Хушунати гендерӣ бо миёнаравии технология (TFGBV) ба шаклҳои хушунат ишора мекунад, ки дар онҳо технологияҳои рақамӣ барои озори гендерӣ, назорат, таҳдид, шантаж, нақзи махфият ва идоракунӣ истифода мешаванд. Таҳқиқоти Taitu Heron, ки ба Ямайка тамаркуз мекунад, TFGBV-ро на ҳамчун падидаи комилан нав ва мустақил аз хушунати офлайн, балки ҳамчун идомаи нобаробариҳо ва муносибатҳои қудратии мавҷуда мебинад, ки ба муҳити рақамӣ кӯчида ва бо таъсири миқёсии технология пурзӯр шудаанд.

Дар таҳқиқот дар доираи TFGBV рафторҳое чун озори онлайн, cyberstalking, паҳн кардани тасвирҳои маҳрамона бе ризоият, sextortion, doxing, impersonation ва муҳтавои ҷинсии дасткоришуда баррасӣ мешаванд. Ҳарчанд ин амалҳо онлайн рух медиҳанд, таъкид мешавад, ки паёмадҳои онҳо метавонанд ба амният, солимии равонӣ, воситаҳои рӯзгузаронӣ ва иштирок дар ҳаёти ҷамъиятӣ таъсири ҷисмонӣ ва моддӣ расонанд.

Яке аз далелҳои асосии манбаъ ин аст, ки хушунати рақамӣ дар Ямайкаро наметавон аз муҳити мавҷудаи сатҳи баланди хушунат ҷудо баррасӣ кард. Таҷрибаҳои хушунат аз кӯдакӣ, хушунати шарики наздик, хушунати ҷинсӣ ва меъёрҳои гендерӣ метавонанд дар муҳити рақамӣ тавассути абзорҳои нав, аз ҷумла назорат, пайгирӣ, таҳдид ва паҳн кардани тасвирҳо, дубора тавлид шаванд.

Таҳқиқот инчунин бар он аст, ки шахсони LGBTQ+, махсусан занони lesbian, bisexual ва queer (LBQ), метавонанд ҳам аз сабаби доғгузории иҷтимоӣ ва ҳам аз сабаби ҳифзи нокифояи ҳуқуқӣ бо хатарҳои чандқабата рӯ ба рӯ шаванд. Барои ин гурӯҳҳо хушунати рақамӣ метавонад шаклҳои махсус, аз ҷумла таҳдиди ифшои ҳувият, паҳн кардани маълумоти шахсӣ бе ризоият ва озори ҳамоҳангшуда гирад.

Чаро TFGBV ҳамчун навъи нави хушунат баррасӣ намешавад?

Равиши асосии назариявии мақола ин аст, ки хушунати гендерӣ бо миёнаравии технология категорияи нави хушунате нест, ки аз сифр пайдо шуда бошад.

Механизмҳои қудрате, ки дар хушунати офлайн дида мешаванд, аз ҷумла:

• назорат,
• пайгирӣ,
• ҷазо,
• ҳисси соҳибӣ,
• фишор ба шарик

метавонанд бо истифода аз технологияҳои рақамӣ дубора тавлид шаванд.

Хушунати Гендерӣ бо Миёнаравии Технология Чист?

TFGBV истифодаи платформаҳои рақамӣ ва абзорҳои технологӣ барои озори гендерӣ, назорат, таҳдид, шантаж, паҳн кардани муҳтаво бе ризоият ё идора кардани ҳаёти ҷамъиятӣ ва хусусии шахс мебошад; таҳқиқот онро ҳамчун идомаи намунаҳои мавҷудаи хушунат дар муҳити рақамӣ баррасӣ мекунад.

Технология миқёси хушунатро чӣ гуна тағйир медиҳад?

Технологияҳои рақамӣ метавонанд рафторҳои мавҷудаи хушунатомезро аз чанд ҷиҳат пурзӯр кунанд.

Як амал, масалан паҳн кардани тасвир бе ризоият, метавонад:

• дар муддати хеле кӯтоҳ ба аудиторияи васеъ расад,
• аз ҷониби корбарони сершумор дубора паҳн шавад,
• изи доимии рақамӣ гузорад,
• якчанд ҷинояткор ё тамошобинро ба раванд ҷалб кунад.

Аз ин рӯ, як амали алоҳидаи озор дар муҳити офлайн метавонад дар муҳити рақамӣ ба шакли зарари такроршаванда ва миқёспазир табдил ёбад.

Заминаи васеътари хушунат дар Ямайка

Манбаъ бар он аст, ки барои дарки TFGBV бояд ба муҳити умумии хушунати гендерӣ дар Ямайка назар кард.

Тибқи маълумоти 2016 Jamaica Women’s Health Survey-и UN Women, %27,8 аз занон хушунати шарики наздикро таҷриба кардаанд.

Манбаъ мегӯяд, ки дар арзёбиҳои World Bank, вақте камгузоришдиҳӣ ба ҳисоб гирифта мешавад, тахминҳо метавонанд тақрибан ба сатҳи %30–40 расанд.

Ин рақамҳо паҳншавии TFGBV нестанд; онҳо заминаи умумии GBV-ро дар Ямайка нишон медиҳанд.

Чаро Таҷрибаи Хушунат дар Кӯдакӣ дар Ямайка Якҷо бо TFGBV Баррасӣ Мешавад?

Зеро таҳқиқот бар он аст, ки рафторҳои назоратӣ ва хушунатомез метавонанд дар кӯдакӣ ва ҷавонӣ омӯхта ва оддӣ гардонида шаванд ва баъдан дар муносибатҳои онлайн дар шакли озор, паҳн кардани тасвирҳо, назорати рақамӣ ё таҳдид дубора тавлид шаванд.

Маълумоти 2023 Jamaica VACS

Тибқи натиҷаҳои 2023 Jamaica Violence Against Children and Youth Survey, ки манбаъ овардааст, зиёда аз %77 аз ҷавонони 13–24-сола гузориш додаанд, ки дар тӯли ҳаёти худ ҳадди ақал як навъи хушунатро таҷриба кардаанд.

Дар байни занони ҷавон:

• зиёда аз %50 хушунати ҷисмонӣ,
• %35,7 хушунати ҷинсӣ,
• зиёда аз %60 хушунати эҳсосӣ

гузориш шудааст.

Манбаъ инчунин қайд мекунад, ки баъзе таҷрибаҳои хушунати ҷинсӣ дар синни 13 ё барвақттар оғоз шудаанд ва ҷинояткор аксаран шахси шинос будааст.

Оддӣ гардидани хушунат

Таҳқиқот бар он аст, ки хушунати барвақт ва такрорӣ метавонад дар муносибатҳои ҳамсолон ва муомилаи ҳаррӯзаи иҷтимоӣ оддӣ гардонида шавад.

Дар муҳити рақамӣ ин оддӣ гардидан метавонад шаклҳои зеринро гирад:

• озори ҳамсолон,
• паҳн кардани тасвир бе ризоият,
• гардиши муҳтавои зараровар,
• таъқиби киберӣ

метавонад чунин шаклҳоро гирад.

Аз ин рӯ, таҳқиқот пешниҳод мекунад, ки баъзе рафторҳои ҷавонон, ки ҳамчун “online behaviour” тавсиф мешаванд, бояд ҳамчун қисми пайдарпайии васеътари хушунат таҳлил шаванд.

Фарқи Асосии Хушунати Рақамӣ аз Хушунати Офлайн Чист?

Тибқи таҳқиқот, фарқ бештар дар имкониятҳои технология аст, на дар муносибати асосии қудрат; платформаҳои рақамӣ имкон медиҳанд, ки зарар зудтар паҳн шавад, такрор ба такрор нусхабардорӣ гардад, ба аудиторияи васеъ расад ва муҳтаво муддати дароз онлайн бимонад.

Натиҷаҳои пешакии World Bank 2026 оид ба TFGBV

Таҳқиқот инчунин натиҷаҳои пешакии ҳанӯз нашрнашудаи пажӯҳиши World Bank-ро, ки дар баъзе кишварҳои Амрикои Лотинӣ ва Кариб гузаронида шудааст, дар бар мегирад.

Тибқи манбаъ, зиёда аз сеяки иштирокчиёни ямайкаӣ таҷрибаи шахсии TFGBV-ро гузориш додаанд.

Гуфта мешавад, ки ҳамаи иштирокчиёни ямайкаӣ, ки ин таҷрибаро гузориш додаанд, зан будаанд ва нисфи онҳо дар синни 18–24 қарор доштаанд.

Дар байни шаклҳои бештар гузоришшудаи зарар инҳо буданд:

• online harassment,
• cyberstalking,
• non-consensual image sharing,
• sexualized digital threats

ҷой доранд.

Гуфта мешавад, ки ҷинояткорон аксаран шахсони ба ҷабрдида шинос ва шарикони наздик будаанд.

Аммо ин натиҷаҳо пешакӣ ва provisional мебошанд. Интизор намеравад, ки гузориши пурра пеш аз Январ 2027 барои умум дастрас шавад.

Оё Аз Ин Мақола Метавон Сатҳи Дақиқи Паҳншавии TFGBV-ро дар Ямайка Баровард?

Не. Ҳарчанд таҳқиқот баъзе маълумоти пешакӣ ва дуюмдараҷаро меорад, он таҳқиқоти миллии намояндагӣ ва анҷомёфтаи паҳншавии TFGBV-ро барои Ямайка пешниҳод намекунад; махсусан натиҷаҳои World Bank 2026 хусусияти пешакӣ доранд.

Сатҳи пасти гузориши расмӣ ва мушкили эътимод

Манбаъ қайд мекунад, ки сатҳи гузоришдиҳии расмӣ паст аст.

Маънои асосии ин он аст, ки мавҷудияти механизмҳои ҳуқуқӣ ва институтсионалӣ маънои онро надорад, ки ҷабрдидагон ба ин механизмҳо эътимод доранд.

Тибқи тафсири таҳқиқот, нигарониҳои зерин метавонанд ба гузориш надодани занон таъсир расонанд:

• бовар накардан ба гуфтаи онҳо,
• ҳифз нашудан,
• дастгирии нокифоя,
• қасосгирӣ,
• набудани ҳамоҳангсозии институтсионалӣ.

Ин вазъ дар манбаъ ҳамчун “холигии байни чаҳорчӯби ҳуқуқӣ ва эътимоди ҷабрдида” баррасӣ мешавад.

Чаро Занон Бо вуҷуди Мавҷуд будани Қонун Метавонанд Хушунати Рақамиро Гузориш Надиҳанд?

Тибқи равиши таҳқиқот, танҳо мавҷудияти механизми ҳуқуқӣ кофӣ нест; агар ҷабрдида бовар надошта бошад, ки ба ӯ бовар мекунанд, ӯро муҳофизат мекунанд, далелро баррасӣ мекунанд ва дастгирӣ мегирад, механизмҳои расмии гузоришдиҳӣ метавонанд амалан ғайриқобили истифода шаванд.

Осебпазирии чандқабата барои ҷомеаҳои LGBTQ+

Бахше, ки дар он равиши байнисоҳавии таҳқиқот бештар намоён аст, ба ҷомеаҳои LGBTQ+ бахшида шудааст.

Тибқи манбаъ, аз сабаби муҳити ҳуқуқӣ ва иҷтимоии Ямайка шахсони LGBTQ+ метавонанд ба механизмҳои муҳофизатии низоми умумии хушунати гендерӣ ба таври баробар дастрасӣ надошта бошанд.

Махсусан занони LBQ метавонанд ҳам аз сабаби зан будан ва ҳам аз сабаби тамоюли ҷинсии худ бо хатарҳои фарқкунанда рӯ ба рӯ шаванд.

Being LGBT in Jamaica 2023

Манбаъ аз таҳқиқоти миллии UNDP дар 2023 мушкилоти асосии зеринро меорад:

• %83,9: мушкилӣ дар изҳори озоди тамоюли ҷинсӣ / баёни гендерӣ,
• %83,1: хушунате, ки аз таассуб сар мезанад,
• %75: набудани дастгирии оила.

Дар ҳамон намунаи миллӣ:

• %83 хушунати лафзӣ,
• %55 хушунати равонӣ/эҳсосӣ,
• %37 хушунати маҷозӣ/киберӣ,
• %29 хушунати ҷисмонӣ,
• %27 хушунати ҷинсӣ

гузориш шудааст.

Манбаъ инчунин мегӯяд, ки дар сатҳи %8 ҳолатҳои анҷомёфта ё кӯшиши “corrective rape” гузориш шудаанд.

Чаро TFGBV Барои Шахсони LGBTQ+ Метавонад Хатари Фарқкунандатар Эҷод Кунад?

Тибқи таҳқиқот, хушунати рақамӣ барои шахсони LGBTQ+ танҳо озори онлайн нест; он метавонад паёмадҳои иловагӣ, аз ҷумла маҷбуран ифшо кардани ҳувият, паҳн кардани маълумоти шахсӣ, ҳамлаҳои ҳамоҳангшуда ва барангехтани доғгузории иҷтимоӣ ё ҳуқуқиро ба вуҷуд орад.

Таҷрибаи занони LBQ

Таҳқиқот инчунин аз пажӯҳиш дар бораи 205 зани lesbian ва bisexual дар Ямайка чунин нишондиҳандаҳоро меорад:

• %44,4 ҳамлаи ҷинсӣ,
• %40,8 хушунати ҷинсӣ,
• %38,3 хушунати ҷисмонӣ.

Манбаъ қайд мекунад, ки дар бисёр ҳолатҳо мардон ҳамчун ҷинояткорони асосӣ гузориш шудаанд.

Дар баъзе ривоятҳо гуфта мешавад, ки хушунат бо либос ё намуди зоҳирие, ки ба меъёрҳои гендерӣ мувофиқ нест, алоқаманд будааст ва хушунати ҷинсӣ метавонистааст ҳамчун воситаи маҷбуран таҳмил кардани меъёрҳои гетеросексуалӣ истифода шавад.

Муҳити рақамӣ ҳам фазои пайвастшавӣ ва ҳам фазои хатар аст

Таҳқиқот эътироф мекунад, ки платформаҳои рақамӣ барои ҷомеаҳои LGBTQ+ танҳо таҳдид нестанд.

Муҳити рақамӣ метавонад:

• ташкили ҷомеа,
• намоёнӣ,
• дастгирии иҷтимоӣ,
• дастрасӣ ба иттилоот

фароҳам оварад.

Аммо ҳамин намоёнӣ метавонад хатари озори ҳадафманд, outing ва сӯиистифодаи доимиро зиёд кунад.

Тағйироти May 2026 ба Cybercrimes Act

Манбаъ мегӯяд, ки ҳукумати Ямайка дар May 2026 ба Cybercrimes Act тағйирот ворид кардааст.

Гуфта мешавад, ки ин тағйирот таърифҳои сӯиистифодаи онлайнро васеъ карда, паҳн кардани тасвирҳои маҳрамона бе ризоиятро ба доираи ҷиноят дохил кардааст.

Ҳарчанд таҳқиқот инро пешрафти муҳим арзёбӣ мекунад, бар он аст, ки баъзе холигиҳо ҳанӯз боқӣ мондаанд.

Оё Ислоҳоти Киберҷиноятии 2026 дар Ямайка Тибқи Таҳқиқот Кофӣ Аст?

Не. Таҳқиқот ҷиноят донистани паҳн кардани тасвирҳои маҳрамона бе ризоиятро мусбат арзёбӣ мекунад, аммо набудани навъҳои мустақили ҷиноят барои sextortion ва таҳдиди нашри муҳтаво, набудани уҳдадории равшан барои платформаҳо ҷиҳати нест кардани муҳтавои зараровар дар муҳлати муайян ва ба қадри кофӣ ҳассос набудани низоми мавҷудаи ҳуқуқӣ ба масъалаҳои гендериро ҳамчун холигиҳои муҳим арзёбӣ мекунад.

Холигиҳои зикршуда дар ҳуқуқи мавҷуда

• Набудани навъи алоҳида ва равшани ҷиноят барои sextortion.
• Набудани танзими равшане, ки махсус таҳдиди нашри муҳтаворо баррасӣ кунад.
• Набудани қоидаҳои равшане, ки платформаҳои рақамиро вазифадор созанд муҳтавои зарароварро дар муҳлати муайян нест кунанд.
• Gender-responsive набудани қонунгузории амнияти киберӣ.
• Ба таври равшан таъриф нашудани TFGBV дар қонунгузории мавҷудаи амнияти киберӣ ва domestic violence.

Мушкили тавоноии институтсионалӣ

Тибқи таҳқиқот, дар баробари танзими ҳуқуқӣ мушкилоти муҳими татбиқ низ вуҷуд доранд.

Аз ҷумла:

• таъхирҳо дар равандҳои адолат,
• тавонмандии маҳдуди ташхиси судии рақамӣ,
• набудани ҳамоҳангсозӣ байни муассисаҳо

барҷастаанд.

Азбаски махсусан ҷавонон ва шахсони LGBTQ+ аллакай бо монеаҳои гузоришдиҳӣ рӯ ба рӯ мешаванд, ин холигиҳои институтсионалӣ метавонанд барои онҳо паёмадҳои вазнинтар дошта бошанд.

Оё Барои Мубориза бо TFGBV Танҳо Қонуни Нав Қабул Кардан Кофӣ Аст?

Не. Тибқи таҳқиқот, барои муборизаи самаранок дар баробари ислоҳоти ҳуқуқӣ бояд тавоноии ташхиси судии рақамӣ, омӯзиши мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва суд, ҳамоҳангсозии байни муассисаҳо, низомҳои дастгирии ҷабрдидагон ва хидматҳои огоҳ аз осеби равонӣ якҷо рушд дода шаванд.

Дастгирии огоҳ аз осеби равонӣ ва фарогир

Манбаъ бар он аст, ки танҳо аз ҷиҳати ҳуқуқӣ мавҷуд будани хидматҳои дастгирии ҷабрдидагон кофӣ нест.

Пешниҳод мешавад, ки хидматҳо:

• дастрас,
• огоҳ аз осеби равонӣ,
• фарогири LGBTQ+,
• ҳассос ба ҷавонон

бошанд.

Дахолати барвақт

Бо такя ба маълумоти VACS, таҳқиқот бар он аст, ки пешгирии хушунати гендерӣ набояд танҳо дар калонсолӣ оғоз шавад.

Пешниҳод мешавад, ки барномаҳои ҷавонон:

• меъёрҳои зараровари гендериро зери савол гузоранд,
• муносибатҳои солимро дастгирӣ кунанд,
• амнияти рақамӣ ва масъалаҳои ризоиятро омӯзонанд

тавсия мешавад.

Масъалаи қудрат ва иштироки ҷамъиятӣ

Қисми хулосаи таҳқиқот TFGBV-ро танҳо ҳамчун мушкили амният ё ҳуқуқи ҷиноятӣ намебинад.

Агар муҳити рақамӣ имрӯз қисми муҳими ҳаёти ҷамъиятӣ бошад, маҷбур шудани шахс ба тарки ин фазоҳо аз сабаби озор ё таҳдид ба масъалаи иштироки баробар табдил меёбад.

Аз ин рӯ, амнияти онлайн дар манбаъ ҳамчун масъалаи дастрасӣ ва адолат баррасӣ мешавад.

Чаро TFGBV Масъалаи “Иштирок ва Баробарӣ” Аст?

Зеро вақте фазоҳои рақамӣ қисми баҳси ҷамъиятӣ, таҳсил, кор, муносибатҳои иҷтимоӣ ва созмонёбӣ мешаванд, шахсоне, ки аз сабаби озор маҷбур мешаванд аз ин фазоҳо канора гиранд, на танҳо амният, балки имкони иштирок дар ҳаёти ҷамъиятӣ ва баёнро низ аз даст медиҳанд.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Усул

Таҳқиқот пажӯҳиши нави миллии саҳроӣ нест. Он синтези маълумоти мавҷуда, қонунгузорӣ ва пажӯҳишҳо бо чорчӯби феминистӣ, байнисоҳавӣ ва ҳуқуқмеҳвар мебошад.

Гурӯҳҳои асосии маълумот ва манбаъҳо чунинанд:

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• TFGBV-ро аз хушунати гендерии мавҷуда ҷудо баррасӣ кардан мумкин нест.
• Технологияҳои рақамӣ метавонанд суръат, миқёс ва пойдории хушунатро зиёд кунанд.
• Таҷрибаи хушунат дар синни барвақт метавонад бо намунаҳои баъдии зарари онлайн алоқаманд бошад.
• Занони ҷавон ва ҷомеаҳои LGBTQ+ метавонанд бо хатарҳои чандқабата рӯ ба рӯ шаванд.
• Танзими ҳуқуқӣ танҳо ба худӣ худ эътимоди ҷабрдидаро ба вуҷуд намеорад.
• Тавоноии ташхиси судии рақамӣ, ҳамоҳангсозии байни муассисаҳо ва дастгирии ҷабрдида муҳиманд.
• Амнияти онлайн бояд аз нуқтаи назари иштироки ҷамъиятӣ ва баробарӣ низ арзёбӣ шавад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Паҳншавии дақиқи миллии TFGBV дар Ямайка муайян карда намешавад.
• Маълумоти пешакии World Bank 2026 наметавонад ҳамчун омори ниҳоии миллӣ истифода шавад.
• Нишон дода нашудааст, ки TFGBV танҳо ба занон таъсир мерасонад; таҳқиқот ба занон ва дигар гурӯҳҳои осебпазир тамаркуз мекунад.
• Технологияи рақамӣ ба танҳоӣ ҳамчун сабаби хушунати гендерӣ пешниҳод намешавад.
• Таъсири тағйироти 2026 ба Cybercrimes Act ҳанӯз ба таври эмпирикӣ арзёбӣ нашудааст.
• Чӣ қадар коҳиш додани хушунат аз ҷониби бастаи мушаххаси сиёсат чен карда намешавад.

Технология Сабаби TFGBV Аст ё Воситаи Он?

Тибқи равиши асосии таҳқиқот, технология сабаби аслӣ нест; он восита ва муҳитест, ки имкон медиҳад нобаробариҳои гендерӣ, назорат ва намунаҳои хушунати мавҷуда зудтар, намоёнтар, миқёспазиртар ва пойдортар амалӣ шаванд.

Маҳдудиятҳои методологӣ

Маҳдудияти аввал ин аст, ки мақола намуна ё пурсиши аслии худро надорад.

Дуюм, маълумоти истифодашуда синтези таҳқиқотест, ки дар солҳои гуногун, бо намунаҳо ва ҳадафҳои гуногун таҳия шудаанд.

Сеюм, натиҷаҳои World Bank 2026 оид ба TFGBV муваққатӣ мебошанд ва то нашри гузориши пурра барои ҷамъбасти миллӣ бояд бо эҳтиёт истифода шаванд.

Чорум, баъзе маълумот оид ба таҷрибаҳои LBQ ва LGBTQ+ аз таҳқиқоти аҳолии умумӣ не, балки аз намунаҳои махсус гирифта шудаанд.

Панҷум, самаранокии татбиқи қонунгузорӣ бо маҷмӯи системавии маълумоти парвандаҳои судӣ ё қарорҳои маъмурӣ чен карда намешавад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ:Gender, Power, and Technology-Facilitated Gender-Based Violence in Jamaica

Муаллиф: Taitu Heron.

Нақш: Contributor, TFGBV Working Group, COFEM.

Равиш: Caribbean feminist research, development practice, intersectionality ва rights-based policy analysis.

Навъи манбаъ: Синтези сиёсат ва таҳқиқот.

Баррасии ҳамтоён: Дар матни манбаъ дар бораи мақоми нашрияи академии баррасишуда маълумот нест.

DOI: Дар манбаъ зикр нашудааст.

Манбаъҳои асосӣ: UN Women Jamaica Women’s Health Survey; Jamaica Violence Against Children and Youth Survey 2023; UNDP Being LGBT in Jamaica 2023; World Bank Jamaica GBV Country Profile 2023; World Bank 2026 TFGBV preliminary findings; Jamaica Information Service; таҳқиқоти Logie ва ҳамкорон.

Маҳдудияти муҳими маълумот: Натиҷаҳои World Bank 2026 оид ба TFGBV provisional мебошанд; манбаъ қайд мекунад, ки гузориши пурра то Январ 2027 барои умум дастрас нахоҳад шуд.

Маҳдудияти методологӣ: Таҳқиқот пажӯҳиши аслии миллии паҳншавӣ нест. Он маълумоти мавҷуда, матнҳои ҳуқуқӣ ва холигиҳои сиёсатро дар чорчӯби феминистӣ ва байнисоҳавӣ синтез мекунад.