Ko‘rsatkichlarga Asoslangan Miqdoriy Kontent Tahlili (Indicator-Based Quantitative Content Analysis, IB-QCA) ushbu tadqiqotda adabiy narrativlardagi psixologik va xulq-atvor naqshlarini oldindan belgilangan ko‘rsatkichlar orqali bob darajasida kodlash uchun ishlab chiqilgan aralash kontent tahlili usulidir. Tadqiqotchilar yettita hind chick-lit romanining jami 157 bobini 45 bandli Kognitiv Bezovtalik (Cognitive Restlessness, CR) va 30 bandli Ayollar Rekreatsiyasi Tanqisligi (Female Recreational Deficit, FRD) shkalalari bilan tekshirganlar. Korpus bo‘yicha o‘rtacha CR %70,3, o‘rtacha FRD %73,1 deb xabar qilingan va barcha romanlarda bob darajasidagi CR bilan FRD o‘rtasida ijobiy va statistik jihatdan ahamiyatli Pearson korrelyatsiyalari topilgan. Biroq bu natijalar haqiqiy ayollarning psixologik holati yoki rekreatsiya darajasi haqidagi prevalensiya ma’lumoti emas; tadqiqot badiiy qahramonlarning matnda ifodalangan tajribalarini o‘lchaydi.

Romanlar o‘rtasida sezilarli farqlar mavjud. Trust Me eng yuqori o‘rtacha CR (%79,7) va FRD (%92,3) qiymatlarini bergan bo‘lsa, Battle for Bittora CR–FRD o‘rtasidagi eng kuchli korrelyatsiyani ko‘rsatgan (r = 0,98; p < 0,001). Eng past korrelyatsiya Trust Meda kuzatilgan (r = 0,54; p < 0,05); mualliflar buni FRDning roman davomida shiftga yaqin saqlanishi bilan bog‘liq ceiling effect bilan izohlaydilar. Tadqiqotning asosiy tezisi tanlangan narrativlarda kognitiv ortiqcha faollik bilan tiklovchi, avtonom bo‘sh vaqtga kirishdagi cheklovlar birgalikda yuzaga keladigan strukturaviy naqshni tashkil etishidir.

IB-QCA nima va bu tadqiqotda nimani o‘lchaydi?

IB-QCA adabiy qahramonlarning haqiqiy klinik holatini tashxislaydigan psixometrik test emas; u qat’iy ko‘rsatkichlar ro‘yxati, bob darajasida ikkilik kodlash va aniq matniy dalil qoidalaridan foydalanib, narrativda ifodalangan kognitiv, hissiy, xulq-atvor va rekreatsion naqshlarni taqqoslanadigan raqamli ballarga aylantiruvchi adabiy kontent tahlili doirasidir.

Tadqiqot ko‘rib chiqayotgan bo‘shliq

Tadqiqot hind chick-lit yoki ommabop ayollar adabiyoti bo‘yicha oldingi ishlar gender, zamonaviylik, sinf, nikoh, neoliberal subyektlashuv va ayol identikligi kabi mavzularni keng o‘rganganini; biroq ayol qahramonlarning doimiy aqliy bandligi bilan chinakam tiklovchi bo‘sh vaqtga kirishi o‘rtasidagi munosabat tizimli va qiyosiy tarzda kamroq tadqiq etilganini ilgari suradi.

Bu bo‘shliqni to‘ldirish uchun tadqiqotchilar ikkita integrativ tushunchani belgilaydilar: Kognitiv Bezovtalik (CR) va Ayollar Rekreatsiyasi Tanqisligi (FRD). Har ikki tushuncha mavjud psixologiya, feministik psixologiya, bo‘sh vaqt tadqiqotlari va gender adabiyotidan foydalanadi; biroq tadqiqotchilar ularni tanlangan adabiy korpusda kuzatilgan naqshlarni bir xil analitik til doirasida o‘rganish maqsadida alohida adabiy-analitik konstruksiyalar sifatida qo‘llaydilar.

Kognitiv Bezovtalik (CR) nimani anglatadi?

Kognitiv Bezovtalik tadqiqotda insonning aqliy jihatdan dam olish holatiga o‘ta olmaydigan va doimiy kognitiv faollik davom etadigan ifoda naqshi sifatida ta’riflanadi. Tushuncha raqobatlashuvchi yoki aylanuvchi fikrlar, ruminatsiya, kelajak haqidagi doimiy xavotir, o‘zini baholash, qaror qabul qilishdagi qiyinchilik, hissiy tebranish, haddan tashqari rejalashtirish va stress omillaridan aqliy jihatdan uzoqlasha olmaslik kabi unsurlarni qamrab oladi.

CR ruminatsiya, worry, cognitive anxiety, cognitive overload va mental fatigue bilan bog‘liq bo‘lsa-da, ularning hech biri bilan to‘liq aynanlashtirilmaydi. Tadqiqotchilar ta’rifida ruminatsiya asosan o‘tmishga qaratilgan takrorlanuvchi fikrlash sikllarini, worry kelajakdagi tahdidlar haqidagi og‘zaki xavotirni, kognitiv ortiqcha yuk muayyan vazifaning qayta ishlash salohiyatidan oshib ketishini va mental fatigue kognitiv ishlashning pasayishini anglatadi. CR esa bularning kesishishi mumkin bo‘lgan kengroq “aqliy jihatdan to‘xtay olmaslik” holatini qamrab olishni maqsad qiladi.

Tadqiqotning dastlabki kodlash bosqichlarida bu konstruksiya Mental Hyperactivity (MH) nomi bilan ishlatilgan. Maqolaning nazariy muhokamasida keyinchalik Cognitive Restlessness (CR) nomi qabul qilingan. Manba ayrim eski jadval va tasvirlarda MH qisqartmasi qolishi mumkinligini alohida qayd etadi. Ushbu Verianla matnida tushuncha izchilligi uchun CR nomi qo‘llanilgan.

CR shkalasining 45 bandi qanday tashkil qilingan?

CR shkalasi besh soha ostida 45 ko‘rsatkichdan iborat. Kognitiv soha 1–12 raqamli bandlarni va raqobatlashuvchi fikrlar, ruminatsiya, ortiqcha o‘ylash, intrusive ideation hamda qaror qabul qilish qiyinligi kabi naqshlarni o‘z ichiga oladi. Hissiy soha 13–25 raqamli bandlarda mood swings, frustration, anxiety, guilt va emotional exhaustion kabi holatlarni qamrab oladi. Xulq-atvor sohasi 26–31 raqamli bandlarda qochish, ortiqcha yuklanish, multitasking va stress odatlarini ko‘rib chiqadi. Somatik soha 32–37 raqamli bandlarda taranglik, ko‘krakda siqilish, ko‘ngil aynishi va uyqu buzilishi kabi matniy belgilarni qamrab oladi. Munosabat-kontekstual soha esa 38–45 raqamli bandlarda ish–hayot nomutanosibligi, ijtimoiy chekinish va chegaralarning yemirilishi kabi kontekstual ko‘rsatkichlarni kodlaydi.

Ayollar Rekreatsiyasi Tanqisligi (FRD) nima?

Ayollar Rekreatsiyasi Tanqisligi (FRD) tadqiqotda ayol qahramonning shunchaki bo‘sh vaqti kamligini emas, balki mavjud bo‘sh vaqt ish, parvarish yuklamasi, ijtimoiy nazorat, aybdorlik yoki aqliy bandlik sababli chinakam avtonom va tiklovchi rekreatsiya tajribasiga aylana olmasligini ifodalovchi adabiy-analitik konstruksiyadir.

FRD nega faqat “bo‘sh vaqt kamligi” emas?

Tadqiqotning nazariy doirasi FRDni leisure constraints, work-life imbalance, burnout, time poverty va role overload tushunchalaridan ajratadi. Qahramon texnik jihatdan bo‘sh vaqtga ega bo‘lishi mumkin; biroq bu vaqt aybdorlik, vazifa hissi, ish fikrlari yoki ijtimoiy baholanish xavotiri bilan aqliy jihatdan egallangan bo‘lsa, tadqiqotchilar buni FRD doirasida baholashlari mumkin.

Shu sababli FRD ham strukturaviy, ham tajribaviy tushunchadir. Strukturaviy o‘lchov shaxsiy vaqtni cheklovchi ish, parvarish, uy yumushlari va ijtimoiy kutishlarga; tajribaviy o‘lchov esa rekreatsiya ro‘y bergan taqdirda ham dam olishning psixologik jihatdan yakunlana olmasligiga e’tibor qaratadi.

FRD shkalasining 30 bandi

FRD shkalasi to‘rt sohada 30 ko‘rsatkichdan iborat. Dastlabki sakkiz band rekreatsiyaga kirish to‘siqlarini; 9–16 raqamli bandlar bo‘sh vaqt davomida saqlanadigan aqliy bandlikni; 17–22 raqamli bandlar baholanish xavotiri, mahsuldor bo‘lish bosimi va dam olayotganda seziladigan aybdorlik kabi ijtimoiy va baholovchi cheklovlarni; 23–30 raqamli bandlar esa ish bilan bo‘sh vaqt chegaralarining buzilishi, tanaffuslarning o‘tkazib yuborilishi va avval zavq beradigan faoliyatlardan uzilish kabi strukturaviy yemirilishni qamrab oladi.

CR va FRD bir-biridan qanday farqlanadi?

CR ongning to‘xtay olmasligi va stress omillaridan kognitiv jihatdan ajrala olmasligi bilan, FRD esa tiklovchi rekreatsiyaning strukturaviy yoki psixologik jihatdan erishib bo‘lmaydigan holga kelishi bilan bog‘liq. Tadqiqotning nazariy gipotezasi ikki konstruksiya bir-birini kuchaytirishi mumkinligidir: yuqori kognitiv bezovtalik dam olishni qiyinlashtirishi mumkin; yetarli tiklovchi rekreatsiya bo‘lmasligi esa aqliy tiklanishni to‘sib, bezovtalikning davom etishi bilan birga kelishi mumkin.

Biroq tadqiqot kuzatuvga asoslangan matn kodlash dizaynidan foydalanganligi sababli bob darajasidagi ijobiy korrelyatsiyalar CR FRDga yoki FRD CRga sabab bo‘lishini ko‘rsatmaydi.

Intensivlik sinflari

Bu diapazonlar klinik chegaralar emas. Tadqiqotchilar ularni adabiy matnlarni o‘zaro taqqoslash va roman narrativ davomida o‘sish, pasayish yoki tebranish ko‘rsatgan-ko‘rsatmaganini ko‘rinadigan qiluvchi analitik heuristics sifatida ta’riflaydilar.

O‘rganilgan yetti roman

Jami tahlil birligi 157 roman emas, 157 roman bobidir. Bir bobda CR va FRD ko‘rsatkichlari alohida baholanganligi sababli bob ikki shkaladan turli intensivlik qiymatlarini olishi mumkin.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

IB-QCA kodlash jarayoni qanday qo‘llanildi?

Har bir bob avvalo kontekstni to‘liq saqlovchi yaqin o‘qishdan o‘tkazilgan, so‘ng CRga yo‘naltirilgan ikkinchi xulosa tayyorlangan, 45 CR ko‘rsatkichi dalilga asoslangan holda kodlangan, ayni jarayon 30 FRD ko‘rsatkichi uchun qo‘llangan va yakuniy bosqichda ko‘rsatkichlar soni foiz ballariga aylantirilib, Excel va SPSS 26.0 bilan statistik jihatdan taqqoslangan.

1-bosqich — Yaqin o‘qish va narrativ xulosasi

Har bir bob kodlashdan oldin to‘liq o‘qilgan. Voqealar, qahramon harakatlari, dialoglar va ichki fikrlar psixologik mazmun bo‘yicha oldindan filtrlanmasdan batafsil xulosa qilingan. Buning maqsadi keyingi kodlarni alohida jumlalardan uzib emas, bobning butun konteksti doirasida baholashdir.

2-bosqich — CRga yo‘naltirilgan ikkinchi o‘qish

Ikkinchi o‘qishda kognitiv bezovtalik, hissiy tartibsizlik va ruminativ mazmun nishonga olingan. Ushbu bosqichda tayyorlangan yo‘naltirilgan xulosa 45 bandli CR kodlashining asosiy tayanch manbasiga aylangan.

3-bosqich — 45 CR bandini ikkilik kodlash

Har bir CR bandi bob matniga nisbatan alohida baholangan. Ko‘rsatkich faqat bevosita matniy dalil yoki aniq belgilanishi mumkin bo‘lgan xulq-atvor/kognitiv hodisa mavjud bo‘lgandagina Present = 1 sifatida kodlangan. Muayyan matniy tayanchsiz umumiy mavzu taassuroti yetarli hisoblanmagan.

4-bosqich — FRDga yo‘naltirilgan xulosa va 30 bandli kodlash

Xuddi shu yondashuv FRD uchun qo‘llangan; rekreatsiyaga kirish, rekreatsiya paytidagi aqliy bandlik, dam olishdagi aybdorlik, ijtimoiy baholanish va ish–bo‘sh vaqt chegaralarining yemirilishi kabi ko‘rsatkichlar yana bob darajasida ikkilik tarzda kodlangan.

5-bosqich — Ball va statistika

CR foizi manba usuliga ko‘ra:

\[ CR(\%)=\frac{\text{bölümde bulunan CR göstergesi sayısı}}{45}\times100 \]

FRD foizi esa:

\[ FRD(\%)=\frac{\text{bölümde bulunan FRD göstergesi sayısı}}{30}\times100 \]

Bu ballar shaxsning klinik alomatlar og‘irligi emas. Surat tegishli bobda kodlangan ko‘rsatkichlar sonini; maxraj esa tadqiqotchilar belgilagan jami CR yoki FRD bandlari sonini ko‘rsatadi.

O‘rtacha qiymatlar, diapazonlar va standart og‘ishlar Microsoft Excelda hisoblangan. Bob darajasidagi CR% bilan FRD% o‘rtasidagi Pearson korrelyatsiya koeffitsiyentlari Excelda hisoblangan va SPSS 26.0 bilan tasdiqlangan. Manba SPSS 26.0 yordamida chiziqli regressiya va bob tartibiga ko‘ra trend tahlili ham o‘tkazilganini bildiradi; biroq asosiy natijalar taqdimotida alohida regressiya koeffitsiyentlari yoki R² qiymatlari berilmagan.

Kodlash ishonchliligi

Tadqiqot bitta kodlovchi dizayniga ega. Uchta tasodifiy bob ikki haftalik tanaffusdan so‘ng qayta kodlangan va dastlabki kodlash bilan qayta kodlash o‘rtasidagi moslik %95–100 deb xabar qilingan. Bu natija intra-coder consistency haqida ma’lumot beradi; turli tadqiqotchilar ayni bandlarni bir xil tarzda kodlaydimi-yo‘qmi o‘lchaydigan inter-rater reliability esa sinovdan o‘tkazilmagan.

CR bilan FRD o‘rtasidagi korrelyatsiya nimani anglatadi?

Yetti romanning barchasida ijobiy Pearson korrelyatsiyasi topilgani o‘rganilgan korpusda CR ko‘rsatkichlari zichroq bo‘lgan boblarda odatda FRD ko‘rsatkichlari ham zichroq ekanini ko‘rsatadi; bu munosabat yo‘nalgan sababiylikni isbotlamaydi va badiiy qahramonlardan tashqaridagi haqiqiy populyatsiyalarga bevosita umumlashtirib bo‘lmaydi.

Yetti romanning qiyosiy natijalari

Korpus bo‘yicha o‘rtacha CR %70,3 va FRD %73,1. Har ikki o‘rtacha qiymat tadqiqotning o‘z tasnifiga ko‘ra High intensivlik diapazoniga tushadi.

Piece of Cake

38 bobli Piece of Cakeda CR %27–100 diapazonida va o‘rtacha %63,5; FRD %17–100 diapazonida va o‘rtacha %56,8. Dastlabki 10 bobda CR taxminan %52, FRD taxminan %35 darajasida bo‘lgan, 25-bobdan keyin esa har ikki ko‘rsatkich ko‘plab boblarda %80–100 diapazoniga ko‘tarilgani xabar qilingan. Pearson r = 0,84 va p < 0,001.

Ushbu roman korpus ichida boshida nisbatan past ballar ko‘rsatishi va keyinchalik aniq oshishi sababli rivojlanib boruvchi psixologik narrativ yoy sifatida talqin qilinadi.

The Zoya Factor

22 bobda CR o‘rtachasi %69,2, FRD o‘rtachasi %63,9. CRning %53–84 oralig‘ida qolishi tadqiqotda korpusning eng tor CR diapazoni sifatida talqin qilingan. Har ikki o‘zgaruvchi 19-bobgacha umuman oshadi, so‘nggi uch bobda narrativ yechim bilan birga pasayadi. Pearson r = 0,71; p < 0,001.

FRDning boshqa ayrim romanlardagidek tez-tez Very High diapazoniga chiqmasligi mualliflar tomonidan qahramonning ijtimoiy faoliyat va shaxslararo zavq lahzalariga nisbatan ko‘proq kirish imkoniga ega bo‘lishi bilan bog‘lanadi; biroq bu lahzalar professional xavotir va ijtimoiy o‘zini kuzatish bilan bo‘linadi.

Those Pricey Thakur Girls

15 bobda CR o‘rtachasi %67,8, FRD o‘rtachasi %73,6. FRD %20 bilan %100 orasida o‘zgaradi va 1-bobdagi %20 darajasidan 12-bobda %100gacha ko‘tariladi. Pearson r = 0,68; p < 0,01.

Tadqiqot ushbu keng FRD o‘zgarishini qahramonning nisbatan xavfsiz uy muhitidan jamoat va professional baholanishga ko‘proq duch keladigan narrativga o‘tishi bilan bog‘laydi.

Battle for Bittora

13 bobda o‘rtacha CR %73,0, o‘rtacha FRD %79,7. Pearson r = 0,98; p < 0,001 bo‘lib, yetti roman ichidagi eng kuchli CR–FRD munosabatini tashkil etadi. Mualliflar talqiniga ko‘ra, saylov kampaniyasi qahramonning shaxsiy va tiklovchi vaqtini tobora yo‘qotar ekan, kognitiv yukni ham parallel ravishda oshiradi.

Manba ichidagi nomuvofiqlik: Xuddi shu bo‘limda CR diapazoni %49–96 deb berilgan bo‘lsa-da, matnda 12- va 13-boblarda har ikki shkala ham %100ga yetgani aytiladi. Xom bob ma’lumoti ochiq ko‘rinishda taqdim etilmaganligi sababli bu ikki ifoda Verianla tomonidan muvofiqlashtirilmagan.

Trust Me

Trust Me korpusdagi eng yuqori o‘rtacha CR (%79,7) va FRD (%92,3) qiymatlarini beradi. FRD %73–100 diapazonida doim juda yuqori qolganligi sababli Pearson korrelyatsiyasi boshqa romanlarga qaraganda pastroq, r = 0,54; shunga qaramay p < 0,05 bilan ijobiy va ahamiyatli deb xabar qilingan.

Manba bu holatni ceiling effect bilan tushuntiradi: FRD allaqachon shiftga yaqin bo‘lsa, CRning bobdan bobga o‘zgarishlariga parallel harakat qilishi uchun cheklangan raqamli maydon qoladi. Roman jinsiy tajovuz, travma, iqtisodiy beqarorlik va abortdan keyingi davr kabi og‘ir mavzularni o‘z ichiga olgani sababli tadqiqot bu yerda kuzatilgan CR naqshlari boshqa romanlardagi ko‘proq surunkali ijtimoiy bosim naqshlaridan sifat jihatdan farq qilishini qayd etadi.

Almost Single

25 bobda CR o‘rtachasi %71,0, FRD o‘rtachasi %68,4. Har ikki o‘zgaruvchi boblarning katta qismida High diapazonida qoladi va Pearson r = 0,65; p < 0,001 deb xabar qilinadi.

Tadqiqot ushbu romanni “barqaror” deb ta’riflaganda psixologik salomatlik ma’nosidagi farovonlikni nazarda tutmaydi; ballar narrativ davomida boshqa romanlarga qaraganda torroq diapazonda qolishini bildiradi.

Tea for Two and a Piece of Cake

28 bobda CR o‘rtachasi %68,0, FRD o‘rtachasi %77,2. Dastlabki 21 bob inqiroz bosqichi deb baholangan va bu davrda o‘rtacha CR taxminan %76 deb berilgan. 22–28-boblarda qahramon professional mustaqillik va yangi hayot tartibini barpo etishi bilan o‘rtacha CR taxminan %51gacha tushadi.

FRD ham kamayadi, biroq CR kabi keskin pasaymaydi. Tadqiqot buni uy ichidagi mas’uliyat va yolg‘iz ota-onalik bilan bog‘liq strukturaviy bo‘sh vaqt cheklovlari psixologik tiklanishga qaraganda chidamliroq bo‘lishi mumkinligi tarzida talqin qiladi. Pearson r = 0,77; p < 0,001.

Korpusning umumiy CR imzosi

Tadqiqotning romanlararo qiyosida yetti CR naqshi barcha yetti matnda ham uchraydi: raqobatlashuvchi yoki aylanuvchi fikrlar, doimiy xavotir, ishdan aqliy jihatdan ajrala olmaslik, mood swings yoki irritability, jismoniy bezovtalik, intrusive thoughts va guilt/inadequacy.

FRDning to‘rtta umumiy mexanizmi

Korpus bo‘ylab FRD to‘rtta takrorlanuvchi shaklda namoyon bo‘ladi. Birinchisi ish–bo‘sh vaqt chegarasining yemirilishidir; professional talablar shaxsiy vaqtga o‘tadi. Ikkinchisi uy ichidagi majburiyatlarning vaqtni yutishidir; parvarish va uy yumushlari avtonom rekreatsiyaga ajratilishi mumkin bo‘lgan vaqtni kamaytiradi. Uchinchisi aybdorlik bilan bulg‘angan dam olishdir; jismoniy tanaffus bo‘lsa ham, qahramon aqliy jihatdan bo‘shasha olmaydi. To‘rtinchisi ijtimoiy nazoratdir; oila, ish muhiti yoki jamiyatning baholash kutilmalari odamni dam olayotganda ham o‘zini kuzatishga majbur qiladi.

Manba matnidagi “besh roman” nomuvofiqligi

Manba muhokamasida FRD o‘rtachasi yetti romanning beshtasida CR o‘rtachasidan yuqori ekani va faqat The Zoya Factor hamda Almost Single istisno ekani aytiladi. Biroq manba 1-jadvalda Piece of Cake uchun CR %63,5 va FRD %56,8. Demak, jadvaldagi raqamlar FRD CRdan yuqori bo‘lgan to‘rtta romanni ko‘rsatadi: Those Pricey Thakur Girls, Battle for Bittora, Trust Me va Tea for Two and a Piece of Cake. Bu farq manba ichidagi arifmetik nomuvofiqlikdir.

Bu topilmalar haqiqiy hind ayollarining ruhiy salomatligini ko‘rsatadimi?

Yo‘q. Tahlil populyatsiya namunasi, klinik baholash yoki psixologik so‘rov tadqiqoti emas; u yettita adabiy asardagi badiiy qahramonlarning matniy tasvirlarini kodlaydi va shu sababli natijalarni hind ayollarida CR yoki FRD prevalensiyasi, klinik tashxis, sababiy mexanizm yoki haqiqiy hayotdagi ruhiy salomatlik xavfi sifatida talqin qilib bo‘lmaydi.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan xulosa

Manba ma’lumotlari tanlangan yetti romanda CR va FRD ko‘rsatkichlari zich uchrashini va ikki ball har bir romanda bob darajasida ijobiy korrelyatsiya ko‘rsatishini qo‘llab-quvvatlaydi. Tadqiqot, shuningdek, IB-QCA qat’iy ko‘rsatkichlar va aniq dalil qoidalaridan foydalanib turli adabiy matnlarni miqdoriy taqqoslash uchun qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan tadqiqot doirasini taqdim etishini ko‘rsatadi.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan xulosa

Ma’lumotlar haqiqiy ayollarda psixologik buzilish prevalensiyasi, butun hind jamiyatiga umumlashtirish, CR bilan FRD o‘rtasidagi sababiy yo‘nalish, muayyan ijtimoiy sharoitlar klinik kasallik keltirib chiqarishi haqidagi da’vo yoki IB-QCA mustaqil ravishda tasdiqlangan klinik/psixometrik shkala ekanligi haqidagi xulosani qo‘llab-quvvatlamaydi.

Bitta kodlovchi dizaynining ta’siri

Uch bobdagi %95–100 qayta kodlash mosligi yuqori intra-coder stabilityni ko‘rsatadi; biroq bir xil matnni mustaqil tadqiqotchilar o‘xshash tarzda kodlaydimi-yo‘qmi hali sinovdan o‘tkazilmagan. Shu sababli keyingi validatsiya bosqichi mustaqil kodlovchilar bilan Cohen's Kappa va shunga o‘xshash inter-rater reliability o‘lchovlarini qo‘llashdir.

Korpus chegarasi

Korpus ingliz tilidagi hind chick-lit/ommabop ayollar adabiyotidan yettita roman va 2006–2013 davriga qaratilgan. Manba o‘zining cheklovlar bo‘limida mintaqaviy tillardagi adabiyot, qishloq kontekstlari, ishchi sinf tajribalari yoki turli ijtimoiy guruhlar boshqa naqshlarni ko‘rsatishi mumkinligini tan oladi.

Muallif niyati va o‘quvchi reaksiyasi o‘lchanmagan

IB-QCA qahramonlarning narrativda qanday ifodalanganini kodlaydi. Roman mualliflari bu naqshlarni ongli ravishda yaratganmi yoki o‘quvchilar matnlarni ayni psixologik doirada qabul qiladimi, tadqiqot doirasida o‘lchanmagan.

Chiziqli regressiya hisobotining cheklovi

Usul bo‘limi romanlar bo‘yicha chiziqli regressiya qo‘llanganini aytsa-da, asosiy topilmalar taqdimotida regressiya og‘ishlari, ishonch oralig‘i yoki R² qiymatlari berilmagan. Shu sababli Verianla baholashi raqamli natija sifatida faqat manbada aniq xabar qilingan Pearson korrelyatsiyalari va tavsifiy statistikadan foydalanadi.

Tadqiqotning kelajakdagi tadqiqot bo‘yicha tavsiyalari

Mualliflar IB-QCAni mintaqaviy tillardagi adabiyotga kengaytirish, ayol va erkak protagonistli badiiy asarlarni taqqoslash, CR va FRD tasvirlaridagi vaqt bo‘yicha o‘zgarishlarni o‘rganish, mustaqil kodlovchilar bilan ishonchlilik tadqiqotlarini o‘tkazish va usulni adabiyotdan tashqari boshqa tahlil sohalariga moslashtirish imkonini tekshirishni tavsiya qiladilar.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl tadqiqot: Cognitive Restlessness and Female Recreational Deficit in Indian Chick-Lit: A Cross-Textual Study Using Indicator-Based Quantitative Content Analysis (IB-QCA).

Mualliflar: Abinaya Aranganathan va V. Vidya.

Mas’ul muallif: V. Vidya.

Manba PDFdagi muassasa: Department of English, SASHE, SASTRA Deemed to be University, Thanjavur, Tamil Nadu, India.

ORCID: Abinaya Aranganathan — 0009-0002-6320-2921; V. Vidya — 0000-0001-5167-6340.

Platforma: SSRN.

SSRN ro‘yxat raqami: 7269174.

Yuborilgan sana: 14 avgust 2026.

Ko‘rib chiqilayotgan jurnal: SSRN qaydida Social Sciences & Humanities Open.

Nashr holati: Under Review; hakamlik baholashidan o‘tgan nashr etilgan maqola emas.

DOI: Yuklangan PDF va tekshirilgan SSRN qaydida tadqiqot uchun ko‘rinadigan va tekshiriladigan DOI ko‘rsatilmaganligi sababli qo‘shilmagan.

Litsenziya: SSRN qayd sahifasi mualliflik huquqi egasi SSRNga litsenziya berganini, barcha huquqlar saqlanganini va ruxsatsiz qayta foydalanishga yo‘l qo‘yilmasligini bildiradi. Shu sababli manbadagi jadvallar va tasvirlarni aynan nusxalash o‘rniga raqamli ma’lumotlardan original Verianla qayta chizmalaridan foydalanish kerak.

Manba turi: Feministik adabiyot tadqiqotlari, psixologik adabiy tahlil va miqdoriy kontent tahlilini birlashtiruvchi metodologik va qiyosiy preprint tadqiqoti.

Korpus: Besh nafar ayol muallifning 2006–2013 oralig‘ida nashr etilgan yetti hind chick-lit romani; jami 157 bob.

Asosiy usul: Indicator-Based Quantitative Content Analysis (IB-QCA).

CR shkalasi: Besh sohada 45 bob-darajasidagi ikkilik ko‘rsatkich.

FRD shkalasi: To‘rt sohada 30 bob-darajasidagi ikkilik ko‘rsatkich.

Statistik dastur: Microsoft Excel va SPSS 26.0.

Statistik tahlil: Tavsifiy statistika, bob darajasida Pearson korrelyatsiyasi, manbada bildirilganidek chiziqli regressiya va bob tartibiga asoslangan trend tahlili.

Ishonchlilik: Uch tasodifiy bob ikki haftadan keyin qayta kodlangan va %95–100 intra-coder agreement xabar qilingan; mustaqil inter-rater reliability testi o‘tkazilmagan.

Ma’lumotlarning mavjudligi: Bob darajasidagi IB-QCA kodlash yozuvlarini mas’ul muallifdan asosli so‘rov asosida olish mumkinligi ko‘rsatilgan.

Moliyalashtirish: Davlat, tijorat yoki notijorat moliyalashtiruvchi tashkilotlardan maxsus grant olinmagani bildirilgan.

Manfaatlar to‘qnashuvi: Mualliflar raqobatlashuvchi manfaatlar yo‘qligini bayon qilganlar.

Etika: Tadqiqot nashr etilgan adabiy matnlarni tahlil qilgani; inson ishtirokchilari, inson ma’lumoti, inson to‘qimasi yoki hayvonlardan foydalanmagani sababli etika qo‘mitasi tasdig‘i talab qilinmagani bildirilgan.

Muallif hissalari: Abinaya Aranganathan — konseptualizatsiya, usul, doira ishlab chiqish, ma’lumot to‘plash, kodlash va tahlil, natijalarni talqin qilish, dastlabki qoralama, ko‘rib chiqish/tahrirlash va yakuniy tasdiq. V. Vidya — maslahat/nazorat.

Muhim manba ichidagi nomuvofiqlik 1: Battle for Bittora CR diapazoni %49–96 deb xabar qilingan bo‘lsa-da, matnda 12- va 13-boblarda CR va FRD birgalikda %100ga yetgani ko‘rsatilgan.

Muhim manba ichidagi nomuvofiqlik 2: Muhokama FRD o‘rtachasi besh romanda CRdan yuqori ekanini aytsa, manba 1-jadval qiymatlari buni to‘rtta roman uchun qo‘llab-quvvatlaydi.

Muhim hisobot cheklovi: Chiziqli regressiya usulda ko‘rsatilgan bo‘lsa-da, asosiy matnda alohida regressiya koeffitsiyentlari yoki R² qiymatlari ko‘rinadigan tarzda xabar qilinmagan.

Asosiy talqin cheklovi: Natijalar haqiqiy ayollarning psixologik holatini emas, tanlangan badiiy asarlarda ifodalangan kognitiv va rekreatsion naqshlarni aks ettiradi.