Tatizo la matumizi ya dutu (Substance Use Disorder, SUD) ni tatizo la kimatibabu linalohusishwa na kuendelea kutumia dutu licha ya madhara na kupungua kwa udhibiti juu ya matumizi; utafiti huu unachunguza motisha za kisaikolojia na kijamii ambazo wagonjwa wa kiume waliolazwa katika huduma ya magonjwa ya akili, wenye SUD pamoja na tatizo la kisaikosi, waliripoti wakati wa kutumia dutu. Wagonjwa 118 wa kiume waliotathminiwa katika kitengo cha utegemezi wa dutu katika hospitali moja ya magonjwa ya akili huko Bucharest kati ya Oktoba 2024 na Septemba 2025 walipewa Reasons for Substance Use Questionnaire yenye vipengele 26. Kati ya nyanja tano asilia za motisha, motisha ya kuongeza hisia chanya/raha ilikuwa na wastani wa juu zaidi, ikifuatiwa na kukabiliana na hisia hasi na motisha ya kijamii. Motisha za kuendana/kukubalika kijamii na kupunguza dalili chanya za kisaikosi au madhara ya dawa zilipata alama za chini zaidi. Kwa kuwa utafiti ni wa mkato na wa uchunguzi, matokeo haya hayathibitishi kwamba dutu hupunguza dalili kwa kweli, kwamba motisha fulani husababisha matumizi ya dutu, au kwamba wasifu wa motisha unatabiri mwenendo wa kliniki wa baadaye.

%20,3 ya washiriki walikuwa katika kulazwa kwao kwa kwanza katika huduma ya magonjwa ya akili, ilhali %79,7 walikuwa na historia ya kulazwa hospitalini hapo awali. Katika kundi lenye historia ya kulazwa mara nyingi, alama ya motisha ya kupunguza dalili chanya za kisaikosi au madhara ya dawa ilikuwa juu kuliko katika kundi la kulazwa kwa mara ya kwanza; tofauti ya wastani kwa kulazwa kwa kwanza ukiondoa kulazwa mara nyingi ilikuwa −0,297, muda wa kujiamini wa %95 kutoka −0,551 hadi −0,042, na p = 0,011. Hata hivyo, ulinganisho haukurekebishwa, makundi mawili ya wagonjwa yalitofautiana pia katika sifa nyingine za kliniki na kijamii-demografia, na thamani ya Cronbach α ya kipimo kidogo cha relief ilikuwa 0,51 pekee. Kwa hiyo, matokeo yanapaswa kuchukuliwa si kama utaratibu wa kisababishi uliothibitishwa, bali kama uhusiano wa uchunguzi unaohitaji kupimwa katika tafiti kubwa zaidi na zilizorekebishwa.

Tatizo la utafiti

Kuwepo kwa pamoja kwa matatizo ya kisaikosi na tatizo la matumizi ya dutu ni muhimu kitabibu; hata hivyo, kujua tu ni dutu gani mgonjwa anatumia hakuelezi kazi ya kisaikolojia ya matumizi hayo. Mtu anaweza kutumia dutu kwa sababu tofauti, kama kuongeza hali chanya ya kihisia, kukabiliana na hisia hasi, kurahisisha mwingiliano wa kijamii, kuendana na kundi, au kujaribu kukabiliana na dalili za kisaikosi na madhara ya dawa. Uwezekano kwamba tabia ileile inaweza kuwa na motisha tofauti ndio msingi mkuu wa utafiti huu.

Katika mfumo wa fasihi wa utafiti chanzo, matumizi ya dutu yanahusishwa na kuzorota kwa dalili za kisaikosi, kurudia kwa ugonjwa, matatizo ya kufuata matibabu, na matokeo mabaya zaidi ya kliniki. Hata hivyo, lengo la utafiti huu si kupima upya matokeo hayo. Watafiti walichunguza hasa jinsi utambuzi wa magonjwa ya akili, aina ya dutu inayotumiwa, na motisha za matumizi zinazojiripotiwa na mtu zinavyokutana ndani ya sampuli hiyo hiyo ya kliniki.

Muktadha wa utambuzi maradufu

Washiriki katika utafiti wana tatizo la matumizi ya dutu pamoja na tatizo la kisaikosi. Mchanganyiko huu mara nyingi huzingatiwa katika mazoezi ya kliniki ndani ya muktadha wa utambuzi maradufu. Watafiti wanaanzia kwenye wazo kwamba mbinu inayolenga tu kusitisha dutu inaweza, kwa baadhi ya wagonjwa, kupuuza kazi za kihisia au kisaikolojia ambazo wanaamini matumizi ya dutu yanatimiza.

Mfumo huu haumaanishi kwamba matumizi ya dutu yana manufaa au ni salama. Kigezo kilichopimwa katika utafiti ni tathmini ya mgonjwa mwenyewe kuhusu sababu ya kutumia dutu. Jibu kama “natumia ili kupunguza dalili za kisaikosi” si kipimo cha ufanisi wa kliniki kinachoonyesha kwamba dutu inayotumiwa kweli hupunguza dalili za kisaikosi.

Nyanja Tano za Motisha za Matumizi ya Dutu Zinawakilisha Nini?

Katika utafiti, motisha za matumizi ya dutu zilitathminiwa katika nyanja tano asilia: motisha ya enhancement ya kuongeza hisia chanya au hali ya ustawi; motisha ya kijamii ya kupata tuzo chanya ya kijamii; motisha ya kukabiliana ya kupunguza au kudhibiti hisia hasi; motisha ya kuendana/kukubalika ya kupata kukubalika kijamii na kuendana na kundi; na motisha ya relief ya kupunguza dalili chanya za kisaikosi au madhara ya dawa. Hizi huainisha sababu za matumizi zinazojiripotiwa na mgonjwa; hazipimi kama dutu kwa kweli hutimiza malengo hayo.

Nafasi ya dutu mpya za kisaikolojia katika utafiti

Sampuli haikujumuisha tu watumiaji wa bangi au heroini ambao wamefanyiwa utafiti zaidi kwa kawaida. Cathinone sintetiki na cannabinoid sintetiki pia zilikuwa sehemu muhimu ya sampuli. Chanzo kinajadili dutu mpya za kisaikolojia (Novel Psychoactive Substances, NPS) kama kundi mseto la misombo sintetiki inayoiga athari za kisaikolojia za dutu zinazodhibitiwa, lakini ambazo miundo yake ya kikemia inaweza kubadilika kwa haraka.

Utofauti huu ni mojawapo ya nguvu za utafiti; kwa sababu sehemu kubwa ya tafiti za awali za motisha kwa watu wenye matatizo ya kisaikosi imelenga bangi. Hata hivyo, kwa kuwa makundi mseto ya dutu yanaunda sampuli ndogo ndogo, tofauti za motisha kati ya dutu zinapaswa kutathminiwa kama mifumo ya kimaelezo, si kama ulinganisho wa nguvu wa kihitimisho.

Muundo wa kliniki wa sampuli

Kati ya wagonjwa 149 waliolazwa katika kitengo cha utegemezi wa dutu wakati wa kipindi cha utafiti, 118 walikubali kushiriki; kiwango cha ushiriki kilikuwa %79,19. Umri wa wastani wa sampuli ulikuwa miaka 31,25, mkengeuko wa kawaida miaka 7,32, na anuwai ya umri 18–49. Kwa sababu kitengo hicho hupokea wagonjwa wa kiume pekee, sampuli yote ilikuwa ya wanaume.

Dutu kuu ilifafanuliwaje?

Ili dutu iainishwe kama “dutu kuu inayotumiwa”, mgonjwa alipaswa kutimiza vigezo vya utegemezi wa dutu hiyo chini ya ICD-10 na kuripoti dutu hiyo hiyo kama dutu anayotumia mara nyingi zaidi. Dutu ya pili ilifafanuliwa kutokana na dutu ambazo mgonjwa aliripoti kutumia katika mwezi uliopita. Taarifa za kujiripoti zililinganishwa na vipimo vya ubora vya toksikolojia katika nyaraka za kawaida za kliniki za hospitali; hata hivyo, kwa mujibu wa sehemu ya mapungufu ya utafiti, si matumizi yote ya dutu yaliyoripotiwa yaliyothibitishwa kwa utaratibu wa kibayolojia.

Reasons for Substance Use Questionnaire

Sababu za matumizi ya dutu zilitathminiwa kwa Reasons for Substance Use Questionnaire yenye vipengele 26. Kipimo hicho kilitokana na Drinking Motives Questionnaire na kina muundo wa Likert wa pointi tano, ambapo vipengele hupimwa kutoka 1 = “karibu kamwe/kamwe” hadi 5 = “karibu kila mara/kila mara”.

Kipimo cha Kiingereza kilitafsiriwa kwenda Kiromania kwa njia ya tafsiri ya mbele, kisha timu ya utafiti ikapitia maudhui katika lugha zote mbili. Dodoso lilitolewa na mtathmini wa kliniki aliyefundishwa; daktari wa magonjwa ya akili au daktari mkazi wa magonjwa ya akili alimsomea mgonjwa maswali kwa sauti na kurekodi jibu.

Je, Uchanganuzi wa Sababu wa Uchunguzi Ulithibitisha Vipimo Vidogo Vitano?

Si kikamilifu. Sababu tano zilizopatikana kwa Principal axis factoring, mzunguko wa Promax na urekebishaji wa Kaiser ziliingiliana kwa sehemu tu na nyanja asilia za motisha; baadhi ya vipengele vilipakia kwenye zaidi ya sababu moja na baadhi ya sababu zilikuwa na maudhui mchanganyiko ya motisha. Kwa kuwa watafiti hawakubuni utafiti kama uthibitishaji kamili wa muundo mpya wa sababu wa Kiromania, na sampuli ilikuwa ndogo na maalumu kliniki, hawakukubali sababu mpya kama muundo wa mwisho wa kipimo; waliendelea kutumia vipimo vidogo asilia kwa madhumuni ya ufafanuzi wa kinadharia na ulinganishaji na zana asilia.

Data zilikubaliwa kwa uchanganuzi wa sababu: KMO = 0,71 na jaribio la Bartlett p < 0,001. Sababu tano zenye eigenvalue zaidi ya 1 zilibakizwa. Sababu hizo zilieleza mtawalia %20,13, %7,99, %4,84, %4,02 na %3,75 ya utofauti wote; katika jedwali la chanzo, kiwango cha jumla kilitolewa kama %40,72.

Hasa katika vipengele namba 5, 6, 10, 19 na 26, upakiaji wa sababu za pili ulionekana. Sababu 1 na Sababu 3 ziliunda miundo iliyofanana zaidi na eneo la kukabiliana, ilhali Sababu 2 ilibeba pamoja maudhui ya kukubalika kijamii na kuongeza hali chanya ya kihisia. Sababu 4 na Sababu 5 pia zilijumuisha vipengele kutoka maeneo tofauti asilia. Kwa hiyo, matokeo hayapaswi kusemwa kuwa “muundo wa sababu tano wa kipimo cha Kiromania ulithibitishwa”.

Mbinu na Matokeo ya Utafiti

Uchanganuzi wa takwimu

Uchanganuzi ulifanywa kwa SPSS 31.0.2.0. Takwimu elezi ziliripotiwa kama idadi, asilimia, wastani na mkengeuko wa kawaida; Wilcoxon Signed Rank Sum test, Student t test, Fisher exact test, chi-square test na ANOVA zilitumika katika ulinganisho wa vikundi vidogo. Kizingiti cha umuhimu wa takwimu kilikuwa p < 0,05.

Kwa kuzingatia asili ya uchunguzi ya utafiti na ukubwa wa sampuli, hakuna marekebisho rasmi yaliyotumika kwa ulinganisho mwingi. Uamuzi huu unaweza kuongeza uwezekano wa chanya ya uongo, yaani kosa la Aina I, hasa katika uchanganuzi wenye vikundi vidogo na ulinganisho wa pili kwa wingi. Kwa hiyo, thamani za p za kila moja hazipaswi kufasiriwa katika kiwango cha utafiti wa uthibitisho.

Wasifu wa jumla wa nyanja tano za motisha

Sababu binafsi zilizopata alama za juu zaidi

Vipengele hivi vinawakilisha taarifa za kujiripoti za wagonjwa. Kwa mfano, alama ya juu ya kipengele “kufikiri kwamba husaidia unapohisi huzuni ya kina” haimaanishi kwamba dutu inayotumiwa ina manufaa katika kutibu unyogovu. Kinachopimwa ni motisha ambayo mgonjwa anaihusisha na tabia yake ya matumizi.

Usambazaji wa kimaelezo wa motisha kulingana na aina ya dutu

Kwa maelezo, alama ya kuongeza hisia chanya/raha ilikuwa ya juu zaidi katika kundi la amfetamini, alama ya kukabiliana ilikuwa ya juu zaidi katika kundi la heroini, na alama ya motisha ya kijamii ilikuwa ya juu zaidi katika kundi la “dutu nyingine”. Hata hivyo, ukubwa wa makundi haukuwa sawa kwa kiwango kikubwa na hakuna uchanganuzi wa kihitimisho uliorekebishwa uliotolewa kwa ulinganisho huu. Hasa, kundi la amfetamini lina watu watatu pekee katika jedwali la usambazaji wa dutu kuu; kwa hiyo wastani wa juu hauwezi kufasiriwa kama makadirio thabiti ya idadi ya watu.

Kutolingana ndani ya chanzo: Maandishi ya matokeo yanaeleza ukubwa wa vikundi vidogo kuwa kati ya n = 5–49; hata hivyo, katika usambazaji wa dutu kuu, kundi la amfetamini limeripotiwa kuwa n = 3. Verianla haisahihishi kimyakimya mojawapo ya taarifa hizi kwa kukisia.

Nyanja za motisha zilihusianaje?

Mojawapo ya uhusiano wenye nguvu zaidi ulikuwa kati ya kukabiliana na motisha ya relief (r = 0,506); motisha ya kijamii na motisha ya kuendana/kukubalika pia zilibadilika pamoja kwa nguvu (r = 0,488). Mifumo hii inaonyesha kwamba nyanja tofauti za motisha si huru kabisa. Hata hivyo, uhusiano wa takwimu hauonyeshi kwamba eneo moja la motisha husababisha jingine.

Makundi ya kulazwa kwa mara ya kwanza na kulazwa mara nyingi

Kundi la kulazwa kwa mara ya kwanza lilikuwa na watu 24, na kundi lenye historia ya kulazwa katika huduma ya magonjwa ya akili lilikuwa na watu 94. Makundi hayakutofautiana tu kwa historia ya kulazwa hospitalini. Tofauti muhimu ziliripotiwa pia katika umri, usambazaji wa utambuzi, dutu kuu inayotumiwa, njia ya matumizi, na hali ya ajira.

Hakukuwa na tofauti muhimu kati ya makundi ya kulazwa kwa mara ya kwanza na kulazwa mara nyingi katika alama za kuongeza hisia chanya, kukabiliana, motisha ya kijamii na kuendana/kukubalika. Motisha ya relief ilikuwa juu zaidi katika kundi la kulazwa mara nyingi. Tofauti ya wastani ya kulazwa kwa mara ya kwanza ukiondoa kulazwa mara nyingi iliripotiwa kuwa −0,297, %95 GA kutoka −0,551 hadi −0,042 na p = 0,011.

Motisha ya Relief Iliyo Juu Zaidi katika Kundi la Kulazwa Mara Nyingi Inapaswa Kufasiriwaje?

Wagonjwa waliolazwa hospitalini mara nyingi walikuwa na alama za juu za motisha ya kupunguza dalili za kisaikosi au madhara ya dawa kuliko kundi la kulazwa kwa mara ya kwanza, lakini matokeo haya ni ulinganisho wa uchunguzi wa makundi usiorekebishwa pekee. Makundi pia yalitofautiana katika sifa nyingine kama umri, utambuzi, dutu kuu inayotumiwa, njia ya matumizi na hali ya ajira; uthabiti wa ndani wa kipimo kidogo cha relief ulikuwa α = 0,51, na hakuna marekebisho ya ulinganisho mwingi yaliyotumika. Kwa hiyo, haiwezi kuhitimishwa kwamba kulazwa hospitalini huongeza motisha ya relief au kwamba motisha ya juu ya relief husababisha kulazwa tena.

Je, matumizi ya ndani ya mshipa yalitabirika?

Watafiti walichunguza kwa regresheni logistiki ya jozi ikiwa nyanja tano za motisha zingeweza kutabiri njia ya matumizi ya ndani ya mshipa. Sampuli ilikuwa na watumiaji 105 wasiotumia ndani ya mshipa dhidi ya watumiaji 13 pekee wa ndani ya mshipa, hivyo kulikuwa na kutolingana kwa kiwango kikubwa kati ya madaraja.

Kwa ujumla modeli haikuwa muhimu: χ²(5) = 2,03, p = 0,845 na Nagelkerke R² = 0,034. Jaribio la Hosmer–Lemeshow lilitolewa kama χ²(8) = 9,11, p = 0,333. Hakuna eneo la motisha lililoonyeshwa kuwa kitabiri huru muhimu cha matumizi ya ndani ya mshipa. Hata hivyo, kwa sababu kulikuwa na watumiaji 13 pekee wa ndani ya mshipa, uchanganuzi ulikuwa na nguvu ndogo; hili si ushahidi thabiti kwamba “hakuna uhusiano kati ya motisha na matumizi ya ndani ya mshipa”.

Je, Utafiti Huu Unaonyesha Kwamba Matumizi ya Dutu Hupunguza Dalili za Kisaikosi?

Hapana. Utafiti ulipima malengo ambayo wagonjwa walidhani wanatumia dutu kuyafikia; haukupima athari halisi ya matibabu ya dutu maalumu kwenye kisaikosi, hali ya huzuni, wasiwasi, au madhara ya dawa. Kwa sababu ya muundo wa mkato wa kujiripoti, motisha ya “kutumia ili kupunguza dalili” inaonyesha tu sababu ya matumizi inayotambuliwa na mgonjwa, na haiwezi kutumiwa kama ushahidi wa ufanisi wa kliniki, usalama, usababishi au manufaa ya matibabu.

Matokeo yanayoungwa mkono na utafiti

Katika sampuli hii ya kliniki, motisha zilizoripotiwa za matumizi ya dutu zilijikita zaidi katika kuongeza hali chanya ya kihisia na kukabiliana na hisia hasi. Motisha ya kijamii ilikuwa katika kiwango cha kati zaidi, huku kuendana/kukubalika kijamii na motisha ya kupunguza dalili za kisaikosi au madhara ya dawa zikiwa na wastani wa chini. Tofauti za kimaelezo za motisha zilionekana kati ya aina za dutu, na motisha ya relief ilikuwa juu zaidi katika kundi la kulazwa mara nyingi.

Matokeo ambayo utafiti hauungi mkono

Data hazithibitishi kwamba dutu maalumu hutibu dalili za magonjwa ya akili, kwamba wasifu wa motisha husababisha matumizi ya dutu, kwamba motisha ya relief husababisha kulazwa tena hospitalini, au kwamba kulazwa tena hutengeneza motisha ya relief. Utafiti hauwezi kujumlishwa moja kwa moja kwa wanawake, wagonjwa wa nje, makundi ya kliniki katika nchi nyingine, au idadi ya watu kwa ujumla. Tofauti za wastani katika vikundi vidogo vya dutu pia hazipaswi kuzingatiwa kuwa athari mahsusi za dutu zilizothibitishwa kutokana na ukubwa usio sawa na wakati mwingine mdogo sana wa makundi.

Maana ya kliniki

Watafiti wanatafsiri matokeo kuwa katika tathmini ya matibabu, si tu swali “ni dutu gani inayotumiwa?” bali pia swali “mgonjwa anaamini matumizi haya yanahudumia hitaji gani?” linapaswa kuzingatiwa. Kuelewa motisha tofauti za matumizi kama hali chanya ya kihisia, kukabiliana na msongo, kujitenga na usumbufu, na kazi za kijamii kunaweza kusaidia kukuza mbinu za baadaye zinazolenga motisha na zilizounganishwa kwa utambuzi maradufu.

Hata hivyo, utafiti haukutumia afua yoyote ya kisaikolojia-kijamii inayolenga motisha wala kupima mafanikio ya matibabu. Mapendekezo kama kukuza vyanzo mbadala vya raha na kufundisha mikakati yenye afya zaidi ya kukabiliana na msongo na kuchoka ni hitimisho za kliniki katika sehemu ya majadiliano; si afua zilizothibitishwa kwa majaribio na utafiti huu.

Mapungufu makuu

Sampuli ilitolewa katika kitengo kimoja cha wagonjwa waliolazwa katika huduma ya magonjwa ya akili, ni ndogo kiasi na inajumuisha wanaume pekee; wagonjwa wa nje hawakutathminiwa. Kwa kuwa utafiti ni wa mkato, mabadiliko ya motisha kwa muda, athari za matibabu na matokeo ya kliniki ya muda mrefu hayakuweza kuchunguzwa. Kujiripoti kunaweza kuathiriwa na upendeleo wa kumbukumbu, viwango vinavyobadilika vya ufahamu wa ugonjwa, na athari za dalili za kisaikosi kwenye tathmini. Uthibitishaji wa kibayolojia wa utaratibu haukufanywa kwa dutu zote. Utambuzi ulikuwa mseto, uthabiti wa ndani wa kipimo kidogo cha relief ulikuwa mdogo, na hakuna marekebisho ya takwimu yaliyotumika kwa ulinganisho mwingi. Kwa sababu hizi, matokeo ya vikundi vidogo na ya pili yanahitaji kuthibitishwa katika tafiti kubwa zaidi, za vituo vingi na za ufuatiliaji wa muda.

Maelezo ya Chanzo na Mbinu

Utafiti asilia: Motives for Substance Use Among Male Psychiatric Inpatients with Psychotic Disorders.

Waandishi: Cristiana Țăpoi; Emmanuel Chimdiebere Ogamdi.

Mwandishi wa mawasiliano: Cristiana Țăpoi.

Taasisi: Department of General Psychiatry, Alexandru Obregia Clinical Psychiatry Hospital, Bucharest, Romania; Department of General Psychiatry, Elisabeta Doamna Clinical Psychiatry Hospital, Galați, Romania.

Jarida: Psychiatry International.

Mchapishaji: MDPI.

Aina ya chanzo: Article; makala iliyochapishwa kwenye jarida / version of record.

Juzuu / toleo / makala: 7(3), 120.

DOI: 10.3390/psychiatryint7030120.

Iliwasilishwa: 17 Machi 2026. Marekebisho: 26 Mei 2026. Ilikubaliwa: 28 Mei 2026. Ilichapishwa: 2 Juni 2026.

Leseni: PDF iliyotolewa inaeleza utafiti kama makala ya ufikiaji wazi yenye leseni ya Creative Commons Attribution (CC BY). Kwa kuwa taarifa ya leseni inayoonekana haina namba ya toleo, toleo la leseni halikukisiwa.

Muundo wa utafiti: Utafiti wa kliniki wa uchunguzi, wa kituo kimoja, wa mkato na wa uchunguzi.

Kipindi cha utafiti: Oktoba 2024–Septemba 2025.

Sampuli: Wagonjwa 118 wa kiume watu wazima waliolazwa, wenye tatizo la matumizi ya dutu pamoja na tatizo la kisaikosi.

Mfumo wa utambuzi: ICD-10.

Zana kuu ya kipimo: Tafsiri ya mbele ya Kiromania ya Reasons for Substance Use Questionnaire yenye vipengele 26; alama ya Likert 1–5.

Programu ya takwimu: SPSS 31.0.2.0.

Mbinu za takwimu: Takwimu elezi, Wilcoxon Signed Rank Sum test, Student t test, Fisher exact test, chi-square test, ANOVA, Pearson correlations, exploratory factor analysis na binary logistic regression. Kizingiti cha umuhimu kilikuwa p < 0,05. Hakuna marekebisho rasmi yaliyotumika kwa ulinganisho mwingi.

Kamati ya maadili: Prof. Dr. Alexandru Obregia Clinical Hospital of Psychiatry Research Ethics Committee; idhini No. 34991/05.11.2024; tarehe ya idhini 5 Novemba 2024.

Ridhaa iliyoelezwa: Ilipatikana kutoka kwa washiriki wote.

Ufadhili: Iliripotiwa kwamba hakuna ufadhili wa nje uliopokelewa.

Upatikanaji wa data: Ilielezwa kwamba michango asilia ya utafiti imo ndani ya makala na maswali ya ziada yanaweza kuelekezwa kwa mwandishi wa mawasiliano.

Mgongano wa maslahi: Waandishi hawakuripoti mgongano wa maslahi.

Michango ya waandishi: Uundaji wa dhana C.Ț.; metodolojia C.Ț. na E.C.O.; uchanganuzi rasmi C.Ț.; utafiti C.Ț.; usimamizi wa data C.Ț. na E.C.O.; rasimu ya awali C.Ț.; mapitio na uhariri C.Ț. na E.C.O.; usimamizi C.Ț.

Kutolingana kwa namba ndani ya chanzo: Katika jedwali la dutu kuu, kundi la amfetamini ni n = 3, ilhali maandishi yanayoeleza ulinganisho wa motisha kati ya makundi ya dutu yanasema ukubwa wa makundi ulikuwa n = 5–49. Verianla haijasahihisha tofauti hii kimyakimya.

Kikomo kikuu cha tafsiri: Utafiti ni wa mkato unaotegemea kujiripoti na hupima motisha za matumizi. Hauonyeshi kwamba motisha husababisha matumizi ya dutu au kulazwa hospitalini, kwamba dutu zinazotumiwa kweli hutimiza malengo yaliyoripotiwa, au kwamba mbinu yoyote ya matibabu ina ufanisi.

Maelezo ya mbinu ya Verianla: Maudhui haya si tafsiri au uandishi upya sentensi kwa sentensi wa sehemu za abstract, introduction, discussion au conclusion za chanzo. Sampuli, vigezo vya utambuzi, zana ya kipimo, uchanganuzi wa sababu, viashiria vya uaminifu, usambazaji wa dutu, wastani wa motisha, uhusiano, modeli ya regresheni, ulinganisho wa makundi, mapungufu na utambulisho wa bibliografia vilitolewa kama vipengele tofauti vya kisayansi; simulizi iliundwa upya kwa usanifu huru wa kielimu wa Verianla. Miundo ya majedwali ya chanzo haikunakiliwa, na data za kiasi ziliwasilishwa kwa majedwali mapya na taswira huru.