Ин таҳқиқот як пажӯҳиши саҳроии буришӣ мебошад, ки омилҳои таъсиррасон ба гузариши истеҳсоли хурдмиқёси мурғи маҳаллӣ аз истеҳсоли маишӣ ба истеҳсоли тиҷоратӣ дар минтақаи Buffalo City Metropolitan Municipality-и музофоти Eastern Cape-и Африқои Ҷанубиро меомӯзад. Дар таҳқиқот 150 кишоварз иштирок кардаанд; сатҳи тиҷоратишавӣ бо Индекси тиҷоратишавии хонавода (Household Commercialisation Index, HCI) чен карда шуда, тағйирёбандаҳои гуногуни иҷтимоӣ-иқтисодӣ, истеҳсолӣ ва бозорӣ тавассути таҳлили регрессия арзёбӣ шудаанд. Аз иштирокчиён %70 ба истеҳсоли маишӣ, %25 ба истеҳсоли нимтиҷоратӣ ва танҳо %5 ба истеҳсоли пурраи тиҷоратӣ дохил шудаанд. Таҳқиқот дастрасӣ ба бозор, масофа то бозор, хизматрасониҳои тавсеаи кишоварзӣ, хароҷоти хӯроки чорво, дастрасӣ ба нерӯи барқ ва қатъшавии барқ бар асари кам кардани сарборӣ, хусусиятҳои хонавода ва ихтилолҳои пас аз COVID-19-ро ҳамчун ҷузъҳои муҳими раванди тиҷоратишавӣ баррасӣ мекунад.

Тафсири асосии манбаъ ин аст, ки ҳатто агар талабот ба мурғи маҳаллӣ вуҷуд дошта бошад, истеҳсолкунандагони хурд на танҳо бо маҳдудияти иқтидори истеҳсолӣ, балки бо монеаҳои сохторӣ, аз ҷумла хароҷоти дастрасӣ ба бозор, логистика, нерӯи барқ, дастгирии техникӣ ва нархи захираҳои истеҳсолӣ рӯ ба рӯ мешаванд. Муҳаққиқ роҳҳои ҳалли мутамаркази нақлиётӣ, тақвияти хизматрасониҳои тавсеавӣ, ворид кардани технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ ба ин хизматрасониҳо, бунёди шабакаҳои маркетингӣ байни истеҳсолкунандагон ва харидорон ва рушди иқтидори коркардро ҳамчун чораҳо пешниҳод мекунад.

Аммо таҳқиқот танҳо дар як минтақаи муниципалӣ, дар як нуқтаи вақт ва бо 150 истеҳсолкунанда анҷом дода шудааст. Аз ин рӯ, робитаҳо набояд ҳамчун далели сабабият ё умумисозии худкори натиҷаҳо барои ҳамаи истеҳсолкунандагони мурғи маҳаллӣ дар Африқои Ҷанубӣ арзёбӣ шаванд. Илова бар ин, дар манбаъ байни номи модели регрессия, нишонаҳои аҳамиятнокии тағйирёбандаҳо ва баъзе ифодаҳои p-арзиш номувофиқиҳои ҳисоботӣ мавҷуданд; бинобар ин, ҳангоми шарҳи муфассали натиҷаҳои миқдорӣ ҷадвали манбаъ ва матни тавзеҳӣ бояд якҷо ва бо эҳтиёт хонда шаванд.

Чаро гузариш аз истеҳсоли маишӣ ба истеҳсоли тиҷоратӣ муҳим аст?

Дар хоҷагиҳои хурди кишоварзӣ тиҷоратишавӣ маънои гузариш аз истифодаи маҳсулоти истеҳсолшуда танҳо барои истеъмоли хонавода ба низоми истеҳсолиро дорад, ки дар он маҳсулот ба таври мунтазам ба бозор пешниҳод мешавад. Таҳқиқоти манбаъ аз чаҳорчӯбаи сесатҳа истифода мебарад: истеҳсоли маишӣ, истеҳсоли нимтиҷоратӣ ва истеҳсоли пурраи тиҷоратӣ. Дар истеҳсоли маишӣ ҳадафи асосӣ қонеъ кардани ниёзҳои хонавода аст, дар истеҳсоли нимтиҷоратӣ ҳам истеъмол ва ҳам фурӯш вуҷуд дорад; дар тиҷоратишавии пурра бошад, истеҳсол асосан ба бозор ва ба даст овардани даромад равона мешавад.

Истеҳсоли мурғи маҳаллӣ барои истеҳсолкунандагони хурд аҳамияти махсус дорад; зеро бо вуҷуди он ки онро дар хоҷагиҳои нисбатан хурд анҷом додан мумкин аст, танҳо зиёд кардани шумораи мурғҳо барои расидан ба миқёси тиҷоратӣ кофӣ нест. Истеҳсолкунанда бояд ба захираҳои истеҳсолӣ дастрасӣ дошта бошад, маҳсулотро сари вақт ба бозор расонад, шароити забҳ ва нигоҳдориро таъмин кунад, ба иттилои нарх дастрасӣ дошта бошад ва талаботи сифатии бозорро иҷро карда тавонад. Аз ин рӯ, таҳқиқот тиҷоратишавиро танҳо ҳамчун мушкили истеҳсолӣ не, балки ҳамзамон ҳамчун мушкили дастрасӣ ба бозор ва хароҷоти муомилотӣ баррасӣ мекунад.

Чаҳорчӯбаи назариявӣ

Муҳокимаи таҳқиқот бар се меҳвари ба ҳам пайвастаи фикрӣ пеш меравад. Равиши тиҷоратишавии кишоварзӣ пешбинӣ мекунад, ки бо беҳтар шудани дастрасии истеҳсолкунандагони хурд ба захираҳо, иттилоот ва бозор, онҳо метавонанд аз истеҳсоли маишӣ ба шаклҳои бештар тиҷоратии истеҳсол гузаранд. Равиши хароҷоти муомилотӣ таъкид мекунад, ки афзоиши хароҷоти нақлиёт, норасоии иттилоот ва дастрасӣ ба бозор метавонад иштирок дар бозорро мушкил гардонад. Чаҳорчӯбаи иқтисоди нави институтсионалӣ низ шарҳ медиҳад, ки инфрасохтор, фаъолияти институтҳо ва низомҳои дастгирӣ метавонанд ба қобилияти истеҳсолкунанда барои иштирок дар бозорҳои тиҷоратӣ таъсир расонанд.

Ин се равиш дар як нуқта ба ҳам меоянд: қобилияти кишоварз барои истеҳсол кардан ва қобилияти ӯ барои фурӯши тиҷоратии маҳсулот як чиз нест. Ҳатто агар парвариши мурғ имконпазир бошад ҳам, агар бозор дур бошад, нақлиёт гарон бошад, қатъшавии нерӯи барқ занҷири нигоҳдорӣ ва коркардро халалдор кунад ё хизматрасониҳои тавсеаи техникӣ дастрас набошанд, истеҳсол дар миқёси тиҷоратӣ метавонад устувор набошад.

Индекси Тиҷоратишавии Хонавода (HCI) Чиро Чен Мекунад?

Индекси тиҷоратишавии хонавода (HCI) нишондиҳандаи шиддати тиҷоратишавӣ мебошад, ки дарсадеро чен мекунад, ки истеҳсолкунанда аз арзиши умумии истеҳсол тавассути фурӯш ба бозор равона мекунад; дар таҳқиқоти манбаъ барои ҷудо кардани категорияҳои истеҳсоли маишӣ, нимтиҷоратӣ ва пурраи тиҷоратӣ истифода шудааст.

Дар манбаъ HCI чунин дода шудааст:

\[ HCI=\frac{\text{Gross Value of sale}_{ij}}{\text{Gross Value of production}_{ij}}\times100 \]

Сурат арзиши умумии пулии маҳсулоти фурӯхташударо дар бозор ва махраҷ арзиши умумии истеҳсолро ифода мекунад. Азбаски ҳар ду бузургӣ дар як навъи арзиши пулӣ мебошанд, таносуб беандоза аст ва ҳангоми зарб ба 100 ба шакли дарсад ифода мешавад. Аз ҷиҳати математикӣ, ҳар қадар арзиши фурӯш ба сифр наздик шавад, HCI низ ба сифр наздик мешавад; дар ҳолати ҳаддӣ, ки тамоми истеҳсол ба фурӯш равона мешавад, таносуб ба 100 наздик мешавад. Азбаски манбаъ индексҳои \(i\) ва \(j\)-ро дар формула алоҳида таъриф накардааст, дар ин ҷо барои онҳо маънои нав дода нашудааст.

Таснифоти истифодашуда дар таҳқиқот чунин аст:

Ин тақсимот яке аз натиҷаҳои мустақими таҳқиқот аст. Қисми зиёди 150 истеҳсолкунандаи омӯхташуда ба сатҳи истеҳсоли тиҷоратӣ нарасидаанд ва танҳо қисми хурд тавонистааст истеҳсоли худро ба категорияи тиҷоратишавии пурра гузаронад.

Ҳисоб кардани арзиши фурӯш

Дар таҳқиқоти манбаъ арзиши умумии фурӯшҳо инчунин бо робитаи зерин муайян шудааст:

\[ \text{Gross Value}= \sum (\text{Quantity of chickens sold}\times\text{Selling price per chicken}) \]

Дар ин ҷо шумораи мурғҳои фурӯхташуда миқдори физикиро ва нархи фурӯши ҳар мурғ нархи миёнаи бозореро, ки истеҳсолкунанда гирифтааст, ифода мекунад. Вақте ки ҳар миқдори фурӯш ба нархи дахлдор зарб карда мешавад, арзиши пулӣ ҳосил мешавад; аломати ҷамъ арзиши умумии якҷояи фурӯшҳоро медиҳад. Таҳқиқот қайд мекунад, ки фарқиятҳои мавсимии нарх, шароити бозор ва фурӯшҳои ғайрирасмӣ дар арзёбии арзиш ба назар гирифта шудаанд.

Чаро қатъшавии нерӯи барқ ба масъалаи бозори кишоварзӣ табдил меёбад?

Қатъшавии нерӯи барқ барои кам кардани сарборӣ, яъне loadshedding, дар таҳқиқот танҳо ҳамчун мушкили таъминоти энергия арзёбӣ нашудааст. Дар истеҳсоли тиҷоратии мурғ, вақте ки барои нигоҳдории пас аз забҳ ва ҳифзи сифати маҳсулот сардкунӣ зарур аст, қатъшавии нерӯи барқ метавонад бевосита талафоти иқтисодӣ ба вуҷуд оварад. Дар таҳқиқот истеҳсолкунандагон гузориш додаанд, ки бинобар имконнопазирии нигоҳ доштани мурғҳои забҳшуда дар шароити муносиб, вайроншавӣ ва пастшавии сифат рух додааст.

Ин механизм нишон медиҳад, ки чаро тиҷоратишавиро танҳо бо “истеҳсоли бештар” шарҳ додан мумкин нест. Агар маҳсулот баъд аз истеҳсол нигоҳдорӣ, сари вақт интиқол ё фурӯхта нашавад, зиёд шудани ҳаҷми истеҳсол худ аз худ корхонаи тиҷоратиро ба вуҷуд намеорад.

Масофа то бозор ва хароҷоти нақлиёт

Дар чаҳорчӯбаи назариявии таҳқиқот масофа то бозор ва хароҷоти нақлиёт ҷузъҳои муҳими хароҷоти муомилотӣ мебошанд. Вақте ки истеҳсолкунандагони хурд миқдори ками маҳсулот мефурӯшанд, хароҷоти нақлиёт барои ҳар воҳиди маҳсулот метавонад баланд боқӣ монад. Дастрасӣ ба бозорҳои дур ҳамчунин талабот ба вақт, воситаи нақлиёт ва логистикаро зиёд мекунад. Аз ин рӯ, таҳқиқоти манбаъ баррасии низомҳои мутамаркази нақлиётиро пешниҳод мекунад, ки истеҳсолкунандагон метавонанд якҷоя истифода баранд.

Нақши хизматрасониҳои тавсеавӣ

Хизматрасониҳои тавсеаи кишоварзӣ на танҳо ҳамчун сохторе, ки техникаи истеҳсолиро ба истеҳсолкунандагон мерасонад, балки ҳамчун механизми дастгирӣ барои паҳн кардани иттилооти сифат, идоракунӣ ва истеҳсол, ки барои бозор зарур аст, баррасӣ шудаанд. Таҳқиқот дастрасӣ ба хизматрасониҳои тавсеавиро бо тиҷоратишавӣ мусбат алоқаманд медонад ва тақвияти ин хизматрасониҳоро тавассути технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ пешниҳод мекунад.

Мантиқи ин пешниҳод он аст, ки дар ҳолатҳое, ки расидан ба ҳар истеҳсолкунанда ба таври доимӣ аз ҷиҳати ҷисмонӣ душвор аст, дастрасӣ ба иттилои захира, нарх, техникаи истеҳсол ва бозор тавассути каналҳои рақамӣ афзоиш дода шавад. Манбаъ инчунин таъсиси платформаҳо ва шабакаҳои маркетингиро пешниҳод мекунад, ки дар онҳо иттилои захира ва нарх байни истеҳсолкунандагон ва тоҷирон мубодила шавад.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Минтақаи таҳқиқот ва намуна

Таҳқиқот дар Buffalo City Metropolitan Municipality, Eastern Cape Province, Африқои Ҷанубӣ гузаронида шудааст. Манбаъ қайд мекунад, ки минтақа аз ҷиҳати истеҳсоли парранда муҳим аст ва таҳқиқот аз ҳамин сабаб дар ин ҷо анҷом дода шудааст.

Таҳқиқот тарҳи буришӣ дорад; яъне маълумот на тавассути пайгирии ҳамон кишоварзон дар тӯли солҳои зиёд, балки бо чен кардани вазъ дар як давраи муайян ба даст омадааст. Дар асоси андозаи хоҷагӣ, сатҳи даромад ва ҷойгиршавии ҷуғрофӣ 23 табақа ташкил шуда, аз рӯйхати истеҳсолкунандагони сабтиномшудаи парранда, ки аз Вазорати кишоварзӣ гирифта шудааст, дар дохили ҳар табақа интихоби тасодуфӣ анҷом дода шудааст. Намунаи ниҳоӣ аз 150 кишоварз иборат аст.

Раванди ҷамъоварии маълумот

Аз як узви шӯрои муниципалӣ ва роҳбарони анъанавии маҳаллӣ барои ҷамъоварии маълумот иҷозат гирифта шуда, маълумот бо истифода аз пурсишномаи нимасохторёфта ҷамъоварӣ шудааст. Мусоҳибон оид ба протоколҳои стандартии мусоҳиба, масъалаҳои ахлоқӣ ва усулҳои кам кардани таҳрифи ҷавобҳо омӯзонида шудаанд. Пурсишнома бо 10 кишоварз ба таври озмоишӣ татбиқ шуда, барои беҳтар кардани равшании саволҳо тағйироти зарурӣ ворид карда шудаанд.

Пурсишнома хусусиятҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ, амалияҳои истеҳсолӣ, дастрасӣ ба бозор ва монеаҳои тиҷоратишавиро фаро мегирад.

Модели регрессия

Манбаъ модели истифодашударо барои арзёбии муайянкунандаҳои тиҷоратишавӣ “multiple regression model” меномад ва шакли умумии зеринро медиҳад:

\[ Y=\beta_0+\beta_1X_1+\beta_2X_2+\beta_3X_3+\cdots+\beta_nX_n+\mu_i \]

\(Y\) дараҷаи тиҷоратишавиро, ки бо HCI чен шудааст; \(\beta_0\) ҳади доимӣ; \(\beta_1,\ldots,\beta_n\) коэффисиентҳои регрессия; \(X_1,\ldots,X_n\) тағйирёбандаҳои мустақил; ва \(\mu_i\) ҳади хаторо ифода мекунад.

Тағйирёбандаҳое, ки тибқи манбаъ ба модел дохил шудаанд, ҷинс, синну сол, андозаи хонавода, сатҳи таҳсил, дастрасӣ ба хизматрасониҳои тавсеавӣ, андозаи хоҷагӣ, масофа то бозор, дастрасӣ ба нерӯи барқ, нархи хӯроки чорво, loadshedding, таъсири пандемияи COVID-19, дастрасӣ ба бозор ва сатҳи даромад мебошанд.

Санҷишҳои ташхисии модел

Таҳқиқот хабар медиҳад, ки барои ҳамхаттии сершумор Variance Inflation Factor (VIF), барои гетероскедастикӣ санҷиши Breusch–Pagan ва барои мушкилоти эҳтимолии мушаххасоти модел/тағйирёбандаи партофташуда санҷиши Ramsey RESET истифода шудааст. Барои VIF қиматҳои болотар аз 10 мушкилнок ҳисобида шудаанд.

Аммо мақола натиҷаҳои муфассали ададии ин санҷишҳои ташхисӣ, оморҳои санҷишӣ ё қиматҳои алоҳидаи VIF-ро пешниҳод намекунад. Аз ин рӯ, гарчанде манбаъ хабар медиҳад, ки санҷишҳои ташхисӣ гузаронида шудаанд, хонанда бо маълумоти ин PDF наметавонад натиҷаҳоро мустақилона аз нав ҳисоб карда тасдиқ кунад.

Сатҳи тиҷоратишавӣ

Натиҷаи барҷастатарини Расми 1 ин аст, ки %70 гурӯҳи таҳқиқотӣ дар категорияи истеҳсоли маишӣ қарор дорад. %25 нимтиҷоратӣ ва танҳо %5 пурра тиҷоратӣ мебошанд. Ин натиҷа нишон медиҳад, ки парвариши мурғи маҳаллӣ дар минтақаи таҳқиқот ба таври назаррас дар меҳвари истеъмоли хонавода боқӣ мондааст.

Қиматҳои гузоришшуда дар ҷадвали регрессия

Ҷадвали зерин қиматҳои Ҷадвали 2-и манбаъро дар тарҳи нави Verianla пешниҳод мекунад. Ситорачаҳо нишонаҳои аҳамиятнокии худи манбаъ мебошанд ва дар манбаъ ҳамчун *** = %1, ** = %5, * = %10 муайян шудаанд. Азбаски байни ҷадвали манбаъ ва матни тавзеҳӣ баъзе номувофиқиҳо вуҷуд доранд, ситорачаҳо аз нав ҳисоб ё тағйир дода нашудаанд.

Манбаъ инчунин қимати log likelihood-ро \(-67{,}5600\), қимати Pseudo \(R^2\)-ро \(0{,}7944\) ва қимати хи-мураббаъро \(15{,}34\) гузориш медиҳад. Матни мақола ин нишондиҳандаҳоро ҳамчун далели мувофиқати хуби модел шарҳ медиҳад. Аммо азбаски навъи Pseudo \(R^2\) ва тафсилоти санҷиши хи-мураббаъ дода нашудаанд, ин арзёбӣ бояд танҳо ҳамчун тафсири гузоришкардаи муаллифи манбаъ хонда шавад.

Тибқи Таҳқиқот, Кадом Омилҳо Тиҷоратишавии Истеҳсоли Мурғи Маҳаллиро Маҳдуд Мекунанд?

Бахшҳои натиҷа ва муҳокимаи таҳқиқот монеаҳои асосии тиҷоратишавиро ҳамчун хароҷоти баланди нақлиёт ва хӯроки чорво, масофа то бозор ва дастрасии маҳдуд ба бозор, хизматрасониҳои нокифояи тавсеавӣ, қатъшавии нерӯи барқ, камбуди инфрасохтори коркард ва нигоҳдорӣ ва мушкилоти логистикӣ ва захираҳои истеҳсолии пас аз COVID-19 идомаёбанда муайян мекунанд; аммо азбаски баъзе нишонаҳои аҳамиятнокӣ дар ҷадвали регрессия бо матни тавзеҳӣ пурра мувофиқ нестанд, тартиби аҳамияти омории ҳар як тағйирёбанда бояд бо эҳтиёт шарҳ дода шавад.

Нархи хӯроки чорво

Нархи хӯроки чорво дар истеҳсоли хурдмиқёси мурғ бевосита ба хароҷоти истеҳсол таъсир мерасонад. Ҷадвали 2-и манбаъ барои нархи хӯроки чорво таъсири маржиналии манфӣ (\(-0{,}0356\)) гузориш медиҳад. Муҳокимаи таҳқиқот афзоиши хароҷоти хӯроки чорворо ҳамчун омиле арзёбӣ мекунад, ки ҳошияи фоидаро танг ва идомаи истеҳсоли тиҷоратиро душвор мекунад.

Дастрасӣ ба бозор ва масофа то бозор

Муҳокимаи манбаъ таъкид мекунад, ки имкониятҳои фурӯши тиҷоратии кишоварзоне, ки маҷбуранд ба бозорҳои дур бирасанд, метавонанд маҳдуд шаванд ва тақвияти робитаҳои бозорӣ барои тиҷоратишавӣ муҳим аст. Дар Ҷадвали 2 барои дастрасӣ ба бозор коэффисиенти мусбат ва барои масофа то бозор коэффисиенти манфӣ гузориш шудааст.

Loadshedding ва дастрасӣ ба нерӯи барқ

Дар Ҷадвали 2 дастрасӣ ба нерӯи барқ бо таъсири маржиналии мусбат ва loadshedding бо таъсири маржиналии манфӣ нишон дода шудааст. Дар баёни саҳроии таҳқиқот гуфта мешавад, ки қатъшавӣ махсусан барои истеҳсолкунандагони тиҷоратӣ нигоҳ доштани мурғҳои забҳшударо дар шароити муносиб душвор карда, хатари вайроншавии маҳсулотро зиёд мекунад.

Хизматрасониҳои тавсеавӣ

Ҷадвали 2-и манбаъ барои дастрасӣ ба хизматрасониҳои тавсеавӣ таъсири маржиналии 0,1036*** гузориш медиҳад. Муҳаққиқ инро бо дастрасии истеҳсолкунандагон ба иттилои техникӣ, малакаҳои истеҳсолии зарурӣ барои бозор ва дастгирии ба тиҷоратишавӣ нигаронидашуда мепайвандад.

Таъсирҳои пас аз COVID-19

Таҳқиқот на танҳо ба мушкилоти дар давраи пандемия ба вуҷудомада, балки ба таъсирҳои баъд аз пандемия идомаёфта низ таваҷҷуҳ мекунад. Аз ҷумлаи мушкилоте, ки истеҳсолкунандагон гузориш додаанд, халалдоршавии нақлиёт ва логистика, бад шудани дастрасӣ ба захираҳо ва афзоиши хароҷоти хӯроки чорво мебошанд. Манбаъ қайд мекунад, ки %25 кишоварзоне, ки барои фоида истеҳсол мекунанд, гузориш додаанд, ки баста шудани фаъолиятҳо, маҳдудиятҳои сафар ва камбуди кормандон дар давраи пандемия ба дастрасии онҳо ба захираҳо ва бозор таъсири ҷиддӣ расонидааст.

Чораҳое, ки манбаъ пешниҳод мекунад

Таҳқиқот таъсиси низомҳои мутамаркази нақлиётиро пешниҳод мекунад, ки истеҳсолкунандагони хурди фаъол дар як минтақа метавонанд якҷоя истифода баранд. Ҳадаф коҳиш додани хароҷоти логистикӣ барои ҳар воҳиди маҳсулот ҳангоми расонидани он ба бозор аст.

Пешниҳоди дуюм тақвияти хизматрасониҳои тавсеавӣ ва дастгирии онҳо бо технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ мебошад. Пешниҳод мешавад, ки иттилои истеҳсол, захира ва нарх тавассути каналҳои рақамӣ мубодила шавад ва шабакаҳои маркетингӣ байни истеҳсолкунандагон ва тоҷирон рушд дода шаванд.

Манбаъ инчунин таъкид мекунад, ки истеҳсолкунандагон бояд дар истеҳсоли бозормеҳвар, муайян кардани нарх ва равандҳои коркарде, ки арзиши иловагии маҳсулотро зиёд мекунанд, дастгирӣ карда шаванд.

Оё Тарҳи Буришӣ Сабабиятро Исбот Мекунад?

Не. Ин таҳқиқот робитаҳои байни тағйирёбандаҳо ва сатҳи тиҷоратишавиро дар як намуна ва дар як буриши вақт меомӯзад; аз ин рӯ, робитаҳои мушоҳидашуда худ аз худ исбот намекунанд, ки як тағйирёбанда ҳатман сабаби тағйирёбандаи дигар аст ё ҳамин таъсир дар минтақаҳо ва замонҳои дигар айнан такрор мешавад.

Ин маҳдудият махсусан дар тафсирҳои сиёсатӣ муҳим аст. Масалан, сатҳи баланди тиҷоратишавӣ дар байни кишоварзоне, ки ба хизматрасониҳои тавсеавӣ дастрасӣ доранд, танҳо бо такя ба ин маълумоти буришӣ барои нишон додани он ки худи хизматрасонии тавсеавӣ сабаби афзоиш шудааст, кофӣ нест. Андозаи хоҷагӣ, захираҳои ибтидоии истеҳсолкунанда, робитаҳои бозорӣ ё дигар тағйирёбандаҳои мушоҳиданашуда низ метавонанд бо натиҷаҳо алоқаманд бошанд.

Пешниҳоди муаллифи манбаъ барои истифодаи маълумоти панелӣ дар таҳқиқоти оянда аз ҳамин сабаб методологӣ муҳим аст. Агар ҳамон хоҷагиҳо дар тӯли вақт пайгирӣ шаванд, тағйироти дастрасӣ ба бозор, дастгирии давлатӣ, хароҷоти захираҳо ё инфрасохторро ҳамроҳ бо тиҷоратишавӣ қавитар арзёбӣ кардан мумкин аст. Муаллиф инчунин таҳқиқоти усули омехтаро пешниҳод мекунад, ки тамоюлҳои миқдориро бо таҷрибаи кишоварзон якҷо мекунанд, инчунин таҳқиқоти нақши платформаҳои рақамии бозор/e-commerce-ро.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

Таҳқиқот дастгирӣ мекунад, ки дар намунаи Buffalo City тиҷоратишавии пурра паст аст; раванди тиҷоратишавӣ бо шароити бозор, логистика, захираҳо, нерӯи барқ ва дастгирии техникӣ алоқаманд аст; истеҳсолкунандагон дар давраи пас аз пандемия низ мушкилоти хароҷот ва дастрасиро гузориш додаанд. Таҳқиқот инчунин бо истифода аз HCI тақсимоти самти тиҷоратиро дар намуна ба таври миқдорӣ нишон медиҳад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

Таҳқиқот нишон намедиҳад, ки ҳамаи робитаҳои мушоҳидашуда сабабӣ мебошанд. Натиҷаҳоро ба ҳамаи истеҳсолкунандагони мурғ дар Африқои Ҷанубӣ худкор умумӣ кардан мумкин нест. Азбаски маълумот аз як буриши вақт гирифта шудааст, гузаришҳои дарозмуддати тиҷоратиро мустақиман пайгирӣ намекунад. Азбаски дар гузориши регрессия номувофиқиҳои дохилӣ мавҷуданд, андозаи дақиқи таъсир ё тартиби аҳамиятнокии ҳар як тағйирёбанда берун аз ҷадвали пешниҳодшудаи манбаъ аз нав ҳисоб карда намешавад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ: Determinants of Commercialising Indigenous Chicken Production in South Africa: New Evidence Post-COVID-19

Муаллиф: T.M. Seti.

Corresponding author: T.M. Seti.

Муассиса: Cape Peninsula University of Technology, Department of Agriculture, Wellington, South Africa.

ORCID: 0000-0001-6402-6056.

Маҷалла: South African Journal of Agricultural Extension (SAJAE).

Ношир: South African Society for Agricultural Extension (SASAE).

Ҷилд / шумора / саҳифа: 54(1), 79–102.

Санаи нашр: 23 Феврал 2026.

DOI: 10.17159/2413-3221/2026/v54n1a18891.

Навъи манбаъ: Мақолаи илмии таҳқиқотии аз арзёбии ҳамтоён гузашта.

Литсензия: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

Тарҳи таҳқиқот: Таҳқиқоти саҳроии буришӣ.

Минтақаи таҳқиқот: Buffalo City Metropolitan Municipality, Eastern Cape Province, Африқои Ҷанубӣ.

Намуна: 150 истеҳсолкунандаи мурғи маҳаллӣ; интихобкунии тасодуфии табақабандишуда тавассути 23 табақа, ки аз рӯи андозаи хоҷагӣ, даромад ва ҷойгиршавии ҷуғрофӣ ташкил шудаанд.

Ҷамъоварии маълумот: Пурсишномаи нимасохторёфта; мусоҳибони омӯзонида; озмоиши пилотӣ бо 10 кишоварз.

Ченаки асосӣ: Household Commercialisation Index (HCI).

Равиши оморӣ: Таҳлили регрессия, ки манбаъ онро “multiple regression model” меномад; санҷишҳои ташхисии VIF, Breusch–Pagan ва Ramsey RESET.

Маблағгузорӣ: Таҳқиқот маблағгузории берунӣ нагирифтааст.

Тасдиқи ахлоқӣ: University of Fort Hare Institutional Review Board; протокол REC-270710-028-RA; санаи тасдиқ 23 Октябр 2023.

Ризоияти огоҳона: Аз ҳамаи иштирокчиён гирифта шудааст.

Дастрасии маълумот: Гуфта мешавад, ки маълумоти хом аз ҷониби муаллиф бо дархост пешниҳод мешавад.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллиф изҳор кардааст, ки бархӯрди манфиатҳо вуҷуд надорад.

Номувофиқиҳои ҳисоботӣ дар дохили манбаъ

Манбаъ таҳлилро дар хулоса ва бахши усул “multiple regression model” меномад, дар ҳоле ки дар калимаҳои калидӣ ибораи “Multinomial Logistic Regression Model” мавҷуд аст. Илова бар ин, бахши натиҷаҳо натиҷаи тиҷоратишавиро дар контексти категорияҳои маишӣ, нимтиҷоратӣ ва пурра тиҷоратӣ шарҳ медиҳад. Verianla яке аз ин номгузориҳои усулро ба дигараш табдил надода ва навъи моделро берун аз манбаъ аз нав тасниф накардааст.

Сатҳҳои аҳамиятнокии бо ситорачаҳо нишондодашуда дар Ҷадвали 2-и манбаъ, баъзе қиматҳои хатои стандартӣ/t ва тавзеҳоти аҳамиятнокӣ дар бахши матнӣ бо ҳам пурра мувофиқат намекунанд. Масалан, дар баъзе сатрҳо бо вуҷуди коэффисиенти манфӣ қимати мусбати t дода шудааст; дар матни тавзеҳӣ баъзе коэффисиентҳо ба шакли p-арзиши манфӣ навишта шудаанд. Ин қиматҳо аз ҷониби Verianla ислоҳ ё аз нав ҳисоб карда нашудаанд.

Хулоса барои баъзе тағйирёбандаҳо, аз ҷумла хароҷоти нақлиёт, даромади паст ва масофа то бозор сатҳҳои муайяни p-арзишро гузориш медиҳад, дар ҳоле ки Ҷадвали 2 ҳамон маҷмӯи тағйирёбандаҳоро ба ҳамон шакл пешниҳод намекунад. Аз ин рӯ, ҳангоми хондани натиҷаҳои регрессия бояд ба назар гирифта шавад, ки хулосаи манбаъ, Ҷадвали 2 ва бахши муҳокима қабатҳои алоҳидаи ҳисоботӣ мебошанд.

Дар Ҷадвали демографии 1 низ байни қиматҳои басомад-дарсад ва баёни ҷинс номувофиқӣ мавҷуд аст. Аз ин рӯ, мақолаи Verianla ин тақсимоти мушкилдори демографиро ҳамчун натиҷаи асосии илмӣ истифода накардааст.

Маҳдудиятҳои асосии методологӣ

Азбаски таҳқиқот танҳо 150 истеҳсолкунандаро дар як муниципалитет фаро мегирад, умумӣ кардани мустақими натиҷаҳо ба минтақаҳои дигари истеҳсолӣ эҳтиёт талаб мекунад. Тарҳи буришӣ ҳамон хоҷагиҳоро дар тӯли вақт пайгирӣ намекунад. Гарчанде истифодаи санҷишҳои ташхисии регрессия гузориш шудааст, натиҷаҳои муфассали санҷишҳо дар мақола дода нашудаанд. Илова бар ин, номувофиқиҳои ҳисоботӣ дар тафсири дуюмдараҷаи коэффисиентҳои алоҳида ва аҳамиятнокии оморӣ эҳтиёти иловагӣ талаб мекунанд.

Манбаи расмӣ: https://doi.org/10.17159/2413-3221/2026/v54n1a18891