Uingizaji wa dutu ndani ya yai ni mbinu ya matumizi inayowezesha dutu kuwekwa katika sehemu maalum ya yai kabla ya kiinitete kuanguliwa; katika utafiti chanzo huitwa in ovo injection (IOI). Watafiti waliweka ekstrakti za maji za %1 za maganda ya chungwa tamu, maganda ya komamanga na majani ya mzeituni katika mayai 900 yenye mbegu ya Ross 308, kwa ujazo wa 0.1 mL kwa kila yai, siku ya 10 au 18 ya uatamiaji. Katika makundi ya ekstrakti, viashiria vya ulinzi wa kioksidishaji na baadhi ya vipimo vya ukuaji vilibadilika kwa mwelekeo chanya. Hata hivyo, hakukuwa na uboreshaji wenye umuhimu wa kitakwimu katika uwiano wa ubadilishaji wa chakula, na baadhi ya viashiria vya utendaji viliongezeka pia katika udhibiti wa maji yaliyodistiliwa. Matokeo hayaonyeshi kwamba ekstrakti zilikuwa bora katika hali zote au zimethibitishwa katika kiwango cha kibiashara.

Katika ulinganisho wa muda, siku ya 18 ilihusishwa na kiwango cha juu zaidi cha kuanguliwa, shughuli ya superoxide dismutase na uhai katika siku 5 za kwanza. Hata hivyo, faida hii haikuonekana katika vipimo vyote: katika grafu ya uzito hai wa siku ya 42, wastani wa makundi ya muda ulikuwa karibu; katika Jedwali la 5, athari ya muda kwenye ongezeko la uzito haikuwa na umuhimu. Baadhi ya kutokuwiana kwa namba, paneli na mbinu ndani ya chanzo kumeainishwa kando ili kuhifadhi mipaka ya tafsiri ya matokeo.

Tatizo la utafiti: uingiliaji unaoanza kabla ya kuanguliwa

Kwa kifaranga, kuanguliwa si hatua ya mwisho ambapo ukuaji umekamilika. Ni mwanzo wa kipindi kipya kwa mfumo wa mmeng’enyo, matumizi ya nishati na kuzoea mazingira. Utafiti chanzo unachukulia uwezekano wa kuchelewa kwa upatikanaji wa chakula na maji kwa takriban saa 24–48 wakati wa usafirishaji kutoka kituo cha uatamiaji kwenda shambani kuwa moja ya sababu za kufanya utafiti. Jaribio halikulinganisha ucheleweshaji wa usafirishaji wenyewe; badala yake lilichunguza uhusiano kati ya kutoa kiambato cha mimea kabla ya kipindi hiki nyeti cha mpito na ukuaji unaofuata.

Swali mahususi la utafiti lilikuwa ikiwa, huku ujazo wa matumizi na mkusanyiko wa ekstrakti vikidumishwa sawa, chanzo cha mmea na siku ya kiinitete kwa pamoja hubadilisha matokeo au la. Maganda ya chungwa tamu yanayotokana na Citrus sinensis yalifupishwa kuwa SP, maganda ya komamanga yanayotokana na Punica granatum kuwa PP, na majani ya mzeituni yanayotokana na Olea europaea kuwa OL. Dutu hizi hazikutolewa moja kwa moja kama virutubisho vya chakula; ekstrakti zake za maji zilitumiwa ndani ya yai. Kwa hiyo, matokeo si sawa na matokeo ya kuongeza bidhaa hizo hizo za pembeni katika chakula cha kuku waliokomaa.

Kwa nini muda wa matumizi ni muhimu katika uingizaji wa dutu ndani ya yai?

Muda wa uingizaji wa dutu ndani ya yai hubadilisha hatua ya ukuaji wa kiinitete ambayo dutu inayotolewa hukutana nayo. Katika utafiti chanzo, siku ya 10 ilihusishwa na ukuaji wa mapema wa viungo na utofautishaji wa tishu, huku siku ya 18 ikihusishwa na ukuaji wa juu zaidi wa mfumo wa mmeng’enyo wa kiinitete kinachokaribia kuanguliwa na kumeza kiowevu cha amnioni. Katika jaribio, baadhi ya viashiria vya uatamiaji na fiziolojia vilikuwa bora zaidi katika makundi ya siku ya 18; hata hivyo, kwa kuwa sehemu ya sindano ilielezwa katika sehemu ya mbinu kuwa ni chumba cha hewa, ulaji wa moja kwa moja wa utumbo kupitia kiowevu cha amnioni hauwezi kuwasilishwa kama njia iliyothibitishwa katika jaribio.

Tofauti hii ni muhimu kianatomia. Kutumia dutu kwenye chumba cha hewa si utaratibu sawa na kuitumia kwenye sehemu ya amnioni. Ingawa mantiki ya matumizi ndani ya amnioni inaelezwa katika utangulizi, muhtasari na mbinu ya jaribio zinaeleza sindano kwenye chumba cha hewa. Katika kiini cha kisayansi cha makala, matumizi yaliyotumika kama msingi ni yale ya chumba cha hewa yaliyoripotiwa katika sehemu ya mbinu. Hakuna ufuatiliaji wa kiasi uliopewa kuhusu ekstrakti kumfikia kiinitete kwa njia gani hasa na kwa kiasi gani.

Makundi mawili ya udhibiti hutenganisha maswali gani?

Udhibiti hasi NC usioingiziwa sindano ni msingi wa kulinganisha ukuaji bila uingiliaji. Udhibiti chanya PC ulioingiziwa maji yaliyodistiliwa unawakilisha kwa pamoja utaratibu wa matumizi na kiowevu cha kubeba. Tofauti ya kundi la ekstrakti ya mimea na NC peke yake haionyeshi kwamba mabadiliko yalitokana tu na kiambato cha mimea. Katika kutathmini mchango mahsusi wa ekstrakti, kulinganisha na PC pia ni muhimu. Zaidi ya hayo, PC si udhibiti wa tatu unaopima tofauti athari ya kuingiza sindano pekee dhidi ya athari ya kiowevu cha kubeba.

Makundi ya NC yasiyoingiziwa sindano pia yaliitwa NC × 10 na NC × 18 katika jaribio. Lebo hizi hazimaanishi kwamba mayai hayo yaliingiziwa sindano katika siku zilizotajwa. Kutofautiana kwa makundi mawili ya NC katika baadhi ya vipimo kunaonyesha kwamba athari kuu ya muda haipaswi kutafsiriwa yenyewe kama faida isiyo na masharti ya matumizi.

Viashiria vya antioksidanti vinaeleza nini?

Malondialdehyde (MDA) ni kiashiria kinachotumiwa kutathmini peroxidation ya lipid. Thamani ya chini ya MDA katika serum huchukuliwa kuwa inalingana na kiwango kidogo cha peroxidation ya lipid chini ya hali za kipimo. Superoxide dismutase (SOD) ni enzimu inayoshiriki katika ulinzi wa antioksidanti dhidi ya radicali za superoxide. Utafiti unaonyesha MDA kwa µmol/L na shughuli ya SOD kwa U/mL. Vipimo hivi viwili vinakamilishana: kimoja hufuatilia kipengele cha uharibifu wa kioksidishaji, na kingine kipengele cha mfumo wa ulinzi.

Kupungua kwa MDA na kuongezeka kwa SOD katika makundi ya ekstrakti kunaunga mkono kwamba hali ya antioksidanti ilibadilika. Hata hivyo, vipimo hivi havibainishi ni kiwanja gani kilibadilisha njia gani ya molekuli. Maelezo ya watafiti kuhusu limonene, oleuropein na viambato vingine vya mimea ni tafsiri za uwezekano wa utaratibu; katika jaribio hakukupimwa usemi wa jeni, usambazaji wa viambato katika tishu au athari ya kila kiwanja kivyake.

Uwiano wa heterophil/lymphocyte (H/L) ni kiashiria kinachotumiwa kutathmini msongo wa kisaikolojia katika kuku. Hematokriti (PCV) huonyesha kwa asilimia sehemu ya ujazo wa damu inayoundwa na seli nyekundu za damu. Kupungua kwa H/L na kuongezeka kwa PCV kunaweza kutathminiwa katika muktadha; haya si vipimo vya moja kwa moja vya ufanisi wa kinga, uzalishaji wa erythropoietin au uwezo wa kustahimili ugonjwa. Mabadiliko katika viashiria vya serum vinavyohusishwa na ini na figo pia hayapaswi kuchukuliwa kuwa sawa na ulinzi wa kihistolojia wa viungo.

Je, kuongezeka kwa uzito hai kunaonyesha kuwa ubadilishaji wa chakula umeimarika?

Kuongezeka kwa uzito hai peke yake hakuonyeshi kwamba ubadilishaji wa chakula umeimarika. Uwiano wa ubadilishaji wa chakula (FCR) hutathmini uhusiano kati ya chakula kilicholiwa na ongezeko la uzito; uzito hai ni uzito wa mnyama katika umri fulani. Katika utafiti huu, ingawa uzito hai na European efficiency factor viliripotiwa kuwa juu katika baadhi ya makundi ya matumizi, athari za dutu, muda na mwingiliano kwa FCR hazikuwa na umuhimu wa kitakwimu. Kwa hiyo, matokeo hayawezi kuwasilishwa kama uthibitisho wa kuokoa chakula.

European efficiency factor (EEF) ni kiashiria kinachotathmini kwa pamoja vipengele kadhaa vya utendaji wa uzalishaji. Chanzo kinarejelea mbinu za awali kwa hesabu za EEF na relative growth rate (RGR); hakitoi milinganyo wazi ya hesabu hizi katika PDF kuu. Katika maelezo ya Verianla, maelezo ya hesabu ambayo hayakuripotiwa hayajakamilishwa kana kwamba ndiyo fomula mahsusi zilizotumiwa na watafiti.

Mbinu na Matokeo ya Utafiti

Mpangilio wa jaribio na mchakato wa ufuatiliaji

Jaribio lilifanyika kati ya Novemba 2024–Machi 2025 katika shamba na maabara za Al-Musaib Technical College katika eneo la Babil, Iraq. Uzito wa awali wa mayai 900 yenye mbegu yaliyotoka katika kundi moja la wazazi wa Ross 308 lenye umri wa wiki 45 uliripotiwa kuwa 56.12 ± 1.42 g. Mayai yaligawanywa kwa nasibu katika makundi 10: kila kundi lilikuwa na mayai 90 na marudio 3 yenye mayai 30 kila moja.

Vifaranga vilivyochaguliwa baada ya kuanguliwa vilikuwa vyenye afya, hai, makini, vimekua kawaida, havikuwa na ulemavu wa kimwili na viliweza kusimama. Uchaguzi huu ni muhimu: ufuatiliaji wa siku 42 haukuwa ufuatiliaji unaojumuisha kiotomatiki kila kifaranga kilichoanguliwa. Mayai 900 ya awamu ya kwanza na vifaranga 600 vya baadaye ni sampuli za hatua tofauti za tathmini.

Utayarishaji wa ekstrakti na wasifu wa kemikali

Utambulisho wa sampuli za mimea zilizonunuliwa kutoka soko la ndani zikiwa zimekaushwa na kusagwa vizuri ulithibitishwa na kitengo husika cha uzalishaji wa mimea. Kutoka kila sampuli ya unga, 50 g ilitikiswa katika 500 mL ya maji yaliyodistiliwa kwa saa 4 katika 37 °C. Incubator ya kutikisa Zetron Lyz-2102c ilitumika; miyeyusho ilichujwa mara tatu kwa karatasi ya Whatman. Kiyeyushi kiliondolewa chini ya vacuum kwa rotary evaporator ya Henan Lanphan. Ekstrakti kavu zilizohifadhiwa katika joto la kawaida kwa hadi siku 4 mpaka kufikia uzito thabiti ziliwekwa katika chupa nyeusi katika 4 °C. Miyeyusho ya sindano pia ilihifadhiwa katika 4 °C ndani ya chupa za kahawia.

Kwa wasifu wa bioactive, high-performance liquid chromatography (HPLC) ya Shimadzu na viwango vya Sigma-Aldrich vilitumika. Chanzo kinaripoti asilimia za limonene na oleuropein kwa msingi wa mafuta tete, na nyingi ya sehemu nyingine kwa msingi wa ekstrakti ya unga. Misingi hii ya kipimo haipaswi kuchanganywa na asilimia ya muundo wa kiowevu cha sindano cha maji.

Katika Jedwali la 1, thamani za flavonoid jumla kwa SP, PP na OL zilitolewa kuwa 22.25, 95.89 na 31.56 kwa mtiririko huo; thamani za phenol jumla zilikuwa 35.45, 138.98 na 112.36. Hata hivyo, kitengo cha mistari miwili kimeandikwa katika chanzo kama g/mg. Kitengo hiki hakikubadilishwa kimya kimya kuwa mg/g; thamani hizo hazipaswi kutumiwa katika hesabu ya kuaminika ya uwiano wa uzito au dozi ya sindano. Alama za dash katika jedwali pia hazikutafsiriwa kama mkusanyiko sifuri uliothibitishwa.

Sindano, uatamiaji na hali za ufugaji

Katika sehemu ya mbinu, jaribio la awali la matumizi kwenye chumba cha hewa kwa kutumia rangi ya phenyl blue katika mayai matatu linatajwa. Sindano zilifanywa katika hali tasa. Hata hivyo, urefu wa sindano, kina cha kuingia, utaratibu wa kufunga tundu na thamani za pH/osmolality za kiowevu cha sindano hazikufafanuliwa kwa kina katika PDF kuu. Jaribio la awali halikuwa utafiti wa kupima kwa kiasi kiwango cha ufyonzwaji wa viambato vya mimea ndani ya kiinitete au usambazaji wake kwenye tishu.

Kabla ya uatamiaji, usafishaji kwa gesi ya formaldehyde uliripotiwa; chanzo kina 21 mL %40 formalin, 17 g KMnO4 na 21 mL maji. Hizi ni rekodi za mbinu za utafiti. Katika incubator ya Petersime, siku 1–18 joto lilikuwa 37.7 °C, unyevunyevu wa kiasi %60–65 na ugeuzaji wa kiotomatiki ulitumika. Katika sehemu ya kuangulia, joto liliwekwa 37.0 °C, unyevunyevu wa kiasi %80–85 na hakuna ugeuzaji uliofanyika. Ufugaji wa baadaye uliendelea katika vizimba vya sakafuni kwa programu ya kawaida ya mwanga na joto, huku chakula na maji vikipatikana bila kikomo. Kuna rejea ya chanzo cha kawaida cha ulishaji kwa ration; muundo wa kina wa ration haukutolewa katika PDF kuu.

Vipimo vilifanywaje?

Viwango vya kuanguliwa na vifo vilihesabiwa kulingana na idadi ya mayai yenye mbegu. Vifaranga katika hatua ya kutoboa ganda vilirekodiwa kama hai, vimekufa au vimetoboa kwa ndani. Uzito hai wakati wa kuanguliwa BW, uzito hai wa jamaa RBW kulingana na uzito wa awali wa yai, na upitishaji wa ganda G vilipimwa. G ni ukubwa unaohusishwa na upitishaji wa unyevu kupitia ganda; kitengo katika chanzo ni mg/day/mmHg. Mabadiliko katika G si kipimo cha moja kwa moja cha utaratibu ambao ekstrakti hubadilisha muundo wa ganda.

Sampuli za damu za siku ya tano zilichukuliwa bila kusimamisha chakula. Kwa uchambuzi wa hematolojia, mirija yenye K3EDTA ilitumika; sampuli za serum zilizungushwa kwa 3000 RPM kwa dakika 15 na kuhifadhiwa katika −20 °C. Kwa MDA na SOD zilitumika kits za Sigma-Aldrich na spectrophotometry, kwa ALT na AST Randox, kwa ALP, uric acid, creatinine, total cholesterol, triglyceride na total protein kits za Biolabo, na kwa glucose Cromatest. Namba ya kina ya modeli ya spectrophotometer haikutolewa.

Uzito wa viungo ulipimwa kwa mizani ya Aarson yenye usahihi wa 0.01 g, na urefu kwa tepu ya kipimo yenye skeli ya millimeter. Thymus, bursa of Fabricius, spleen, adrenal gland, pancreas, lungs, kidneys, liver na yolk sac vilitathminiwa. Urefu na uzito wa proventriculus, utumbo mdogo na mkubwa pamoja na njia nzima ya mmeng’enyo vilipimwa. Kwa pH ya yaliyomo kwenye mmeng’enyo, 1 g ya yaliyomo ilivurugwa na 2 mL ya maji yaliyodistiliwa; kwa kutumia test strips zenye skeli ya rangi ya wigo mzima, masomo mawili ya sekunde 15 yalifanywa kwa kila sampuli. Mbinu hii si kipimo endelevu cha kielektroniki cha pH wala uchambuzi wa microbiota.

Vipimo vya ukuaji vilihesabiwa kila wiki, na jedwali la uzalishaji lilitolewa kwa thamani limbikizi za siku ya 42. Kinyume chake, uhai umefafanuliwa katika sehemu ya mbinu kama uwiano uliofuatiliwa hadi siku ya 5 baada ya kuanguliwa. Katika tathmini ya mzoga siku ya 42, ndege watatu kwa kila rudufu wenye uzito karibu na wastani wa kundi walichaguliwa baada ya saa 10 bila chakula. Mavuno ya mzoga yalihesabiwa pamoja na bila viungo vya ndani vinavyoliwa; mafuta ya tumbo yalihusishwa na uzito wa mwisho hai, huku kifua, paja la juu na paja la chini vikihusishwa na uzito wa mzoga moto.

Modeli ya kitakwimu na maana ya mwingiliano

Watafiti walichanganua mpangilio wa factorial 5 × 2 uliowekwa nasibu kabisa kwa utaratibu wa general linear model wa SAS 9.4. Modeli iliyotolewa katika chanzo ni kama ifuatavyo:

\[Y_{ijk}=\mu+IOS_i+IOT_j+(IOS\times IOT)_{ij}+\varepsilon_{ijk}\]

\(Y_{ijk}\) ni matokeo yaliyopimwa ya uchunguzi husika; \(\mu\) ni wastani wa jumla. \(IOS_i\) inaonyesha athari thabiti ya moja ya makundi matano ya dutu; \(IOT_j\) inaonyesha athari thabiti ya moja ya makundi mawili ya muda. \((IOS\times IOT)_{ij}\) ni mwingiliano unaotokana na dutu na muda kwa pamoja; \(\varepsilon_{ijk}\) ni hitilafu mabaki ambayo modeli haielezi. Istilahi hutathminiwa kwa kitengo cha matokeo kinachochunguzwa katika kila uchambuzi: g kwa uzito, asilimia kwa uwiano, na kadhalika. Uandishi wa kujumlisha katika modeli haumaanishi kwamba mahusiano yote ya mchakato wa kibaolojia ni mstari.

Mwingiliano, kwa mfano, hunasa kwamba SP haitoi matokeo katika mwelekeo uleule au ukubwa uleule katika siku ya 10 na 18. Chanzo kinasema kwamba mwingiliano wenye umuhimu ukipatikana, athari kuu zitatafsiriwa kulingana na mwingiliano. Kwa utendaji, kitengo cha jaribio kilifafanuliwa kuwa sehemu ya rudufu; kwa fiziolojia na sifa za viungo, ndege au yai mmoja mmoja. Kwa hiyo, mayai 900 ya mwanzo hayamaanishi marudio 900 huru katika uchambuzi wa utendaji.

Ukaguzi wa usambazaji wa kawaida na usawa wa variance umeripotiwa; majina ya vipimo hayakufafanuliwa. Kiwango cha umuhimu ni p ≤ 0.05 na mbinu ya kulinganisha nyingi ni jaribio la Duncan. Ingawa imeelezwa kwamba partial eta-squared (\(\eta_p^2\)) ilihesabiwa, ukubwa wa athari wa namba haukutolewa katika PDF kuu. Pooled standard error (SEM) katika majedwali si confidence interval tofauti kwa kila kundi wala standard deviation ya data binafsi.

Muonekano wa pamoja wa uatamiaji, hali ya kioksidishaji na uzito wa mwisho hai

Thamani hizi hazikukadiriwa kutoka urefu wa nguzo; namba zilizochapishwa kwenye grafu ndizo zilizonakiliwa. Makundi ya herufi za kitakwimu na thamani za p zipo katika grafu ya asili na maandishi ya matokeo. Mpangilio wa namba katika jedwali hili pekee hauonyeshi kwamba kila jozi ya makundi inatofautiana kwa umuhimu.

Uatamiaji: Katika Kielelezo cha 1, kwa athari kuu ya muda, kuanguliwa kulionyeshwa kuwa %87.67 siku ya 10 na %91.66 siku ya 18. Katika Jedwali la 2, kiwango cha vifo kilikuwa %12.33 na %8.33 kwa mtiririko huo; athari ya muda iliripotiwa p = 0.038. Hata hivyo, SP × 10 ilikuwa na thamani ya chini kabisa ya kuanguliwa, na SP × 18 thamani ya juu zaidi. Kwa OL pia, thamani ya siku ya 18 ilikuwa chini kuliko ya siku ya 10. Kwa hiyo, wastani wa jumla wa muda hauonyeshi kwamba siku ya 18 ilikuwa bora kwa vipimo vyote katika kila ekstrakti.

Katika SP × 10, uzito hai wakati wa kuanguliwa uliripotiwa 46.15 g na upitishaji wa ganda 11.81 mg/day/mmHg; katika NC × 10 thamani zinazolingana zilikuwa 43.46 g na 14.50. Katika athari kuu ya dutu, uzito wa kuanguliwa wa SP ulikuwa 45.31 g na NC 43.59 g. Uwiano wa vifaranga katika hatua ya kutoboa ganda kwa athari kuu ulikuwa %3.33 katika NC na %0.00 katika SP na PP; athari ya dutu ilikuwa p = 0.030. Chanzo kinatafsiri matokeo haya kuwa kwa manufaa ya mchakato wa kuanguliwa; uwiano huu si kipimo cha moja kwa moja cha kasi ya kuanguliwa kwa saa.

Katika Jedwali la 2, pooled SEM ilitolewa kuwa 3.33 kwa kiwango cha vifo, 0.38 kwa uwiano wa vifaranga katika hatua ya kutoboa ganda, 1.64 g kwa BW ya kuanguliwa na 0.69 kwa G. Athari ya dutu kwa BW ilikuwa p = 0.036, mwingiliano p = 0.020; athari ya dutu kwa G ilikuwa p = 0.038, mwingiliano p = 0.040. Rekodi za kutokuwa na uhakika zinaonyesha kwamba hitimisho halipaswi kutolewa kwa kuangalia tu ukubwa wa wastani.

Hali ya kioksidishaji: Katika Kielelezo cha 2, MDA imeonyeshwa kwenye paneli ya juu na SOD kwenye paneli ya chini. Katika athari kuu ya dutu, MDA ilikuwa 9.23 katika NC; 6.52, 6.34 na 6.49 µmol/L katika SP, PP na OL kwa mtiririko huo. Thamani za SOD zinazolingana zilikuwa 79.0; 89.3, 87.0 na 89.5 U/mL. Maandishi ya matokeo yanaripoti athari ya dutu p = 0.028 kwa MDA na p = 0.042 kwa SOD. Katika athari kuu ya muda, SOD iliongezeka kutoka 81.6 hadi 89.3 U/mL; p = 0.033. Hata hivyo, herufi za SOD katika baadhi ya makundi ya ekstrakti ya siku ya 10 hushiriki herufi moja na udhibiti wa maji; dai kwamba makundi yote ya ekstrakti yalikuwa juu kwa umuhimu kuliko udhibiti wote halipaswi kufanywa bila masharti.

Viashiria vya damu, metaboli na viungo

ALT ni alanine aminotransferase; AST ni aspartate aminotransferase; ALP ni alkaline phosphatase. Thamani za p katika jedwali ni za jaribio la jumla la sababu; si thamani tofauti ya umuhimu ya kila ekstrakti dhidi ya NC. Makundi ya herufi katika chanzo yanaunga mkono kutofautiana kwa SP na PP katika ALT; SP na OL katika AST; PP katika creatinine; na SP katika uric acid ikilinganishwa na NC. Ingawa kulikuwa na ongezeko la namba katika total protein, kwa kuwa athari kuu ya dutu ilikuwa p = 0.069, haipaswi kuitwa ongezeko lenye umuhimu.

Katika Jedwali la 3 la chanzo, pooled SEM kwa glucose, cholesterol na triglyceride ilikuwa 2.29, 1.30 na 1.34 mg/dL kwa mtiririko huo; kwa total protein ilikuwa 0.19 g/dL. Katika Jedwali la 4, thamani zinazolingana kwa ALT, AST na ALP zilikuwa 0.32, 1.99 na 0.42 U/L; kwa creatinine na uric acid zilikuwa 0.03 na 0.28 mg/dL. Kwa kuwa mwingiliano wa dutu-muda katika vipimo vyote vya Jedwali la 4 uliripotiwa p ≤ 0.05, athari kuu hazipaswi kutafsiriwa bila kuzingatia michanganyiko ya muda.

Wastani wa PCV kwa muda ulikuwa %26.21 siku ya 10 na %27.44 siku ya 18; p = 0.040. Athari ya dutu kwa PCV haikuwa na umuhimu: p = 0.223. Athari kuu ya H/L iliripotiwa 0.62 katika NC na 0.35 katika SP na PP; jaribio la dutu p = 0.046. Hata hivyo, thamani kuu ya athari ya H/L kwa OL ni 0.24, wakati thamani za OL × 10 na OL × 18 katika jedwali hilo hilo ni 0.42 na 0.41. Kwa sababu ya kutokuwiana huku, thamani ya 0.24 haikutumiwa kama muhtasari wa kuaminika.

Katika athari kuu ya muda, total cholesterol iliongezeka kutoka 102.00 hadi 105.80 mg/dL, na triglyceride kutoka 41.40 hadi 45.90 mg/dL; thamani za p zilikuwa 0.022 na 0.037 kwa mtiririko huo. AST ilipungua kutoka 113.20 hadi 108.60 U/L; p = 0.030. Hivyo, faida ya siku ya 18 haiwezi kufupishwa kama kupungua kwa viashiria vyote vya biokemia. Kwa kuwa baadhi ya vipimo pia vilikuwa na mwingiliano wenye umuhimu, michanganyiko ya dutu-muda inapaswa kuzingatiwa pamoja na wastani wa jumla.

Njia ya mmeng’enyo na viungo vya ndani: kutenganisha muundo uliopimwa na kazi

PDF kuu inaelekeza majedwali ya kina ya namba za vipimo vya mmeng’enyo na viungo kwenye viambatisho S1 na S2; mafaili haya hayapo ndani ya PDF iliyopakiwa. Kwa hiyo, uzito na urefu kamili wa viungo haukubuniwa, na matokeo yaliyopo katika maandishi kuu pekee ndiyo yaliwasilishwa.

Kulingana na maandishi ya matokeo, utumbo mdogo ulikuwa mrefu zaidi katika SP × 10; pH ya utumbo mdogo katika makundi ya matumizi ilikuwa chini kuliko NC × 10, p = 0.025. Kwa urefu wa jumla wa njia ya mmeng’enyo, mwingiliano uliripotiwa p = 0.036. Athari kuu ya SP iliongeza urefu wa jumla, p = 0.040; athari ya muda ya siku ya 18 kwa urefu wa jumla pia ilikuwa p = 0.044. Imeripotiwa kwamba uzito wa jumla wa njia ya mmeng’enyo uliongezeka katika PC na PP, na urefu wa proventriculus ulikuwa chini katika OL; athari ya dutu kwa urefu wa proventriculus ilikuwa p = 0.025.

Katika matokeo ya viungo, uzito wa mapafu uliripotiwa kuwa juu katika SP × 10 na PP × 18, p = 0.043. Maandishi yanasema kwamba ekstrakti ziliongeza uzito wa mapafu, SP ikaongeza uzito wa thymus na PC ikaongeza uzito wa bursa of Fabricius; siku ya 18 uzito wa adrenal gland na liver ulikuwa juu. Hata hivyo, katika baadhi ya sehemu za muhtasari, matokeo na mjadala, maelezo kuhusu thymus/Fabricius hayalingani kikamilifu. Zaidi ya hayo, karibu na dai la “umuhimu” kwa uzito wa kidney imeandikwa p = 0.30; namba hii haifikii kigezo cha p ≤ 0.05. Bila kuchunguza jedwali la ziada, umuhimu au mpangilio dhahiri wa viungo hauwezi kuthibitishwa.

Utumbo mrefu zaidi au kiungo cha lymphoid kizito zaidi hakithibitishi moja kwa moja kwamba uwezo wa ufyonzwaji au kazi ya kinga umeongezeka. Katika jaribio, histology ya utumbo, muundo wa microbiota, tight-junction proteins, antibody response na resistance to infection havikupimwa. pH na vipimo vya viungo vinatoa taarifa isiyo ya moja kwa moja tu kuhusu michakato hii ya kiutendaji.

Utendaji wa uzalishaji na matokeo ya mzoga

Katika Kielelezo cha 3, athari kuu ya NC imeonyeshwa kwa herufi b, na athari kuu za makundi mengine manne kwa herufi a. Muonekano huu unaunga mkono uzito wa mwisho hai wa juu zaidi wa ekstrakti ikilinganishwa na NC; lakini hauonyeshi kwamba ekstrakti ni bora kwa umuhimu kuliko PC. Katika Jedwali la 5, kwa EEF pia NC ina herufi b, huku PC na ekstrakti zikiwa na a. Haipaswi kuhitimishwa kwamba dutu za mimea ndizo maelezo pekee ya tofauti zote za utendaji.

Katika Jedwali la 5, athari ya dutu kwa uhai ilikuwa p = 0.043, kwa ongezeko la uzito BWG p = 0.019, na kwa EEF p = 0.045. Kwa FI p = 0.241, kwa FCR p = 0.921 na kwa RGR p = 0.123. Katika athari ya muda, uhai uliongezeka kutoka %97.50 hadi %100.00, p = 0.028. Kwa upande mwingine, athari ya muda kwa BWG ilikuwa p = 0.993, kwa FCR p = 0.172 na kwa EEF p = 0.068. Katika Kielelezo cha 3, thamani za BW kwa athari kuu ya muda zilikuwa 1971 na 1968 g; hakuna faida ya jumla ya uzito wa mwisho kwa siku ya 18.

Katika Jedwali la 5, pooled SEM ilikuwa 2.53 kwa uhai, 36.88 g kwa BWG, 77.77 g kwa FI, 0.03 kwa FCR na 18.14 kwa EEF. Rekodi hizi za kutokuwa na uhakika hazikutumiwa kama error bars tofauti za nguzo za BW ya mwisho katika Kielelezo cha 3. Kwa kuwa vielelezo havikuonyesha error bars wazi, error bar mpya au confidence interval haikuundwa.

Thamani ya BWG ya SP × 10 ilikuwa 2028.65 g, na ya NC × 10 1755.69 g. Hata hivyo, aya ya matokeo pia inataja PP × 18 miongoni mwa makundi yenye BWG ya juu zaidi, wakati Jedwali la 5 linaonyesha 1906.36 g na herufi abc kwa PP × 18. Thamani za uzito wa mwisho katika Kielelezo cha 3 na za ongezeko la uzito katika Jedwali la 5 pia hazilingani kikamilifu na uzito wa kuanguliwa katika baadhi ya makundi. Kwa hiyo, asilimia mpya za ongezeko au viwango kamili vya utendaji hazikuhesabiwa kutoka thamani zisizolingana.

Katika jedwali la mzoga, kwa athari kuu ya dutu, mavuno bila viungo vya ndani vinavyoliwa yalikuwa %73.27 katika NC, %71.76 katika PC, %73.32 katika SP, %73.21 katika PP na %74.61 katika OL; p = 0.029. Makundi ya herufi hayaonyeshi kwamba ekstrakti ni bora kuliko NC, bali yanaonyesha kwamba PC inatofautiana na makundi mengine. Kwa mavuno pamoja na viungo vya ndani p = 0.037, na kwa mafuta ya tumbo p = 0.041. Katika PC × 10 mafuta ya tumbo yaliandikwa %0.48, na katika michanganyiko mingine %0.00; haikufafanuliwa ikiwa sifuri hizi ni kutokuwepo kibaiolojia au matokeo ya kuzungusha namba. Athari za dutu kwa uwiano wa kifua, paja la juu na paja la chini hazikuwa na umuhimu: p = 0.646, 0.101 na 0.112.

Hitimisho linaloungwa mkono na matokeo na mipaka ya matumizi

Jaribio linaunga mkono kwamba, chini ya chanzo hiki cha mayai, mkusanyiko wa %1 na ujazo wa 0.1 mL, matumizi ya ekstrakti za mimea yanaweza kubadilisha viashiria vya mapema vya redox katika serum na yanaweza kuonekana pamoja na thamani za juu katika baadhi ya vipimo vya ukuaji ikilinganishwa na NC. Muda ni muhimu; siku ya 18 inaonekana kufaa kwa baadhi ya vipimo. Hata hivyo, hakuna ekstrakti moja iliyo bora katika vipimo vyote vya kuanguliwa, fiziolojia na uzalishaji.

Waandishi wanapendekeza hasa kutumia SP au OL siku ya 18. Pendekezo hili ni tafsiri ya watafiti inayotokana na hali zilizojaribiwa. Dozi tofauti, umri tofauti wa wazazi, genotypes nyingine na spishi nyingine za kuku, mistari ya kiotomatiki ya kibiashara ya sindano, matumizi pamoja na chanjo na uwiano wa gharama-manufaa havikujaribiwa katika jaribio hili. Wazo kwamba ekstrakti ya maji ni ya gharama ya chini au rahisi kupanua kiwango si matokeo ya moja kwa moja ya uchambuzi wa kiuchumi.

Kuhamisha matumizi haya kwenda katika hali tofauti za shamba kunahitaji utafiti tofauti wa muundo sanifu wa ekstrakti, ubora wa microbiological, uthibitishaji wa sehemu ya matumizi na uvumilivu wa kiinitete. Utafiti kwa mkusanyiko mmoja hauundi dose-response curve. Vipimo vya siku ya tano haviwezi kulinganishwa moja kwa moja na mabadiliko ya kudumu ya fiziolojia; ufuatiliaji wa ukuaji hadi siku ya 42 pia si tathmini ya usalama wa maisha yote.

Maelezo ya Chanzo na Mbinu

Utafiti asili:Effect of In Ovo Injection Time of Various Plant Byproducts on Hatching Traits, Productive Performance, and Physiological Aspects of Hatched Chicks.

Waandishi, kwa mpangilio wa asili: Karrar Imad Abdulsahib Al-Shammari; Meaad Rasool Mohammad; Justyna Batkowska. Mwandishi wa mawasiliano ni Justyna Batkowska. Chanzo hakina taarifa ya mchango sawa au uandishi mwenza wa kwanza.

Taasisi: Waandishi wawili wa kwanza, Department of Animal Production Techniques, Al-Musaib Technical College, Al-Furat Al-Awsat Technical University, Babylon 54003, Iraq; mwandishi wa tatu, Institute of Biological Basis of Animal Production, University of Life Sciences in Lublin, 13 Akademicka St., 20-950 Lublin, Poland.

Uchapishaji:Agriculture, 2026, 16(11), 1246; MDPI. Imepokelewa: 6 May 2026; imerekebishwa: 26 May 2026; imekubaliwa: 3 June 2026; imechapishwa: 5 June 2026. Chanzo ni utafiti asili wa majaribio ya wanyama uliochapishwa katika jarida lililopitiwa na wataalamu; si preprint. DOI: 10.3390/agriculture16111246. Uchapishaji rasmi: ukurasa wa makala wa MDPI.

Leseni: © 2026 waandishi; Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Jina na toleo la leseni vimethibitishwa kutokana na tamko na kiungo katika PDF. Maudhui haya si tafsiri kamili ya PDF chanzo; ukweli wa kisayansi, hali za jaribio na matokeo yaliyoripotiwa yameelezwa katika maelezo huru ya kufundisha. Grafu za chanzo hazijanakiliwa, na kumbukumbu muhimu za namba zimewasilishwa kwa miundo tofauti ya majedwali.

Maadili na ufadhili: Idhini ya kamati ya kisayansi ya kitengo cha uzalishaji wa wanyama cha Al-Furat Al-Awsat Technical University, Al-Musaib Technical College imeripotiwa; tarehe ya idhini ni 2 January 2024. Chanzo kinataja kufuata sheria iliyorekebishwa namba 22 ya 1972 na kanuni namba 2. Utafiti haukupokea ufadhili wa nje; waandishi hawakuripoti mgongano wa maslahi. Data zinapatikana kwa ombi kutoka kwa mwandishi wa mawasiliano.

Michango ya waandishi: Uundaji wa dhana na uchunguzi — Karrar Imad Abdulsahib Al-Shammari na Meaad Rasool Mohammad; mbinu — Karrar Imad Abdulsahib Al-Shammari na Justyna Batkowska; programu — Meaad Rasool Mohammad; uthibitishaji — waandishi wote watatu; uratibu wa data, usimamizi na usimamizi wa mradi — Karrar Imad Abdulsahib Al-Shammari; rasimu ya kwanza — waandishi wote watatu; mapitio — Karrar Imad Abdulsahib Al-Shammari na Justyna Batkowska; uonyeshaji — Justyna Batkowska.

Mpaka wa chanzo: Maudhui ya kisayansi yalichukuliwa kutoka PDF iliyopakiwa yenye kurasa 21. Utafutaji wa nje ulitumika tu kwa uthibitishaji wa utambulisho wa bibliografia na kutokurudiwa. Katika mafaili na matokeo ya utafutaji yaliyopatikana, hakupatikana maandishi ya pili ya Verianla yaliyotokana na utafiti huo huo; hitimisho hili halimaanishi kwamba kumbukumbu yote ya uchapishaji ilichunguzwa kikamilifu. Viambatisho S1 na S2 vilivyo nje ya PDF havikukaguliwa kando hapa; matokeo ya maandishi kuu yanayotegemea viambatisho hivi yaliwasilishwa bila kuongeza maelezo ya namba.

Kurekodi kutokuwiana ndani ya chanzo

• Wakati mbinu inaripoti sindano kwenye chumba cha hewa, utangulizi na baadhi ya tafsiri zinategemea njia ya ulaji ya matumizi ndani ya amnioni. Sehemu hizi mbili za anatomia hazikuchukuliwa kuwa sawa.
• Katika Jedwali la 1, kitengo cha total phenol na flavonoid ni g/mg. Kitengo hakikusahihishwa kimya kimya wala kuhamishwa kwenye hesabu ya dozi.
• Katika mistari ya michanganyiko ya Jedwali la 2, asilimia za RBW ni sawa na thamani za BW kwa gramu; katika mistari ya athari kuu kuna asilimia tofauti. Thamani za kuaminika za RBW kwa michanganyiko haziwezi kubainishwa.
• Katika Kielelezo cha 2, paneli A ni MDA na paneli B ni SOD; marejeo ya paneli katika maandishi ya matokeo yameandikwa kinyume. Hapa majina ya vipimo, vitengo na maelezo ya kielelezo yametumiwa kama msingi.
• Katika Jedwali la 3, thamani kuu za H/L za PC na OL hazilingani na mistari ya michanganyiko. Muhtasari haukuhesabiwa upya na kuwasilishwa kana kwamba ni matokeo ya chanzo.
• Katika Kielelezo cha 1, kuanguliwa kwa SP × 18 ni %95.10, huku katika Jedwali la 2 vifo vimeandikwa %5.01. Baadhi ya thamani za p katika maandishi/jedwali kwa matokeo ya uatamiaji pia zimewasilishwa katika miktadha tofauti ya kipimo au kuripoti; vipimo vya kuanguliwa na vifo havikuunganishwa kana kwamba ni jaribio moja.
• Katika Jedwali la 5, ongezeko la uzito la PP × 18 halilingani kikamilifu na dai la kundi la juu zaidi katika maandishi ya matokeo na baadhi ya rekodi za uzito wa mwisho. Asilimia mpya za utendaji hazikutengenezwa kutokana na thamani zisizolingana.
• Thamani ya p = 0.30 katika maandishi kwa uzito wa figo haitimizi kigezo cha umuhimu kilichotumika. Maelezo ya maneno ya baadhi ya ulinganisho wa viungo na mzoga hayalingani kikamilifu na herufi za jedwali; hayajafanywa kuwa ya uhakika.

Mpaka wa uonyeshaji: Majedwali ya namba yanayoonekana yanafaa kwa uwasilishaji wa data linganishi. Kwa kuwa injini ya Verianla Live/Live Figure na tabia ya mhariri katika kuhifadhi SVG hazikuthibitishwa katika kazi hii, hakuna animation inayodhaniwa kufanya kazi, mkataba maalum wa data au inline SVG iliyoongezwa. Taarifa kuu za kisayansi zinaendelea kusomeka katika maandishi na majedwali.