmoyalarga ega bo‘lishi, uning xatti-harakatlarining kelajakdagi oqibatlarini mazmunliroq qilishi mumkinligini ifodalovchi kriminologik tushuncha.

Manba bu tushunchani Jackson Toby’ning 1957-yildagi ishiga asoslaydi. Mantiq mexanik emas; yuqori ijtimoiy sarmoyaga ega har bir inson jinoyatdan yiroq turmaydi va past sarmoyaga ega har bir inson jinoyat qilmaydi.

Tor ma’nodagi fikr quyidagicha:

Agar insonning kelajakda yo‘qotishni istamaydigan narsasi bo‘lsa, kelajakning bugungi qarorlar ustidagi og‘irligi ortishi mumkin.

Qamoq bu ijtimoiy ulushlarga qanday ta’sir qilishi mumkin?

Manba qamoq jazosi quyidagi sohalarda jiddiy buzilishlar yaratishi mumkinligini muhokama qiladi:

• Bandlik
• Uy-joy
• Munosabatlar
• Ijtimoiy maqom va obro‘
• Avtonomiya
• Ta’limning uzluksizligi
• Kelajak imkoniyatlari
• Ota-ona, xodim, talaba yoki jamoa a’zosi kabi ijtimoiy rollar

Bu sohalar faqat moddiy resurslar emas. Ular ayni paytda insonning “men kimman?” va “kelajakda kim bo‘lishim mumkin?” degan savollariga bergan javoblarining tarkibiy qismlaridir.

Jazo Kelajakning Xatti-Harakatga Ta’sirini Zaiflashtirishi Mumkinmi?

Manbaning taklifiga ko‘ra, ha, ayrim hollarda jazo inson saqlashga arziydi deb bilgan ijtimoiy sarmoyalarni jiddiy yemirsa, kelajak kamroq erishiladigan bo‘lib ko‘rinishi va natijada kelajakdagi oqibatlarning bugungi qarorlarga ta’sir qilish kuchi kamayishi mumkin; biroq tadqiqot buni universal yoki sababiy jihatdan isbotlangan mexanizm sifatida taqdim etmaydi.

Muallif o‘z hayotidagi holatni quyidagi psixologik formula bilan ifodalaydi:

“Nothing to lose. Nothing to gain.”

Manbaga ko‘ra bu ibora faqat beparvolik yoki tajovuz sifatida talqin qilinmasligi kerak. Umidsizlik ham shunga o‘xshash natija tug‘dirishi mumkin.

Agar inson kelajak yetib bo‘lmas deb ishonsa, “kelajakni saqlash” zaifroq xulq-atvoriy rag‘batga aylanishi mumkin.

Jazo paradoksi

Maqolaning markaziy paradokslaridan biri quyidagicha:

Jazo noto‘g‘ri xatti-harakat oqibatlarini kuchaytirishga urinarkan, ayni paytda inson ilgari yo‘qotishdan qo‘rqqan ayrim ijtimoiy sarmoyalarni ham zaiflashtirishi mumkin.

Manba bu har bir jazo yoki har bir shaxsda yuz beradi demaydi. Bu reabilitatsiya nazariyasi hisobga olishi kerak bo‘lgan ehtimoliy strukturaviy taranglik sifatida taqdim etiladi.

Qayta Qurilgan Muvofiqlik Ulushi Nima?

Qayta qurilgan muvofiqlik ulushi — an’anaviy ijtimoiy sarmoyalar sezilarli zarar ko‘rgandan keyin rivojlanadigan va shaxsni kelajakda saqlash, davom ettirish, amalga oshirish yoki kim bo‘lishni istagan mazmunli narsaga bog‘laydigan kelajakka yo‘naltirilgan sarmoyadir.

Manbaning o‘z ta’rifidagi asosiy komponentlar:

Manbada keltirilgan konseptual zanjir

An’anaviy ulushlarning buzilishi → kelajakka sarmoyaning zaiflashuvi → identitet noaniqligi → mazmunli faoliyatning paydo bo‘lishi → maqsad → kelajakka yo‘naltirilgan identitet → qayta qurilgan ulush → saqlashga arziydigan narsa.

Maqsad Nega Kelajakni Yana Muhim Qilishi Mumkin?

Manbaning taklifiga ko‘ra, maqsad inson kelajakda kim bo‘lishni istashi bilan bugungi xatti-harakat o‘rtasida aloqa yaratgani uchun kelajakni yana shaxsiy jihatdan qimmatli qilishi mumkin; shu tariqa hozirgi qarorlar nafaqat taqiqlarga, balki saqlashga arziydigan kelajak ehtimoliga nisbatan ham ma’no kasb etadi.

Bu kontekstda manba desistance adabiyotidagi identitet transformatsiyasi yondashuvlarini Paternoster va Bushway, Giordano va hamkorlari hamda Maruna ishlariga bog‘laydi.

Kelajak identiteti misollari:

• Talaba
• Ota-ona
• Yozuvchi
• Xodim
• Tadqiqotchi
• Tadbirkor
• Jamiyatga hissa qo‘shuvchi shaxs

Bu identitetlarning umumiy xususiyati kelajakda yo‘qotilishi yoki saqlanishi mumkin bo‘lgan narsani yaratishidir.

Hayotni “yo‘q” so‘zi atrofida qurish mumkinmi?

Manba reabilitatsiya nuqtai nazaridan quyidagi farqni qiladi:

Taqiq chegara qo‘yadi; maqsad yo‘nalish beradi.

“Jinoyat qilma”, “taqiqlangan shaxslarga yaqinlashma”, “bu joylarga borma” yoki “buni qilma” kabi qoidalar xatti-harakatni cheklashi mumkin.

Ammo ular inson nimaga aylanishini o‘z-o‘zicha belgilamaydi.

Maqolaning kuchli jumlalaridan biri:

Odamlar hayotlarini faqat “yo‘q” so‘zi atrofida qura olmaydi.

Bu qanday tadqiqot?

Tadqiqot tanqidiy autoethnographic maqoladir. Muallif o‘z qamoq tajribasini kriminologiya va desistance adabiyoti bilan bog‘lab, yangi konseptual taklif ishlab chiqadi.

Manba uchta epistemik darajani ochiq ajratadi:

1. Adabiyot qo‘llab-quvvatlaydigan narsalar
2. Muallif boshdan kechirgan narsalar
3. Shu ikki darajadan kelib chiqib taklif qilingan tadqiq etilishi mumkin bo‘lgan tushuncha

Bu farq metodologik jihatdan markaziy ahamiyatga ega.

Autoethnography Umumiy Sababiylik Dalilini Beradimi?

Yo‘q. Bir kishining tajribasi mexanizmning jamiyatdagi tarqalishini, yo‘nalishini yoki sababiy ta’sirini isbotlamaydi; ushbu tadqiqotda autoethnography muayyan hodisa bir hayotda qanday kechirilganini va qanday nazariy savollar tug‘dirishi mumkinligini ko‘rsatish uchun ishlatiladi.

Muallif bu chegarani matn davomida qayta-qayta ta’kidlaydi.

Tadqiqot:

• Hamma qamoqni bir xil boshdan kechiradi demaydi.
• Yozish hammaga bir xil ta’sir qiladi demaydi.
• Maqsadli bo‘lish jinoyatdan voz kechishni kafolatlaydi demaydi.
• O‘z transformatsiyasini umumiy mexanizm isboti sifatida taqdim etmaydi.

Qamoq muhitida moslashuv va majburlovchi tartib

Manba qamoqdagi zo‘ravonlik va norasmiy tartib muhokamasida Baggio va hamkorlari hamda Skarbek ishlaridan foydalanadi.

Asosiy taklif shuki, qamoq faqat “xaos” emas. Cheklangan makon, takroriy o‘zaro ta’sirlar, tanqislik va rasmiy institutlarning har muammoni hal qila olmasligi odamlar o‘rtasida norasmiy qoidalar va kuch tuzilmalarini yaratishi mumkin.

Muallif buni coercive stability — majburlovchi barqarorlik deb ataydi.

Ya’ni muhit ko‘proq bashorat qilinadigan bo‘lishi mumkin, ammo tinchroq bo‘lishi shart emas.

Qamoqqa moslashuvning tashqarida muammo tug‘dirishi

Manba ayrim qamoq moslashuvlari ichkarida funksional, lekin tashqarida disfunksional bo‘lishi mumkinligini muhokama qiladi.

Masalan:

• Doimiy tahdidni kuzatish
• Ishonchsizlik
• Haddan tashqari ehtiyotkorlik
• Zaiflikni yashirish
• Qattiq obro‘ boshqaruvi

kabi xatti-harakatlar ayrim qamoq muhitlarida himoya qiluvchi bo‘lishi mumkin; ammo ozodlikdan keyin ijtimoiy va kasbiy moslashuvni qiyinlashtirishi mumkin.

Yozish Muallif Uchun Qanday Transformatsiya Mexanizmiga Aylandi?

Muallifning autoethnographic hikoyasida yozish avval fikrlarni tartibga solish va psixologik omon qolish uchun ishlatiladigan faoliyat bo‘lgan, keyinchalik esa kundalik tartib, intizom, kompetensiya, self-efficacy, identitet va kelajakka yo‘naltirilgan loyihaga aylangan; shu tariqa hali tugallanmagan, ammo saqlashga arziydigan kelajakni yaratgan.

Manbada jarayon quyidagicha ifodalanadi:

Sahifa → amaliyot → intizom → kompetensiya → o‘zgargan o‘zini idrok etish → mumkin identitet → tugallanmagan kelajak → qiymat → yo‘qotilishi mumkin bo‘lgan narsa.

Muallif ayrim davrlarda kuniga taxminan ellik sahifa yozganini bildiradi. Bu raqam barcha mahkumlar uchun umumlashtiriladigan xatti-harakat emas, shaxsiy autoethnographic ma’lumot sifatida taqdim etilgan.

Yozish va subyektlik

Manba yozishni tashqi erkinlikning o‘rnini bosuvchi erkinlik sifatida taqdim etmaydi.

Tor ma’noda, u katta darajada nazorat qilinadigan muhitda inson hanuz qaror qila oladigan faoliyat sohasi sifatida ta’riflanadi.

Muallifning iborasiga ko‘ra, u kun o‘tadimi yoki yo‘qmi belgilay olmagan bo‘lsa-da, o‘sha kunning bir qismida nima qilishi haqida qaror bera olgan.

U buni “erkinlik” emas, authorship — mualliflik / o‘z harakatining egasi bo‘lish deb ataydi.

Survive → Discover → Build → Become

Maqolaning xulosa qismida jarayon to‘rt so‘z bilan jamlanadi:

1. Survive — Omon qol
2. Discover — Kashf et
3. Build — Qur
4. Become — Aylan / Bo‘l

Muallif uchun omon qolish hikoyani davom ettiradi; kashfiyot yo‘nalish beradi; qurish identitetga dalil yaratadi; “bo‘lish” esa kelajakning hali tugallanmaganligini bildiradi.

Reabilitatsiya Faqat Taqiq va Nazorat bilan Ta’minlanadimi?

Manbaga ko‘ra, yo‘q. Taqiqlar, nazorat va sanksiyalar xatti-harakatga chegara qo‘yishi mumkin; ammo uzoq muddatli reabilitatsiya uchun inson o‘zi qadrlaydigan, qonuniy va konstruktiv kelajak identitetini rivojlantirishiga imkon beradigan ta’lim, ish, munosabatlar, mentorlik, ijodiy faoliyat va qayta integratsiya imkoniyatlari ham muhim.

Tadqiqot jinoyat huquqida chegaralar keraksiz deb aytmaydi.

Aksincha, qoidalar va hisobdorlik zarur bo‘lishi mumkinligini tan oladi.

Ammo compliance bilan rehabilitation bir narsa emas.

Nazorat ostidagi shaxs qoidaga majbur bo‘lgani uchun rioya qilishi mumkin. Ozodlikdan keyin asosiy savol inson xatti-harakatini o‘zi qadrlaydigan kelajak va identitet bilan bog‘lay oladimi.

Ta’lim nega faqat ko‘nikma emas?

Manba RANDning 2013-yildagi correctional education meta-analysisiga tayanib, ta’lim dasturlari pastroq recidivism va yaxshiroq bandlik natijalari bilan bog‘liq ekanini bildiradi, shu bilan birga dalil sifati natijaga qarab farq qilishini ham qayd etadi.

Muallifning konseptual hissasi shundan iboratki, ta’lim nafaqat ish ko‘nikmasini beradi, balki quyidagi identitetlarni ham shakllantirishi mumkin:

• Talaba
• Bitiruvchi
• Yozuvchi
• Tadqiqotchi
• Murakkab materialni o‘rgana oladigan shaxs

Bu identitetlar hali tugallanmagan kelajakni yaratib, saqlashga arziydigan ulush hosil qilishi mumkin.

Yana qaysi faoliyatlar qayta qurilgan ulushni yaratishi mumkin?

Manba quyidagi sohalar potensial ravishda o‘xshash funksiyani bajarishi mumkinligini muhokama qiladi:

• Kasbiy ta’lim
• Oilaviy munosabatlarni tiklash
• Mentorlik
• Tadbirkorlik
• Ijodiy ish
• Jamoat xizmati
• Davolanish
• Ma’naviy rivojlanish
• Strukturaviy qayta kirish dasturlari

Ammo tadqiqot ularning har biri avtomatik transformatsion ta’sir beradi deb da’vo qilmaydi.

Maqsad Har Doim Prosotsialmi?

Yo‘q. Manba ayniqsa maqsadga ega bo‘lishning o‘zi ijobiy yoki prosotsial xususiyat emasligini ta’kidlaydi; jinoyat tashkiloti identiteti, ekstremistik mafkura, qasos yoki jinoyat faoliyati ham kuchli maqsad va intizom yaratishi mumkin.

Shuning uchun maqoladagi taklif:

“Maqsad yaxshi.”

emas.

Tor taklif quyidagicha:

Jinoyatdan uzoqlashishga aloqador qayta qurilgan ulush qonuniy va konstruktiv ijtimoiy ishtirok bilan mos keladigan kelajak identiteti ichida joylashishi kerak.

Hisobdorlik va Identitet O‘zgarishini Birga O‘ylash Mumkinmi?

Ha. Tadqiqot insonni o‘tmishdagi xatti-harakatlari uchun javobgar qilish bilan uning identiteti abadiy faqat o‘sha xatti-harakatlar orqali belgilanishi shart emasligi bir-biriga zid emasligini; reabilitatsiya tushunchasining o‘zi ham odamlar vaqt o‘tishi bilan mazmunli tarzda o‘zgarishi mumkinligini nazarda tutishini ta’kidlaydi.

Manbaning asosiy farqi:

Xatti-harakat qoralilishi mumkin; inson identiteti o‘tmishdagi qoralangan xatti-harakat bilan abadiy bir xil bo‘lib qolishi shart emas.

Bu yondashuv mas’uliyatni yo‘qotish o‘rniga, insonning kelajakdagi xatti-harakati orqali yangi identitetini isbotlash majburiyatini oshiradi.

“Self-authorship” nimani anglatadi?

Muallif nuqtai nazaridan o‘zini qayta belgilash o‘tmishni inkor etish yoki mas’uliyatdan qochish emas.

Yangi identitet:

• Xatti-harakat bilan
• Ish bilan
• Ishonchlilik bilan
• Izchillik bilan
• Ijtimoiy hissa bilan

isbotlanishi kerak.

Shuning uchun tadqiqot iborasi bilan self-authorship is not absolution: o‘z hayoting muallifi bo‘lish oqlanish degani emas.

Tadqiqotning asosiy cheklovlari

• Autoethnographic material bir kishidan keladi.
• Tarqalish yoki sababiylikni ko‘rsatib bo‘lmaydi.
• Turli qamoqxonalar, madaniyatlar, jinslar, yoshlar va jazo muddatlariga umumlashtirib bo‘lmaydi.
• Maqsad bilan desistance o‘rtasida ikki yo‘nalishli aloqa bo‘lishi mumkin.
• Ichki transformatsiya strukturaviy imkoniyat yetishmasligini qoplay olmaydi.
• Har bir maqsad prosotsial emas.
• Reconstructed stake tushunchasi mavjud identity, hope, generativity, self-efficacy yoki social bonds tushunchalari bilan ustma-ust tushishi mumkin.

Strukturaviy Imkoniyatsiz Maqsad Yetarlimi?

Yo‘q. Manba ochiq aytadiki, inson prosotsial identitet rivojlantirishi bandlik, uy-joy, ta’lim, litsenziyalash, transport, kredit yoki ijtimoiy qabul kabi strukturaviy to‘siqlarni yo‘q qilmaydi va faqat “maqsad top” deyish bu tashqi sharoitlarni e’tiborsiz qoldirsa, haddan tashqari individualistik yondashuv bo‘ladi.

Shu sababli ichki identitet transformatsiyasi bilan tashqi imkoniyat tuzilmasi birgalikda ko‘rilishi kerak.

Taklif etilgan tadqiqot savollari

1. Kuchli prosotsial maqsad bildirgan sobiq mahkumlar an’anaviy hayotga kuchliroq sarmoya ham bildiradimi?
2. Kelajakka yo‘naltirilgan maqsad identitet transformatsiyasi bilan barqaror desistance o‘rtasidagi aloqaga vositachilik qiladimi?
3. Reconstructed stakes qamoqdan oldin ish, munosabat yoki maqom yo‘qotishi yuqori bo‘lgan shaxslarda muhimroqmi?
4. Ta’lim, kasbiy dastur, yozish, mentorlik, oilaviy qayta birlashish yoki tadbirkorlik dasturlari kelajakka sarmoya hissini kuchaytiradimi?
5. Yashash mumkin bo‘lgan kelajak borligiga subyektiv ishonch ish, daromad yoki uy-joy kabi obyektiv ko‘rsatkichlardan tashqari xatti-harakatni bashorat qiladimi?
6. Qaysi maqsad turlari ishsizlik, rad etilish, stigma yoki nazorat qiyinchiliklariga bardoshli?
7. Muassasalar shaxsga istamagan identitetni yuklamasdan qayta qurilgan ulushlarni qo‘llab-quvvatlay oladimi?

Manba bu savollar uchun uzunlamasına suhbatlarni future orientation, purpose, identity, employment, social bonds va recidivism o‘lchovlari bilan birlashtiradigan tadqiqotlarni taklif qiladi.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan xulosalar

• Qamoq ayrim an’anaviy ijtimoiy sarmoyalarni zaiflashtirishi mumkin.
• Bandlik, uy-joy va stigma ozodlikdan keyingi reintegratsiyaga ta’sir qilishi mumkin.
• Identitet va kelajakdagi o‘zlik desistance adabiyotidagi muhim tushunchalardir.
• Qamoq moslashuvlari ozodlikdan keyin disfunksional bo‘lishi mumkin.
• Reabilitatsiyani faqat xatti-harakat taqiqi sifatida ko‘rmaslik kerak.
• Maqsad va kelajak yo‘nalishi tadqiq etishga arziydigan ehtimoliy mexanizmlardir.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan xulosalar

• Qamoq jazosi hammada “nothing to lose” psixologiyasini yaratishi ko‘rsatilmagan.
• Maqsadga ega bo‘lish desistance’ni kafolatlamaydi.
• Yozish hammaga bir xil reabilitatsion ta’sir qilmaydi.
• Og‘riq yoki mahrumlik avtomatik ravishda rivojlanish keltirmaydi.
• Qamoqdagi zararlar keyinchalik yuzaga kelgan ijobiy natijalar bilan oqlanmaydi.
• Reabilitatsiyaga faqat individual iroda bilan erishish mumkin deb da’vo qilinmaydi.
• Reconstructed stake hali tasdiqlangan mustaqil psixologik shkala yoki mexanizm emas.