Тадқиқоти академӣ, забони фаҳмо

Verianla | Тадқиқоти академӣ ва илм ба забони тоҷикӣ

27 сентябр 2026, якшанбе
VERİANLAНашри мустақили илмӣ
Кушодан ё бастани меню
...
Саҳифаи асосӣ / Илмҳои амалӣ / Муҳандисӣ / Модели умумии геометрӣ барои канори буранда дар токарии ришта
Муҳандисӣ

Модели умумии геометрӣ барои канори буранда дар токарии ришта

Ин таҳқиқот баррасӣ мекунад, ки ҳангоми токарии ришта, вақте кунҷи пеши асбоб γ ва кунҷи моилии канори буранда λ аз сифр фарқ мекунанд, чаро профили канори буранда дигар бо сатҳи паҳлуии хаттии номиналии ришта айнан мувофиқат намекунад.

08/08/2026  Veri Anla 24 боздид
Модели умумии геометрӣ барои канори буранда дар токарии ришта

Ин таҳқиқот баррасӣ мекунад, ки ҳангоми токарии ришта, вақте кунҷи пеши асбоб γ ва кунҷи моилии канори буранда λ аз сифр фарқ мекунанд, чаро профили канори буранда дигар бо сатҳи паҳлуии хаттии номиналии ришта як ба як мувофиқат намекунад. Муҳаққиқон канори бурандаро ҳамчун буриши конуси роҳнамо, ки риштаро ифода мекунад, бо ҳамвории пеши асбоб модел карданд ва ба таври таҳлилӣ нишон доданд, ки ин буриш дар ҳолати умумӣ каҷии гиперболӣ ба вуҷуд меорад. Ҳисобҳои асосёфта ба Python ба профилҳои риштаи трапетсиявӣ, конусии пайвасти асбоб ва buttress-и 7°/45° татбиқ шуданд. Дар доираи таҳқиқот дуршавии канори бурандаи гиперболӣ аз наздиксозии хаттие, ки нуқтаҳои охирини онро мепайвандад, ҳадди аксар тақрибан 2 µm боқӣ монд; ин нишон дод, ки канори асбобро дар истеҳсоли амалӣ метавон ба таври хаттӣ наздик кард. Бо вуҷуди ин, ин натиҷа барои ҳамаи профилҳои ришта дақиқии якхелаи кунҷиро кафолат намедиҳад: махсусан дар паҳлуи 45°-и buttress, қиматҳои баланди γ метавонанд хатои кунҷи профилро аз таҳаммулпазирии стандартӣ зиёд кунанд.

Мушкилоти асосии муҳандисии таҳқиқот ин аст, ки геометрияҳои мусбат ё ғайриманфии кунҷи пеш, ки метавонанд барои умри асбоб ва самаранокии бардоштани тароша муфид бошанд, метавонанд профили риштаи дақиқро вайрон кунанд. Дар insert-ҳои стандартии ришта профили буранда одатан ба худи профили риштаи истеҳсолшаванда мувофиқ карда мешавад ва кунҷи пеш аксаран сифр қабул мегардад. Таҳқиқот барои ҳолате, ки аз ин фарз берун мераванд, модели умумии геометриро барои аз нав ҳисоб кардани профили асбоб пешниҳод мекунад.

Яке аз натиҷаҳои ҷолибтарин ин аст, ки дар мисоли риштаи трапетсиявии диаметри номиналии 24 mm ва қадами 8 mm ҳангоми γ = 10° ва λ = 7° кунҷи паҳлуии бурандаи ҳисобшуда нисбат ба кунҷи номиналии 15° 14,99° мебошад. Дар риштаи конусии пайвасти асбоб барои γ = 10° ва λ = 3° кунҷи номиналии 30° 29,91° ҳисоб шудааст. Баръакс, дар паҳлуи 45°-и buttress, комбинатсияи γ = 10° ва λ = 3° 44,51° дода, яъне тақрибан 0,49° дуршавӣ ба вуҷуд овардааст. Азбаски дар стандарти buttress таҳаммулпазирии кунҷи дахлдор танҳо тақрибан 0,067° аст, ин фарқ муҳим мегардад.

Аз нуқтаи назари Туркия: Таҳқиқот бевосита дар корхонаҳои истеҳсолии Туркия гузаронида нашудааст. Бо вуҷуди ин, усул метавонад барои муҳитҳои истеҳсолие, ки винтҳои дақиқи трапетсиявӣ, механизмҳои винтии мошинҳои вазнин, пайвастҳои пармакунӣ ва риштаҳои buttress-и барои бори баланди меҳварӣ дар як самт пешбинишуда коркард мешаванд, аз ҷиҳати техникӣ арзёбӣ гардад. Аммо ҳангоми интиқоли геометрияи асбоб ба истеҳсоли маҳаллӣ стандарти риштаи истифодашаванда, сахтии станок, геометрияи insert, маводи коркардшаванда, усули маҳкамкунии асбоб ва инфрасохтори ченкунӣ бояд алоҳида тасдиқ шаванд. Ҳисобҳои таҳқиқот ба таври мустақим исбот намекунанд, ки хати муайяни истеҳсолии Туркия ба талаботи таҳаммулпазирӣ ҷавоб медиҳад.

Мушкилоти асосии таҳқиқот чист?

Вақте канори бурандаи асбоби токарии ришта бо ҳамон геометрияи сатҳи паҳлуии профили ришта истеҳсол мешавад ва дар ҳамвории мувофиқи меҳвари ришта нигоҳ дошта мешавад, профиле, ки асбоб ҳосил мекунад, метавонад бо профили назариявии ришта мувофиқат кунад. Аммо барои беҳтар кардани умри асбоб, ташаккули тароша ё рафтори буриш, агар кунҷи пеш γ ё кунҷи моилии канори буранда λ тағйир дода шавад, ҳамворие, ки канори буранда дар он ҷойгир аст, дигар бо ҳамвории меҳварии конуси роҳнамо, ки сатҳи риштаро ташкил медиҳад, мувофиқат намекунад.

Дар равиши геометрии таҳқиқот як паҳлуи ришта ҳамчун тавлидкунандаи конуси роҳнамо баррасӣ мешавад, ки бо гардиш ва ҳаракат дар тӯли меҳвар сатҳи спиралиро ташкил медиҳад. Вақте ҳамвории асбоб ин конусро дар мавқее ғайр аз меҳвар мебурад, каҷии ҳосилшуда хатти рост нест, балки мувофиқи геометрияи буришҳои конусӣ гипербола аст.

Шакл: Схемаи тавзеҳие, ки барои Verianla бар асоси усули геометрии таҳқиқот омода шудааст. Таҳқиқоти манбаъ буриши ҳамвории асбоб ва конуси роҳнаморо ҳамчун гипербола модел мекунад.

Чаро се профили гуногуни ришта муқоиса шуданд?

Барои дидани таъсири геометрияи профил ба дақиқӣ, таҳқиқот се гурӯҳи риштаи ба таври намоён гуногунро интихоб кард:

Навъи риштаПрофили асосӣМисоли таҳқиқотМасъалаи асосии дақиқӣ
Риштаи трапетсиявӣБарои ISO/GOST кунҷи умумии профил 30°, кунҷи паҳлу 15°Диаметри номиналӣ 24 mm, қадам 8 mmДақиқии профил ва қадам дар винтҳои ҳаракат
Риштаи конусии пайвасти асбобУмуман 60°, кунҷи паҳлу 30°NC10/API 7 ва дар таҷриба пайвасти навъи Z-66Мустаҳкамӣ, герметикӣ ва қобилияти такроран ҷудо ва васл кардан дар пайвастҳои пармакунӣ
Риштаи buttressАсимметрии 7°/45°Диаметри асосии самаранок 38,1 mm, қадам 6,35 mmБори баланди меҳварӣ дар як самт ва таҳаммулпазирии хеле танги кунҷ

Натиҷаи таҳқиқот махсусан барои профили buttress муҳим аст: ҳамон тағйири геометрияи асбоб метавонад дар профили кунҷаш хурдтар ё таҳаммулпазириаш васеътар қобили қабул монад, аммо аз сабаби таҳаммулпазирии сахттари паҳлуи 45° ғайриқобили қабул гардад.

Кунҷи спирал чӣ гуна ҳисоб шуд?

Муносибати асосӣ барои кунҷи пешравии спирали ришта:

\[ \psi=\arctan\left(\frac{P}{\pi d_2}\right) \]

Дар ин ҷо ψ кунҷи спирал/пешравӣ, P қадами ришта ва d₂ диаметри қадам мебошад. Барои риштаи трапетсиявии диаметри номиналии 24 mm, диаметри қадами 20 mm ва қадами 8 mm дар таҳқиқот тақрибан 7,26° ҳисоб шудааст. Дар риштаи конусии пайвасти асбоби NC10 қимат тақрибан 2,86° аст, бинобар ин дар модел λ тақрибан 3° қабул шудааст.

Ёддошти рақамӣ дар дохили манбаъ: Барои мисоли buttress ҳисоб дар матн тақрибан 3,03°, дар бахши баъдии моделсозӣ 3,04° ва дар Ҷадвали 4-и муқоисавӣ 3,83° оварда шудааст. Ин фарқият дар худи таҳқиқоти манбаъ вуҷуд дорад.

Асоси математикии профили гиперболӣ

Вақте кунҷи пеш аз сифр фарқ мекунад, аммо λ = 0 аст, муҳаққиқон нишон медиҳанд, ки ҳамвории асбоб, ки ба меҳвари конуси роҳнамо параллел, вале аз меҳвар ҷойивазшуда аст, конусро дар шакли гипербола мебурад. Барои дуршавии маҳаллӣ байни гипербола ва профили идеалии хаттӣ таҳқиқот муносибати зеринро медиҳад:

\[ \Delta_i= \frac{r^2\sin^2\gamma} {r_i+\sqrt{r_i^2-(r\sin\gamma)^2}} \]

Дар ин ҷо r радиуси хурди конуси роҳнамои бурида, rᵢ радиус дар нуқтаи баррасишаванда, γ кунҷи пеш ва Δᵢ ҷойивазшавии байни профили гиперболӣ ва самти идеалӣ мебошад.

Бо истифода аз ин муносибат, таҳқиқот канори гиперболиро чунин ифода мекунад:

\[ y_i= x_i\cot\left(\frac{\phi}{2}\right) - \frac{r^2\sin^2\gamma} {x_i\cot\left(\frac{\phi}{2}\right)+ \sqrt{\left[x_i\cot\left(\frac{\phi}{2}\right)\right]^2-(r\sin\gamma)^2}} \]

φ кунҷи профили ришта мебошад. Ин ифода махсусан дар ҳолате, ки танҳо таъсири γ баррасӣ мешавад, муайян мекунад, ки канори буранда аз паҳлуи хаттии идеалии ришта чӣ қадар дур мешавад.

Чаро ба ҷойи гипербола канори рост пешниҳод кардан мумкин аст?

Дар ҳисобҳои Python-и муҳаққиқон миқдори каҷӣ/барҷастагии канори гиперболӣ нисбат ба наздиксозии хаттие, ки аз нуқтаҳои охирини худ мегузарад, хеле хурд аст. Дар мисоли риштаи трапетсиявии диаметри 24 mm ва қадами 8 mm дуршавии гипербола аз наздиксозии хаттӣ барои γ = 20° тақрибан 0,002 mm, барои γ = 10° танҳо 0,00056 mm, яъне тақрибан 0,56 µm ҳисоб шудааст. Дар арзёбии умумии таҳқиқот дуршавии максималӣ нисбат ба интерполятсияи хаттӣ аз 2 µm зиёд набуданаш гуфта шудааст.

Аз ин рӯ таҳқиқот бар он аст, ки ба ҷойи суфтани канори бурандае, ки назариявӣ бояд гиперболӣ бошад, ба шакли гиперболаи комил дар истеҳсоли воқеӣ, пайваст кардани нуқтаҳои охирини ҳисобшуда бо хатти рост аз ҷиҳати технологӣ амалӣтар аст. Аммо ин равиш танҳо хурд будани хатои каҷии канорро нишон медиҳад; мутобиқати кунҷи паҳлуии буранда ба стандарт бояд алоҳида санҷида шавад.

Шакл: Муқоисае, ки барои Verianla аз натиҷаҳои Ҷадвали 9, Ҷадвали 11 ва Ҷадвали 13-и таҳқиқоти манбаъ аз нав кашида шудааст. Қиматҳо фарқи мутлақро нисбат ба кунҷи номиналии паҳлу нишон медиҳанд. Манбаъ: Barz, Onysko, Kopei, Kusyi, Shkitsa, Dašić ва Baskutis, 2026, Machines, 14, 549, DOI: 10.3390/machines14050549.

Вақте γ ва λ якҷо ба ҳисоб гирифта мешаванд, модел чӣ гуна васеъ карда шуд?

Дар равиши дуюми таҳлилии таҳқиқот конуси роҳнамо дар системаи декартӣ

\[ y^2+z^2=x^2\tan^2(\beta) \]

муайян мешавад. Дар ҳолати аввал ҳамвории асбоб

\[ y=k \]

шакл дорад ва каҷии буриш

\[ z=\pm\sqrt{x^2\tan^2(\beta)-k^2} \]

ба даст меояд. Дар ин ҷо

\[ \beta=\frac{\pi}{2}-\frac{\phi}{2}, \qquad k=r\sin\gamma \]

истифода мешавад. Вақте ҳамвории асбоб илова бар ин ба андозаи λ гардонда мешавад, ҳамвории корӣ

\[ \left[-r\tan\left(\frac{\phi}{2}\right)+x\right]\sin\lambda + (-k+y)\cos\lambda=0 \]

муайян мешавад. Ҳамин тавр муҳаққиқон ба модели умумитаре мерасанд, ки таъсири ҳамзамони γ ва λ-ро дар бар мегирад.

Ёддошти садоқат ба манбаъ барои Муодилаи (19): Дар мақола ифодаи ниҳоӣ дар шакли чопшуда ҳади \(x^2\cot^2(\phi)\)-ро дар бар мегирад. Азбаски бевосита пеш аз он табдили \(\beta=\pi/2-\phi/2\) равшан оварда шудааст, байни матн ва муодилаи ниҳоӣ номувофиқии ишоратие ҳаст, ки бояд қайд шавад. Дар ин ҷо муодилаи манбаъ бесадо аз нав навишта ё ислоҳ нашудааст.

Кадом профил ҳассостар баромад?

Риштаи трапетсиявӣ: Барои диаметри номиналии 24 mm, қадами 8 mm ва диаметри қадами 20 mm, дар ҳолати λ = 7°, γ = 10° кунҷи ҳисобшудаи паҳлуи буранда 14,99° мебошад. Азбаски қимати номиналӣ 15° аст, фарқ танҳо тақрибан 0,01° мебошад. Барои γ = 4° ва λ = 7° қимат 15,00°, барои γ = 0° ва λ = 7° бошад 15,01° ҳисоб шудааст.

Риштаи конусии пайвасти асбоб: Дар мисоли NC10/API 7, нисбат ба кунҷи номиналии паҳлуии 30°, барои λ = 3°, γ = 10° қимати 29,91° ҳисоб шудааст. Ҳангоми γ = 4° қимат ба 30,00° наздик мешавад. Дар муқоиса бо таҳаммулпазирии стандартии ±40 дақиқа, ки таҳқиқот медиҳад, фарқи ҳисобшудаи 0,09° дар ҳудуди қобили қабул мемонад.

Риштаи buttress: Натиҷаи аз ҳама муҳим дар ҳамин ҷо пайдо шудааст. Барои паҳлуи 45° дар ҳолати λ = 3°, γ = 10° қимати ҳисобшуда 44,51° мебошад. Фарқи тақрибан 0,49° аз таҳаммулпазирии ±4 дақиқа, яъне тақрибан ±0,067°, ки манбаъ медиҳад, ба таври равшан зиёд аст. Ҳатто дар γ = 4° қимати ҳисобшудаи 44,89° тақрибан 0,11° фарқ медиҳад.

Натиҷаҳои дастгиришудаи таҳқиқот

  • γ ва/ё λ-и ғайрисифрӣ метавонанд геометрияи назариявии идеалии канори бурандаро тағйир диҳанд.
  • Буриши конуси роҳнамо ва ҳамвории асбоб дар ҳолати умумӣ канори бурандаи гиперболӣ ҳосил мекунад.
  • Барои геометрияҳои асбоби баррасишуда фарқи каҷии гипербола нисбат ба канори хаттие, ки аз нуқтаҳои охирини он мегузарад, метавонад дар сатҳи микрометр боқӣ монад.
  • Дар мисолҳои риштаи трапетсиявӣ ва пайвасти асбоби баррасишуда профили хаттии insert аз рӯи дуршавиҳои ҳисобшудаи кунҷ қобили татбиқ менамояд.
  • Дар паҳлуи 45°-и риштаи buttress қимати баланди γ метавонад аз таҳаммулпазирии кунҷи профил зиёд шавад.
  • Геометрияи канори буранда бояд якҷо бо навъи ришта ва таҳаммулпазирии он арзёбӣ шавад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ ё исбот намекунад

  • Модел барои ҳамаи стандартҳои ришта, ҳамаи диаметрҳо ва ҳамаи қадамҳо кафолати универсалии дақиқӣ намедиҳад.
  • Таҳқиқот барои ҳамаи маводҳои асбоб қимати оптималии γ ё λ-ро муайян намекунад.
  • Афзоиши умри асбоб дар ин таҷриба бо санҷиши систематикии умри фарсудашавӣ ба таври миқдорӣ чен нашудааст.
  • Аз ин таҳқиқот хулоса кардан мумкин нест, ки наздиксозии хаттӣ дар ҳар хати истеҳсолии саноатӣ хатои умумии ҷузъро 2 µm таъмин мекунад.
  • Таҷриба ҳамаи ҷузъҳои хатои коркард, геометрияи станок, номуайянии ченкунӣ ва ноҳамвории сатҳро дар буҷети алоҳидаи номуайянӣ таҳлил накардааст.
  • Натиҷаҳои buttress набояд бевосита ба диаметрҳои калонтар ё қадамҳои дигар умумӣ карда шаванд.

Усул ва бозёфтҳои таҳқиқот

Усули таҳлилӣ ва ҳисоббарорӣ

Таҳқиқот аввал геометрия ва таҳаммулпазирии стандартии профилҳои риштаи секунҷаи конусии пайвасти асбоб, трапетсиявӣ ва buttress-ро муайян кард. Баъдан сатҳи геометрие, ки паҳлуи риштаро ташкил медиҳад, ҳамчун конуси роҳнамо модел карда шуд. Буриши ҳамвории пеш бо ин конус тавассути геометрияи тасвирӣ ва муносибатҳои тригонометрӣ, сипас мустақилона бо геометрияи таҳлилии декартӣ бароварда шуд. Гузориш шудааст, ки ҳар ду равиш ба ҳамон мафҳуми канори бурандаи гиперболӣ расидаанд.

Барои ҳисобҳо муҳаққиқон барномаи асосёфта ба Python 3 ва Google Colab таҳия карданд. Барнома барои ҳисоб кардани канори бурандаи гиперболӣ, нуқтаҳои охирини он ва интерполятсияи хаттие, ки ин нуқтаҳоро мепайвандад, барои қиматҳои гуногуни γ ва λ истифода шуд.

Муқоисаи параметрҳои стандарт ва модел

МоделАндозаҳои асосӣγλКунҷи номиналии паҳлуКунҷи ҳисобшудаи паҳлу
Трапетсиявӣd = 24 mm; d₂ = 20 mm; P = 8 mm10°7°15°14,99°
Трапетсиявӣd = 24 mm; d₂ = 20 mm; P = 8 mm4°7°15°15,00°
Пайвасти асбоби NC10d₂,max = 27 mm; P = 4,233 mm10°3°30°29,91°
Пайвасти асбоби NC10d₂,max = 27 mm; P = 4,233 mm4°3°30°30,00°
Buttressd₂ = 38,1 mm; P = 6,35 mm10°3°45°44,51°
Buttressd₂ = 38,1 mm; P = 6,35 mm4°3°45°44,89°

Ин ҷадвал равшан нишон медиҳад, ки тағйири якхелаи кунҷи асбоб дар профилҳои гуногуни ришта хатои геометрии баробар намедиҳад. Махсусан комбинатсияи паҳлуи васеи 45°-и buttress ва таҳаммулпазирии хеле танги стандартӣ ба геометрияи асбоб ҳассостар аст.

Тасдиқи таҷрибавӣ чӣ гуна анҷом дода шуд?

Барои санҷиши натиҷаҳои таҳлилӣ таҷриба дар станоки токарии модели 1A616 гузаронида шуд. Барои токарии риштаи беруна асбоби VORGEN Ser 3232 P22 истифода шуд. Илова ба прокладкаи стандартӣ зери insert-и карбидӣ, ки ба риштаи пайвасти асбоби формаи I мувофиқи GOST 50864-96 мувофиқ буд, барои тағйир додани геометрияи асбоб прокладкаи иловагие истифода шуд, ки дар дастгоҳи электроэрозии Mitsubishi Electric MV12005 истеҳсол гардида буд. Ин танзим дар таҷриба тақрибан γ = −8° кунҷи пеш ба вуҷуд овард.

Маводи коркард дюралюминии AlCu4Mg1 / 2024 ва тақрибан диаметраш тақрибан 40 mm буд. Шароити таҷриба чунин дода шуд: 750 min⁻¹ суръати шпиндел ва 0,16 mm/dev пешравӣ. Дар ҷузъ чор чуқурии дорои профили ришта коркард шуд.

Сипас намуна бо Mitsubishi Electric MV12005 дар тӯли меҳвараш ба ду қисм ҷудо карда шуд. Профил бо микроскопи оптикии PMT-3 ва тақрибан калонкунии ×200 тасвирбардорӣ шуд. Ҳангоми таҳлили тасвир андозаи ядро барои филтри GaussianBlur 5 интихоб гардид; барои муайян кардани канор бо Canny threshold1 = 20 ва threshold2 = 20 истифода шуд. Қисме аз ғавғо дастӣ тоза карда шуд. Координатҳои пикселии канорҳои рост ва чапи профил бо усули квадратҳои хурд ба таври хаттӣ наздик карда шуданд.

Кунҷҳои таҷрибавии профил

ЧуқурӣКунҷи ченшудаи профил φeФарқ аз қимати назариявӣRa чапRa рост
159,722°+0,107°6,8 µm4,2 µm
259,843°+0,228°5,8 µm4,8 µm
359,547°−0,068°4,0 µm5,3 µm
459,701°+0,086°6,6 µm4,3 µm
Миёна59,703°+0,088°5,8 µm4,65 µm

Кунҷи назариявии профил, ки таҳқиқот бо истифода аз Формулаи (19) ҳисоб кардааст, 59,615° мебошад. Азбаски миёнаи таҷрибавии чор чуқурӣ 59,703° аст, фарқи миёна тақрибан 0,088° мебошад. Бузургтарин фарқи алоҳида 0,228° чен шудааст. Муҳаққиқон ин натиҷаро бо модели назариявӣ мувофиқ арзёбӣ мекунанд.

Шакл: Аз маълумоти Ҷадвали 15-и таҳқиқоти манбаъ барои Verianla аз нав кашида шудааст. Кунҷи назариявии профил 59,615°; миёнаи таҷрибавӣ 59,703° мебошад. Манбаъ: Barz ва дигарон, 2026, Machines, 14, 549, DOI: 10.3390/machines14050549.

Маҳдудияти муҳими таҷриба

Худи муҳаққиқон тасдиқи таҷрибавиро дорои хусусияти нишондиҳанда арзёбӣ мекунанд. Хатоҳои коркард ва хатоҳои ченкунӣ алоҳида модел карда нашудаанд. Ноҳамвории профил ва раванди муайян кардани канор аз тасвир низ метавонад ба номуайянии кунҷи φe саҳм гузорад. Аз ин рӯ таҷриба асоснокии физикии равиши таҳлилиро дастгирӣ мекунад, аммо ҷойгузини тасдиқи метрологии дақиқи андозавӣ ё таҳлили ҳамаҷонибаи номуайянӣ нест.

Натиҷаи асосӣ аз нуқтаи назари муҳандисӣ

Паёми тарроҳии таҳқиқот танҳо «баланд кардани кунҷи пеш» ё «insert-ро ба андозаи кунҷи спирал моил кардан» нест. Натиҷаи асосӣ ин аст, ки қиматҳои γ ва λ, ки барои самаранокии асбоб интихоб мешаванд, бояд якҷо бо таҳаммулпазирии профили ришта ҳисоб карда шаванд. Ҳатто агар каҷии гипербола нисбат ба наздиксозии хаттӣ хеле хурд бошад, агар кунҷи канори бурандаи хаттӣ истеҳсолшуда аз профили номиналӣ ба қадри кофӣ дур шавад, стандарти ҷузъ боз ҳам вайрон шуда метавонад.

Ёддошти манбаъ ва усул

Номи пурраи аслии таҳқиқот: General Geometric Model for the Cutting Edge in Thread Turning

Муаллифон: Cristian Barz; Oleh Onysko; Volodymyr Kopei; Yaroslav Kusyi; Lesia Shkitsa; Predrag Dašić; Saulius Baskutis.

Тартиби муаллифон: Тартиб дар таҳқиқоти манбаъ айнан нигоҳ дошта шудааст. Дар манбаъ изҳороти муаллифи якуми баробар/саҳми баробар вуҷуд надорад. Муаллифи масъул Oleh Onysko мебошад.

Муассисаҳо: North University Centre of Baia Mare, Technical University of Cluj-Napoca; Department of Computerized Mechanical Engineering, Ivano-Frankivsk National Technical University of Oil and Gas; Institute of Mechanical Engineering and Transport, Lviv Polytechnic National University; Institute of Engineering Mechanics and Robotics, Ivano-Frankivsk National Technical University of Oil and Gas; Engineering Academy of Serbia; Department of Production Engineering, Kaunas University of Technology.

Маҷалла: Machines. Ношир: MDPI, Basel, Switzerland. Ҷилд: 14. Рақами мақола: 549. Сол: 2026.

DOI: 10.3390/machines14050549

Пайванди расмии нашр:https://doi.org/10.3390/machines14050549

Раванди нашр: 1 марти 2026 қабул шуда, 27 апрели 2026 бознигарӣ гардида, 11 майи 2026 пазируфта ва 14 майи 2026 нашр шудааст.

Навъи манбаъ ва ҳолати тақриз:Machines мақолаи таҳқиқотии тақризшудаест, ки дар маҷалла нашр шудааст. Таҳқиқот моделсозии таҳлилӣ/геометрӣ, ҳисобҳои асосёфта ба Python ва тасдиқи таҷрибавиро якҷо дар бар мегирад.

Литсензия: Creative Commons Attribution (CC BY). Мақола дастрасии кушода дорад.

Маблағгузорӣ: Аз ҷониби Вазорати маориф ва илми Украина дар доираи лоиҳаи PK 0124U000654 маблағгузорӣ шудааст.

Дастрасии маълумот: Муаллифон хабар медиҳанд, ки маълумот дар дохили мақола мавҷуд аст.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон изҳор кардаанд, ки бархӯрди манфиатҳо вуҷуд надорад.

Саҳми муаллифон: Консептуализатсия C.B., O.O. ва V.K.; усул C.B. ва O.O.; нармафзор O.O. ва V.K.; тасдиқ V.K., Y.K. ва S.B.; таҳлили расмӣ O.O. ва Y.K.; таҳқиқ C.B. ва O.O.; захираҳо L.S. ва Y.K.; куратсияи маълумот L.S. ва S.B.; лоиҳаи аввал O.O. ва V.K.; бозбинӣ/таҳрир P.D., V.K. ва S.B.; визуализатсия Y.K. ва P.D.; назорат L.S. ва P.D.; идоракунии лоиҳа ва дарёфти маблағгузорӣ O.O. анҷом додааст.

Ҳудуди мундариҷаи илмӣ: Усул, муодилаҳо, шароити таҷриба, натиҷаҳои рақамӣ ва ҳудудҳои тафсир дар ин мундариҷаи Verianla танҳо ба таҳқиқоти баррасишуда асос ёфтаанд. Аз манбаъҳои беруна натиҷаи нави таҷрибавӣ ё илмӣ илова нашудааст. Тасдиқи беруна танҳо барои шахсияти таҳқиқот, маълумоти нашр ва мақоми тақризии маҷалла истифода шудааст.

Номувофиқиҳои дохили манбаъ: Барои риштаи buttress кунҷи максималии спирал дар матн 3,03°, дар мисоли моделсозӣ тақрибан 3,04° ва дар Ҷадвали 4 3,83° оварда шудааст. Илова бар ин, ишораи cot²(φ) дар Муодилаи (19), вақте бевосита бо табдили β = π/2 − φ/2 дар ҳамон бахш муқоиса мешавад, номувофиқии дохилии манбаъ аст, ки санҷиш мехоҳад. Ин нуқтаҳо бесадо ислоҳ нашудаанд.

Маҳдудияти асосии методологӣ: Тасдиқи таҷрибавӣ бо як танзими асосии таҷриба ва чор чуқурии коркардшуда анҷом дода шудааст. Таҳқиқот барои хатоҳои коркард ва ченкунӣ буҷети муфассали номуайянӣ пешниҳод намекунад. Аз ин рӯ модели геометрии пешниҳодшуда бояд дар станокҳо, insert-ҳо, маводҳо, диаметрҳои ришта ва таҳаммулпазириҳои истеҳсолии гуногун алоҳида санҷида шавад.


Мубодила:

Шарҳҳо пас аз баррасӣ нашр мешаванд.Шарҳи шумо ба раванди тасдиқ фиристода шуда, пас аз пазируфта шудан намоён мегардад.

Шарҳ гузоред

Нишонии почтаи электронии шумо нашр намешавад. Майдонҳои ҳатмӣ бо * нишон дода шудаанд

Иҷозат додан ба кукиҳо таҷрибаи шуморо дар ин сомона беҳтар мекунад. Сиёсати кукиҳо