Ubunifu wa akustiki wa nafasi za usanifu mara nyingi hufanywa kwa malengo kama kupunguza kelele, kudhibiti muda wa reverberation au kuweka viwango vya shinikizo la sauti ndani ya mipaka fulani. Vipimo hivi ni muhimu; lakini haviwezi kueleza peke yake jinsi watu wanavyopitia nafasi kwa njia ya kusikia. Kati ya mazingira mawili yenye kiwango sawa cha sauti, moja linaweza kutambuliwa kuwa hai, tulivu na lenye maana, huku jingine likionekana kuchosha, kubana au kukera.

Utafiti huu unalenga kuondoa soundscape kutoka nafasi ya kuwa marekebisho ya kiufundi yanayoongezwa baada ya mchakato wa ubunifu wa usanifu na kuifanya kuwa ingizo hai la ubunifu katika hatua za mwanzo. Watafiti wanapendekeza mbinu ya kurudia inayounganisha taarifa za muktadha, usikilizaji makini, afua za usanifu na uigaji wa akustiki.

Mbinu hiyo inategemea mchoro wa Venn uliopangwa kwa kanuni za utambuzi za Gestalt. Katika mchoro, “mandharinyuma ya taarifa” yanawakilisha uelewa wa mazingira ya sasa ya kusikia; “mbele ya afua” inawakilisha mabadiliko ya umbo la usanifu, nyenzo, texture na dhana; huku “auralization” ikiwakilisha kiungo kinachotoa mrejesho endelevu kati ya maeneo haya mawili.

Ili kupanga mchakato wa kusikiliza, modeli ya HURIER na Integrative Listening Model zilitumika; kwa tathmini ya kiutambuzi ya chaguo za ubunifu, modeli ya saikolojia ya mazingira ya Mehrabian–Russell inayotegemea vipimo vya pleasure, arousal na dominance ilikubaliwa. Kwa njia hii, ubunifu ulitathminiwa si kwa vigezo vya akustiki kama EDT, T20, SPL, C80 na D50 pekee, bali pia kwa athari za msingi za kihisia na kitabia ambazo nafasi huunda kwa mtumiaji.

Mbinu ilitumika katika ua wa jengo la CREATE katika Chuo Kikuu cha Aalborg. Soundwalk ilifanywa, rekodi za uwanjani zikakusanywa, na sauti za trafiki, mazungumzo, nyayo, ndege, mvua, upepo na bandari zikaainishwa. Ua uliundwa katika Rhino, ukahamishwa kwenda programu ya uigaji wa akustiki ya Treble na afua tofauti za usanifu zikafanyiwa auralization.

Chaguo tano za ubunifu zililinganishwa: kuta zilizopo za zege, mbao katika vichuguu na matuta, curtain walls, kuta zilizopinda na ufunguzi mpya wa facade kuelekea bandari. Matokeo yalionyesha kwamba mabadiliko ya nyenzo yanaweza kupunguza baadhi ya thamani za akustiki; kuta zilizopinda, kwa upande mwingine, ziliunda maeneo tofauti ya akustiki na tofauti kubwa za anga ndani ya ua. Ufunguzi kuelekea bandari haukuunda athari iliyokusudiwa ya sauti ya maji kwa kiwango kilichotarajiwa, kwa sababu sauti za bandari zilizotumiwa zilikuwa dhaifu ikilinganishwa na vipengele vingine vya akustiki katika ubunifu.

Hitimisho kuu la utafiti ni kwamba soundscape ya usanifu haipaswi kupimwa tu, bali pia kusikilizwa. Watafiti wanaelezea uchanganuzi wa akustiki wa kiasi na tathmini ya kusikia ya ubora kama mbinu “ya pande mbili” zinazosaidiana; na wanasema kwamba katika siku zijazo, kwa kuongeza utambuzi wa kuona na kinesthetic, inaweza kuendelezwa mfumo mpana zaidi wa tathmini “wa pande nyingi”.

Tatizo kuu la utafiti ni nini?

Sehemu kubwa ya matumizi ya akustiki ya usanifu hutegemea vipimo vya kimwili vya sauti na kupunguza kelele. Wabunifu mara nyingi huzingatia maswali yafuatayo:

• Kiwango cha shinikizo la sauti ni desibeli ngapi?
• Muda wa reverberation ni mrefu kiasi gani?
• Mgawo wa kunyonya sauti wa kuta ni kiasi gani?
• Je, viwango vya kikomo vya kelele vimezidiwa?
• Je, uelewekaji wa mazungumzo unatosha?

Maswali haya ni ya lazima ili kubainisha utendaji wa akustiki; lakini haiwezekani kueleza ubora wa kusikia wa nafasi kwa thamani hizi pekee. Tafiti za awali zilizorejelewa katika utafiti zinasema kwamba takriban asilimia 20–40 tu ya usumbufu wa kelele unaopatikana na watu unaweza kuelezwa moja kwa moja kwa vigezo vya akustiki.

Hali hii inaonyesha kwamba uzoefu wa kusikia ni mpana zaidi ya kiwango cha kimwili cha sauti. Jinsi mtu anavyotafsiri sauti inaweza kuathiriwa na:

• Chanzo cha sauti
• Madhumuni ya matumizi ya nafasi
• Matarajio ya mtu
• Uzoefu wa awali
• Kama sauti inaweza kudhibitiwa au la
• Ulinganifu wa sauti na mazingira ya kuona
• Muda, msimu na muktadha wa kijamii

Kwa mfano, sauti ya maji inaweza kutuliza katika bustani; lakini ikiwa ndani ya jengo inaonekana kama ishara ya hitilafu ya mabomba, inaweza kusababisha wasiwasi. Vivyo hivyo, mazungumzo ya watu yanaweza kuleta hisia ya uhai katika mkahawa lakini yakawa yanavuruga umakini katika eneo la kazi.

Tatizo kuu la utafiti ni kwamba vipimo hivi vya muktadha na utambuzi mara nyingi huingizwa kwa kuchelewa katika mchakato wa ubunifu wa usanifu. Afua za akustiki zinapojadiliwa baada ya umbo kuu la jengo, mpango, nyenzo na dhana kubainishwa, sauti huwa tatizo la kiufundi la kutatuliwa badala ya kipengele kinachounda ubunifu.

Soundscape ni nini?

Kulingana na kiwango cha ISO 12913-1, soundscape ni mazingira ya akustiki yanayotambuliwa, yanayopitiwa au yanayoeleweka katika muktadha na mtu au jamii.

Jambo muhimu katika ufafanuzi huu ni kwamba hausawazishi soundscape na mazingira ya kimwili ya sauti pekee. Mazingira yale yale ya akustiki yanaweza kutambuliwa tofauti na watu tofauti. Kwa hiyo soundscape ni mwingiliano wa vipengele vitatu:

• Mazingira ya kimwili ya sauti
• Muktadha wa anga na kijamii
• Utambuzi, tafsiri na mwitikio wa kihisia wa binadamu

Katika utafiti, “soundscape ya usanifu” inafafanuliwa kama mazingira ya akustiki yanayotambuliwa na mtumiaji au kundi la watumiaji ndani ya muktadha wa usanifu. Hapa umbo la jengo, facade, sakafu, ua, nyenzo na mianya si nyuso zinazorejesha au kunyonya sauti pekee. Ni vipengele vya usanifu vinavyounda maana ya anga na maana ya kusikia kwa wakati mmoja.

Kwa nini mbinu iliyopo haionekani kutosha?

Utafiti unachukulia mbinu pana ya soundscape ya usanifu iliyoendelezwa na Siebein kama rejea muhimu. Mbinu hii ina hatua 19 tofauti, kuanzia jamii za akustiki na kalenda ya sauti hadi kurekodi, kuchora ramani, kuunda modeli, kutathmini na baada ya ujenzi.

Ingawa muundo huu mpana una nguvu kinadharia, unaweza kuwa mgumu kutekeleza katika mtiririko wa kawaida wa ubunifu wa usanifu. Ubunifu wa usanifu hauendelei kwa mstari mmoja. Wabunifu:

• Huunda dhana.
• Huchanganua matokeo.
• Hurudi kwenye uamuzi wa awali.
• Hubadilisha vikwazo.
• Hujaribu umbo au nyenzo mpya.
• Hupanga upya ubunifu kwa mrejesho wa mteja.

Kwa hiyo, utafiti unapendekeza mbinu iliyorahisishwa zaidi, ya mzunguko na inayoruhusu kusonga mbele na nyuma.

Sehemu tatu kuu za mbinu

Mchoro mkuu katika ukurasa 11 unaonyesha vipengele hivi vitatu kama mizunguko miwili mikubwa inayopishana na safu ya auralization katikati. Auralization si hatua tofauti inayofanywa mara moja; ni kiungo kinachofanya kazi kila wakati kati ya ukusanyaji wa taarifa na afua za ubunifu.

Kanuni za Gestalt zinaibuje mbinu?

Muundo wa kuona wa mbinu unategemea kanuni za Gestalt za upangaji wa utambuzi. Katika mchoro wa ukurasa 10, kanuni zifuatazo zilitumika:

• Proximity: Vipengele vya ubunifu vyenye kazi zinazofanana kutambuliwa pamoja
• Closure: Vipengele kuzungukwa ili kuonekana kama mfumo mzima
• Figure-ground: Kuunda ngazi kati ya mandharinyuma, mbele na vipengele vya kati
• Connectedness: Kuonyesha uhusiano kati ya vipengele kwa mistari
• Continuity: Kufanya mchakato wa ubunifu utambulike kama wa mzunguko badala ya vipande vilivyokatika

Kanuni za Gestalt hazitumiki hapa kwa hesabu za akustiki. Ni zana za kupanga taarifa zinazorahisisha wasanifu kuelewa na kusimamia mchakato tata wa ubunifu.

Kwa nini usikilizaji makini uko katikati ya mbinu?

Utafiti unakubali mbinu ya soundscape inayoliona sikio na sauti ya binadamu kama miongoni mwa vipimo vya msingi vya kiutambuzi vya mazingira ya akustiki. Hata hivyo, kusikiliza si tendo la kupokea sauti bila kazi.

Usikilizaji wenye ufanisi unahusisha michakato ifuatayo:

• Kubainisha lengo la kusikiliza
• Kuelewa muktadha
• Kutofautisha sauti
• Kutambua upendeleo binafsi
• Kutafsiri kinachosikika
• Kulinganisha na kutathmini
• Kujibu kwa ubunifu

Mwandishi anasema kwamba usikilizaji makini hauondoi kabisa mapendeleo binafsi ya mbunifu; lakini hufanya mchakato wa kusikiliza uwe wa makusudi zaidi, unaoweza kurudiwa na nyeti kwa muktadha.

Integrative Listening Model inatumikaje?

Integrative Listening Model ina hatua nne:

1. Kujitayarisha kusikiliza: Kubainisha mapema malengo ya kusikiliza, mazingira na vichujio vinavyowezekana vya utambuzi
2. Kutumia michakato ya kusikiliza: Kutumia kwa muktadha michakato ya kupokea, kuelewa, kutathmini na kujibu
3. Kutathmini ufanisi wa kusikiliza: Kuchunguza utendaji wa mtu wa kusikiliza na mrejesho wa wengine
4. Kuboresha usikilizaji wa baadaye: Kupanga upya malengo na mbinu kwa uzoefu unaofuata wa kusikiliza

Modeli hii huzuia kazi ya uwanjani kugeuka kuwa shughuli isiyopangwa ya “kusikiliza mazingira”. Katika matumizi ya ua wa CREATE, njia ya kusikiliza na maeneo ya kurekodi yalipangwa mapema na kubadilishwa kulingana na hali za uwanjani.

Modeli ya HURIER ina maana gani?

HURIER ni kifupi cha hatua sita zinazohusiana za kusikiliza:

• Hearing: Kusikia
• Understanding: Kuelewa
• Remembering: Kukumbuka
• Interpreting: Kutafsiri
• Evaluating: Kutathmini
• Responding: Kujibu

Katika hatua ya mandharinyuma ya taarifa, kusikia, kuelewa na kukumbuka hupewa uzito zaidi. Katika hatua za auralization na afua za usanifu, kutafsiri, kutathmini na kujibu huanza kufanya kazi.

Modeli pia inaelekeza umakini kwenye vichujio vinavyoathiri kusikiliza:

• Mitazamo
• Uzoefu wa zamani
• Thamani
• Upendeleo
• Matarajio

Kwa mfano, mbunifu anayependa sauti za bandari anaweza kutaka kuzisisitiza; lakini sauti hiyo hiyo inaweza kuleta hisia ya upweke, kelele ya viwandani au ubaridi kwa mtumiaji mwingine. Mbinu inalenga kuongeza ufahamu wa vichujio hivi binafsi.

Modeli ya saikolojia ya mazingira

Chaguo za ubunifu zilitathminiwa kwa modeli ya Mehrabian na Russell ya mwitikio wa kihisia wa vipimo vitatu:

Sababu ya kuchagua modeli hii ya vipimo vitatu badala ya sifa nane za kiutambuzi katika ISO/TS 12913-2 ni kuwezesha wasanifu kufanya tathmini kwa idadi ndogo ya kategoria zilizo rahisi kufikia katika hatua za mwanzo za ubunifu.

Hatua ya mandharinyuma ya taarifa

Hatua hii inalenga kuhifadhi kumbukumbu ya mazingira yaliyopo ya kusikia. Mbinu ya jumla inayopendekezwa ina hatua nne:

1. Kubainisha jamii za akustiki na mahusiano ya kiikolojia
2. Kuandaa kalenda ya akustiki inayojumuisha mizunguko ya sauti ya kila siku, msimu au mwaka
3. Kufanya rekodi za uwanjani na soundwalk
4. Kuainisha sauti kulingana na vyanzo vyake

Katika matumizi ya jengo la CREATE, hatua mbili za kwanza zilirukwa. Sababu ni kwamba jengo lilikuwa tayari lipo na mwandishi alijiona kama mwakilishi wa mojawapo ya jamii za akustiki zinazohusiana na mradi. Hii ni mojawapo ya mapungufu muhimu ya mbinu; hakuna mahojiano ya kina yaliyofanywa na makundi ya watumiaji na wadau.

Kazi ya uwanjani ilifanywaje?

Vielelezo katika ukurasa 18 vinaonyesha maeneo saba ya kurekodi yaliyobainishwa katika ua na mazingira yake pamoja na njia ya soundwalk. Vifaa vilivyotumika ni:

• Maikrofoni ya condenser ya mwelekeo/mbili ya ZOOM H2n
• Standi ya maikrofoni iliyowekwa katika kimo cha sikio
• Kizuia upepo
• Kipimo cha kelele cha kidijitali kinachotegemea programu ya NIOSH iPad
• Headphones za dynamic kwa ufuatiliaji wa sauti

Kurekodi kufanywa katika hali ya mvua na upepo kuliathiri moja kwa moja matokeo ya utafiti. Mwandishi anasema wazi kwamba siku yenye jua na shughuli nyingi zaidi ingeweza kutoa vyanzo tofauti vya sauti.

Sauti ziliainishwaje?

Katika jedwali la ukurasa 19, sauti zilizotofautishwa kutoka rekodi za uwanjani ziligawanywa katika makundi makuu matatu:

Uainishaji huu haukufanywa kwa ajili ya kuunda orodha tu. Mahali na chanzo cha sauti vilitumika kuamua vyanzo vya sauti viwekwe wapi katika uigaji.

Modeli ya uigaji iliundwaje?

Ua uliundwa kwanza katika programu ya 3B CAD ya Rhino na kisha kuhamishwa kwenda programu ya uigaji wa akustiki ya Treble. Kwa mahitaji ya modeli ya Treble, ujazo uliandaliwa kama:

• Jiometri iliyofungwa isiyopitisha maji
• Ujazo uliotenganishwa kutoka kwa mwingine
• Nyuso tambarare

Ujazo uliandaliwa kwa namna hii.

Modeli ilijumuisha ua pamoja na vichuguu vitatu vilivyounganishwa na terrace za ghorofa zinazoangalia ua. Nyuso zinazoelekea mazingira ya wazi zilipewa unyonyaji wa sauti wa asilimia 95. Hatua hii ilitumika kupunguza miakisiko ambayo kwa kawaida isingetokea katika mipaka ya maeneo ya wazi; lakini kwa kuwa mpaka usio na echo kabisa haukuweza kufafanuliwa ndani ya Treble, thamani ya asilimia 95 ilitumika.

Uwekaji wa vyanzo na vipokezi

Maandishi yanasema kwamba vyanzo vitano vya sauti vya pande zote na maeneo kumi ya vipokezi yalitumika. Vipokezi viliwekwa katika kimo cha sikio cha mita 1,5 kwa mtu aliyesimama na mita 0,9 kwa mtu aliyeketi.

Hata hivyo, maelezo ya Kielelezo 6 katika ukurasa 22 yanasema kinyume chake; yanaeleza kwamba vyanzo kumi vya sauti na vipokezi vitano vilionyeshwa. Kwa hiyo PDF ina kutokulingana kwa wazi katika kuripoti idadi ya vyanzo na vipokezi. Kielelezo na maandishi vikizingatiwa pamoja, mpangilio wa uigaji unategemea maeneo mengi ya chanzo na vipokezi; lakini idadi kamili inahitaji kufafanuliwa na waandishi.

Faili za WAV zilizotumika katika uigaji zina kiwango cha sampuli cha 44,1 kHz. Sauti kuu ni:

• Trafiki ya barabara kuu
• Mazungumzo ya wanafunzi
• Waendesha baiskeli
• Nyayo katika vichuguu
• DJ anayepiga muziki wa House
• Sauti za bandari
• Sauti ya ndege

Auralization ni nini?

Auralization ni kubadilisha matokeo ya uigaji wa akustiki kuwa sampuli za sauti zinazoweza kusikilizwa. Badala ya kuona grafu au namba pekee, mbunifu anaweza kusikiliza kwa headphones jinsi nafasi itakavyosikika katika eneo lililochaguliwa la kipokezi.

Katika utafiti, mbunifu:

• Alihamia kati ya maeneo tofauti ya vipokezi.
• Aliwasha na kuzima vyanzo fulani vya sauti.
• Alibadilisha viwango vya sauti.
• Alisikiliza athari za vyanzo vya nje kwenye nafasi ya ndani.
• Alilinganisha ueneaji wa vyanzo vya ndani katika ua.

Auralization si nakala kamili ya uzoefu wa nafasi halisi. Mwendo wa kichwa, kutembea kwa kuendelea, vihisishi vya kuona na harakati za mwili ziliwakilishwa kwa kiwango kidogo. Hata hivyo, ilitumika kama zana muhimu ya mrejesho katika hatua za mwanzo kwa kulinganisha chaguo za ubunifu.

Chaguo tano za ubunifu wa usanifu

Kielelezo 8 katika ukurasa 23 kinalinganisha chaguo zifuatazo:

Ni vigezo gani vya akustiki vilitumika?

Kiwango cha shinikizo la sauti — SPL

Kiwango cha shinikizo la sauti huonyeshwa kwa logarithm ikilinganishwa na shinikizo rejea la sauti:

\[ L_p = 20 \log_{10}\left(\frac{p}{p_0}\right) \]

Uhusiano huu umetolewa ili kueleza maana ya msingi ya kimwili ya kipimo cha SPL kilichotumiwa na utafiti.

• L_p ni kiwango cha shinikizo la sauti katika desibeli.
• p ni shinikizo tendaji la sauti lililopimwa.
• p₀ ni shinikizo rejea la sauti, ambalo kwa kawaida huchukuliwa kuwa 20 µPa hewani.

SPL peke yake haisemi kama soundscape ni nzuri au mbaya. Inaonyesha tu kiwango cha kimwili cha sauti.

Muda wa mwanzo wa kupungua — EDT

EDT ni tabia ya mwanzo ya reverberation inayokadiriwa kutoka upungufu wa kwanza wa 10 dB wa nishati ya sauti. Inahusiana na jinsi nafasi inavyosikika kuwa hai au iliyodhibitiwa katika hatua ya mwanzo.

Muda wa reverberation — T20

T20 ni muda wa reverberation unaokokotolewa kutoka mteremko wa kupungua kati ya 5 dB na 25 dB na kupanuliwa hadi upungufu wa 60 dB. Thamani kubwa huonyesha sauti inabaki kwa muda mrefu zaidi, na thamani ndogo huonyesha kupungua kwa haraka zaidi.

Clarity — C80

C80 inayotumika kwa clarity ya muziki huonyesha uwiano kati ya nishati katika milisekunde 80 za kwanza na nishati inayofuata:

\[ C_{80} = 10 \log_{10}\left(\frac{\int_0^{80ms}p^2(t)\,dt}{\int_{80ms}^{\infty}p^2(t)\,dt}\right) \]

Thamani kubwa ya C80 inaonyesha kwamba nishati ya sauti ya mapema inatawala na maelezo ya muziki yanaweza kutambuliwa wazi zaidi.

Definition — D50

D50 ni uwiano wa nishati ya sauti katika milisekunde 50 za kwanza na nishati yote:

\[ D_{50} = \frac{\int_0^{50ms}p^2(t)\,dt}{\int_0^{\infty}p^2(t)\,dt} \]

Thamani kubwa ya D50 kwa kawaida huonyesha nishati ya mapema yenye nguvu zaidi kwa upande wa uelewekaji wa mazungumzo.

Milinganyo hii ni ufafanuzi wa msingi wa vigezo vya akustiki. Katika utafiti, matokeo yalitolewa kwa kulinganisha grafu; majedwali ya kina ya data ghafi ya namba hayakutolewa kwa kila chaguo.

Matokeo ya kiutambuzi na akustiki ya chaguo za ubunifu

Tathmini hizi hazitegemei jaribio lililodhibitiwa la watumiaji. Zinategemea usikilizaji na tafsiri za mwandishi katika nafasi ya “mbunifu wa soundscape” mwenye maarifa. Kwa hiyo, alama za pleasure, arousal na dominance si wastani wa miitikio ya kundi pana la watumiaji.

Chaguo la kuta za zege

Katika nyuso zilizopo za zege, thamani za EDT, T20 na SPL kwa vyanzo vilivyo karibu na trafiki ya barabara zilifikia viwango vya juu zaidi kati ya chaguo. Katika tathmini ya kiutambuzi, pleasure na arousal ziliwekwa chini na dominance juu.

Hali hii inaonyesha kwamba hata sauti ikibaki kwa nguvu ndani ya nafasi, uzoefu wa kusikia haukutathminiwa kuwa chanya au wenye uhai. Nishati kubwa ya akustiki peke yake haitengenezi soundscape nzuri.

Chaguo la nyuso za mbao

Kuongeza mbao katika vichuguu na terrace kulishusha thamani za SPL hadi kiwango cha chini zaidi kati ya chaguo zote. Kwa upande mwingine, iliripotiwa kwamba EDT iliongezeka kiasi katika masafa ya 500 Hz na chini.

Ingawa hali hii inaweza kuonekana kuwa kinyume mwanzoni, ni muhimu kukumbuka kwamba vipimo tofauti huwakilisha athari tofauti. Mbao inaweza kuwa ilipunguza kiwango cha jumla cha nishati huku ikiongeza mchanganyiko wa sauti na hisia ya kuzungukwa katika baadhi ya masafa ya chini.

Katika tathmini ya kiutambuzi, pleasure na arousal ziliwekwa wastani na dominance chini.

Chaguo la curtain wall

Nyuso za curtain wall zilileta upungufu mdogo katika EDT na SPL ikilinganishwa na chaguo la zege. Kwa sababu ya nyenzo thabiti ya uso, ilitafsiriwa kwamba hisia ya kuzungukwa kwa nafasi ilikuwa wazi zaidi.

Hata hivyo, katika tathmini ya kiutambuzi pleasure na arousal zilibaki chini. Matokeo haya yanaonyesha kwamba maboresho madogo katika vigezo vya akustiki hayafanyi moja kwa moja ubora wa kusikia uwe chanya.

Chaguo la kuta zilizopinda

Nyuso zilizopinda zilitengeneza matokeo yaliyo wazi zaidi katika utafiti. Thamani za SPL, EDT, C80 na D50 zilibadilika kwa kiasi kikubwa katika sehemu tofauti za ua.

Vielelezo vya mgawanyo wa shinikizo la sauti la 500 Hz katika ukurasa 27 vinaonyesha kwamba, wakati ua wenye kuta za zege una ueneaji unaofanana zaidi, kuta zilizopinda zilisambaza sauti katika mwelekeo tofauti na kuunda maeneo ya akustiki ya ndani.

Kwa chaguo hili:

• Pleasure juu
• Arousal juu
• Dominance chini

ndivyo ilivyotathminiwa.

Mtafiti anasema chaguo hili linaweza kuunda maeneo tofauti ya kusikia kwa shughuli tofauti za ua. Hata hivyo, matokeo hayamaanishi kwamba umbo fulani la usanifu daima litatoa soundscape bora. Athari za nyuso zilizopinda hutegemea chanzo, mahali, masafa na sifa za nyenzo.

Facade iliyofunguliwa kuelekea bandari

Chaguo hili lilitokana na wazo la kuleta sauti za maji yanayogonga pwani ya bandari ndani ya ua. Ufunguzi ulitengenezwa kwenye facade kuelekea bandari na chanzo cha ziada cha sauti kikawekwa.

Hata hivyo, thamani za EDT, SPL, C80 na D50 hazikubadilika kwa kiwango kikubwa ikilinganishwa na chaguo lililopo la zege. Sauti ya bandari haikuwa na nguvu ya kutosha kuunda athari ya kusikia iliyokusudiwa dhidi ya vyanzo vingine vya sauti.

Utafiti hautafsiri kushindwa huku kama matokeo mabaya ya mbinu, bali kama faida ya kujaribu wazo la ubunifu katika hatua ya mapema. Mbunifu anaweza kuona kabla ya ujenzi kwamba wazo halitoi athari ya akustiki iliyotarajiwa.

Tathmini “ya pande mbili” inamaanisha nini?

Mbinu ya pande mbili inayopendekezwa katika utafiti inaunganisha aina mbili za tathmini:

• Tathmini ya ubora: Usikilizaji makini, pleasure, arousal, dominance na mwitikio wa kitabia
• Tathmini ya kiasi: SPL, EDT, T20, C80, D50 na vigezo vingine vya akustiki

Kipimo cha kiasi peke yake hakiwezi kuamua soundscape “nzuri”. Usikilizaji wa ubora pia unaweza kutegemea sana mapendeleo binafsi ikiwa haujaungwa mkono na vipimo. Mbinu hizi mbili zinapotumiwa pamoja, maamuzi ya ubunifu yanaweza kutafsiriwa kwa uthabiti zaidi.

Pendekezo la tathmini ya pande nyingi

Katika sehemu inayofuata ya utafiti, inakubaliwa kwamba soundscape haiundwi tu na vipimo vya kusikia na akustiki. Mchoro wa ukurasa 32 unapendekeza kwamba katika siku zijazo maeneo manne ya utambuzi yatathminiwe pamoja:

• Usikilizaji makini
• Vipimo vya akustiki na psychoacoustic
• Utambuzi wa kuona
• Kinesthetic, yaani mwendo wa mwili na mzunguko wa anga

Mwandishi aliona kwamba, katika chaguo la kuta zilizopinda, umbo la kuona linaweza kuwa liliunga mkono tathmini ya pleasure na arousal. Pia kulionekana tofauti za kiutambuzi kati ya soundwalk ya kweli yenye mwendo na maeneo tuli ya vipokezi katika uigaji.

Kwa hiyo, headset za virtual reality, modeli za msikilizaji anayesonga na uigaji wa kuona na kusikia kwa wakati mmoja zinaweza kutoa tathmini kamili zaidi katika siku zijazo.

Umuhimu wa utafiti kwa usanifu

Utafiti unachukulia sauti kama “mzalishaji wa msingi” unaoelekeza ubunifu badala ya athari ya pili inayotokana na maamuzi ya usanifu.

Mbinu hii inaweza kuathiri maamuzi yafuatayo:

• Umbo la ua
• Mianya ya facade
• Jiometri ya vichuguu na njia za kupita
• Uchaguzi wa nyenzo
• Mpangilio wa terrace
• Vipengele vya maji
• Mahali pa maeneo ya shughuli
• Uhusiano wa anga na vyanzo vya kelele

Kwa njia hii, sauti inaweza kuwa sehemu ya uzoefu wa anga inayobuniwa tangu mwanzo badala ya kasoro ya kurekebishwa baada ya jengo kukamilika.

Athari katika maisha ya kila siku

Maana ya moja kwa moja ya mbinu hii katika maisha ya kila siku inaweza kuelezwa kwa mifano ifuatayo:

• Eneo la kusubiri hospitalini lisilo kimya tu, bali lenye mazingira ya kusikia yanayopunguza wasiwasi
• Kutenganisha kwa akustiki maeneo ya kucheza na maeneo ya kupumzika katika ua wa shule
• Kusawazisha kelele ya trafiki katika uwanja wa umma kwa maji, mandhari na umbo la uso
• Kuongeza faragha ya mazungumzo katika ua wa makazi
• Kufanya sauti kuwa sehemu ya simulizi katika jumba la makumbusho au eneo la kumbukumbu
• Kuunda maeneo ya kusikia yanayosaidia urambazaji katika kituo cha usafiri wa umma

Nguvu za utafiti

• Kuingiza soundscape katika hatua za mwanzo za ubunifu wa usanifu
• Kushughulikia kipimo cha akustiki na utambuzi wa binadamu katika mfumo mmoja
• Kupendekeza mbinu isiyo ya mstari na ya kurudia
• Kufafanua usikilizaji makini kama ujuzi wazi wa ubunifu
• Kubadilisha HURIER na Integrative Listening Model kwa ubunifu wa usanifu
• Kutathmini pamoja saikolojia ya mazingira na utendaji wa akustiki
• Kuhamisha rekodi za uwanjani kwenda kwenye uigaji
• Kulinganisha chaguo tofauti za umbo, nyenzo na dhana
• Kuonyesha wazi pia wazo la ubunifu ambalo halikufanikiwa
• Kujadili mapungufu ya programu na utekelezaji wa mbinu

Mapungufu ya utafiti

• Utafiti ni preprint ambayo haijapitia tathmini ya rika.
• Utekelezaji ulifanywa katika ua mmoja tu.
• Tathmini inaongozwa na mwandishi.
• Hakuna kundi huru la watumiaji au sampuli pana ya washiriki.
• Mawasiliano na jamii za akustiki na hatua za kalenda ya akustiki hazikutekelezwa.
• Rekodi za uwanjani zilifanywa katika hali ya mvua na upepo pekee.
• Misimu tofauti na viwango tofauti vya matumizi havikulinganishwa.
• Alama za pleasure, arousal na dominance hazitegemei utafiti wa kitakwimu wa watumiaji.
• Kuna kutokulingana kati ya maandishi na maelezo ya kielelezo kuhusu idadi ya vyanzo na vipokezi.
• Kwa kuwa rekodi za uwanjani zina miakisiko ya nafasi iliyopo, alama mbili za akustiki zinaweza kutokea katika uigaji.
• Uhamishaji wa jiometri kutoka Rhino kwenda Treble ni wa mkono na unatumia muda.
• Mabadiliko ya ubunifu hayahamishwi kwenda kwenye uigaji kwa wakati halisi.
• Maeneo tuli ya vipokezi hayawezi kuwakilisha kikamilifu uzoefu wa kusikia wa mtu anayesonga.
• Nyenzo za ziada, gharama za ujenzi, usalama wa moto na uwezekano wa kujenga havikutathminiwa.
• Ufanisi wa muda na gharama wa mbinu inayopendekezwa katika miradi ya kitaalamu haukupimwa.

Utafiti unasema nini, na hausemi nini?

Utafiti unasema: Soundscape inaweza kushughulikiwa katika hatua za mwanzo za ubunifu wa usanifu kupitia mchakato wa kurudia kati ya muktadha, usikilizaji makini, uigaji na afua za usanifu. Vipimo vya akustiki na tathmini za kihisia na kitabia vinaweza kukamilishana. Mabadiliko katika umbo la usanifu, nyenzo na mianya yanaweza kubadilisha si kiwango cha sauti pekee bali pia tabia ya kusikia inayotambuliwa ya nafasi.

Utafiti hausemi: Hauonyeshi kwamba mbinu inayopendekezwa imethibitishwa katika aina zote za majengo. Haithibitishi kwamba kuta zilizopinda hutoa matokeo bora ya akustiki kila wakati. Hauonyeshi kwamba tathmini zinawakilisha idadi ya jumla ya watumiaji. Haithibitishi kwamba uigaji wa Treble unalingana kikamilifu na mazingira halisi. Haupimi uwezekano wa kutekeleza mbinu kwa upande wa gharama, ujenzi na kanuni.

Mbinu na Matokeo ya Utafiti

Muundo wa utafiti

Eneo la utafiti

Maelezo ya uigaji

Viashiria vya utendaji wa akustiki

Matokeo makuu

1. Mbinu inayopendekezwa iliweza kuifanya soundscape kuwa ingizo la makusudi la mchakato wa ubunifu.
2. Nyuso zilizopo za zege zilitoa thamani za juu zaidi za EDT, T20 na SPL kwa vyanzo vya barabara.
3. Nyuso za mbao zilikuwa chaguo lililopunguza kiwango cha jumla cha SPL kwa kiasi kikubwa zaidi.
4. Curtain walls zilileta tofauti ndogo za akustiki ikilinganishwa na hali iliyopo.
5. Kuta zilizopinda ziliunda utofauti mkubwa zaidi wa anga wa akustiki katika ua.
6. Facade iliyofunguliwa kuelekea bandari haikuweza kuunda athari iliyokusudiwa ya sauti ya maji katika viwango vya sauti vilivyotumiwa.
7. Tathmini ya kihisia na kipimo cha akustiki havikubadilika kila wakati katika mwelekeo uleule.
8. Mabadiliko ya nyenzo na texture yalileta athari za kiutambuzi nyembamba na ngumu kutofautisha katika ua mkubwa.
9. Usikilizaji makini ulikuwa muhimu katika kutafsiri tofauti kati ya chaguo zinazofanana za ubunifu.
10. Utambuzi wa kuona na unaohusiana na mwendo unaweza kuathiri tathmini ya soundscape.

Mapendekezo ya utafiti wa baadaye

• Kujaribu mbinu katika aina tofauti za majengo
• Matumizi katika hospitali, atrium, lobby, terrace na viwanja vya umma
• Majaribio ya kiutambuzi na makundi mapana zaidi ya watumiaji
• Kulinganisha wabunifu wasio wataalamu na wataalamu
• Rekodi za uwanjani katika misimu na hali tofauti za hewa
• Kuandaa kalenda za akustiki kwa data ya muda mrefu
• Uhamishaji wa data kiotomatiki kati ya BIM na uigaji wa akustiki
• Muunganisho wa wakati halisi kati ya modeli ya usanifu na uigaji
• Kutenganisha alama za echo zilizopo katika rekodi za uwanjani
• Msikilizaji anayesonga na auralization inayotegemea VR
• Kutathmini pamoja utambuzi wa kuona, kusikia na kinesthetic
• Uchanganuzi wa kutokuwa na uhakika na uwezo wa kurudia

Maelezo ya Chanzo na Mbinu

Maudhui haya yanategemea utafiti wa Samar Singh Rana, Mads Brath Jensen na Isak Worre Foged wenye kichwa “Integrating Soundscapes into Architectural Design: Methodology and Application”.

Utafiti ni kazi ya kuendeleza na kutumia mbinu inayounganisha kanuni za utambuzi za Gestalt, HURIER na Integrative Listening Model, nadharia ya saikolojia ya mazingira ya Mehrabian–Russell, soundwalk, rekodi za uwanjani, uigaji wa akustiki na marudio ya ubunifu wa usanifu.

Maandishi yana kauli ya wazi “This preprint research paper has not been peer reviewed”. Utafiti ni preprint iliyochapishwa kwenye SSRN na haujapitia tathmini ya rika. Kwa hiyo, uhalali wa mbinu, tathmini zilizoripotiwa na mapendekezo ya utekelezaji yanaweza kubadilika baada ya tathmini huru ya rika.

Utekelezaji ulifanywa katika ua mmoja tu wa jengo la CREATE la Chuo Kikuu cha Aalborg na uliendeshwa na mwandishi. Utafiti hauna sampuli pana ya watumiaji, tathmini ya upofu au jaribio la kitakwimu la utambuzi. Tathmini za pleasure, arousal na dominance zinategemea tafsiri za mwandishi aliyefanya utafiti katika nafasi ya mbunifu wa soundscape mwenye maarifa.

Matokeo ya uigaji hayajathibitishwa kwa vipimo halisi baada ya ujenzi. Chaguo za ubunifu hazikujengwa kimwili. Kwa hiyo, haijathibitishwa kwamba kuta zilizopinda, nyuso za mbao au ufunguzi wa bandari zitatoa matokeo yale yale ya akustiki na kiutambuzi katika ua halisi.

PDF ina kutokulingana kati ya maandishi na maelezo ya kielelezo kuhusu idadi ya vyanzo na vipokezi. Maandishi yanataja vyanzo vitano vya sauti na vipokezi kumi, huku maelezo ya Kielelezo 6 yakitaja vyanzo kumi na vipokezi vitano. Tofauti hii imeelezwa wazi katika maudhui bila kubadilishwa au kufichwa.

Makala haya yameandaliwa kwa kutegemea tu mfumo wa kinadharia, matumizi ya uwanjani, michoro, majedwali, grafu, uchunguzi wa akustiki na mapungufu yaliyomo katika PDF. Hakuna madai ya mafanikio ya programu ya kibiashara, kufuata viwango vya ujenzi, kuridhika kwa uhakika kwa watumiaji au utendaji halisi wa jengo ambayo hayakuwemo katika utafiti yaliyoongezwa.