Дар низомҳои истеҳсолӣ расонидани мавод ба нуқтаи дуруст дар вақти дуруст на танҳо ба мавҷудияти таҷҳизоти физикӣ, аз қабили конвейер, борбардор ё AGV, балки ба имкони ҳамоҳанг сохтани захираҳои гуногуни нақлиёт ва коркарди мавод дар доираи як сохтори умумии иттилоотӣ низ вобаста аст. Таҳқиқоти баррасишуда барои муаррифӣ ва идора кардани Низомҳои Нақлиёт ва Коркарди Мавод (Transport and Material Handling Systems, TMHS)-и гетерогенӣ дар зери як модел равиши умумии дуқабатаро пешниҳод мекунад. Қабати якум барои объектҳои интиқолшаванда, истгоҳҳои корӣ ва дастгоҳҳои нақлиёт/коркард забони стандартии муаррифиро таъмин мекунад. Қабати дуюм бошад сохторҳои додаҳо ва равандҳоеро барои таъйини дархостҳои нақлиёт ба дастгоҳҳо, фаъол сохтани ҳаракатҳои дастгоҳ ва фаъолияти коркард, коркарди рӯйдодҳои беруна ва бозарзёбии қарорҳо мувофиқи ҳолати ҷории система муайян мекунад.

Модел танҳо низомҳои автоматиро ҳадаф намегирад. Он имкон медиҳад, ки низомҳое, ки дар як муҳити истеҳсолӣ борбардор, мошини боркаш, кран, конвейер, tugger train, AGV ва дастгоҳҳои гуногуни коркарди мавод доранд, бо сохтори ягона ифода шаванд. Ба ин тартиб, ба ҷойи таҳияи модели нави иттилоотӣ барои ҳар як технологияи мушаххаси таҷҳизот, рафтори дастгоҳҳои гуногунро метавон тавассути мафҳумҳои умумии объект, истгоҳи корӣ, масир, фаъолият ва маҳдудият муайян кард.

Дар қабати идоракунӣ ҳашт сохтори дода ва панҷ раванди асосӣ мавҷуд аст. Дархостҳои нақлиёт ба ҷойи он ки ба таври доимӣ ба як дастгоҳ пайваст шаванд, мувофиқи ҳолати система ба transport request link табдил дода мешаванд. Агар як интиқол ба чанд дастгоҳ ниёз дошта бошад, система танҳо дастгоҳи навбатиро таъйин мекунад; пас аз анҷоми интиқоли миёнаравӣ, масири боқимонда ва имконоти дастгоҳҳоро дубора арзёбӣ мекунад. Ин равиш имкон медиҳад, ки ҳангоми тағйир ёфтани дастрасии дастгоҳ ё ҳолати система, бидуни бастагӣ ба занҷири собити интиқол, қарор аз нав қабул карда шавад.

Мақола татбиқпазирии моделро тавассути сенарияҳои намунавии саноатӣ, ки дастгоҳҳои гуногун, нуқтаи интиқол, нуқтаи мулоқот ва воҳидҳои нигоҳдории интиқолшавандаро дар бар мегиранд, нишон медиҳад. Бо вуҷуди ин, арзёбӣ консептуалӣ ва сенариявӣ аст; ягон татбиқи коркунандаи нармафзори саноатӣ ё беҳбуди иҷрои дар низоми воқеӣ ченшуда пешниҳод намешавад.

Чаро логистикаи дохили истеҳсол ба модели умумӣ ниёз дорад?

Дар муҳитҳои истеҳсолии зеҳнӣ идора кардани банақшагирии истеҳсол, супоришҳои корӣ, ҳолати мошин ва ҷараёни мавод ҳамчун ҷазираҳои иттилоотии мустақил аз ҳам кофӣ нест. Пеш аз оғози кори истеҳсолӣ бояд маводи зарурӣ ба истгоҳи дахлдор расонида шавад, дастгоҳи нақлиётӣ мувофиқ бошад, амалиёти боркунӣ ё холӣ кардан аз ҷиҳати физикӣ имконпазир бошад ва кори истеҳсолӣ бо фаъолияти нақлиётӣ аз ҷиҳати вақт ҳамоҳанг карда шавад.

Агар дар низоми истеҳсолӣ танҳо як технологияи нақлиёт мавҷуд бошад, ин масъала нисбатан сода аст. Аммо вақте ки дар як корхона таҷҳизоте бо рафтори гуногун, ба мисли борбардор, AGV, кран, конвейер, низоми автоматии нигоҳдорӣ, tugger train ё мошини боркаш истифода мешавад, муаррифии ҳар яки онҳо бо мантиқи ҷудогонаи нармафзор миқёспазирӣ ва истифодаи такрориро маҳдуд мекунад.

Таҳқиқоти манбаъ кӯшиш мекунад ин масъаларо на аз рӯйи технологияи таҷҳизот, балки аз рӯйи рафторҳои умумие, ки дастгоҳҳо иҷро карда метавонанд, моделсозӣ кунад.

Модели Умумии Пешниҳодшуда Барои Низоми Нақлиёт ва Коркарди Мавод Чист?

Модели умумии пешниҳодшуда модели иттилоотӣ ва ҳамоҳангсозист, ки низомҳои гетерогении логистикаи дохили истеҳсолро дар ду қабати пурракунанда баррасӣ мекунад. Қабати муаррифӣ имкон медиҳад объектҳо, истгоҳҳои корӣ ва дастгоҳҳои нақлиёт/коркард бо луғати умумӣ муайян карда шаванд; қабати идоракунӣ бошад бо истифода аз дархостҳои нақлиёт, ҳолатҳои дастгоҳ, фаъолияти воқеии дастгоҳ ва рӯйдодҳои низомҳои беруна муайян мекунад, ки кадом фаъолияти нақлиёт ё коркард бояд навбатӣ иҷро шавад.

Доираи модел

Модел барои низомҳои истеҳсолии дискретӣ пешбинӣ шудааст. Истеҳсоли раванди пайваста аз сабаби хусусиятҳои дигари амалиётӣ берун аз доира мондааст.

Маркази таваҷҷуҳи таҳқиқот занҷири иттилоот ва ҳамоҳангсозист, ки аз қабул кардани талаботи интиқоли объект оғоз шуда, то расидани мавод ба истгоҳи ҳадаф идома меёбад. Оптимизатсияи масир, тарҳрезии ҷойгиршавии корхона ё оптимизатсияи умумии тақсимоти захираҳо ба доираи асосии модел дохил намешаванд.

Модел ҳамчун зернизоми Manufacturing Planning and Control System баррасӣ мешавад. Аз равандҳои банақшагирӣ ва назорати истеҳсол метавон объектҳои интиқолшаванда, дархостҳои нақлиёт ва ҳолатҳои корҳои истеҳсолиро гирифт; дар иваз ҷойгиршавии объектҳо ва ҳолати пешрафти дархостҳои нақлиёт метавонад ба низоми истеҳсолӣ баргардонида шавад.

Қабати якум: забони умумии муаррифӣ

Забони муаррифӣ ба се синфи асосии унсурҳо такя мекунад:

1. Объект: Мавод, қисм, асбоб, таҷҳизот ё воҳидҳои нақлиёт/нигоҳдорӣ, ки онҳоро дар бар мегиранд ва тавассути дастгоҳ интиқол дода мешаванд.
2. Истгоҳи корӣ: Нуқтаи физикие, ки дастгоҳ ба он расида метавонад ва дар он ҳаракат ё фаъолияти коркард иҷро карда метавонад.
3. Дастгоҳ: Таҷҳизоти физикӣ ё гурӯҳи таҷҳизоте, ки дар доираи TMHS якҷоя идора шуда, фаъолияти нақлиёт ё коркардро иҷро мекунанд.

Объект: volume ва storage location

Модел ду навъи объектро ҷудо мекунад. Volume объектест, ки мисли як дона, партия ё контейнер ҳисобшаванда буда, аз як нуқта ба нуқтаи дигар интиқол дода мешавад. Storage location бошад паллет, раф ё дигар воҳиди нигоҳдорӣ/нақлиёт аст, ки метавонад як ё чанд volume-ро дар бар гирад.

Хусусияти муҳими storage location дар он аст, ки он ҳатман танҳо фазои физикии ҷойгиршавии мавод нест; дар баъзе низомҳо худи он низ метавонад объекти тавассути дастгоҳ интиқолшаванда бошад.

Volume parameter ва storage-location parameter

Созмонҳо метавонанд объектҳои интиқолшавандаро мувофиқи ниёзҳои худ тавсиф кунанд. Параметрҳои volume метавонанд хусусиятҳое чун навъи маҳсулот, шакл ё вазнро дар бар гиранд. Параметрҳои storage-location низ ба ҳамин тарз хусусиятҳои воҳидҳои нигоҳдориро, ки созмон муайян мекунад, ифода менамоянд.

Ин параметрҳо баъдтар метавонанд ҳангоми ҳисоб кардани маҳдудиятҳои дастгоҳ ё масир истифода шаванд. Масалан, дастгоҳи муайян танҳо қуттиҳои андозаи “Medium”-ро интиқол дода метавонад ё фаъолияти муайян танҳо барои volume-ҳои камтар аз 100 kg иҷозат дода мешавад.

Навъҳои истгоҳи корӣ

Модел се рафтори истгоҳи кориро муайян мекунад:

Ин фарқгузорӣ махсусан барои низомҳои гетерогении логистика муҳим аст. AGV метавонад маводро дар нуқтаи интиқол гузорад ва дастгоҳи дигар онро баъдтар бигирад. Баръакс, барои интиқоли бори вазнин байни кран ва мошини боркаш шояд лозим шавад, ки ҳар ду дастгоҳ ҳамзамон дар нуқтаи мулоқот ҳузур дошта бошанд.

Storage-location position

Азбаски дар як storage location якчанд volume мавҷуд буда метавонад, модел ҳамчунин пайгирӣ мекунад, ки ҳар volume дақиқ дар кадом мавқеъ ҷойгир шудааст. Ҳар мавқеъ метавонад танҳо як volume дошта бошад ва ифодаҳои маҳдудкунандае муайян карда шаванд, ки кадом навъи volume метавонад дар он ҷо ҷойгир шавад.

Моделсозии дастгоҳҳо

Дастгоҳ бо навъи объекте, ки интиқол дода метавонад, ва як ё якчанд device position, ки объект дар онҳо нигоҳ дошта мешавад, муайян карда мешавад. Илова бар ин, истгоҳҳое, ки дастгоҳ ба онҳо расида метавонад, ва фаъолиятҳое, ки иҷро карда метавонад, бо ду мафҳуми асосӣ моделсозӣ мешаванд: device route link ва device route activity.

Фарқи Device Route Link ва Device Route Activity Дар Чист?

Device route link ҳаракатеро муайян мекунад, ки дастгоҳ метавонад байни ду истгоҳи корӣ иҷро кунад; истгоҳи оғоз ва ҳадаф, вақти нақлиёт, маҳдудиятҳо ва шаблоне, ки барои тавлиди фармони ҳаракат лозим аст, дар ҳамин ҷо нигоҳ дошта мешаванд. Device route activity бошад фаъолияти коркардро, аз қабили боркунӣ, холӣ кардан, гирифтан ё ҷойгир кардан, ки дастгоҳ ҳангоми расидан ба истгоҳи ҳадаф иҷро карда метавонад, муайян мекунад.

Device route link

Дар ҳар пайванди масир метавон истгоҳи кории оғоз, истгоҳи кории ҳадаф, вақти нақлиёт, он ки ҳаракат аз ҷониби дастгоҳ ё ба таври автоматӣ иҷро мешавад, ва маҳдудиятҳои вобаста ба объектҳои интиқолшавандаро нигоҳ дошт.

Масалан, пайванди муайян метавонад танҳо барои навъи муайяни маҳсулот ё объектҳои андозаи муайян эътибор дошта бошад. Ҳамин тавр, ҳатто агар дастгоҳ ду нуқтаро аз ҷиҳати физикӣ пайваст кунад, ҳар бор ҳатман набояд аз он масир истифода барад.

Go-To template

Модел танҳо маълумоти консептуалии масирро нигоҳ намедорад; барои имкон додани робита бо таҷҳизоти физикӣ механизми шаблонро низ муайян мекунад. Go-To template муайян мекунад, ки дастур ба таҷҳизот — “ин дастгоҳро аз ин оғоз ба ин ҳадаф фирист” — тавассути кадом сохтори додаҳо ирсол мешавад.

Гарчанде дар манбаъ мисоли SOAP web service оварда шудааст, сохтор ба протоколи мушаххас вобаста нест; онро метавон ба шаклҳои иртиботии REST ё JSON мутобиқ кард. Ҳадаф таъмин кардани интерфейси аз ҷиҳати семантикӣ муттасил бо низомҳои гуногуни саноатист.

Device route activity

Барои Volume ду рафтори асосии коркард мавҷуд аст: Pick and Load ва Unload and Store. Барои Storage location бошад фаъолиятҳои Load, Unload, Pick ва Store муайян шудаанд.

Дар ҳар фаъолият метавон нишон дод, ки амалиётро дастгоҳ, истгоҳи корӣ ё механизми автоматӣ иҷро мекунад.

Рафтори ҳамоҳангсозӣ

Ҳангоми расидани volume ба истгоҳи ҳадаф, он ҳамеша фавран холӣ карда намешавад. Модел чор интихоби ҳамоҳангсозиро пешниҳод мекунад:

Ба ин тартиб, мақсад ин аст, ки фаъолияти нақлиёт на танҳо бо масири физикӣ, балки бо ҳолати вақти воқеии кори истеҳсолӣ низ ҳамоҳанг карда шавад.

Transfer Point ва Meeting Point чӣ гуна фарқ мекунанд?

Дар Transfer Point объект метавонад аз дастгоҳ холӣ шуда, муваққатан интизор шавад ва дастгоҳи дуюм онро баъдтар гирад. Аз ин рӯ, ҳузури ҳамзамони дастгоҳҳо лозим нест.

Дар Meeting Point бошад интиқоли мустақим байни дастгоҳҳо анҷом дода мешавад. Масалан, кране, ки coil-и вазнинро мебардорад, ва мошини боркаш ё AGV ва бозуи роботӣ метавонанд ҳамзамон дар нуқтаи дахлдор ҳузур дошта бошанд.

Шакли 7-и таҳқиқоти манбаъ бо нишон додани се масири дастгоҳ дар як система намуна медиҳад, ки чӣ гуна transfer point ва meeting point метавонанд дар як забони муаррифӣ моделсозӣ шаванд.

Чӣ Гуна Аз Забони Муаррифӣ Ба Идоракунии Амалиётӣ Гузариш Мекунанд?

Забони муаррифӣ муайян мекунад, ки дастгоҳҳо ва унсурҳои система чӣ кор карда метавонанд. Қабати идоракунӣ бошад бо истифода аз ҳолати ҷории система муайян мекунад, ки ҳоло чӣ бояд анҷом дода шавад. Аз ин рӯ, модел муаррифии статикӣ ва маълумоти иҷрои динамикиро аз ҳам ҷудо мекунад.

Таҳқиқоти манбаъ ин сохторро дар се сатҳ ҷамъбаст мекунад: Representation Language → Organization TMHS → Application. Марҳилаи аввал луғати умумӣ, марҳилаи дуюм шабакаи воқеии логистикии корхонаи мушаххас ва марҳилаи сеюм ҳамоҳангсозии фаъолиятҳоро бо истифода аз додаҳои ҷории истеҳсолӣ ифода мекунад.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Усули таҳияи модел

Модел дар панҷ марҳила таҳия шудааст. Аввал аз адабиёт ва намунаҳои саноатӣ додаҳо ҷамъоварӣ шуданд; сипас рафторҳои гуногуни TMHS мушоҳида ва тафсир шуданд. Дар марҳилаи сеюм ҳудуди модел ва интерфейсҳои он бо низомҳои беруна муайян гардиданд. Баъдан унсурҳои муаррифӣ, хусусиятҳо ва равандҳои идоракунӣ таҳия шуданд; дар марҳилаи охир сенарияҳои намунавии саноатӣ ҳамзамон ва такрорӣ бо раванди таҳияи модел истифода шуда, ба модел ислоҳот ворид карда шуд.

Ҳашт сохтори додаи қабати идоракунӣ

Transport Request ва Transport Request Link як чиз нестанд

Transport Request ниёз ба интиқоли volume ба ҳадафи ниҳоист. Барои анҷоми як transport request метавонад чанд дастгоҳ лозим шавад.

Transport Request Link бошад қисми нақлиётии ин талаботи умумӣ аст, ки тавассути дастгоҳи муайян иҷро мешавад. Аз ин рӯ, як transport request метавонад дар ҷараёни раванд чанд transport request link эҷод кунад.

Ин фарқ асоси идоракунии занҷирҳои гетерогении таҷҳизот аз ҷониби модел аст.

Device Activity

Ҳангоме ки Device route масирҳо ва фаъолиятҳоеро муайян мекунад, ки дастгоҳ аз ҷиҳати назариявӣ иҷро карда метавонад, Device Activity фаъолиятест, ки модел дар ҳамон лаҳза воқеан аз дастгоҳ иҷро карданашро талаб мекунад.

Масалан, “метавонад аз WK1 ба WK2 равад” қобилияти масир аст; “ҳоло ба WK2 рав” бошад Device Activity мебошад.

System External Event

Тағйирот дар муҳити физикии истеҳсол тавассути System External Event ба модел бозгардонда мешаванд. Дар манбаъ чор гурӯҳи асосии рӯйдодҳо мавҷуданд: анҷоми фаъолияти дастгоҳ, оғози кори истеҳсолӣ, анҷоми кори истеҳсолӣ ва тағйири ҳолати дастгоҳ.

Қабули ин рӯйдодҳо сохторҳои додаҳоро нав мекунад ва ҳангоми зарурат тавлиди transport request link ё device activity-и навро ба кор меандозад.

Дархости Нақлиёт Чӣ Гуна Ба Дастгоҳ Таъйин Мешавад?

Модел аввал ҳамаи алтернативаҳои дурусти нақлиётро байни ҷойгиршавии ҷории объект ва workstation-и ҳадаф муайян мекунад. Алтернативаҳо аз рӯйи қобилиятҳои дастгоҳ, навъи объект, маҳдудиятҳои масир, рафтори боркунӣ/холӣ кардан ва дастрасии дастгоҳ санҷида мешаванд. Сипас мантиқи намунавии қарор, ки дар таҳқиқоти манбаъ истифода шудааст, аввал алтернативаеро интихоб мекунад, ки камтарин дастгоҳро талаб мекунад; дар байни вариантҳое, ки шумораи баробари дастгоҳ истифода мекунанд, алтернатива бо кӯтоҳтарин вақти умумии нақлиёт интихоб мешавад.

Нақлиёти якдастгоҳӣ ва чанддастгоҳӣ

Дар Шакли 9-и таҳқиқоти манбаъ нишон дода мешавад, ки як volume дар се сохтори гуногуни TMHS чӣ гуна интиқол дода мешавад. Дар сохтори якум як дастгоҳ метавонад аз оғоз ба ҳадаф расад. Дар сохтори дуюм нақлиёт истифодаи пайдарпайи се дастгоҳро талаб мекунад. Дар сохтори сеюм бошад ду алтернатива — яке бо се дастгоҳ ва дигаре бо ду дастгоҳ — мавҷуд аст.

Ин мисол нишон медиҳад, ки модел на танҳо масири мустақимро пайдо мекунад, балки занҷирҳои интиқол байни дастгоҳҳоро низ арзёбӣ мекунад.

Чаро тамоми занҷири нақлиёт аз аввал собит карда намешавад?

Дар нақлиёти чанддастгоҳӣ модел ба ҷойи он ки ҳамаи transport request link-ҳоро аз аввал қатъӣ кунад, танҳо дастгоҳи навбатиро таъйин мекунад.

Масалан, вақте дастгоҳи якум volume-ро ба нуқтаи интиқол меорад, система имконоти мавҷударо дар ҳамон лаҳза дубора арзёбӣ мекунад. Дар ин миён дастгоҳи дигар метавонад аз кор баромада бошад, дастгоҳи нав дастрас шуда бошад ё алтернативаи мувофиқтар пайдо шуда бошад.

Ин механизм имкон медиҳад, ки ба ҷойи занҷири собити нақлиёт, мувофиқи ҳолати ҷории система боз қарор қабул карда шавад.

Ду меъёри намунавӣ дар интихоби алтернатива

Дар мантиқи намунавии қарор, ки таҳқиқоти манбаъ пешниҳод мекунад, ду меъёр мавҷуд аст:

1. Кам кардани шумораи дастгоҳҳое, ки барои анҷоми нақлиёт лозиманд.
2. Дар байни вариантҳое, ки шумораи баробари дастгоҳ талаб мекунанд, кам кардани вақти умумии нақлиёт.

Сабаби интихоби дастгоҳҳои камтар танҳо шумораи захираҳо нест. Ҳар як интиқоли иловагӣ метавонад фаъолияти нави коркард, интизорӣ, ҳамоҳангсозӣ ва вобастагӣ аз дастгоҳро ба вуҷуд орад.

Оё ин қоидаи қарор қисми ҳатмии модел аст?

Не. Дар бахши муҳокима равшан гуфта мешавад, ки стратегияҳои гуногуни қарорро метавон истифода бурд. Модел ба ҷойи таҳмил кардани як қоидаи мушаххаси оптимизатсия, сохторҳои иттилоотиеро таъмин мекунад, ки механизмҳои қарор ба онҳо ниёз доранд.

Масалан, FIFO, авлавияти requirement date ё стратегияи дигаре, ки созмон муайян мекунад, бе тағйир додани забони асосии муаррифӣ татбиқ шуда метавонад.

Панҷ раванди идоракунӣ

Модел Фаъолияти Дастгоҳҳои Физикиро Чӣ Гуна Ҳамоҳанг Мекунад?

Фаъолияти дастгоҳҳо ҳамчун рӯйхати амалиётҳои пешакӣ собитшуда иҷро намешавад. Модел сохтори route link ва route activity-и муайяншудаи дастгоҳ, transport request link-ҳои ба он таъйиншуда ва ҳолати ҷории системаро якҷо арзёбӣ карда, фаъолиятеро тавлид мекунад, ки дар ҳамон лаҳза зарур аст. Ҳамин тавр, дар workstation-е, ки объекти интиқолшаванда вуҷуд надорад, таваққуфи нолозим ё фаъолияти handling фаъол карда намешавад.

Pick and Load

Вақте дастгоҳ ба истгоҳе мерасад, ки бояд volume бор кунад, система аввал volume-ҳои мувофиқеро муайян мекунад, ки ҳамин дастгоҳ бояд интиқол диҳад. Пас аз санҷидани маҳдудиятҳои объект, дастрасии дастгоҳ ва мавқеи мувофиқ дар дастгоҳ, Device Activity-и воқеӣ эҷод мешавад.

Unload and Store

Ҳангоми расидани volume-и рӯйи дастгоҳ ба истгоҳи ҳадаф маҳдудиятҳо ва қоидаҳои ҳамоҳангсозӣ санҷида мешаванд. Агар ҳадаф workstation-и оддӣ бошад, storage-location position-и мувофиқ муайян карда мешавад. Агар ҳадаф Meeting Point бошад, ба ҷойи нигоҳдории мустақим механизми интиқол ба дастгоҳи баъдӣ метавонад фаъол шавад.

Load, Unload, Pick ва Store

Дар идоракунии storage location-ҳои интиқолшаванда дастгоҳ метавонад тамоми storage unit-ро бор кунад ва холӣ намояд. Илова бар ин, дар workstation-и дахлдор гирифтани volume-ҳои алоҳида аз дохили storage location ё ҷойгир кардани volume ба дохили storage location низ моделсозӣ мешавад.

Бастани давра бо рӯйдодҳои беруна

Иҷро шудани фаъолияти физикӣ танҳо аз рӯйи фиристода шудани фармон ба дастгоҳ тахмин карда намешавад. Модел ин фаъолиятро ҳамчун Device Activity пайгирӣ мекунад ва вақте рӯйдоди беруна оид ба анҷоми он меояд, ҷойгиршавии объектҳо ва ҳолати дастгоҳро нав мекунад.

Пас аз ин навсозӣ, агар transport request анҷом ёфта бошад, метавонад нест карда шавад; агар интиқоли миёнаравӣ сурат гирифта бошад, transport request link-и нав эҷод мешавад; фаъолияти навбатии дастгоҳ метавонад аз нав муайян карда шавад.

Намунаҳои Ҳолатҳои Саноатӣ Чиро Нишон Медиҳанд?

Мисоли якум TMHS-и омехтаро нишон медиҳад, ки дар он дастгоҳҳои гуногун volume интиқол медиҳанд; мисоли дуюм сохтореро нишон медиҳад, ки дар он storage location-и интиқолшавандаи дорои чанд volume тавассути дастгоҳ интиқол дода мешавад. Ин ду сенария ҳадаф доранд нишон диҳанд, ки бе тағйир додани сохтори асосии муаррифӣ, рафторҳои гуногуни нақлиёт ва коркардро метавон бо ҳамон равандҳои идоракунӣ ифода кард.

Мисоли 1: дастгоҳҳое, ки volume интиқол медиҳанд

Дар сенарияи якум панҷ дастгоҳ аз DV1 то DV5; шаш истгоҳ — WK1–WK4, як Transfer Point ва як Meeting Point — истифода шудаанд.

Яке аз параметрҳои volume андозаи қуттӣ ва дигаре вазнро ифода мекунад. Масалан, DV1 танҳо қуттиҳои “Medium”-ро интиқол дода метавонад ва дар WK1 volume-ҳои камтар аз 100 kg-ро Pick and Load карда метавонад.

Се алтернативаи нақлиёт барои Volume V5

Барои интиқоли V5 аз WK1 ба WK2 се алтернативаи дуруст муайян шудааст:

Мантиқи намунавии қарор Алтернативаи 1-ро интихоб мекунад, зеро дастгоҳҳои камтар талаб мекунад. Агар DV1 мувофиқ набошад, вақти умумӣ байни Алтернативаҳои 2 ва 3 ба ҳисоб гирифта мешавад ва Алтернативаи 2 интихоб мегардад.

Сенарияи якдастгоҳӣ

DV1 аввал V5-ро дар WK1 Pick and Load мекунад, баъд ба WK2 меравад ва V5-ро дар мавқеи ҳадаф Unload and Store мекунад. Ҳар боре ки фаъолият анҷом меёбад, рӯйдоди беруна ҳолатҳои объект ва дастгоҳро дар модел нав мекунад.

Сенарияи Transfer Point

Мувофиқи алтернативаи дуюм, DV2 V5-ро ба TP1 оварда мегузорад. Азбаски volume ҳанӯз ба ҳадафи ниҳоии худ — WK2 — нарасидааст, дархости нақлиёт баста намешавад. Система transport request link-и нав месозад ва ба DV3 имкон медиҳад, ки интиқолро аз TP1 ба WK2 идома диҳад.

Сенарияи Meeting Point

Ҳангоми истифодаи Meeting Point, DV4 volume-ро ба MP1 меорад, аммо объектро дар мавқеи одии нигоҳдорӣ намегузорад. Интизор мешавад, ки DV5 ба ҳамон нуқта бирасад ва V5 мустақиман аз мавқеи рӯйи DV4 ба DV5 интиқол дода мешавад.

Ин рафтор, масалан, барои муаррифии интиқолҳое тарҳрезӣ шудааст, ки ҳамзамон ду дастгоҳ — мисли кран-мошини боркаш ё AGV-бозуи роботӣ — талаб мекунанд.

Тартиб додани чанд дархости нақлиёт дар як дастгоҳ

Мақола инчунин баррасӣ мекунад, ки тартиби эҷоди дархостҳо дар система метавонад аз тартиби воқеии эҳтиёҷ фарқ кунад. Агар дастгоҳ чанд volume интиқол диҳад, тартиби холӣ кардан дар ҳадаф метавонад мувофиқи маълумоти requirement date-и transport request тағйир ёбад.

Ба ин тартиб, volume-е, ки пештар бор шудааст, агар дар истеҳсол дертар лозим бошад, метавонад баъд аз volume-и дигар холӣ карда шавад.

Мисоли 2: дастгоҳе, ки storage location интиқол медиҳад

Дар мисоли дуюм DV6 storage location-ро пурра интиқол медиҳад. Вақте ки дар як storage location чанд volume мавҷуд аст, дастгоҳ маҷбур нест воҳиди нақлиётро барои ҳар volume ҷудогона бор кунад.

Модел storage location-и дахлдорро ҳамчун як transportable unit бор мекунад, ба workstation-ҳои гуногун меравад, volume-ҳои лозимро аз дохили storage location мегирад ва пас аз анҷоми вазифаҳо метавонад storage location-ро ба нуқтаи оғоз баргардонад.

Ин мисол нишон медиҳад, ки муносибатҳои иерархии объектҳо низ бо сохтори умумии дода идора мешаванд.

Сохтори умумии иттилоотии модел

Дар бахши муҳокима гуфта мешавад, ки қабати идоракунӣ ҳашт сохтори дода ва дар маҷмӯъ 38 хусусият дорад. Аз ин хусусиятҳо 22-тояш аз ҷониби модел идора мешаванд, дар ҳоле ки 16-тои дигар аз низоми истеҳсолӣ, таҷҳизот ё дигар равандҳои беруна меоянд.

Ҳадафи ин хусусиятҳо танҳо нигоҳ доштани додаҳо нест, балки фароҳам сохтани асос барои ҳамоҳангсозии низоми истеҳсолӣ ва низоми нақлиёт мебошад.

Оё Ин Таҳқиқот Исбот Мекунад, Ки Модел Самаранокии Истеҳсолро Баланд Мебарад?

Не. Арзёбии таҳқиқот консептуалӣ ва сенариявӣ аст. Озмоише вуҷуд надорад, ки дар он модел ҳамчун низоми воқеии нармафзор татбиқ шуда, бо усулҳои мавҷуда муқоиса гардида бошад. Аз ин рӯ, гуфтан мумкин нест, ки дар throughput, вақти давр, сатҳи истифодаи дастгоҳ, истеъмоли энергия, таъхир ё хароҷоти амалиётӣ беҳбудии миқдорӣ нишон дода шудааст.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• Дар зери як забони муаррифӣ моделсозии дастгоҳҳои гуногуни нақлиёт ва коркард имконпазир аст.
• Рафтори Volume ва storage-location-и интиқолшаванда дар як сохтори умумӣ ифода шуда метавонад.
• Рафтори workstation-и оддӣ, transfer point ва meeting point аз ҳам ҷудо карда мешавад.
• Як дархости нақлиёт метавонад байни чанд дастгоҳ ба қисмҳо тақсим шавад.
• Алтернативаҳои нақлиёт метавонанд мувофиқи ҳолати дастгоҳ ва маҳдудиятҳои масир аз нав арзёбӣ шаванд.
• Рӯйдодҳои низомҳои беруна метавонанд барои ҳамоҳангсозии рафтори истеҳсол ва нақлиёт истифода шаванд.
• Бе тағйир додани ҳамон сохтори муаррифӣ, мантиқҳои гуногуни қарор метавонанд ба қабати идоракунӣ татбиқ шаванд.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Модели пешниҳодшуда аз низомҳои мавҷуда аз рӯйи ченкунии воқеӣ тезтар аст.
• Throughput-и истеҳсолро ба фоизи муайян зиёд мекунад.
• Хароҷоти нақлиёт, истеъмоли энергия ё ниёз ба кормандонро ба таври ченшуда коҳиш медиҳад.
• Ду меъёри пешниҳодшудаи интихоб барои ҳамаи низомҳои истеҳсолӣ оптималӣ ҳастанд.
• Модел дар муҳити истеҳсолии вақти воқеӣ ҳамчун нармафзор тасдиқ шудааст.
• Модел бевосита ба соҳаҳои раванди пайваста татбиқ мешавад.
• Масъалаҳои оптимизатсияи масир ё layout-и корхонаро ҳал мекунад.

Маҳдудиятҳо

Дар бахши хулосаи худи таҳқиқоти манбаъ баъзе маҳдудиятҳо равшан зикр шудаанд. Яке аз онҳо талаботи моделсозӣ барои муайян кардани чанд handling instruction барои як device route activity мебошад. Маҳдудияти дигар он аст, ки маълумоти зарурӣ барои ифодаи амалиёти вобаста ба ҷадвали вақт ҳанӯз ба андозаи кофӣ фаро гирифта нашудааст.

Маҳдудияти асоситар он аст, ки модел ҳанӯз дар дохили IT support system-и коркунанда татбиқ ва ба таври таҷрибавӣ арзёбӣ нашудааст.

Кори оянда

Муаллифон пешниҳод мекунанд, ки модел бо ҳолатҳои иловагии саноатӣ аз бахшҳои гуногун санҷида шавад, барои фаро гирифтани рафторҳои боқимонда хусусиятҳои нав илова карда шаванд ва равиш дар дохили IT support system-и воқеӣ татбиқ шуда, ҳамоҳангсозии TMHS дар вақти воқеӣ ва қобилияти конфигуратсияи чандир арзёбӣ гардад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Таҳқиқоти аслӣ: Generic Model to Represent and Manage Transport and Material Handling Systems in Manufacturing Systems

Муаллифон: Micael Gonçalves, Paulo Martins, Guilherme Pereira.

Муассиса: ALGORITMI/LASI Research Centre, Department of Production and Systems, School of Engineering, University of Minho, Campus de Azurém, Guimarães, Portugal.

Навъи ҳуҷҷат: Мақолаи таҳқиқотии preprint, ки дар SSRN ҷойгир шудааст.

SSRN: Abstract No. 7290918.

Ҳолати баррасии ҳамтоён: PDF-и манбаъ дар ҳар саҳифа равшан зикр мекунад, ки таҳқиқот аз баррасии ҳамтоён нагузаштааст.

DOI-и мақола: Дар PDF барои мақола DOI дода нашудааст. DOI-и 10.54499/UID/00319/2025, ки дар манбаъ мавҷуд аст, ба сабти FCT R&D Unit Project Scope-и дастгирии маблағгузорӣ дахл дорад ва DOI-и мақола нест.

Маблағгузорӣ: Дастгирӣ аз ҷониби Portuguese Foundation for Science and Technology дар доираи PhD grant PD/BD/140854/2018 ва UID/00319/2025 - Centro ALGORITMI гузориш шудааст.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон изҳор мекунанд, ки манфиати молиявӣ ё муносибати шахсии маълуме, ки метавонад ба таҳқиқоти онҳо таъсир расонад, вуҷуд надорад.

Манбаи саҳми асосӣ: representation language-и умумӣ қаблан дар таҳқиқоти Gonçalves ва ҳамкорон дар соли 2024 муаррифӣ шуда буд. Саҳми асосии нави ин preprint — TMHS Management Layer мебошад, ки ин забони муаррифиро бо ҳашт сохтори дода ва панҷ раванди идоракунӣ васеъ мекунад.

Усул: Баррасии адабиёт, мушоҳидаи додаҳои ҳолатҳои саноатӣ, таҳлили рафтори система, муайян кардани доираи модел, таҳияи модел ва арзёбии такрорӣ бо case study-ҳои намояндагии саноатӣ.

Навъи арзёбӣ: Консептуалӣ ва сенариявӣ. Татбиқи коркунандаи нармафзор ё performance benchmark-и назоратшаванда вуҷуд надорад.

Доираи модел: Муҳитҳои истеҳсолии дискретӣ. Равандҳои истеҳсолии пайваста, оптимизатсияи масир, оптимизатсияи умумии тақсимоти захираҳо ва layout design аз доираи асосӣ берунанд.

Сохтори модел: Қабати муаррифӣ + қабати идоракунӣ. Қабати муаррифӣ бар objects, workstations ва devices сохта шудааст; қабати идоракунӣ 8 data structure ва 5 process дорад.

Вобастагӣ аз дода: Азбаски модел бояд баъзе маълумоти асосиро аз равандҳои берунии истеҳсол, дастгоҳҳо ё интерфейсҳои корбар гирад, дақиқӣ дар татбиқи воқеӣ ба сифати маълумоти ҳолатие, ки аз низомҳои беруна меояд, вобаста аст.

Иҷозатнома: Дар PDF-и мавҷуда Creative Commons-и кушода ё иҷозатномаи дигари истифодаи такрорӣ зикр нашудааст. Аз ин рӯ, матни Verianla мустақил аз баёни манбаъ ва графикаҳои он таҳия шудааст.

Усули ҳуқуқи муаллиф: Шаклҳо, диаграммаҳои масир, ҷадвалҳо ё шаблони SOAP аз манбаъ нусхабардорӣ нашудаанд. Мафҳумҳо ва муносибатҳои техникии санҷишпазир, ки дар модел муайян шудаанд, ҳифз гардида, тартиби баён, ҷадвалҳо ва сохтори педагогӣ барои Verianla аз нав тарҳрезӣ шудаанд.