Тадқиқоти академӣ, забони фаҳмо

Verianla | Тадқиқоти академӣ ва илм ба забони тоҷикӣ

27 сентябр 2026, якшанбе
VERİANLAНашри мустақили илмӣ
Кушодан ё бастани меню
...
Саҳифаи асосӣ / Илмҳои иҷтимоӣ / Тадқиқоти занон ва гендер / Сӯзишвории фоcилӣ, қудрат ва рамзҳои мардонагии ҳуқуқ: петро-мардонагӣ чӣ гуна ба ҳуқуқи байналмилалӣ ҷойгир мешавад?
Тадқиқоти занон ва гендер

Сӯзишвории фоcилӣ, қудрат ва рамзҳои мардонагии ҳуқуқ: петро-мардонагӣ чӣ гуна ба ҳуқуқи байналмилалӣ ҷойгир мешавад?

Оё қудрати сиёсию ҳуқуқии сӯзишвориҳои фоcилӣ танҳо аз қобилияти энергиядиҳӣ, арзиши иқтисодӣ ё фоидаи ширкатҳо меояд? Ё онҳо қисми тарзи тасаввури давлатҳо аз қудрат, истиқлол ва соҳибихтиёрӣ шудаанд?

21/07/2026  Veri Anla 24 боздид
Сӯзишвории фоcилӣ, қудрат ва рамзҳои мардонагии ҳуқуқ: петро-мардонагӣ чӣ гуна ба ҳуқуқи байналмилалӣ ҷойгир мешавад?

Мақолаи Monica Iyer бо номи International Law and Petro-Masculinity мепурсад, ки қудрати сӯзишвориҳои фоcилӣ танҳо иқтисодӣ нест, балки рамзи давлат, қудрат, амният ва соҳибихтиёрии мардонакодшуда низ мебошад. Мафҳуми петро-мардонагӣ робитаи байни нефт, газ, ангишт, милитаризм, афзоиши беохир ва ҳукмронӣ бар табиатро таҳлил мекунад.

Даъвои марказӣ ин аст, ки ин фикр танҳо дар сиёсат нест; он ба сохторҳои ҳуқуқи байналмилалӣ ворид шудааст: соҳибихтиёрӣ, сарҳадҳо, амнияти миллӣ, ҳуқуқи иқлим, ҳуқуқи тиҷорат, сармоягузорӣ ва мақоми ширкатҳо.

Петро-мардонагӣ

Ин мафҳум намегӯяд, ки ҳамаи мардон ҷонибдори сӯзишвории фоcилӣ ҳастанд. Он нишон медиҳад, ки идеалҳои қудрати сахт, назорат, худкифоӣ, милитаризм ва рад кардани осебпазирӣ бо иқтисоди фоcилӣ ҳамроҳ шудаанд.

Соҳибихтиёрӣ ва мустамликадорӣ

Муаллиф решаҳои ин равишро дар ҳуқуқи мустамликадорӣ мебинад. Замин ва табиат ҳамчун объектҳои пассив ва истихроҷшаванда тасвир мешуданд; давлат ва ширкат ҳамчун субъектҳои фаъол, соҳиб ва назораткунанда. Истихроҷи захираҳо ба рамзи соҳибихтиёрӣ ва рушд табдил ёфт.

Ширкатҳо ва ҳуқуқи иқтисодӣ

Ҳуқуқи сармоягузорӣ ва тиҷорат ба ширкатҳои фоcилӣ воситаҳои қавии муҳофизат медиҳад. Онҳо метавонанд зидди танзимҳои муҳити зист дар ҳакамият ҷуброн талаб кунанд. Дар муқобил, ҳуқуқи иқлим ва муҳити зист бештар ба уҳдадориҳои нарм ва иҷрои маҳдуд такя мекунад.

Амният, сарҳад ва иқлим

Иқлим ҳамчун масъалаи амният метавонад ба милитаризм, назорати сарҳад ва ҳолати фавқулода роҳ кушояд. Муҳоҷири иқлимӣ ҳамчун таҳдид ба сарҳад тасвир мешавад, на ҳамчун инсоне, ки аз зарари сохтории иқлим осеб дидааст.

Гендер ва ҳуқуқ

Мақола таъкид мекунад, ки зиёд шудани намояндагии занон муҳим аст, вале барои дигаргунсозии сохтор кофӣ нест. Агар меъёрҳои қудрат, рушди иқтисодӣ ва амният мардонакодшуда боқӣ монанд, ворид кардани занон ба муассисаҳо худи низомро иваз намекунад.

Роҳҳои алтернативӣ

Муаллиф аз ҳуқуқи инсон, экофеминизм, queer legal theory, TWAIL, феминизми интиқодии нажодӣ ва ҳуқуқи робитавӣ истифода мебарад. Ҳадаф бозандешии давлат, амният, рушд ва табиат дар асоси вобастагии мутақобил, нигоҳубин, ҳамбастагӣ ва адолати экологӣ аст.

Маҳдудият

Ин мақола эмпирикӣ нест. Он маълумоти оморӣ, таҷриба ё санҷиши сабабият надорад. Натиҷаҳо хулосаҳои назариявӣ ва доктриналӣ мебошанд.

Эзоҳи манбаъ ва усул

Матн ба мақолаи Monica Iyer, International Law and Petro-Masculinity, асос ёфтааст. Манбаъ дар SSRN бо ҳолати “Under Review” зикр шудааст ва DOI дар PDF тасдиқ нашудааст. Ин таҳлили ҳуқуқӣ ва назариявӣ аст.


Мубодила:

Шарҳҳо пас аз баррасӣ нашр мешаванд.Шарҳи шумо ба раванди тасдиқ фиристода шуда, пас аз пазируфта шудан намоён мегардад.

Шарҳ гузоред

Нишонии почтаи электронии шумо нашр намешавад. Майдонҳои ҳатмӣ бо * нишон дода шудаанд

Иҷозат додан ба кукиҳо таҷрибаи шуморо дар ин сомона беҳтар мекунад. Сиёсати кукиҳо