Öğretmenlerin öğrencilerin yapay zekâ kullanımına ilişkin algıları, bu literatür derlemesinde öğrencilerin yapay zekâ araçlarını öğrenme süreçlerinde nasıl kullandığını öğretmen bakış açısından anlamaya yarayan bir eğitim teknolojisi inceleme alanıdır. Çalışma yeni bir öğretmen örnekleminden veri toplamamış; 2019–2026 dönemindeki hakemli çalışmalar ve araştırma raporlarından elde edildiğini belirttiği bulguları tematik olarak bir araya getirmiştir. Derlemenin ana sonucu tek yönlü değildir: incelenen literatürde öğretmenler yapay zekânın kişiselleştirilmiş öğrenme, farklılaştırılmış öğretim, geri bildirim ve bazı öğretim süreçlerinin verimliliği bakımından yarar sağlayabileceğini düşünürken; öğrencilerin aşırı bağımlılığı, eleştirel katılımın zayıflaması, akademik dürüstlük, etik kullanım, erişim eşitsizliği ve öğretmenlerin hazırlık düzeyi konusunda da kaygılar bildirmektedir. Çalışma ayrıca öğretmenlerin yapay zekâya aşinalığı, mesleki gelişim olanakları ve kurumsal destek ile daha olumlu ve daha güvenli kullanım algıları arasında ilişkiler bulunduğunu aktarmaktadır. Bununla birlikte bu çalışma bir meta-analiz değildir; birleşik etki büyüklüğü, ortak örneklem oranı veya nedensel etki hesaplamaz.
Derlemenin eğitim politikası açısından çıkardığı temel mesaj, yapay zekâyı yalnızca “kullanılsın” ya da “yasaklansın” ikiliğine sıkıştırmamak gerektiğidir. Kaynakta öne çıkan yaklaşım; öğretmenlerin yapay zekâ okuryazarlığının ve pedagojik yeterliğinin geliştirilmesi, öğrenciler için açık kullanım sınırlarının tanımlanması, akademik dürüstlük ilkelerinin belirginleştirilmesi ve yapay zekâ çıktılarının eleştirel biçimde değerlendirilmesinin öğretim sürecine dâhil edilmesidir. Bu sonuçlar doğrudan yeni bir deneyden değil, farklı eğitim bağlamlarında yürütülmüş çalışmaların anlatı-temelli sentezinden elde edilmiştir.
Çalışmanın önemli yorum sınırı, “öğretmenler yapay zekâya aşina oldukça mutlaka olumlu düşünür” biçiminde nedensel bir sonuç çıkarılamamasıdır. Kaynak, aşinalık ve mesleki gelişim ile öğretmen algıları arasında olumlu ilişkiler bildiren çalışmaları bir araya getirir; ancak kendi başına deneysel bir müdahale, uzunlamasına izlem veya nedensel model kurmaz. Benzer şekilde yapay zekânın öğrenci başarısını kesin olarak artırdığı ya da eleştirel düşünmeyi kesin olarak azalttığı da bu derlemenin doğrudan ölçtüğü bir sonuç değildir.
Araştırma problemi: Öğretmenler öğrencilerin yapay zekâ kullanımını nasıl görüyor?
Yapay zekâ araçları eğitim ortamlarında iki farklı işleve aynı anda yaklaşmaktadır. Bir tarafta öğrencilerin bilgiye daha hızlı erişmesi, kişiselleştirilmiş alıştırmalar alması, yazma ve fikir geliştirme süreçlerinde destek görmesi, öğretmenin değerlendirme veya geri bildirim yükünün bazı bölümlerinin hafiflemesi gibi olanaklar vardır. Diğer tarafta öğrencinin kendi bilişsel çabasının azalması, yapay zekâ çıktısının doğruluğunu sorgulamadan kabul edilmesi, ödevlerin öğrencinin gerçek performansını yansıtmaması, erişim eşitsizliği ve etik sınırların belirsizliği gibi sorunlar bulunur.
Derleme, öğretmenlerin bu iki tarafı aynı anda gördüğünü vurgular. Dolayısıyla öğretmen algısı basit bir “yapay zekâ yanlısı” veya “yapay zekâ karşıtı” tutum olarak temsil edilemez. Kaynaktaki çalışmaların ortak teması, yapay zekânın pedagojik değerinin kullanım biçimine, öğretmenin bilgi ve hazırlık düzeyine, öğrenci davranışına ve kurumun oluşturduğu destek ile kurallara bağlı olduğudur.
Öğretmenlerin Öğrencilerin Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Genel Yaklaşımı Nedir?
Derlemenin sentezlediği literatürde öğretmenlerin yaklaşımı genel olarak çift yönlüdür: yapay zekânın kişiselleştirme, farklılaştırılmış öğretim, geri bildirim ve verimlilik potansiyeli kabul edilirken; aşırı bağımlılık, yüzeysel öğrenme, akademik dürüstlük sorunları ve etik riskler aynı anda önemli kaygılar olarak raporlanmaktadır. Bu sonuç, tek bir birleşik öğretmen örnekleminin yüzdesi değil, farklı çalışmalardan çıkarılan tematik bir örüntüdür.
Kişiselleştirilmiş ve farklılaştırılmış öğrenme ne anlama geliyor?
Kişiselleştirilmiş öğrenme, öğretim içeriğinin veya desteğinin öğrencinin ihtiyaçlarına, ilerleme hızına ya da performansına göre uyarlanmasını ifade eder. Farklılaştırılmış öğretim ise aynı sınıftaki öğrencilerin farklı hazırbulunuşluk, ihtiyaç veya öğrenme koşullarına göre öğretim yaklaşımının çeşitlendirilmesidir. Derlemede ele alınan çalışmalar, öğretmenlerin yapay zekâ tabanlı sistemlerin bu tür uyarlamaları destekleyebileceğini düşündüğünü aktarmaktadır.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, derlemenin bütün yapay zekâ sistemlerinin gerçekten doğru kişiselleştirme yaptığını test etmemesidir. Kaynak, öğretmenlerin algıları ile önceki araştırmaların raporladığı eğitimsel kullanımları sentezlemektedir. Bu nedenle “yapay zekâ kullanılırsa her öğrenci daha iyi öğrenir” biçiminde evrensel bir sonuç çıkarılamaz.
Geri bildirim ve öğretim verimliliği
İncelenen literatür, öğretmenlerin bazı yapay zekâ araçlarını hızlı geri bildirim, öğrenci performansındaki güçlükleri belirleme, materyal üretimi veya rutin değerlendirme görevlerini destekleme açısından yararlı görebildiğini bildirir. Bu tür kullanımda yapay zekâ, öğretmenin yerini alan bağımsız bir otorite olarak değil, öğretim sürecinde belirli görevleri destekleyen bir araç olarak düşünülmektedir.
Derlemede yer verilen olumlu değerlendirmelerin önemli bir kısmı, öğretmenin yapay zekâ çıktısını pedagojik amaçla denetleyebildiği bir kullanım modeline dayanır. Kaynak aynı zamanda öğretmen-öğrenci etkileşiminin azalması ve öğretmenin rehberlik rolünün zayıflaması ihtimalini de tartıştığı için, otomasyonun kendisini doğrudan eğitim kalitesiyle eşitlemez.
Aşırı bağımlılık neden kaygı olarak ele alınıyor?
Derlemede “aşırı bağımlılık”, öğrencinin yapay zekâyı kendi düşünme sürecini destekleyen bir araç olmaktan çıkarıp görevi onun yerine tamamlayan bir kestirme yol olarak kullanmasıyla ilişkilendirilir. Kaynakta aktarılan öğretmen kaygıları özellikle eleştirel düşünme, problem çözme, yaratıcılık ve konuyu derinlemesine anlama gibi süreçlere yöneliktir.
Bu kaygıların varlığı, yapay zekânın bu becerileri her durumda azalttığının deneysel kanıtı değildir. Derleme farklı çalışmalarda bildirilen öğretmen algılarını ve ilgili araştırma sonuçlarını bir araya getirir. Öğrencinin yapay zekâyı nasıl kullandığı, görevin nasıl tasarlandığı, öğretmenin nasıl rehberlik ettiği ve değerlendirme biçimi gibi değişkenler sonucu etkileyebilir; kaynak bu değişkenlerin tamamını ortak bir model içinde ölçmemektedir.
Akademik dürüstlük sorunu tam olarak nedir?
Akademik dürüstlük açısından temel mesele, öğrenci tarafından teslim edilen çalışmanın hangi bölümünün öğrencinin kendi düşünme, araştırma ve üretim sürecini temsil ettiğinin belirsizleşebilmesidir. Derlemede atıf yapılan çalışmalar; yapay zekâ ile üretilmiş metinlerin öğrencinin gerçek bilgi düzeyini maskeleyebilmesi, öğrencinin içeriği anlamadan düzgün görünen bir çıktı teslim edebilmesi ve izin verilen kullanım ile akademik usulsüzlük arasındaki sınırın kurumdan kuruma değişebilmesi gibi sorunlara dikkat çeker.
Bu nedenle kaynak, yalnız tespit teknolojilerine dayanan bir çözüm önermekten ziyade açık kuralların, kullanım sınırlarının, atıf beklentilerinin ve öğrencilerin yapay zekâ çıktısını eleştirel değerlendirme becerisinin geliştirilmesini öne çıkarır. Derlemede yer alan politika tartışmasının merkezinde “yapay zekâ var mı, yok mu?” sorusundan çok “hangi kullanım öğrenme hedefiyle uyumlu, hangisi öğrencinin kendi akademik emeğinin yerine geçiyor?” sorusu bulunmaktadır.
Eşitlik ve dijital bölünme
Derlemenin bir başka teması, bütün öğrencilerin aynı yapay zekâ araçlarına, cihazlara, bağlantı kalitesine veya ücretli özelliklere eşit erişememesidir. Kaynak, düşük kaynaklı eğitim ortamlarında öğretmenlerin bu eşitsizlik konusunda daha fazla kaygı bildirebildiğini aktarır. Bu nedenle yapay zekâ entegrasyonunun yalnız yazılım seçimiyle değil, erişim olanakları ve kurumsal altyapıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılır.
Öğretmen Eğitimi ve Yapay Zekâya Aşinalık Algıları Nasıl Etkiliyor?
Derlemede sentezlenen çalışmalar, yapay zekâ araçlarıyla daha fazla deneyime sahip olan veya yapay zekâ odaklı mesleki gelişime katılan öğretmenlerin bu araçların eğitimsel kullanımına ilişkin daha yüksek güven ve daha olumlu tutum bildirme eğiliminde olduğunu göstermektedir. Ancak derleme bu ilişkinin tek yönlü nedensellik olduğunu kanıtlamaz; daha olumlu öğretmenlerin eğitime daha çok katılması veya kurumsal destek gibi başka değişkenlerin hem aşinalığı hem tutumu etkilemesi mümkündür.
Mesleki gelişim neden yalnız teknik eğitim değildir?
Kaynağın mesleki gelişim tartışması, öğretmene yalnızca bir yapay zekâ aracında hangi düğmeye basacağını öğretmekle sınırlı değildir. Öğretmenlerin yapay zekânın yapabileceklerini ve yapamayacaklarını, hatalı veya uydurma çıktı riskini, akademik dürüstlük sorunlarını, öğrencilerin kullanımını nasıl yönlendireceklerini ve yapay zekâyı mevcut müfredatla nasıl ilişkilendireceklerini anlamaları gerektiği vurgulanır.
Bu bağlamda yapay zekâ okuryazarlığı, yalnız aracı çalıştırma becerisi değil; çıktıyı sorgulama, hata ihtimalini tanıma, kaynak ve kanıt arama, etik kullanım sınırlarını anlama ve hangi eğitim görevinde insan denetiminin gerekli olduğunu değerlendirme becerilerini de kapsayan daha geniş bir yeterlik olarak ele alınmaktadır.
Kurumsal desteğin rolü
Derlemeye göre öğretmen tutumlarını yalnız bireysel beceri açıklamaz. Teknik altyapı, erişim, okul veya kurum politikaları, mesleki gelişim olanakları ve akademik dürüstlük kurallarının açıklığı da öğretmenlerin yapay zekâyı nasıl değerlendirdiğiyle ilişkilendirilmektedir.
Belirsiz kurum politikaları öğretmeni iki güç durum arasında bırakabilir: bir öğretmen yapay zekâyı öğrenme aracı olarak kabul ederken başka bir öğretmen aynı kullanımı ihlal sayabilir. Kaynak bu nedenle kurum çapında tutarlı, anlaşılır ve eğitim hedefleriyle bağlantılı politika çerçevelerinin önemini vurgular.
Kaynağın tematik yapısı
Derlemenin ortaya koyduğu dört uygulama alanı
Makalenin “Translational Research” bölümünde literatür sentezinden hareketle dört uygulama alanı öne çıkarılmaktadır:
- Öğretmen mesleki gelişimi: Yapay zekâ kavramları, araçların eğitimsel kullanımı, pedagojik entegrasyon ve sorumlu kullanım konusunda uygulamalı eğitimlerin geliştirilmesi.
- Politika çerçeveleri: Öğrencilerin yapay zekâ kullanımında kabul edilebilir ve kabul edilemez uygulamaların, akademik dürüstlük beklentilerinin ve sorumluluk sınırlarının açık biçimde tanımlanması.
- Yapay zekâ okuryazarlığı müfredatı: Öğrencilerin yapay zekâyı yalnız kullanabilmesi değil, çıktıları eleştirel biçimde inceleyebilmesi ve sorumlu biçimde değerlendirebilmesi.
- Etik yapay zekâ eğitimi: Dijital vatandaşlık, algoritmik önyargı, doğruluk, kaynak izleme ve etik karar verme gibi konuların öğretime dâhil edilmesi.
Bu dört başlık kaynakta bir deneyle karşılaştırılmış ve etkinlik sırasına konmuş değildir. Bunlar derlemenin eğitim uygulaması ve politika için çıkardığı öneri alanlarıdır.
Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları
Çalışma tasarımı
Kaynak çalışma bir literatür derlemesidir. Yazarlar, 2019–2026 arasında yayımlanmış hakemli akademik makaleler ve araştırma raporlarını sentezlediklerini belirtmektedir. Kullanılan kaynak ortamları arasında SpringerLink ve Scopus açıkça adlandırılmış; ayrıca eğitim alanındaki saygın dergilerden söz edilmiştir. Aramada “teacher perceptions”, “student engagement with artificial intelligence”, “the role of AI in educational settings” ve “acceptance of educational technology” gibi anahtar ifadelerin kullanıldığı bildirilmiştir.
Derlemeye alınan çalışmaların nitel, nicel ve karma yöntem tasarımlarını içerdiği; ortak odağın eğitimcilerin öğrencilerin yapay zekâ araçlarıyla etkileşimine ilişkin görüşleri olduğu belirtilmektedir. Yazarlar bulguları tematik kategoriler halinde düzenlemiş ve özellikle algılanan eğitimsel yararlar, etik ikilemler, öğretmen hazırlığı ve kurumsal etkenler üzerinde yoğunlaşmıştır.
Yöntemin yeniden üretilebilirlik sınırları
Kaynak yöntem bölümünde bazı temel tarama bilgilerini verir; ancak tam bir sistematik derleme protokolü raporlamaz. Özellikle aşağıdaki bilgiler kaynakta açık biçimde verilmemektedir:
- Aramanın tam olarak hangi tarihlerde yapıldığı,
- Scopus ve SpringerLink dışındaki bütün veri tabanlarının tam listesi,
- Her veri tabanı için kullanılan tam Boolean arama dizgileri,
- Bulunan toplam kayıt sayısı, yinelenen kayıtların nasıl elendiği ve kaç çalışmanın dışlandığı,
- Önceden tanımlanmış ayrıntılı dâhil etme ve dışlama ölçütleri,
- Çalışmaların metodolojik kalitesinin hangi araçla değerlendirildiği,
- Tarama ve seçim işlemini kaç araştırmacının bağımsız yürüttüğü,
- PRISMA benzeri bir akış şeması veya kayıt/protokol numarası,
- Derlemeye nihai olarak kaç çalışmanın dâhil edildiği.
Bu eksiklikler nedeniyle çalışma, kaynakta kendisini “literature review” olarak tanımlandığı biçimde ele alınmalıdır; kaynakta raporlanmayan özellikler eklenerek “sistematik derleme” veya “meta-analiz” olarak sınıflandırılmamalıdır.
Yayın yılı aralığındaki kaynak içi tutarsızlık
Yöntem bölümü sentezin 2019–2026 arasında yayımlanan çalışmalar üzerine kurulduğunu belirtmektedir. Buna karşın kaynakçada 2016 tarihli Kulik ve Fletcher çalışması ile 2017 tarihli Popenici ve Kerr çalışması da yer almakta ve metin içinde kullanılmaktadır. Verianla bu farkı sessizce düzeltmemektedir: kaynakta belirtilen aralık ile fiilen kullanılan bazı referansların yayın yılları tam olarak uyuşmamaktadır.
Ana bulgu 1: Algılar yarar ve riskleri birlikte içeriyor
Derlemenin en istikrarlı teması, öğretmenlerin yapay zekâyı tek boyutlu değerlendirmemesidir. Kaynakta özetlenen çalışmalar öğretmenlerin kişiselleştirme, uyarlanabilir öğrenme, geri bildirim ve farklılaştırılmış öğretim gibi yararları kabul ettiğini; aynı öğretmen topluluğunda veya farklı çalışmalarda aşırı bağımlılık, akademik dürüstlük ve öğrenci katılımının niteliği konusunda kaygıların da bulunduğunu göstermektedir.
Burada “genel algı” tek bir ölçekte hesaplanmış ortak puan değildir. Derleme farklı yöntemlerle yürütülmüş araştırmaları tematik olarak bir araya getirdiği için, bulgu nitel bir sentez düzeyinde yorumlanmalıdır.
Ana bulgu 2: Öğretmen aşinalığı ve mesleki gelişim algılarla ilişkili
Kaynakta sentezlenen çalışmalar, yapay zekâ bilgisi ve deneyimi daha yüksek öğretmenlerin yapay zekânın eğitimsel kullanımına ilişkin daha olumlu değerlendirmeler ve daha yüksek öz yeterlik bildirebildiğini göstermektedir. Mesleki gelişim programları da öğretmenin teknik güvenini, pedagojik kullanım bilgisini ve etik konuları öğrencilere açıklama becerisini güçlendirebilecek bir unsur olarak ele alınır.
Bu bulgunun yorum sınırı önemlidir: derleme ortak bir nedensel katsayı hesaplamaz ve öğretmen eğitiminin tutumu ne kadar değiştirdiğini nicel olarak tahmin etmez. Kaynaktaki ilişki, farklı çalışmalarda raporlanmış ilişkilerin sentezidir.
Ana bulgu 3: Kurumsal altyapı ve politika öğretmen deneyimini etkiliyor
Derleme, öğretmenin bireysel yeterliği ile kurumsal çevreyi birbirinden ayırmamaktadır. Teknolojik kaynaklara erişim, okul desteği, profesyonel öğrenme olanakları ve açık yapay zekâ politikaları öğretmenlerin kendilerini daha hazırlıklı hissetmesiyle ilişkilendirilirken; yetersiz altyapı ve belirsiz kurallar daha yüksek kaygı ve tutarsız uygulamalarla ilişkilendirilmektedir.
Ana bulgu 4: Akademik dürüstlük ve eleştirel kullanım merkezi politika sorunu
Kaynak, akademik dürüstlük sorununu yalnız “öğrenci kopya çeker mi?” sorusuna indirgemez. Yapay zekâ ile üretilmiş içeriğin öğrencinin gerçek anlayışını ne ölçüde temsil ettiği, kullanımın nasıl beyan edileceği, kaynakların nasıl doğrulanacağı, hatalı çıktılara karşı sorumluluğun kimde olduğu ve öğrencinin düşünme sürecinin nasıl görünür tutulacağı gibi daha geniş sorunları da gündeme getirir.
Bu nedenle derlemenin önerdiği politika yönü yasaklama merkezli değildir. Açık kullanım çerçeveleri, yapay zekâ okuryazarlığı, etik eğitim ve öğretmen mesleki gelişimi birlikte düşünülmektedir.
Derlemenin bulgularını doğru okumak için özet tablo
| Tema | Derlemenin raporladığı örüntü | Bu derlemenin tek başına kanıtlamadığı şey |
|---|---|---|
| Kişiselleştirilmiş öğrenme | Öğretmenler ve ilgili literatür, yapay zekânın içeriği ve desteği öğrenci ihtiyaçlarına uyarlama potansiyelini olumlu değerlendirebilmektedir. | Her yapay zekâ aracının her öğrencide öğrenme başarısını artırdığı. |
| Aşırı bağımlılık | Öğretmenler, yapay zekânın öğrencinin bağımsız düşünme ve problem çözme çabasının yerine geçmesinden kaygı duyabilmektedir. | Yapay zekâ kullanımının zorunlu olarak eleştirel düşünmeyi azalttığına ilişkin ortak nedensel etki. |
| Akademik dürüstlük | Yapay zekâ ile üretilmiş çalışmanın gerçek öğrenci emeği ve anlayışıyla ilişkisi konusunda kaygılar raporlanmaktadır. | Belirli bir tespit aracının güvenilirliği veya tüm yapay zekâ kullanımının akademik usulsüzlük olduğu. |
| Öğretmen aşinalığı | Daha yüksek yapay zekâ aşinalığı ve eğitim deneyimi, daha olumlu veya daha güvenli kullanım algılarıyla ilişkilendirilmektedir. | Aşinalığın tek başına olumlu tutuma neden olduğu. |
| Kurumsal destek | Açık politika, altyapı ve mesleki destek öğretmenlerin yapay zekâyı yönetme konusunda kendilerini daha hazırlıklı hissetmesiyle ilişkilidir. | Tek bir politika modelinin bütün eğitim sistemlerinde aynı sonucu vereceği. |
Bu Derleme Yapay Zekânın Eğitimde Etkisini Nedensel Olarak Kanıtlıyor mu?
Hayır. Bu çalışma yeni bir deney, randomize karşılaştırma veya meta-analiz yürütmediği için yapay zekânın belirli bir eğitim sonucuna ne kadar neden olduğunu hesaplamaz; farklı araştırmalardaki öğretmen algılarını, raporlanan yararları, kaygıları ve bağlamsal etkenleri tematik olarak sentezler. Bu nedenle sonuçlar ilişki ve algı düzeyinde okunmalı, kaynakta olmayan nedensel büyüklükler üretilmemelidir.
Çalışmanın desteklediği sonuçlar
- İncelenen literatürde öğretmen algılarının hem olumlu beklentiler hem de önemli kaygılar içerdiği.
- Kişiselleştirme, farklılaştırılmış öğretim ve geri bildirim desteğinin sık bildirilen olumlu temalar arasında bulunduğu.
- Aşırı bağımlılık, akademik dürüstlük, eleştirel katılım, erişim ve etik sorunlarının tekrar eden kaygılar olduğu.
- Öğretmenlerin yapay zekâya aşinalığı ve mesleki gelişim deneyiminin algılarla ilişkili bir bağlamsal unsur olarak görüldüğü.
- Kurumsal destek ve açık politika çerçevelerinin öğretmenlerin yapay zekâ kullanımını yönetmesinde önemli kabul edildiği.
- Öğretmen eğitimi, yapay zekâ okuryazarlığı, etik eğitim ve kurumsal politika geliştirilmesinin uygulama önerileri arasında bulunduğu.
Çalışmanın desteklemediği sonuçlar
- Yapay zekânın bütün öğrencilerde başarıyı kesin artırdığı sonucu.
- Yapay zekâ kullanımının bütün öğrencilerde eleştirel düşünmeyi azalttığı sonucu.
- Öğretmen eğitiminin olumlu tutuma tek başına neden olduğu sonucu.
- Belirli bir yapay zekâ ürününün diğerlerinden üstün olduğu sonucu.
- Belirli bir ülke, okul türü veya yaş grubu için evrensel politika etkinliği.
- Akademik dürüstlük ihlalini güvenilir biçimde saptayan belirli bir teknik veya yapay zekâ tespit aracının doğrulanması.
- Öğrencilerin gerçek öğrenme kazanımlarına ilişkin ortak etki büyüklüğü veya meta-analitik sonuç.
Temel sınırlılıkların sonuçlara etkisi
Derleme farklı eğitim düzeylerinden ve farklı araştırma tasarımlarından çalışmalar içerdiğini belirtmektedir. Bu çeşitlilik geniş bir tema görünümü sağlasa da bütün çalışmaların aynı öğretmen grubunu, aynı yapay zekâ aracını veya aynı eğitim ortamını temsil ettiği anlamına gelmez. Ayrıca tarama ve seçim sürecinin ayrıntıları sınırlı raporlandığı için, literatür evreninin ne ölçüde eksiksiz kapsandığını kaynak üzerinden yeniden üretmek mümkün değildir.
Bu nedenle makalenin en güvenli kullanım biçimi, öğretmenlerin öğrenci yapay zekâ kullanımına ilişkin literatürde tekrar eden tema ve politika gereksinimlerini anlamaktır. Derleme, belirli bir eğitim müdahalesinin nicel etkinliğini hesaplayan kanıt düzeyiyle karıştırılmamalıdır.
Kaynak ve Yöntem Notu
Özgün başlık: Teachers’ Perceptions of Students’ Use of Artificial Intelligence (AI): A literature Review
Yazarlar: Maylide T. Sumilac; Melliescent L. Suerte; Jerry Mae B. Judicpa.
Kurumlar: La Union Senior High School-Stand Alone, Cabadbaran City, Philippines; North Eastern Mindanao State University, Tandag City; Prosperidad National High School, Prosperidad, Agusan del Sur, Philippines.
Sorumlu yazar: Kaynak PDF'de Maylide T. Sumilac için maylidetampos27@gmail.com adresi verilmiştir.
Dergi: JPAIR Institutional Research.
Yayınevi: Philippine Association of Institutions for Research, Inc. (PAIR Inc.).
Cilt / sayı / sayfalar: 26(1), 122–138.
DOI: 10.7719/irj.v26i1.1004.
Makale geçmişi: Alınma 27 Ağustos 2025; revizyon 19 Nisan 2026; kabul 20 Mayıs 2026; yayın 30 Haziran 2026.
Kaynak türü: Literatür derlemesi; yeni bir deneysel veya saha örneklemi raporlamamaktadır.
Hakemlik: JPAIR Institutional Research, dergi politikalarında çift-kör/çift-anonim hakem değerlendirmesi uyguladığını ve her makalenin üç hakem tarafından değerlendirildiğini belirtmektedir. Bu ifade derginin resmî hakemlik politikasına dayanır; makaleye ait bireysel hakem raporları kaynak PDF'de yer almamaktadır.
Lisans: Kaynak PDF, makaleyi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) lisansı altında göstermektedir. Bu Verianla metni kaynak cümlelerinin veya sayfa düzeninin çevirisi değildir; bilimsel/akademik içeriği bağımsız öğretici yapı içinde yeniden açıklamaktadır.
Finansman: Kaynak PDF'de ayrı bir finansman beyanı tespit edilmemiştir.
Çıkar çatışması: Kaynak PDF'de ayrı bir çıkar çatışması beyanı tespit edilmemiştir.
Veri erişilebilirliği: Çalışma yeni bir veri seti üretmediğini bildiren bir literatür derlemesidir; ayrı veri deposu veya veri erişilebilirliği beyanı kaynakta verilmemiştir.
Yazar katkıları / CRediT: Kaynak PDF'de ayrı bir CRediT yazar katkı bildirimi tespit edilmemiştir.
Etik kurul: Kaynak yeni katılımcı verisi toplayan bir çalışma olarak sunulmadığından katılımcı temelli etik kurul prosedürü raporlanmamıştır; ayrıca PDF'de ayrı bir etik kurul onay numarası bulunmamaktadır.
Önemli kaynak içi tutarsızlık: Yöntem bölümü incelenen çalışmaların 2019–2026 döneminde yayımlandığını belirtmesine karşın kaynakçada 2016 ve 2017 tarihli çalışmalar da bulunmaktadır. Bu fark Verianla tarafından düzeltilmemiş, kaynakta olduğu biçimde yöntemsel sınırlılık olarak görünür tutulmuştur.
Yöntemsel yeniden üretilebilirlik sınırı: Kaynak, SpringerLink ve Scopus'u, bazı anahtar kelimeleri ve tematik sentez yaklaşımını bildirir; ancak tam arama tarihleri, bütün veri tabanı listesi, Boolean arama dizgileri, taranan ve dışlanan kayıt sayıları, ayrıntılı dâhil/dışlama ölçütleri, kalite değerlendirme aracı ve nihai çalışma sayısı raporlanmamaktadır. Bu nedenle çalışma sistematik derleme veya meta-analiz olarak yeniden sınıflandırılmamıştır.
Resmî yayın kaydı: https://philair.org/index.php/irj/article/view/1004
DOI bağlantısı: https://doi.org/10.7719/irj.v26i1.1004
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir