Bu tetḳîḳ, akademik kitâbette tenḳîdîliğin icrâsını (criticality enactment), muḥaḳḳıḳların evvelki tetḳîḳātı tenḳîd eyledikleri Tetebbuʿ-ı Edebiyyât ile kendi tetḳîḳlerinin maḥdûdiyyetlerini taḳdîr eyledikleri Netîce ḳısımları arasındaki münâsebet üzerinden tedḳîḳ eden, korpusa müstenid bir diskur taḥlîlidir. SSCI dâḫilindeki beş Taṭbîḳî Lisâniyyât mecmûʿasından intiḫâb olunan 148 taḥḳîḳ maḳālesinin alâḳalı ḳısımları hem maḥdûdiyyet muḥtevâları hem de metadiscourse göstergeleri cihetinden taḥlîl olunmuştur. Netîce ḳısmında cemʿan 728, Tetebbuʿ-ı Edebiyyât ḳısmında 609 maḥdûdiyyet misâli kodlanmış; iki ḳısımdaki mecmûʿ maḥdûdiyyet muḥtevâsı arasında żaʿîf lâkin istatistikçe maʿnâlı müsbet bir münâsebet bulunmuştur (Spearman ρ=0.202, p<.05). Bununla berâber bu netîce illî bir münâsebetin delîli değildir; tetḳîḳ, muʿayyen mecmûʿalardan ve muʿayyen ḳısım ḫuṣûṣiyyetlerini hâvî maḳālelerden teşekkül etmiş bir korpusu tedḳîḳ etmektedir.

Tetḳîḳin ikinci taḥlîl tabaḳası, akademik müelliflerin maḥdûdiyyetlerden baḥsederken yalnız neyi tenḳîd ettiklerini değil, tenḳîdi diskur içinde nasıl inşâ ettiklerini da araştırır. Netîceler, müelliflerin evvelki tetḳîḳātı taḳdîr ederken ve kendi çalışmalarını tenḳîd ederken aynı lisânî vâsıṭaları aynı kesâfette istiʿmâl etmediklerini göstermektedir. Ḫuṣûṣan iḥtiyâṭ bildiren ʿibâreler, tavır göstergeleri, müellifin kendisine mürâcaʿatları, şahṣî ara müṭâlaʿalar ve ḳāriʾi tevcih eden ʿibâreler iki ḳısım arasında maʿnâlı sûrette tefâvüt etmiştir.

Tetḳîḳin Esâs Mesʾelesi

Akademik bir taḥḳîḳ maḳālesinde tenḳîdîlik, yalnız evvelki tetḳîḳātın noḳṣânlarını taʿdâd etmek maʿnâsına gelmez. Müellif, aynı zamanda hangi maʿlûmâtın kifâyetsiz bulunduğunu, hangi usûlün maḥdûdiyyet taşıdığını, hangi naẓariyyenin îżâḥ ḳudretinin kifâyetsiz ḳaldığını ve kendi tetḳîḳinin hangi şerâʾiṭ ḫâricine taʿmîm edilemeyeceğini de diskur içinde idâre eder. Binâʾenaleyh tenḳîdîlik, hem maʿlûmât muḥtevâsıyla hem de bu muḥtevânın ḳāriʾe ne sûretle taḳdîm olunduğuyla alâḳalıdır.

Tetebbuʿ-ı Edebiyyât ve Netîce ḳısımları bu cihetle birbirine müşâbih, lâkin ayrı retorik vazîfeleri bulunan iki ḳısımdır. Tetebbuʿ-ı Edebiyyât ḳısmında müellif, mâżîdeki tetḳîḳātı taḳdîr ederek kendi tetḳîḳi için maʿlûmâtta bir boşluḳ teʾsîs eder. Netîce ḳısmında ise aynı müellif kendi tetḳîḳinin maḥdûdiyyetlerini îżâḥ etmek, bulgularının hangi şerâʾiṭte muʿteber olduğunu beyân etmek ve müstaḳbel tetḳîḳāta cihet göstermek mecbûriyyetindedir.

Tetḳîḳin mebdeʾi, bu iki faʿâliyyetin evvelki literatürde ekseriyetle ayrı ayrı tedḳîḳ edilmiş olmasıdır. Hui Zhou ve Paul J. Thibault, aynı taḥḳîḳ maḳālesinin Tetebbuʿ-ı Edebiyyât ve Netîce ḳısımlarını bir arada taḥlîl ederek, evvelki çalışmalara tevcih olunan tenḳîd ile muḥaḳḳıḳın kendi tetḳîḳine tevcih eylediği öz-tenḳîdin nasıl irtibâṭlandığını araştırmaktadır.

Akademik Kitâbette Tenḳîdîliğin İcrâsı Nedir?

Tenḳîdîliğin icrâsı, akademik müellifin evvelki tetḳîḳātı, mevcûd maʿlûmâtı veya kendi tetḳîḳini taḳdîr eden aḥkâmı metin içinde diskur bakımından ẓâhir ḥâle getirmesidir. Bu tetḳîḳte tenḳîdîlik iki mertebede işletilmektedir: hangi ʿilmî maḥdûdiyyetin beyân olunduğunu gösteren muḥtevâ mertebesi ve müellifin bu taḳdîri ḳaṭʿiyyet, iḥtiyâṭ, şahṣî mesʾûliyyet yâḫud ḳāriʾ ile teʿâmül gibi diskur vâsıṭalarıyla nasıl kurduğunu gösteren metadiscourse mertebesi.

İki Taḥlîl Mertebesi: Muḥtevâ ve Diskur

Muḥaḳḳıḳlar tenḳîdîliği birbirinden ayrı, lâkin birbirini itmâm eden iki tabaḳada amelî taʿrîfe bağlamışlardır.

1. Muḥtevâ mertebesi: Metinde hangi nevʿ ʿilmî maḥdûdiyyetin beyân olunduğu taʿyîn edilmiştir.
2. Diskur mertebesi: Maḥdûdiyyetin hangi tavır ve ḳāriʾle teʿâmül vâsıṭaları istiʿmâl edilerek ifâde olunduğu tedḳîḳ edilmiştir.

Bu tefrîḳ mühimdir. İki cümle aynı metodolojik maḥdûdiyyeti bildirebilir; lâkin biri ḳavî ve ḳaṭʿî bir ḥükümle, diğeri ise iḥtiyâṭ bildiren bir modalite yapısıyla taḳdîm olunabilir. Binâʾenaleyh ʿilmî tenḳîdin mevżûʿu ile bu tenḳîdin retorik şekli aynı şey değildir.

Maḥdûdiyyet Muḥtevâlarının Sekiz Ḳategorisi

Tetḳîḳ, literatürdeki taḥḳîḳ boşluğu ile müellifin bizzat bildirdiği maḥdûdiyyet taṣnîflerini birleştirerek cümle seviyesindeki kodlama için sekiz ḳategorili müşterek bir çerçeve teşkîl etmiştir.

Metadiscourse: Müellifin Maʿlûmâta ve Ḳāriʾe Karşı Mevḳiʿi

İkinci taḥlîl, Hyland'ın metadiscourse çerçevesindeki iki esâs kümeye müsteniddir: tavır (stance) ve ḳāriʾle teʿâmül (engagement). Tavır göstergeleri, müellifin ortaya koyduğu önermeye ne derecede iltizâm ettiğini veya iḥtiyâṭla yaḳlaştığını gösterir. Ḳāriʾle teʿâmül göstergeleri ise müellifin ḳāriʾi istidlâline nasıl dâḫil ettiğini gösterir.

• Hedges: possibly, might, could gibi iḥtiyâṭ ve iḥtimâl bildiren yapılar.
• Boosters: certainty derecesini yükselten, muḫtelif teʾvîl imkânını daraltan yapılar.
• Attitude markers: müellifin taḳdîr ve tavrını ẓâhir eden ʿibâreler.
• Self-mentions: I, we, our gibi müellifin doğrudan ẓuhûru.
• Reader pronouns: ḳāriʾin metne doğrudan dâḫil edilmesi.
• Personal asides: ana diskur cereyânına derc olunan îżâḥî veya taḳdîrî ara ʿibâreler.
• Shared knowledge: müellif ile ḳāriʾ arasında müşterek ḳabûl farż eden ʿibâreler.
• Questions: ḥalledilmemiş mesʾeleye veya taḥḳîḳ cihetine müteveccih suʾâller.
• Directives: ḳāriʾin muʿayyen bir noḳṭaya diḳḳat etmesini veya muʿayyen bir fikrî muʿâmeleyi icrâ etmesini isteyen tevcih edici yapılar.

Literatür Tenḳîdi ile Öz-Tenḳîd Arasındaki Münâsebet Nedir?

Tetḳîḳte, Tetebbuʿ-ı Edebiyyât ḳısmındaki mecmûʿ maḥdûdiyyet muḥtevâsı ile aynı maḳālenin Netîce ḳısmındaki mecmûʿ maḥdûdiyyet muḥtevâsı arasında żaʿîf lâkin istatistikçe maʿnâlı müsbet korelasyon bulunmuştur (ρ=0.202, p<.05). Bu bulgu, evvelki literatürü kesîf sûrette tenḳîd eden maḳālelerin muʿayyen derecede daha ziyâde öz-tenḳîd de ihtivâ edebildiğini göstermektedir; lâkin korelasyonun miḳdârı düşüktür ve netîce bir ḳısmın diğerine illî sûrette sebeb olduğunu isbât etmez.

Münâsebetin bütün maḥdûdiyyet nevʿlerinde aynı cihette veya aynı ḳuvvette olmaması ḫuṣûṣan mühimdir. Baʿżı ḳategoriler Tetebbuʿ-ı Edebiyyâttan Netîce ḳısmına müsbet sûrette birlikte tebeddül ederken baʿżı münâsebetler menfîdir. Bu ḥâl, akademik tenḳîdîliğin tek buʿdlu bir davranış olmadığını göstermektedir.

Literatür Tenḳîdi ile Öz-Tenḳîd Arasında Müşterek Miʿyârlar

Aynı maḥdûdiyyet ḳategorilerinin iki ḳısımdaki frekansları muḳāyese olunduğunda üç müsbet ve maʿnâlı ḳategori-dâḫili münâsebet bildirilmiştir: Dâḫilî Muʿteberlik Tehdîdleri için ρ=0.223 (p<.01), Metodolojik Ḳuṣûrlar için ρ=0.192 (p<.05) ve Naẓariyye Mesʾeleleri için ρ=0.180 (p<.05). Böylece müelliflerin evvelki tetḳîḳātı taḳdîr ederken ehemmiyyet verdikleri baʿżı metodolojik ve naẓarî miʿyârların kendi tetḳîḳlerini taḳdîr ederken de yeniden ẓâhir olduğu görülmektedir.

Bu bulgu, “müellifler tenḳîd ettikleri bütün müşkilâtı kendi tetḳîḳlerinde tekrar ediyor” maʿnâsına gelmez. Muḥaḳḳıḳların müzâkeresindeki daha maḥdûd teʾvîl, aynı disiplin dâḫilinde muʿteberlik, usûl ve naẓariyye ḥaḳḳında istiʿmâl olunan taḳdîr miʿyârlarının hem başḳalarının çalışmalarına hem de şahṣın kendi tetḳîḳine taṭbîḳ olunabilmesidir.

Maʿlûmât Boşluğunun Muḫtelif Seyri

Maʿlûmât Boşluğu (KV) muḫtelif bir örüntü göstermiştir. Tetebbuʿ-ı Edebiyyât ḳısmında muʿayyen bir maʿlûmât boşluğunun daha ziyâde teʾkîd edilmesi, mecmûʿ öz-bildirimli maḥdûdiyyet miḳdârıyla menfî cihette münâsebetli bulunmuştur (ρ=-0.196, p<.05). Tetebbuʿ-ı Edebiyyâttaki Maʿlûmât Boşluğu ile Netîce ḳısmındaki Taṭbîḳāt-Maʿlûmât Teʿârużu arasında da menfî münâsebet vardır (ρ=-0.243, p<.01).

Müelliflerin teʾvîli, tetḳîḳin bidâyette hedeflediği muʿayyen maʿlûmât boşluḳlarının yeni tetḳîḳ tarafından hiç olmazsa ḳısmen ele alınmış olabileceği cihetindedir. Lâkin bu istatistikî münâsebet, muʿayyen bir maʿlûmât boşluğunun ḥaḳîḳaten tamâmen kapandığını müstaḳillen isbât etmez.

Naẓariyye ile Ampirik Veri Arasındaki İrtibâṭ

Rapor olunan en ḳavî çapraz-ḳategori münâsebetlerinden biri Tetebbuʿ-ı Edebiyyâttaki Naẓariyye Mesʾeleleri ile Netîce ḳısmındaki Ampirik Veri İḥtiyâcı arasındadır (ρ=0.423, p<.001). Tetḳîḳin teʾvîline göre naẓarî kifâyetsizliklerin öne çıkarılması, naẓariyyeyi imtiḥân edecek, inkişâf ettirecek veya yeniden teʾvîl edecek yeni ampirik veriye duyulan iḥtiyâcla birlikte zuhûr edebilmektedir.

Bu münâsebet, ḫuṣûṣan ʿilmî kitâbetin devrî yapısını îżâḥa yardım eder: evvelki naẓariyyenin maḥdûdiyyeti yeni taḥḳîḳ suʾâlini teʾyîd edebilir; yeni tetḳîḳ ise kendi netîcelerinden ṣonra yeni veri veya yeni naẓariyye iḥtiyâcları ortaya koyabilir.

Tetḳîḳin Usûlü ve Bulguları

Korpusun Teşkîli

Taḥḳîḳ korpusu, açık sûrette taʿrîf olunabilen Tetebbuʿ-ı Edebiyyât ve Netîce ḳısımlarını hâvî 148 Taṭbîḳî Lisâniyyât taḥḳîḳ maḳālesinden teşkîl olunmuştur. Maḳāleler SSCI dâḫilindeki beş mecmûʿadan alınmıştır:

• Applied Linguistics
• Language Teaching Research
• Modern Language Journal
• Language Learning
• TESOL Quarterly

Numûne tesâdüfî olarak ve bütün Taṭbîḳî Lisâniyyât neşriyyâtını temsîl edecek sûrette teşkîl olunmamıştır. Tetḳîḳe dâḫil olunabilmek için maḳālelerin Tetebbuʿ-ı Edebiyyât ḳısmında taḥḳîḳ boşluğunu bildiren bir diskur ḥareketine ve Netîce ḳısmında açık bir maḥdûdiyyet beyânı ḥareketine mâlik olması lâzım gelmiştir. Muḥaḳḳıḳlar mecmûʿalar arasında mütevâzin sayıda maḳāle elde edemediklerini ṣarâḥaten beyân etmektedir.

Tam maḳālelerden mürekkeb korpus taḳrîben 1,14 milyon kelime ihtivâ etmektedir. Tedḳîḳ olunan ḫuṣûṣî alt-korpuslarda Tetebbuʿ-ı Edebiyyât 20.846 token ve 3.433 type; Netîce ḳısmı ise 45.923 token ve 4.813 type ihtivâ etmektedir. Binâʾenaleyh ḫuṣûṣan metadiscourse muḳāyeselerinde yalnız ḫâm frekanslara baḳmak muġliṭ olabilir; aṣıl tetḳîḳ muḳāyeselerde 10.000 kelime başına normalize edilmiş nisbetleri de bildirmektedir.

Maḥdûdiyyet Muḥtevâlarının Kodlanması

Maḥdûdiyyet muḥtevâları UAM CorpusTool 6.2j istiʿmâl olunarak cümle seviyesinde kodlanmıştır. Bir cümlede birden ziyâde maḥdûdiyyet ḳategorisinin bulunmasına müsâʿade edilmiştir. Aynı maḥdûdiyyet müteʿâḳıb ayrı cümlelerde tekrar olunduğunda her cümle ayrı bir misâl olarak sayılmıştır.

Kodlamanın iʿtimâdını taḳdîr etmek için iki muḥaḳḳıḳ evvelâ 40 maḳālelik pilot numûneyi müstaḳillen kodlamıştır. Cohen's κ=0.89 elde edilmiş, iḫtilâflar müzâkere ile telif olunmuş ve bâḳî maḳāleler aynı usûlle çift kodlanmıştır.

Ḳategori frekanslarının tevzîʿi normal tevzîʿden maʿnâlı derecede inḥirâf etmiştir (Kolmogorov-Smirnov, p<.001). Bu sebeble LR ve CO maḥdûdiyyet ḳategorileri arasındaki münâsebetler için parametrik Pearson korelasyonu yerine Spearman sıra korelasyonu (ρ) istiʿmâl olunmuştur. Ḥesâblar SPSS ile icrâ olunmuştur.

LR ve CO Ḳısımlarındaki Maḥdûdiyyet Muḥtevâları

Netîce ḳısmında en yüksek vasaṭî Dâḫilî Muʿteberlik Tehdîdlerinde görülmüştür (M=1.716). Metodolojik Ḳuṣûrlar da CO'da LR'ye nisbetle daha sık kodlanmıştır (1.284'e karşı 0.824). Popülasyon Muʿteberliği Tehdîdlerinin vasaṭîsi 0.318'den 0.446'ya, Taṭbîḳāt-Maʿlûmât Teʿârużunun vasaṭîsi 0.432'den 0.682'ye yükselmiştir.

Buna muḳābil Mütenâḳıż Delîl vasaṭîsi 0.486'dan 0.101'e, Maʿlûmât Boşluğu ise 0.797'den 0.236'ya düşmektedir. Bu tefâvütler, literatürde tetḳîḳin esbâbını kurmak için öne çıkarılan mesʾelelerle yeni tetḳîḳin nihâyetinde ḳabûl olunan maḥdûdiyyetlerin aynı tevzîʿe mâlik olmadığını göstermektedir.

Maʿnâlı Korelasyonların Yapısı

Bu muʿâmiller münâsebet ölçüleridir. Aṣıl tetḳîḳ, metnî örüntüleri disiplin teamülleri ve tenḳîdî refleksivite üzerinden teʾvîl etmektedir; lâkin müşâhede olunan korelasyonlardan müellif davranışının psikolojik sebebi veya bir ḳısmın diğer ḳısım üzerinde illî teʾsîri istinbâṭ olunamaz.

Metadiscourse Taḥlîli Nasıl İcrâ Olundu?

Metadiscourse göstergeleri AntConc istiʿmâl olunarak Hyland'ın tavır ve ḳāriʾle teʿâmül envanteri üzerinden aranmıştır. Otomatik sûrette bulunan aday misâller bilâḫare el ile teftîş edilmiş; yalnız ḥaḳîḳaten metadiscourse ve teʿâmül vazîfesi gören kullanımlar taḥlîle dâḫil edilmiştir.

İki müellifin müstaḳil taṣnîfi bidâyette %93,7 kodlayıcılar arası ittifâḳ ḥâṣıl etmiştir. Bâḳî iḫtilâflar müzâkere ile ḥallolunmuştur. LR ile CO arasındaki frekans farḳları log-likelihood (LL) testleriyle taḳdîr edilmiş, teʾsîr büyüklüğü için %DIFF istiʿmâl olunmuş ve istatistikî maʿnâlılık ḥaddi p=0.05 olarak taʿyîn edilmiştir.

Ayrıca self-mention örüntülerinin hangi kelime nevʿleriyle birlikte istiʿmâl olunduğunu tedḳîḳ için Colligator 2.0 ve ±4 tokenlık bir siyâḳ mesâfesi istiʿmâl olunmuştur.

Metadiscourse Göstergeleri İki Ḳısımda Nasıl Tefâvüt Ediyor?

Netîce ḳısmında normalize edilmiş mecmûʿ metadiscourse kesâfeti Tetebbuʿ-ı Edebiyyâta nisbetle daha yüksektir: sırasıyla 544.4 ve 501.3 misâl/10.000 kelime; farḳ LL=-5.07 ile p<.05 derecesindedir. Bununla berâber bütün alt ḳategoriler aynı sûrette tebeddül etmemiştir: umûmî engagement kesâfeti iki ḳısımda istatistikçe sâbit ḳalırken tavır göstergelerinde, ḫuṣûṣan hedges, attitude markers ve self-mentions ḳategorilerinde maʿnâlı tefâvütler bulunmuştur.

Not: * p<.05, ** p<.01, *** p<.001. Ḫâm frekansların yalnız başına muḳāyesesi münâsib değildir; LR ve CO alt-korpuslarının ḥacimleri muḫtelifdir. Binâʾenaleyh 10.000 kelime başına normalize edilmiş frekanslar ʿilmî teʾvîl bakımından daha ziyâde maʿlûmât vericidir.

Hedges: Öz-Tenḳîdde Daha Ziyâde İḥtiyâṭ

Hedges kesâfeti LR'da 156.9/10.000 kelimeden CO'da 201.9/10.000 kelimeye yükselmiştir ve farḳ maʿnâlıdır (LL=-15.98, p<.001). Aṣıl müellifler bunu, muḥaḳḳıḳların kendi tetḳîḳlerinin maḥdûdiyyetlerini taḳdîm ederken ḳaṭʿî iddiʿâlar yerine daha iḥtiyâṭlı epistemik mevḳiʿler kurmasıyla irtibâṭlandırmaktadır.

Bu istiʿmâl ʿilmen mühimdir; zîrâ “bu usûl yanlıştır” şeklindeki muṭlaḳ bir ʿibâre ile “bu usûl muʿayyen şerâʾiṭte tarafgirlik meydana getirebilir” şeklindeki iḥtiyâṭlı ʿibâre aynı epistemik iddiʿâyı taşımaz.

Self-Mention: Evvelki Tetḳîḳātı Tenḳîd Ederken Daha Ẓâhir Müellif

Self-mention kesâfeti LR'da 35.0/10.000, CO'da 18.1/10.000 kelimedir ve farḳ maʿnâlıdır (LL=16.46, p<.001). Böylece müellifin doğrudan ẓuhûru Tetebbuʿ-ı Edebiyyât ḳısmında daha kesîf görünmektedir.

CO ḳısmındaki self-mention misâlleri ayrıca muʿayyen sarf u naḥiv örüntüleriyle birlikte tedḳîḳ edilmiştir. Aṣıl çalışma, ḫuṣûṣan present perfect yapıları, cannot gibi modal unsurlar ve nefy ile muʿayyen koligasyon münâsebetleri bildirmektedir. Buradaki esâs diskur vazîfelerinden biri, müellifin “neyi iddiʿâ edemediğini” açıkça taḥdîd etmesidir.

Engagement Mecmûʿu Sâbit, Alt Unsurlar Müteġayyir

Engagement mecmûʿu LR'da 222.1, CO'da 220.2/10.000 kelimedir ve farḳ maʿnâlı değildir (LL=0.02, p=.875). Lâkin mecmûʿ ḳıymetin müşâbih olması alt ḳategorilerin de aynı olduğu maʿnâsına gelmez.

Personal asides LR'da daha yüksektir ve farḳ maʿnâlıdır (LL=5.01, p<.05). Directives ise CO'da daha yüksek kesâfete mâlikdir ve farḳ ḳavî sûrette maʿnâlıdır (LL=-11.79, p<.001). Böylece iki ḳısım taḳrîben aynı mecmûʿ engagement miḳdârına vâṣıl olurken ḳāriʾle teʿâmülün nasıl kurulduğu tebeddül etmektedir.

Tetḳîḳin Teʾyîd Eylediği Netîceler

• Tedḳîḳ olunan 148 maḳālede CO ḳısmında LR ḳısmına nisbetle daha ziyâde maḥdûdiyyet muḥtevâsı kodlanmıştır.
• LR ve CO mecmûʿ maḥdûdiyyet muḥtevâları arasında żaʿîf lâkin maʿnâlı müsbet korelasyon vardır.
• Baʿżı maḥdûdiyyet ḳategorileri iki ḳısım arasında müsbet sûrette birlikte tebeddül ederken Maʿlûmât Boşluğu baʿżı CO göstergeleriyle menfî münâsebetlidir.
• Tavır göstergeleri iki ḳısım arasında maʿnâlı sûrette tefâvüt etmektedir.
• Mecmûʿ engagement nisbeti mühim derecede tebeddül etmemekle berâber personal asides ve directives gibi alt ḳategoriler tefâvüt etmektedir.
• Akademik tenḳîdîlik yalnız maḥdûdiyyet muḥtevâsından değil, maḥdûdiyyetin hangi diskur vâsıṭalarıyla ifâde olunduğundan da teşekkül etmektedir.

Tetḳîḳin Teʾyîd Etmediği Netîceler

• Korelasyonlar, Tetebbuʿ-ı Edebiyyâttaki tenḳîdlerin Netîce ḳısmındaki öz-tenḳîde illî sûrette yol açtığını isbât etmez.
• 148 maḳālelik münteḫab korpus bütün Taṭbîḳî Lisâniyyât neşriyyâtının żarûrî sûrette mümessili değildir.
• Metindeki lisânî göstergeler muḥaḳḳıḳların ḥaḳîḳî psikolojik niyyetlerini veya idrâkî süreçlerini doğrudan ölçmez.
• Muʿayyen bir maḥdûdiyyet nevʿinin daha sık yazılması tetḳîḳin mevżûʿî ʿilmî keyfiyyetinin otomatik miḳyâsı değildir.
• Tetḳîḳin taʿlîmî teklifleri henüz tecrübî sınıf müdâḫaleleriyle taṣdîḳ edilmiş tedrîs teʾsîrleri değildir.
• Netîceler başka disiplinlere doğrudan taʿmîm olunamaz.

Tetḳîḳin Esâs Maḥdûdiyyetleri

Müellifler üç esâs ḥaddi teʾkîd etmektedir. Evvelâ, korpus Taṭbîḳî Lisâniyyâtın bütün alt sahalarını, kültürel bağlamlarını ve akademik tekâmül derecelerini iḥâṭa etmeyebilir. S̱âniyen, korpusa müstenid metin taḥlîli büyük miḳdârda yazılı örüntüyü gösterebilirse de müelliflerin metni inşâ ederken verdikleri idrâkî ḳararları, şahṣî sâʿiklerini ve ictimâʿî-kültürel teʿâmüllerini doğrudan îżâḥ edemez. S̱âlisen, tetḳîḳin akademik kitâbet tedrîsine dâʾir istinbâṭları neşrolunmuş metinlerden çıkarılmıştır ve muḫtelif müteʿallim seviyelerinde taṭbîḳ ḳābiliyyeti tecrübî pedagojik müdâḫalelerle henüz taṣdîḳ olunmamıştır.

Bu ḥadler sebebiyle netîcelerin en emîn teʾvîli şudur: tetḳîḳ, muʿayyen bir Taṭbîḳî Lisâniyyât taḥḳîḳ maḳālesi korpusunda Tetebbuʿ-ı Edebiyyât ile Netîce ḳısımlarının tenḳîdîlik bakımından irtibâṭlı, lâkin diskur bakımından muḫtelif vazîfeler deruhte ettiğini göstermektedir.

Menbaʿ ve Usûl Ḥaḳḳında Not

Aṣlî başlık: “A potential limitation is...”: Enactment of criticality in Applied Linguistics research article Literature Review and Conclusion sections

Müellifler: Hui Zhou; Paul J. Thibault.

Corresponding author: Hui Zhou.

Müʾessese: School of International Studies, Northeast Normal University, Changchun, Jilin, China.

Menbaʿ nevʿi: Taḥḳîḳ maḳālesi preprinti; korpusa müstenid muḳāyeseli diskur ve genre taḥlîli.

Platform: SSRN.

SSRN Abstract No.: 6883283.

DOI: 10.2139/ssrn.6883283.

SSRN ḳayıd târîḫi: 5 Haziran 2026.

Ḥakemlik vażʿiyyeti: Menbaʿ PDF açık sûrette “Preprint not peer reviewed” olarak işâretlenmiştir. Bulgular bu sebeble ḥakemli nihâʾî neşir netîceleri gibi taḳdîm olunmamalıdır.

Ruḫṣat/telif: SSRN ḳaydında ḥuḳūḳun maḥfûẓ olduğu ve izinsiz yeniden istiʿmâle müsâʿade edilmediği beyân olunmaktadır. Bu Verianla metni menbaʿ metni veya cedvelleri ḥarfen çoğaltmaz; ʿilmî veriyi ve usûl maʿlûmâtını aṣlî Türkçe îżâḥ ve aṣlî cedvel tertîbiyle naḳleder.

Finansman: National Social Science Fund of China, Grant No. 25BYY023.

Menfaʿat teʿârużu: Müellifler menfaʿat teʿârużu bulunmadığını beyân etmektedir.

Veriye erişilebilirlik: Menbaʿda ayrı ve açık bir veri erişilebilirliği beyânı tesbît edilmemiştir.

Müellif iştirâkleri: Menbaʿda ayrı bir CRediT müellif iştirâki beyânı taḳdîm olunmamıştır.

Esâs usûl: 148 taḥḳîḳ maḳālesinden teşekkül eden korpus; UAM CorpusTool 6.2j ile maḥdûdiyyet kodlama; 40 maḳālelik pilotta Cohen's κ=0.89; Spearman korelasyonu; SPSS; AntConc ile metadiscourse taraması; el ile vazîfe taṣdîḳi; %93,7 ibtidâʾî kodlayıcı ittifâḳı; log-likelihood ve %DIFF muḳāyesesi; Colligator 2.0 ile ±4 aralığında koligasyon taḥlîli.

Esâs teʾvîl ḥaddi: Tetḳîḳ, yazılı akademik diskur örüntülerini tedḳîḳ eder. Bulgular illî müellif davranışını, ḥaḳîḳî idrâkî niyyetleri veya Taṭbîḳî Lisâniyyâtın bütün neşriyyât ʿâlemini doğrudan temsîl etmez.