Диссексияи шадиди аортаи навъи A-и Stanford ҳолати ба ҳаёт таҳдидкунандаест, ки дар он қабатҳои девори қисми аорта, ки ба дил наздиктар аст, аз ҳам ҷудо мешаванд ва ҷарроҳии фавриро талаб мекунад. Амалиётҳое, ки иваз кардани камони аортаро талаб мекунанд, аз ҷиҳати техникӣ душворанд; барои ҳифзи мағзи сар ва дигар узвҳо мумкин аст ҳарорати бадан паст карда шуда, гардиши хун ба таври назоратшаванда боздошта шавад. Ҳар қадар ин раванд тӯл кашад, хатари хунравӣ, ихтилоли лахташавӣ ва осеби узвҳо метавонад афзоиш ёбад.

Дар ин таҳқиқоти ретроспективӣ 50 беморе, ки дар солҳои 2021–2025 аз ҷониби як гурӯҳи ҷарроҳӣ амалиёт шудаанд, муқоиса гардиданд. Ба бисту панҷ бемор стратегияи “MUSIC” ҳамроҳ бо стент-графти шохадори Fontus татбиқ карда шуд. Ин равиш боздоштани гардиши хун дар гипотермияи дараҷаи миёна, перфузияи интихобии антеградии яктарафаи мағзи сар аз тарафи рост, хунуккунии сару гардан ва истифодаи баъзе доруҳоро муттаҳид кардааст. 25 бемори дигар дар шароити боздошти гардиши хун бо гипотермияи амиқ амалиёти анъанавии Sun-ро гузарониданд.

Дар гурӯҳи Fontus-MUSIC вақти боздоштани гардиши хун ба ҳисоби миёна 29,96 дақиқа ва дар гурӯҳи назоратӣ 34,44 дақиқа буд. Вақт аз барқарор шудани гардиши хун то анҷоми амалиёт низ мутаносибан 283,44 дақиқа дар муқобили 318,12 дақиқа буд. Дар гурӯҳи Fontus-MUSIC ҳаҷми дренажи баъдиамалиётӣ камтар, оксигенатсияи шуш дар рӯзи аввал беҳтар ва давомнокии вентилятсияи механикӣ тақрибан 37 соат кӯтоҳтар гузориш шудааст.

Дар ду рӯзи аввали баъди амалиёт вақти протромбин ва вақти тромбин дар гурӯҳи Fontus-MUSIC зудтар ба меъёр наздик шуданд. Барқароршавии ферментҳои ҷигар дар ҳафтаи аввал низ дар ин гурӯҳ мусоидтар ба назар расид. Баръакс, дар давомнокии будубош дар шуъбаи эҳё, давомнокии бистарӣ, истифодаи ECMO, табобати дастгирии гурда, сактаи мағзи сар ва сатҳи фавти 30-рӯза фарқи аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок нишон дода нашуд.

Ин натиҷаҳо нишон медиҳанд, ки равиши нав метавонад баъзе нишондиҳандаҳои амалиётӣ ва лаборатории барвақтро беҳтар кунад. Аммо таҳқиқот рандомизатсияшуда нест, танҳо ду гурӯҳи 25-нафариро дар бар мегирад ва дар як вақт маҷмӯи мудохилаҳои гуногунро муқоиса мекунад. Аз ин рӯ, ҳанӯз нишон дода нашудааст, ки равиши Fontus-MUSIC давомнокии ҳаётро зиёд мекунад, асоратҳои ҷиддиро кам мекунад ё дар марказҳои минтақавии гуногун метавонад ба таври бехатар ба истифодаи муқаррарӣ ворид шавад.

Чаро диссексияи шадиди аортаи навъи A ҳолати фаврӣ аст?

Аорта раги асосиест, ки хунро аз дил ба тамоми бадан мебарад. Вақте дар қабати дохилии девори аорта шикоф пайдо мешавад, хун метавонад байни қабатҳои девор пеш рафта, канали дуюмеро ба вуҷуд оварад, ки “люмени бардурӯғ” ном дорад. Агар ҷудошавӣ аортаи болораванда ва камони аортаро фаро гирад, он ҳамчун диссексияи навъи A-и Stanford тасниф карда мешавад.

Диссексия метавонад ба тампонадаи дил, норасоии аорта, осеб дидани рагҳои хунрасони дил, сактаи мағзи сар, халалдор шудани ҷараёни хун ба узвҳо ё канда шудани аорта оварда расонад. Аз ин рӯ, муҳаққиқон таъкид мекунанд, ки фосилаи байни ташхис ва амалиёт бояд то ҳадди имкон кӯтоҳ нигоҳ дошта шавад.

Далели асосии таҳқиқот ин аст, ки амалиётҳои мураккаби камони аорта одатан танҳо дар марказҳои сатҳи баланд анҷом дода мешаванд ва беморон ҳангоми интиқол ба ин марказҳо метавонанд вақт аз даст диҳанд. Муҳаққиқон пешниҳод мекунанд, ки усули аз ҷиҳати техникӣ осонтар метавонад дастрасӣ ба ҷарроҳии фавриро дар марказҳои минтақавии ҷарроҳии дил афзоиш диҳад.

Амалиёти анъанавии Sun чист?

Равиши Sun, ки дар гурӯҳи назоратӣ истифода шудааст, ивазкунии пурраи камони аортаро бо ҷойгир кардани стент-графте, ки “танаи фили яхкардашуда” ном дорад, ба аортаи синагии поёнраванда муттаҳид кардааст. Ҳангоми амалиёт гардиши хун дар шароити гипотермияи амиқ боздошта шудааст.

Дар протоколи назоратӣ барои боздоштани гардиши хун:

• Паст кардани ҳарорати назофарингеалӣ то 15°C
• Паст кардани ҳарорати масона то 20°C
• Боздоштани гардиши хун дар гипотермияи амиқ
• Ивазкунии пурраи камони аорта бо графти протезӣ
• Ҷойгир кардани стент-графти танаи фили яхкардашуда ба аортаи поёнраванда

татбиқ шудааст.

Гипотермияи амиқ метавонад талаботи мағзи сар ва узвҳоро ба оксиген коҳиш диҳад; аммо метавонад раванди хунуккунӣ ва дубора гармкуниро дароз кунад ва ба фаъолияти лахташавӣ таъсири манфӣ расонад. Саволи таҳқиқот ин аст, ки оё якҷоя кардани гипотермияи мулоимтар бо соддасозии ҷарроҳӣ натиҷаҳои барвақти периоперативиро беҳтар мекунад ё не.

Стент-графти Fontus чӣ гуна содда кардани амалиётро ҳадаф дорад?

Аз камони аорта се раги калон мебароянд: артерияи брахиосефалӣ, артерияи каротиди умумии чап ва артерияи субклавияи чап. Махсусан ҷойгиршавии амиқи артерияи субклавияи чап дар қафаси сина метавонад ҷудо кардан ва дӯхтани онро душвор созад.

Графти Fontus системаи стентии ҷарроҳии кушода аст, ки шохаи паҳлуии ба танаи асосӣ пайваст дорад. Шохаи паҳлуӣ ба артерияи субклавияи чап ҷойгир карда шуда, ҳадаф дорад ниёз ба дӯхтани ин рагро дар минтақаи амиқ алоҳида коҳиш диҳад.

Расми 1 дар саҳифаи 19-уми таҳқиқот чор марҳиларо нишон медиҳад:

• A: Перфузияи антеградии яктарафаи мағзи сар тавассути артерияи брахиосефалӣ
• B: Ҷойгир кардани стент-графти Fontus ба камони кушодаи аорта
• C: Намуди кушодаи танаи асосӣ ва шохаи паҳлуии графт
• D: Реконструксияи сеандозаи КТ-и контрастии баъдиамалиётӣ

Дар тасвирҳои амалиёт дида мешавад, ки графт мустақиман дар майдони ҷарроҳии кушода ҷойгир карда шудааст ва сохтори шохадор ба рагҳои камони аорта равона карда мешавад. Тасвири сеандозаи КТ нишон медиҳад, ки стент-графт дар тӯли камони аорта ва аортаи поёнраванда бо каҷшавӣ идома меёбад.

Стратегияи “MUSIC” аз кадом ҷузъҳо иборат аст?

Дар мақола номи MUSIC ҳамчун омезиши се ҷузъи амалиётӣ истифода шудааст:

• M — Moderate hypothermia: Боздоштани гардиши хун бо гипотермияи дараҷаи миёна
• US — Unilateral Selective antegrade cerebral perfusion: Перфузияи интихобии антеградии яктарафаи мағзи сар
• IC — Ice Cap: Системаи хунуккунии беруние, ки ба минтақаи сар ва гардан татбиқ мешавад

Аз ин рӯ, MUSIC танҳо номи як техникаи стент-графт нест. Графти ҷарроҳӣ, идоракунии ҳарорат, перфузияи мағзи сар, хунуккунии берунии сару гардан ва тадбирҳои фармакологӣ якҷоя арзёбӣ шудаанд.

Протоколи гипотермияи миёна чӣ гуна татбиқ шуд?

Дар гурӯҳи Fontus-MUSIC гардиши кардиопулмоналӣ бо дастгоҳи дилу шуши Sorin S5 ва оксигенатори мембранавии Medtronic анҷом дода шуд. Маҳлули ибтидоӣ ҷузъҳои зеринро дар бар мегирифт:

• 1.000 mL маҳлули таркибии электролитӣ
• 500 mL желатини сукцинилшуда
• 100 mL маннитол
• 50 mg гепарин
• 40 g албумин

Вақте вақти фаъолшудаи лахташавӣ аз 480 сония гузашт, гардиши кардиопулмоналӣ оғоз карда шуд ва ҷараён дар сатҳи 2,4 L/(m²·дақиқа) нигоҳ дошта шуд.

Пас аз бастани аорта дар ҳарорати 8–12°C дар маҷмӯъ 1.000 mL маҳлули кардиоплегияи del Nido бо таносуби 4:1 дода шуд. Дар перфузияи ҷудогонаи коронарӣ тақрибан 600 mL ба артерияи коронарии чап ва 400 mL ба артерияи коронарии рост дода шуд.

Боздоштани гардиши хун дар ҳароратҳои зерин оғоз шуд:

• Ҳарорати назофарингеалӣ: 25°C
• Ҳарорати масона: 28°C

Дар муқоиса бо ҳадафҳои 15°C ва 20°C дар гурӯҳи назоратӣ, беморони Fontus-MUSIC ба таври назаррас камтар хунук карда шуданд.

Ҳангоми дубора гармкунӣ фарқи байни ваннаи обӣ ва ҳарорати назофарингеалӣ маҳдуд карда шуд; вақте ҳарорати назофарингеалӣ ба 36,5°C ва ҳарорати масона тақрибан ба 35,5–36°C расид, ҷудо кардан аз гардиши сунъӣ арзёбӣ шуд.

Ҷараёни хун ба мағзи сар чӣ гуна нигоҳ дошта шуд?

Яке аз артерияҳои аксиллярии рост, субклавӣ ё брахиосефалӣ барои перфузияи мағзи сар истифода шуд. Ҳангоми боздоштани гардиши хун перфузияи артерияи феморалӣ қатъ гардид; ҷараёни интихобии антеградии хун ба тарафи рости мағзи сар идома ёфт.

Дар мақола ҷараёни перфузияи мағзи сар 5–10 mL/(m²·дақиқа) ва фишори насос 55–75 mmHg гузориш шудааст. Дар тӯли ҷарроҳӣ сатҳи минтақавии оксигенатсияи дутарафаи мағзи сар тавассути спектроскопияи наздики инфрасурх назорат карда шуд.

Пас аз анҷом ёфтани пайвастшавии графт ба артерияи каротиди умумии чап, перфузияи дутарафаи мағзи сар барқарор карда шуд. Муҳаққиқон пешниҳод мекунанд, ки графти Fontus бо осон кардани идоракунии артерияи субклавияи чап метавонад ба барқарор шудани барвақттари гардиши хун дар тарафи чапи мағзи сар мусоидат кунад.

Сар ва гардан чӣ гуна хунук карда шуданд?

Панҷ дақиқа пеш аз боздоштани гардиши хун бо гипотермияи миёна доруҳои зерин аз занҷири гардиши кардиопулмоналӣ дода шуданд:

• 5 g аргинин
• 2,5 g сулфати магний
• 2 mg/kg пропофол

Илова бар ин, дастгоҳи хунуккунии сару гардан, ки аз ҷониби гурӯҳи таҳқиқот таҳия шудааст, истифода гардид. Дар мақола гуфта мешавад, ки дастгоҳ қисмҳои муҳофизаткунандаи гӯшҳо аз осеби хунукӣ ва ҳалқаи танзимшавандаи хунуккунӣ барои минтақаҳои гардану каротидро дар бар мегирад.

Аммо дар таҳқиқот натиҷаҳои муқоисавии ҳарорати сар ё мағзи сар пешниҳод нашудаанд. Таъсири дастгоҳ на бо ченкунии мустақими ҳарорат, балки ба таври ғайримустақим тавассути сатҳи оксигенатсияи мағзи сар ва натиҷаҳои неврологӣ арзёбӣ шудааст.

Беморон чӣ гуна интихоб шуданд?

Таҳқиқот ба баррасии ретроспективии сабтҳои бемороне асос ёфтааст, ки байни январи 2021 ва октябри 2025 дар Second Affiliated Hospital of Soochow University ҷарроҳӣ шудаанд.

Меъёрҳои дохилкунӣ:

• Гузаронидани ҷарроҳӣ бо сабаби диссексияи шадиди аортаи навъи A
• Синни 18–70 сол

Меъёрҳои хориҷкунӣ:

• Норасоии шадиди фаъолияти ҷигар ё гурда пеш аз амалиёт
• Ихтилоли шадиди қаблан мавҷудаи лахташавӣ
• Ниёз ба ҷарроҳии ҳамзамони клапан
• Ниёз ба шунти коронарӣ
• Ниёз ба ҷарроҳии бемории модарзодии дил

Интихоби Fontus-MUSIC ё амалиёти анъанавии Sun бо рандомизатсия анҷом дода нашуд. Ба беморон ва дар мавриди бемороне, ки қарор қабул карда наметавонистанд, ба оилаҳои онҳо хатарҳо ва хароҷоти ҳар ду равиш фаҳмонда шуданд; интихоби гурӯҳ ба қарори бемор ё оилааш гузошта шуд.

Ин усули интихоб манбаи муҳими ғаразнокист. Вазъи молиявӣ, дарки хавф, вазнинии клиникии бемор, санаи муроҷиат ё тавсияи ҷарроҳ метавонад ба интихоби табобат таъсир расонад. Дар таҳқиқот барои ин эҳтимолҳо мувофиқкунии propensity score ё тасҳеҳи бисёртағйирёбанда истифода нашудааст.

Оё гурӯҳҳо дар оғоз ба ҳам монанд буданд?

Дар ҳар гурӯҳ 25 бемор буд. Дар хусусиятҳои асосӣ фарқи оморӣ гузориш нашудааст:

Натиҷаи “фарқи оморӣ нест” исбот намекунад, ки гурӯҳҳо аз ҳама ҷиҳати клиникӣ воқеан баробаранд. Дар гурӯҳҳои бисту панҷнафарӣ қудрати ошкор кардани фарқҳои андозаи миёна маҳдуд аст. Тағйирёбандаҳои муҳиме ба монанди паҳншавии анатомии диссексия, нокифоягии хунрасонӣ ба узвҳо, шоки пеш аз амалиёт, вақти аз оғози аломатҳо то ҷарроҳӣ ва солҳои ҷарроҳӣ дар ҷадвали асосии муқоисавӣ пешниҳод нашудаанд.

Вақти амалиёт то чӣ андоза кӯтоҳ шуд?

Равиши Fontus-MUSIC вақти боздоштани гардиши хунро ба ҳисоби миёна 4,48 дақиқа ва вақти аз барқарор шудани гардиши хун то анҷоми амалиётро тақрибан 34,68 дақиқа кам кардааст.

Дар Расми 2-и саҳифаи 20 дида мешавад, ки сутуни кабуди боздошти гардиши хун ва қисми бунафши баъди барқарории гардиш дар гурӯҳи Fontus-MUSIC кӯтоҳтаранд. Дар шарҳи расм алоҳида нишон дода нашудааст, ки хатҳои хатогӣ кадом ченаки паҳншавиро ифода мекунанд.

Муҳаққиқон кӯтоҳ шудани қисми дуюми амалиётро ба гипотермияи камтар, дубора гармкунии тезтар ва осонтар шудани назорати хунравӣ нисбат медиҳанд. Аммо вақти умумии гардиши кардиопулмоналӣ ва вақти клемпкунии аорта дар ҷадвали асосии натиҷаҳо оварда нашудаанд.

Оё оксигенатсияи мағзи сар ҳифз шуд?

Сатҳи оксигенатсияи мағзи сар пеш аз боздоштани гардиши хун дар ду гурӯҳ монанд буд. Дар тӯли боздошти гардиши хун аз рӯи тағйироти тарафи рост ва чап фарқи аҳамиятнок дида нашуд.

Бевосита пеш аз барқарор кардани гардиши хун:

Фарқ дар тарафи чап аз ҳадди оморӣ гузашт. Дар тарафи рост тамоюл ба ҳамон самт буд, аммо қимати p аз 0,05 баландтар аст.

Норасоии шадиди когнитивӣ баъди амалиёт дар 1 бемори гурӯҳи Fontus-MUSIC ва 4 бемори гурӯҳи назоратӣ; сактаи мағзи сар мутаносибан дар 0 ва 1 бемор дида шуд. Фарқҳо аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок нестанд.

Муайян карда нашудааст, ки норасоии когнитивӣ чӣ гуна таъриф шудааст, бо кадом санҷиш чен шудааст ва оё баҳогузорон аз гурӯҳбандии беморон бехабар буданд ё не. Аз ин рӯ, бартарии қатъӣ дар ҳифзи неврологиро нишон додан мумкин нест.

Оксигенатсияи шуш ва вентилятсияи механикӣ чӣ гуна тағйир ёфт?

Индексҳои оксигенатсия пеш аз амалиёт дар ду гурӯҳ монанд буданд. Дар рӯзи якуми баъди амалиёт индекси оксигенатсия дар гурӯҳи Fontus-MUSIC баландтар буд:

Расми 3A дар саҳифаи 21 нишон медиҳад, ки оксигенатсия дар ҳар ду гурӯҳ пас аз амалиёт паст шудааст, аммо гурӯҳи Fontus-MUSIC дар рӯзи аввал сатҳи баландтарро нигоҳ доштааст. Графики скрипкамонанди Расми 3B нишон медиҳад, ки давомнокии вентилятсия дар гурӯҳи назоратӣ паҳншавии васеътар дошта ва дар баъзе беморон аз 300 соат гузаштааст.

Фарқи миёнаи вентилятсияи механикӣ тақрибан 36,83 соат аст. Аммо натиҷаҳо ба монанди интубатсияи такрорӣ, пневмония, синдроми дистресси шадиди нафас ё трахеостомия гузориш нашудаанд.

Натиҷаҳои хунравӣ ва дренаж чӣ гуна буданд?

Талафоти хун ҳангоми амалиёт дар гурӯҳи Fontus-MUSIC тақрибан 241 mL камтар ба назар расид, аммо азбаски p=0,073 буд, аз ҳадди аҳамиятнокии муайянкардаи таҳқиқот нагузашт. Фарқи дренажи баъдиамалиётӣ тақрибан 176 mL буд ва аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок дониста шуд.

Ҳангоми ҳисоб кардани талафоти хун фарз карда шудааст, ки дар ҳар як докаи ҷарроҳӣ 20 mL хуни боқимонда вуҷуд дорад. Миқдори маҳсулоти хунии истифодашуда, сатҳи амалиёти такрорӣ бо сабаби хунравии дубора ва давомнокии ҷамъоварии дренаж дар ҷадвали асосӣ оварда нашудаанд.

Санҷишҳои лахташавӣ чӣ гуна тағйир ёфтанд?

Пеш аз амалиёт дар вақти қисман фаъолшудаи тромбопластин, вақти протромбин ва вақти тромбин фарқ вуҷуд надошт. Дар ҳафтаи аввали баъди амалиёт нишондиҳандаҳо дар ҳар ду гурӯҳ асосан ба ҳолати муқаррарӣ баргаштанд.

Аз рӯи APTT дар ҳеҷ як нуқтаи вақт байни гурӯҳҳо фарқи аҳамиятнок нишон дода нашуд. Баръакс, вақти протромбин ва вақти тромбин дар ду рӯзи аввал дар гурӯҳи назоратӣ дарозтар монданд:

Расми 5 дар саҳифаи 23 қиматҳои APTT, PT ва TT-ро бо сутунҳои сеандоза нишон медиҳад. Дар сутунҳои PT ва TT барои ду рӯзи аввал қиматҳои гурӯҳи назоратӣ баландтаранд. Гарчанде қиматҳои дақиқ дар матн оварда шудаанд, Ҷадвали иловагии 3, ки ба он истинод шудааст, дар нусхаи боршуда вуҷуд надорад.

Муҳаққиқон ин натиҷаҳоро чунин шарҳ додаанд, ки гипотермияи миёна метавонад фаъолияти лахташавиро беҳтар ҳифз кунад. Аммо муайян карда нашудааст, ки кадом омилҳои лахташавӣ таъсир дидаанд; фибриноген, D-dimer, тромбоэластография ва фаъолияти тромбоситҳо арзёбӣ нашудаанд.

Фаъолияти ҷигар чӣ гуна метавонад таъсир дида бошад?

AST ва ALT дар ҳар ду гурӯҳ дар ду рӯзи аввали баъди амалиёт баланд шуданд. Дар ин давраи барвақт байни гурӯҳҳо фарқи аҳамиятнок вуҷуд надошт. Дар ҳафтаи аввал бошад, қиматҳои гурӯҳи Fontus-MUSIC зудтар ба меъёр наздик шуданд.

Расми 6A дар саҳифаи 24 нишон медиҳад, ки дар ҳафтаи аввал сутуни AST дар гурӯҳи назоратӣ баландтар мондааст. Дар графикҳои скрипкамонанди 6B ва 6C дида мешавад, ки дар гурӯҳи Fontus-MUSIC тағйироти AST ва баъзе тағйироти ALT бештар ба самти поён равонаанд.

Бемороне, ки пеш аз амалиёт қимати AST ё ALT-и онҳо аз 200 U/L боло буд, аз ин таҳлилҳо хориҷ карда шуданд. Дар матн гуфта мешавад, ки се бемор баландшавии шадиди AST доштанд, аммо тақсимоти ин беморон байни гурӯҳҳо ва шумораи ниҳоии иштирокчиён дар таҳлилҳои ҷигар шарҳ дода нашудааст.

Дар таҳқиқот натиҷаҳо ба монанди норасоии клиникии ҷигар, билирубин, INR, лактат ё табобати дастгирии ҷигар гузориш нашудаанд. Аз ин рӯ, натиҷаҳо танҳо ба барқароршавии барвақти ферментҳо маҳдуданд.

Оё бартарӣ аз ҷиҳати фаъолияти гурда нишон дода шуд?

Сатҳи креатинин дар гурӯҳҳо дар ҳеҷ як нуқтаи вақт аз ҳам фарқи аҳамиятнок надошт. Табобати ивазкунандаи гурда низ ба 2 бемори гурӯҳи Fontus-MUSIC ва 3 бемори гурӯҳи назоратӣ татбиқ шуд ва фарқ аҳамиятнок набуд.

Дар гурӯҳи назоратӣ гуфта шудааст, ки қимати креатинин дар рӯзи аввал нисбат ба пеш аз амалиёт афзудааст:

• Пеш аз амалиёт: 40,48 ± 37,56 µmol/L
• Афзоиш дар рӯзи аввал: 68,00 ± 54,37 µmol/L
• p=0,043

Расми 7 дар саҳифаи 25 нишон медиҳад, ки қиматҳои креатинин дар ҳар ду гурӯҳ дар рӯзи аввал боло рафта, то ҳафтаи аввал коҳиш ёфтаанд. Гарчанде дар графики тағйирот фарқи рӯзи аввал ишора шудааст, матни асосӣ возеҳ мегӯяд, ки байни гурӯҳҳо аз рӯи нуқтаҳои вақт фарқи аҳамиятноки креатинин вуҷуд надошт.

Аз ин рӯ, таҳқиқот исбот намекунад, ки равиши Fontus-MUSIC гурдаҳоро ҳифз мекунад. Аҳамиятнок будани тағйироти дохили гурӯҳи назоратӣ ва ғайриаҳамиятнок будани тағйирот дар гурӯҳи Fontus маънои онро надорад, ки ду гурӯҳ аз ҳам фарқи аҳамиятнок доранд.

Кунҷи стент ва васеъшавии люмени ҳақиқӣ чиро нишон дод?

Пас аз диссексия канале, ки хун бояд одатан аз он дар аорта ҷорӣ шавад, “люмени ҳақиқӣ” ва канале, ки байни қабатҳои девор ба вуҷуд меояд, “люмени бардурӯғ” ном дорад. Яке аз ҳадафҳои ҷарроҳӣ ва табобати стентӣ мусоидат ба дубора васеъ шудани люмени ҳақиқӣ мебошад.

Муҳаққиқон кунҷи байни буришҳои амудии ду нӯги стентро чен карда, люмени ҳақиқӣ ва бардурӯғро дар 2 cm дисталӣ аз стент арзёбӣ карданд.

Дар матн кунҷи миёнаи стент 70,79° нишон дода шудааст. Дар беморони болотар аз ин миёна таносуби люмени ҳақиқӣ:

• Дар гурӯҳи кунҷи баланд: 0,87 ± 0,12
• Дар гурӯҳи кунҷи паст: 0,69 ± 0,15
• p=0,003

Дар Расми 4-и саҳифаи 22 дар буришҳои КТ-и пеш ва пас аз амалиёт люмени ҳақиқӣ бо хатҳои сурх ва люмени бардурӯғ бо хатҳои кабуд нишон дода шудаанд. Дар тасвирҳои сеандоза ду стент бо кунҷҳои 84° ва 61° ҳамчун намуна оварда шудаанд. Графики скрипкамонанд нишон медиҳад, ки таносуби люмени ҳақиқӣ дар гурӯҳи кунҷи баланд бештар аст.

Аммо дар расм ҳадди гурӯҳ 70,96° навишта шудааст, дар ҳоле ки дар матни асосӣ 70,79° истифода шудааст. Ин номувофиқии рақамӣ ислоҳ нашудааст. Илова бар ин, ҳадд меъёри клиникии пешакӣ муайяншуда нест, балки танҳо аз кунҷи миёнаи 25 бемори Fontus гирифта шудааст. Усули дақиқи ҳисоб, шумораи беморон дар ҳар гурӯҳ ва натиҷаҳои дарозмуддати ремоделсозии аорта пешниҳод нашудаанд.

Оё давомнокии эҳё, бистарӣ ва сатҳи фавт тағйир ёфт?

Аз ҷиҳати рақамӣ баъзе натиҷаҳо дар гурӯҳи Fontus-MUSIC мусоидтар менамоянд. Аммо шумораи рӯйдодҳо хеле кам аст ва ҳеҷ яке аз фарқҳо аз ҷиҳати оморӣ аҳамиятнок нест. Ҳаҷми таҳқиқот барои нишон додани бартарии клиникӣ дар фавт ё асоратҳои ҷиддии неврологӣ кофӣ нест.

Хулосаи “бехатартар” то чӣ андоза дастгирӣ мешавад?

Қавитарин натиҷаҳои таҳқиқот ба вақти амалиёт, дренаж, баъзе нишондиҳандаҳои лаборатории барвақт, оксигенатсияи рӯзи аввал ва давомнокии вентилятсия дахл доранд. Инҳо нишондиҳандаҳои муҳими периоперативӣ ҳастанд, аммо бо натиҷаҳои асосии бевосита барои бемор баробар нестанд.

Дар натиҷаҳои зерин фарқи аҳамиятнок нишон дода нашуд:

• Фавти 30-рӯза
• Сактаи мағзи сар
• Норасоии шадиди когнитивӣ
• Ниёз ба ECMO
• Ниёз ба табобати ивазкунандаи гурда
• Давомнокии эҳё
• Давомнокии бистарӣ

Аз ин рӯ, ибораи “хатари периоперативиро коҳиш дод” бояд на ҳамчун коҳиш ёфтани ҳамаи хатарҳои клиникӣ, балки ҳамчун беҳтар будани баъзе нишондиҳандаҳои миёнарав хонда шавад.

Маҳдудиятҳои равиши оморӣ кадомҳоянд?

Дар таҳқиқот тағйирёбандаҳои пайваста бо t-тести намунаҳои мустақил ва тағйирёбандаҳои категориявӣ бо тести хи-квадрат муқоиса шудаанд. Ҳадди аҳамиятнокӣ p<0,05 муайян карда шудааст.

Аммо:

• Ҳисоби пешакии ҳаҷми намуна ё қудрати оморӣ гузориш нашудааст.
• Танҳо гурӯҳҳои 25-нафарӣ мавҷуданд.
• Нуқтаҳои зиёди вақт, ченакҳои лабораторӣ ва натиҷаҳои клиникӣ санҷида шудаанд.
• Тасҳеҳи муқоисаҳои сершумор татбиқ нашудааст.
• Санҷиши фарзияҳои тақсимот гузориш нашудааст.
• Мувофиқ будани тестҳои истифодашуда барои рӯйдодҳои камшумор ба монанди сакта, фавт, ECMO ва табобати гурда шарҳ дода нашудааст.
• Регрессияи бисёртағйирёбанда ё мувофиқкунии propensity score анҷом дода нашудааст.
• Андозаи таъсир ва фосилаҳои эътимод дода нашудаанд.

Дар чунин шароит эҳтимоли он ки баъзе қиматҳои p тасодуфан аз 0,05 паст шаванд, зиёд мешавад. Натиҷаҳо бояд на тасдиқкунанда, балки гипотезаофар арзёбӣ шаванд.

Оё ду гурӯҳ танҳо аз рӯи ҳарорат фарқ мекарданд?

Не. Бастаҳои муқоисашуда дар як вақт аз бисёр ҷиҳатҳо фарқ мекунанд:

Аз ин рӯ, натиҷаи мусоидтарро танҳо ба графти Fontus, танҳо ба гипотермияи миёна ё танҳо ба хунуккунии сар нисбат додан мумкин нест. Таҳқиқот равиши баставиро арзёбӣ кардааст.

Ҷиҳатҳои қавии таҳқиқот кадомҳоянд?

• Беморони воқеии фаврии як маркази минтақавии ҷарроҳии дилро омӯхтааст.
• Амалиётҳои ҳар ду гурӯҳ аз ҷониби як гурӯҳи ҷарроҳони ботаҷриба анҷом дода шудаанд.
• Вақти амалиётро на танҳо ҳамчун вақти умумӣ, балки ба боздошти гардиши хун ва қисми баъди барқарории гардиш ҷудо кардааст.
• Оксигенатсияи дутарафаи мағзи сар ҳангоми амалиёт назорат шудааст.
• Нишондиҳандаҳои лахташавӣ, шуш, ҷигар ва гурда дар чанд нуқтаи вақт арзёбӣ шудаанд.
• Робитаи байни геометрияи стент ва васеъшавии барвақти люмени ҳақиқӣ таҳқиқ шудааст.
• Техника бо аксҳои амалиёт ва реконструксияҳои сеандозаи КТ ба таври визуалӣ нишон дода шудааст.
• Тасдиқи ахлоқӣ, маблағгузорӣ, изҳороти бархӯрди манфиатҳо ва дастрасӣ ба маълумот пешниҳод шудаанд.

Маҳдудиятҳои асосии таҳқиқот кадомҳоянд?

• Вазъи preprint: Аз арзёбии мустақили ҳамтоён нагузаштааст.
• Тарҳи ретроспективӣ: Мудохилаҳо барои таҳқиқот ба таври пешомадӣ таъин нашудаанд.
• Рандомизатсия нест: Интихоби табобат ба қарори бемор ё оилаи ӯ гузошта шудааст.
• Як марказ: Натиҷаҳо ба як беморхонаи Чин ва як гурӯҳи ҷарроҳӣ тааллуқ доранд.
• Намунаи хурд: Дар ҳар гурӯҳ танҳо 25 бемор мавҷуд аст.
• Гурӯҳи интихобшудаи беморон: Бемороне, ки ба амалиёти клапан, шунти коронарӣ ё дигар амалиёти мураккаби ҳамзамон ниёз доштанд, хориҷ карда шудаанд.
• Тағйирёбандаҳои омехтакунанда: Барои шиддати беморӣ, вақти муроҷиат, малперфузия ва соли табобат тасҳеҳ нашудааст.
• Мудохилаи баставӣ: Таъсири графт, гипотермия, перфузия, дастгоҳи хунуккунӣ ва доруҳоро аз ҳам ҷудо кардан мумкин нест.
• Таъсири омӯзиш ва давра: Саҳми афзоиши таҷрибаи техникӣ бо мурури вақт ба натиҷаҳо таҳқиқ нашудааст.
• Санҷишҳои сершумор: Барои шумораи зиёди натиҷаҳо тасҳеҳ карда нашудааст.
• Фосилаҳои эътимод нест: Номуайянии натиҷаҳо ба таври кофӣ нишон дода нашудааст.
• Маводи иловагӣ нопурра аст: Ҷадвалҳо ва расмҳои иловагии истинодшуда дар нусхаи боршуда мавҷуд нестанд.
• Номувофиқии ҳадди кунҷи стент: Дар матн 70,79° ва дар расм 70,96° истифода шудааст.
• Таҳлили зергуруҳи стент: Ҳадд аз рӯи миёнаи намунаи хурд ва баъд аз маълумот ташкил шудааст.
• Пайгирии дарозмуддат нест: Фавти дер, амалиёти такрорӣ, endoleak, тромбози люмени бардурӯғ ва васеъшавии аорта арзёбӣ нашудаанд.
• Таҳлили хароҷот нест: Бо вуҷуди ба беморон додани маълумоти хароҷот, арзиши ду усул муқоиса нашудааст.
• Қобили татбиқ дар минтақаҳо чен нашудааст: Давомнокии омӯзиш, каҷи омӯзиши ҷарроҳ, дастрасии дастгоҳ ва инфрасохтори марказ арзёбӣ нашудаанд.

Таҳқиқот чиро дастгирӣ мекунад?

• Имконпазир будани татбиқи бастаи Fontus-MUSIC дар ин марказро дастгирӣ мекунад.
• Нишон медиҳад, ки вақти боздошти гардиши хун дар гипотермия метавонад чанд дақиқа кӯтоҳ шавад.
• Нишон медиҳад, ки қисми амалиёт пас аз барқарор шудани гардиш метавонад тақрибан 35 дақиқа кӯтоҳ шавад.
• Нишон медиҳад, ки барқароршавии PT ва TT дар ду рӯзи аввал метавонад тезтар бошад.
• Нишон медиҳад, ки дренажи баъдиамалиётӣ метавонад камтар бошад.
• Нишон медиҳад, ки оксигенатсияи шуш дар рӯзи аввал метавонад беҳтар ва вентилятсияи механикӣ кӯтоҳтар бошад.
• Ишора мекунад, ки ферментҳои ҷигар метавонанд дар ҳафтаи аввал тезтар барқарор шаванд.
• Як сигнали иктишофӣ пешниҳод мекунад, ки геометрияи стент метавонад бо васеъшавии барвақти люмени ҳақиқӣ алоқаманд бошад.

Таҳқиқот чиро исбот намекунад?

• Исбот намекунад, ки равиши Fontus-MUSIC сатҳи фавтро коҳиш медиҳад.
• Нишон намедиҳад, ки сактаи мағзи сар ё норасоии когнитивиро коҳиш медиҳад.
• Нишон намедиҳад, ки норасоии гурда ё ниёз ба диализро коҳиш медиҳад.
• Нишон намедиҳад, ки давомнокии эҳё ё бистариро ба таври аҳамиятнок кӯтоҳ мекунад.
• Нишон намедиҳад, ки танҳо графти Fontus барои натиҷаҳо масъул аст.
• Фоидаи мустақили дастгоҳи хунуккунии сару гарданро нишон намедиҳад.
• Нишон намедиҳад, ки кунҷи 70,79° ё 70,96° ҳадди аз ҷиҳати клиникӣ тасдиқшуда аст.
• Нишон намедиҳад, ки ҳар як маркази минтақавӣ метавонад усулро бехатар татбиқ кунад.
• Нишон намедиҳад, ки усул “универсалӣ” аст.
• Нишон намедиҳад, ки дар Туркия ҳамин натиҷаҳо ба даст меоянд.

Аҳамияти илмӣ ва клиникии он барои Туркия чист?

Ҷанбаи муҳимтарини таҳқиқот барои Туркия на қабули мустақими як стент-графти мушаххаси чинӣ, балки ҷалби таваҷҷуҳ ба он аст, ки барои бехатар анҷом додани ҷарроҳии диссексияи шадиди аорта дар марказҳои минтақавӣ кадом ҷузъҳои техникӣ ва институтсионалӣ лозиманд.

Агар чунин равиш дар Туркия арзёбӣ шавад, на танҳо вақти амалиёт, балки вақти умумӣ аз ташхис то амалиёт ва таъхир аз сабаби интиқол ба маркази дигар низ бояд чен карда шавад. Ҳадаф нишон додани он аст, ки паҳн кардани ҷарроҳӣ ба марказҳои бештар воқеан ба пештар ҷарроҳӣ шудани бемор оварда мерасонад ё не.

Дар таҳқиқоти тасдиқкунандаи дар Туркия гузаронидашаванда унсурҳои зерин муҳиманд:

• Тарҳи бисёрмарказӣ ва пешомадӣ
• Агар рандомизатсия имконнопазир бошад, propensity score-и муфассал ё тасҳеҳи бисёртағйирёбанда
• Таснифи стандартии шиддати беморӣ ва малперфузияи узвҳо
• Сабти вақти оғози нишонаҳо, ташхис, интиқол ва амалиёт
• Гузориши ҳаҷми солонаи ҷарроҳии аортаи ҷарроҳ ва марказ
• Арзёбии стандартии неврологӣ ва когнитивӣ
• Сабти истифодаи маҳсулоти хун ва амалиётҳои такрорӣ барои хунравӣ
• Таърифҳои стандартӣ барои осеби шадиди гурда ва норасоии ҷигар
• Пайгирии КТ-и аорта ҳадди ақал як сол
• Арзёбии арзиши стент, ниёзи омӯзиш ва инфрасохтори марказ

Таҳқиқоти мавҷуда ба Туркия протоколи мустақими ҷарроҳӣ пешниҳод намекунад; балки нишон медиҳад, ки ҷарроҳии соддакардашудаи камони аорта бо гипотермияи камтар амиқ арзандаи омӯзиш аст.

Усул ва натиҷаҳои таҳқиқот

Ёддошт оид ба манбаъ ва усул

Номи пурраи аслии таҳқиқот: The Fontus-MUSIC Surgical Technique: A Universal Approach for Acute Type A Aortic Dissection in Regional Medical Centers

Тартиби пурраи муаллифон дар мақола: Yumei Shen, Junding Lu, Yanfei Zhou, Yuchen Zou, Tianye Du, Jingyuan Cai, Chao Qian, Rongying Zhu, Sukai Xu, Yifei Wang, Xiang Xue, Shanzhou Duan, Yongbing Chen ва Lei Chen.

Ёддошт дар бораи тартиби библиографӣ: Тартиби муаллифон дар сабти metadata-и SSRN дар ду маврид бо саҳифаи унвон мувофиқат намекунад. Дар шарҳи илмӣ тартиби саҳифаи унвони худи мақола нигоҳ дошта шудааст.

Муаллифони аввали ҳамсаҳм: Yumei Shen, Junding Lu ва Yanfei Zhou.

Муаллифони калони ҳамбаробар: Shanzhou Duan, Yongbing Chen ва Lei Chen.

Муаллифони масъул: Lei Chen, Yongbing Chen ва Shanzhou Duan.

Муассисаҳо:

• Department of Cardiothoracic Surgery, the Second Affiliated Hospital of Soochow University, Suzhou, Чин
• Suzhou Medical College, Soochow University, Suzhou, Чин
• State Key Laboratory of Radiation Medicine and Protection, Soochow University, Suzhou, Чин

DOI:10.2139/ssrn.6945361

Пайванди расмӣ:Сабти таҳқиқот дар SSRN

Платформаи нашр: SSRN.

Маҷаллаи ҳадаф, ки дар SSRN нишон дода шудааст:Surgery Open Science.

Вазъи нашр: Дар сабти SSRN ҳамчун “Under Review” нишон дода шудааст. Ин ибора маънои онро надорад, ки таҳқиқот қабул ё дар маҷаллаи баррасишаванда нашр шудааст.

Вазъи баррасии ҳамтоён: Нусхаи баррасишуда preprint аст ва аз арзёбии ҳамтоён нагузаштааст.

Санаи нашр: 19 июни 2026.

Навъи манбаъ: Таҳқиқоти клиникии муқоисавии якмарказӣ, ретроспективӣ ва ғайрирандомизатсияшуда, ки ба маълумоти панҷоҳ бемор асос ёфтааст.

Тасдиқи ахлоқӣ: Second Affiliated Hospital of Soochow University Ethics Committee; JD-HG-2020-18.

Қарори огоҳона: Ба беморон ё дар мавриди беморони нотавон ба қабули қарор ба оилаҳои онҳо хатар ва хароҷоти ду амалиёт фаҳмонда шуд; равиш пас аз ин иттилоъдиҳӣ интихоб гардид.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон изҳор кардаанд, ки манфиатҳои рақобаткунанда ё муносибатҳои шахсие, ки ба таҳқиқот таъсир расонанд, вуҷуд надоранд.

Дастрасӣ ба маълумот: Гуфта шудааст, ки маҷмӯи маълумоти истифодашударо бо дархости асоснок аз муаллифи масъул гирифтан мумкин аст. Анбори кушодаи маълумот ё рақами доимии дастрасӣ пешниҳод нашудааст.

Маблағгузорӣ: Таҳқиқот аз ҷониби National Natural Science Foundation of China, Suzhou Key Discipline for Medicine, Second Affiliated Hospital of Soochow University Medical New Technology Assistance Project, лоиҳаҳои State Key Laboratory of Radiation Medicine and Protection, барномаҳои иқтидори таҳқиқоти клиникӣ ва технологии Suzhou ва як қатор фондҳои маҳаллии рушди илм ва фан дастгирӣ шудааст.

Изҳороти истифодаи зеҳни сунъӣ: Муаллифон хабар додаанд, ки ҳангоми бозбинӣ барои таҳрири баёни англисӣ аз ChatGPT истифода кардаанд.

Моликияти зеҳнии марбут: Дастгоҳи хунуккунии сару гардан, ки дар таҳқиқот истифода шудааст, бо патенти модели муфиди Чин CN222304040U-и гурӯҳи таҳқиқот алоқаманд аст.

Маводи иловагии нопурра: Гарчанде дар матни асосӣ ба Ҷадвалҳои иловагии 1–4 ва Расмҳои иловагии 1–3 истинод шудааст, ин мавод дар нусхаи 26-саҳифагии боршуда мавҷуд нест.

Ин шарҳи илмии туркӣ дар асоси матни асосии таҳқиқоти боршуда, усулҳо, тасвирҳои амалиёт, реконструксияҳои КТ, график ва ҷадвал омода шудааст. Даъвоҳои бартарии зиндамонӣ, ҳифзи қатъии узвҳо, татбиқи универсалӣ ё истифодаи клиникӣ дар Туркия, ки дар таҳқиқот нишон дода нашудаанд, илова нашудаанд.

Маҳдудиятҳои муҳимтарини методологии таҳқиқот намунаи хурд, тарҳи ретроспективӣ ва ғайрирандомизатсияшуда, тақсимоти гурӯҳӣ бар асоси интихоби бемор ё оила, муқоисаи якчанд мудохилаи ҳамзамон ҳамчун як баста, набудани тасҳеҳ барои тағйирёбандаҳои омехтакунанда, санҷишҳои сершумори оморӣ, пайгирии кӯтоҳ ва нопуррагии маводи иловагӣ мебошанд.

Барои дастгирии истифодаи муқаррарии равиши Fontus-MUSIC дар марказҳои минтақавӣ тасдиқи мустақили бисёрмарказӣ, пешомадӣ, дорои қудрати кофии оморӣ ва дарбаргирандаи тасвирбардории дарозмуддат ва натиҷаҳои бемормеҳвар зарур аст.