Бул изилдөө кызматкерлердин өз уюмдарында колдонулган жасалма интеллект колдонмолорун адилеттүү, ачык-айкын жана ырааттуу деп кабыл алышы чыгармачылык менен кандай байланышта экенин жана жасалма интеллектке болгон мамиле бул байланышта ортомчулук кылабы же жокпу, ошону изилдейт. Изилдөө ар түрдүү маданий чөйрөдөн келген 214 кызматкердин онлайн сурамжылоо жоопторун Жарым-жартылай Эң Кичине Квадраттар Структуралык Теңдемелерди Моделдөө (Partial Least Squares Structural Equation Modeling, PLS-SEM) аркылуу талдаган. Кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү менен чыгармачылыктын ортосунда оң байланыш табылган; жасалма интеллектке карата кыйла оң мамиле да чыгармачылык упайларынын жогору болушу менен байланышкан. Изилдөө ошондой эле жасалма интеллектке болгон мамиле адилеттүүлүк кабылдоосу менен чыгармачылыктын ортосундагы байланышка жарым-жартылай ортомчулук кылат деген жыйынтыкка келген. Ал эми жыныс кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү менен жасалма интеллектке болгон мамиленин ортосундагы байланышты маанилүү деңгээлде өзгөртөт деген статистикалык колдоо табылган эмес. Ошентсе да изилдөө кесилиштик жана өзүн-өзү билдирүүгө негизделгендиктен, бул байланыштарды себептүүлүктүн далили катары чечмелөөгө болбойт.

Изилдөөнүн борборундагы түшүнүк кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү болуп саналат (Perceived AI Fairness, PAF). Бул түшүнүк кызматкердин өз уюмунда жасалма интеллект колдогон колдонмолор жалпысынан адилеттүү, ачык-айкын жана теңчиликке ылайык жүргүзүлүп жатат деген баасын билдирет. Экинчи негизги өзгөрмө жасалма интеллектке болгон мамиле болуп саналат (Attitudes toward AI, AAI); ал кызматкерлер жасалма интеллектти кабыл алуу, ишеним, оң баалоо, күмөн саноо же тынчсыздануу багытында кандай бааларын көрсөтөт. Натыйжа өзгөрмөсү болгон чыгармачылык болсо бул изилдөөдө адамдын жаңы жана пайдалуу идеяларды иштеп чыгуу жөндөмү катары каралат.

Изилдөөнүн маанилүү айырмачылыктарынын бири — жасалма интеллекттин өзүн адам менен бирдей мааниде “чыгармачыл” деп эсептебеши. Изилдөөнүн теориялык алкагында жасалма интеллект көбүнчө адамдын чыгармачылыгын колдой ала турган технологиялык-когнитивдик ресурс катары жайгаштырылат. Демек, өлчөнгөн натыйжа жасалма интеллект моделинин канчалык чыгармачыл экени эмес, кызматкерлердин өз чыгармачыл жүрүм-туруму болуп саналат.

Изилдөөнүн негизги суроосу эмне?

Изилдөөнүн негизги суроосу — жумуш ордунда жасалма интеллекттин техникалык көрсөткүчтөрү гана эмес, кызматкерлер тарабынан канчалык адилеттүү деп кабыл алынышы да чыгармачылык менен байланыштуубу деген маселе. Изилдөө бул байланышты түздөн-түз карап чыгуу менен гана чектелбейт; кызматкерлердин жасалма интеллектке карата оң же терс мамилеси адилеттүүлүк кабылдоосунан чыгармачылыкка чейинки байланышта психологиялык аралык механизм түзөбү, ошону да текшерет.

Изилдөөдө үчүнчү суроо да бар: Жыныс кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү менен жасалма интеллектке болгон мамиленин ортосундагы байланыштын күчүн өзгөртөбү? Ошентип, модель ортомчулук байланышын гана эмес, модерацияны камтыган кеңири түзүмдү да баалайт.

Изилдөө чыгармачылыкты кантип карайт?

Макалада чыгармачылык жаңы жана пайдалуу идеяларды же чечимдерди жаратуу жөндөмү катары каралат. Изилдөөчү жасалма интеллект колдогон чыгармачылыкты адамдын чыгармачыл ролу жоголгон процесс катары баалабайт. Изилдөөнүн теориялык мамилесинде кызматкер жасалма интеллект жараткан сунуштарды түшүндүргөн, баалаган, тандаган, өзгөрткөн жана контекстке колдонгон негизги чечим кабыл алуучу бойдон калат.

Ошондуктан изилдөөдө баяндалган “күчөтүлгөн чыгармачылык” түшүнүгү жасалма интеллекттин көп сандагы жыйынтыктары автоматтык түрдө чыгармачылык болуп эсептелет дегенди билдирбейт. Чыгармачыл салым адамдын контексттик билиминде, баамында жана жасалма интеллекттин жыйынтыгын маанилүү натыйжага айлантуу жөндөмүндө жатат.

Кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү эмне үчүн маанилүү?

Кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү — кызматкерлердин өз уюмдарында жасалма интеллектке негизделген колдонмолор адилеттүү жана ачык-айкын жүргүзүлүп жатабы деген жалпы баасы. Изилдөөнүн мамилесине ылайык, жасалма интеллект системалары кызматкерлер тарабынан кандай кабыл алынары технологиянын техникалык өзгөчөлүктөрүнөн өзүнчө каралбаган уюштуруучулук жүрүм-турум элементи болуп саналат.

Макалада адилеттүүлүк кабылдоосу алгоритмдик бир жактуулук, ачык-айкындык, ырааттуулук, кызматкерлерге тең мамиле жасалып жатат деген ишеним жана жасалма интеллектти көзөмөл же коркунуч куралы эмес, колдоочу курал катары баалоо менен байланышкан алкакта каралат.

Кайсы теориялар колдонулган?

Изилдөөнүн биринчи теориялык таянычы Социалдык Алмашуу Теориясы болуп саналат (Social Exchange Theory, SET). Изилдөөдө бул теория кызматкерлер уюштуруучулук практикаларды адилеттүү жана колдоочу деп кабыл алганда уюмга оң жүрүм-турум менен жооп берүү тенденциясы аркылуу колдонулат. Изилдөөчүнүн моделине ылайык, мындай оң жооп чыгармачыл ишке көбүрөөк катышуу түрүндө көрүнүшү мүмкүн.

Экинчи теориялык негиз Технологияны Кабыл Алуу Модели болуп саналат (Technology Acceptance Model, TAM). Бул мамиле адамдар технологияны пайдалуу жана колдонууга ыңгайлуу деп баалашы алардын ошол технологияга болгон мамилеси жана колдонушу менен байланышта болушу мүмкүн экенин сунуштайт. Изилдөөдө TAM жасалма интеллектке мамиле менен чыгармачылыктын ортосундагы күтүлгөн байланышты түшүндүрүүдө колдонулат.

Изилдөөдө текшерилген гипотезалар

• H1: Кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү кызматкердин чыгармачылыгына оң таасир этет.
• H2: Кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү кызматкерлердин жасалма интеллектке болгон мамилесине оң таасир этет.
• H3: Жыныс кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү менен жасалма интеллектке болгон мамиленин ортосундагы байланышты модерациялайт.
• H4: Кызматкерлердин жасалма интеллектке болгон мамилеси алардын чыгармачылыгына оң таасир этет.
• H5: Жасалма интеллектке болгон мамиле кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү менен чыгармачылыктын ортосундагы байланышта ортомчулук ролун аткарат.

Үлгүнүн түзүмү

Изилдөөнүн акыркы үлгүсү 214 кызматкерден турат. Катышуучулардын 103 катышуучу эркек (%48,1), 111 катышуучу аял (%51,9). Жаш курак боюнча эң чоң топ 30–44 жаш аралыгында жана жалпы үлгүнүн %54,7 бөлүгүн түзөт. Катышуучулардын %59,8 бөлүгү магистр же андан жогорку билим деңгээлине ээ.

Кесиптик бөлүштүрүүдө билим берүү %37,9 менен эң чоң топту түзөт, инженерия %24,3, бизнес %17,8, саламаттык сактоо %5,6, меймандостук %5,1 жана башка тармактар %9,3 үлүшүндө көрсөтүлгөн. Үлгүнүн %47,1 бөлүгү Түндүк Африка, %39,2 бөлүгү Жакынкы Чыгыш, %8 бөлүгү Азия, %4,7 бөлүгү Европа жана %1 бөлүгү Түндүк Америка тектүү катышуучулардан турат. Демек, изилдөө көп маданияттуу үлгүгө ээ болгону менен, бөлүштүрүү ачык түрдө MENA аймагында топтолгон.

1-сүрөт эмнени көрсөтөт?

Изилдөөнүн концептуалдык модели кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгүнөн эки негизги жолду аныктайт. Биринчи жол түздөн-түз чыгармачылыкка барат. Экинчи жол адегенде жасалма интеллектке болгон мамилеге, андан кийин чыгармачылыкка байланышат. Жыныс өзгөрмөсү кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү менен жасалма интеллектке болгон мамиленин ортосундагы байланыштын модератору катары моделге киргизилген. Ошентип, модель адилеттүүлүк кабылдоосунун чыгармачылык менен түз жана мамиле аркылуу кыйыр байланышын, ошондой эле бул алгачкы байланыш жыныска жараша өзгөрөбү же жокпу дегенди бир алкакта текшерүүгө мүмкүндүк берет.

Изилдөө эмне дейт?

• Кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү менен кызматкер чыгармачылыгынын ортосунда оң жана статистикалык жактан маанилүү байланыш табылган.
• Кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү менен жасалма интеллектке карата оң мамиленин ортосунда оң жана маанилүү байланыш табылган.
• Жасалма интеллектке карата оңураак мамиле чыгармачылык упайларынын жогору болушу менен байланышкан.
• Изилдөөчү жасалма интеллектке болгон мамиле адилеттүүлүк кабылдоосу менен чыгармачылыктын ортосундагы байланышта жарым-жартылай ортомчулук кылат деген жыйынтыкка келген.
• Жыныс адилеттүүлүк кабылдоосу менен жасалма интеллектке болгон мамиленин ортосундагы байланышты маанилүү деңгээлде өзгөртөт деген колдоо табылган эмес.

Изилдөө эмнени далилдебейт?

• Адилеттүү жасалма интеллект практикалары сөзсүз чыгармачылыкка себеп болот деп далилдебейт; изилдөө кесилиштик мүнөздө.
• Жасалма интеллект өз алдынча адамга окшош чыгармачылыкка ээ экенин көрсөтпөйт.
• Эркектер менен аялдардын жасалма интеллектти кабыл алуусунда таптакыр айырма жок экенин далилдебейт. Болгону бул үлгүдө жыныстын PAF→AAI байланышы боюнча модератордук таасири маанилүү болгон эмес.
• Натыйжаларды бардык өлкөлөргө, маданияттарга, кесиптик топторго же технологиялык тажрыйбасы төмөн кызматкерлерге түздөн-түз жалпылоого болорун көрсөтпөйт.
• Белгилүү бир жасалма интеллект колдонмосу, алгоритми же генеративдик жасалма интеллект модели башкаларга караганда адилеттүүрөөк же чыгармачылыгы жогору натыйжа берерин текшербейт.

Түркия жагынан кантип окулушу керек?

Изилдөө Түркияда жүргүзүлгөн эмес жана Түркиядагы кызматкерлер тууралуу түз маалыматты камтыбайт. Үлгү негизинен Түндүк Африка жана Жакынкы Чыгыш тектүү, билим деңгээли жогору жана технология менен көп байланышкан катышуучулардан тургандыктан, жыйынтыктарды Түркиядагы ишканаларга түз көчүрүү туура эмес. Түркия контекстинде окшош моделди баалоо үчүн тармак, кызматкер профили, жасалма интеллектти колдонуу интенсивдүүлүгү, уюмдук маданият, алгоритмдик чечимдер кайсы иш процесстеринде колдонулары жана жергиликтүү кызматкерлердин адилеттүүлүк кабылдоосу өзүнчө өлчөнүшү керек.

Изилдөөнүн Методу жана Жыйынтыктары

Маалымат кантип чогултулган?

Негизги маалымат чогултуу этабына чейин сурамжылоонун тактыгын жана жарактуулугун жакшыртуу максатында эки башкаруу профессору жана эки жасалма интеллект инженери-иштеп чыгуучусу катышкан пилоттук баалоо жүргүзүлгөн. Пикирлердин негизинде айрым пункттардын формулировкасы жана эки тилдеги сурамжылоонун контексттик тактыгы жакшыртылган.

Негизги изилдөөдө арабча жана англисче эки тилдүү онлайн сурамжылоо колдонулган. Сурамжылоо Google Forms аркылуу жүргүзүлүп, 2026-жылдын январь–март айларында негизинен Facebook жана WhatsApp сыяктуу социалдык медиа каналдары аркылуу таратылган. Катышуучулардын чөйрөсүн кеңейтүү үчүн кар тогологу үлгүсүн алуу ыкмасы колдонулган; алгачкы катышуучулардан сурамжылоо шилтемесин кесиптик тармактарындагы кесиптештерине жөнөтүү суралган.

Бул ыкма ар түрдүү өлкөлөрдөн жана кесиптерден адамдарга жетүүнү жеңилдеткени менен, ыктымалдыкка негизделген үлгү алуу эмес. Ошондуктан үлгү жалпы кызматкерлер калкын статистикалык жактан өкүлчүлүк кылат деп эсептөөгө болбойт.

Өзгөрмөлөр кантип өлчөндү?

Бардык өзгөрмөлөр 1 “такыр макул эмесмин”, 5 “толугу менен макулмун” дегенди билдирген беш баллдык Likert шкалалары менен өлчөнгөн.

• Кабыл алынган Жасалма Интеллект Адилеттүүлүгү (PAF): AI контекстине ылайыкташтырылган алты пункттук баштапкы шкала.
• Жасалма Интеллектке Мамиле (AAI): сегиз пункттук кыска шкала. Терс формулировкаланган пункттар тескери коддолгон.
• Чыгармачылык (CR): жети пункттук шкала.

Өлчөө моделин баалоодо тышкы жүктөмү төмөн болгон бир PAF пункту, бир AAI пункту жана бир чыгармачылык пункту чыгарылган. Ошентип, талдоодо PAF үчүн 5, AAI үчүн 7 жана чыгармачылык үчүн 6 пункт сакталган.

Изилдөөдө бардык түзүмдөрдүн Cronbach α жана ρA маанилери сунушталган 0,70 чектен жогору, ал эми орточо түшүндүрүлгөн дисперсия (Average Variance Extracted, AVE) 0,50 маанисинен жогору экени билдирилет. Айырмалоочу жарактуулукту баалоодо HTMT маанилери 0,85 маанисинен төмөн жана Fornell–Larcker критерийи да аткарылганы айтылат.

PLS-SEM моделинин түшүндүрүү күчү канча?

Моделде жасалма интеллектке мамиле үчүн R² = 0,109, чыгармачылык үчүн болсо R² = 0,143 билдирилген. Башкача айтканда, модель үлгүдөгү жасалма интеллектке мамиленин өзгөрмөлүүлүгүнүн болжол менен %10,9 бөлүгүн жана чыгармачылыктын өзгөрмөлүүлүгүнүн болжол менен %14,3 бөлүгүн түшүндүрөт. Бул көрсөткүчтөр модель бардык өзгөрмөлүүлүктү түшүндүрбөй турганын жана чыгармачылык менен жасалма интеллектке мамилеге изилдөөгө кирбеген көптөгөн башка факторлор да таасир этиши мүмкүн экенин көрсөтөт.

Негизги структуралык байланыштар

4-таблицада билдирилген стандартташтырылган жол коэффициенттеринин ичинен эң жогорку оң коэффициент жасалма интеллектке мамиледен чыгармачылыкка кеткен байланышта көрүнөт: β = 0,299. Кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү менен жасалма интеллектке мамиленин ортосундагы коэффициент β = 0,221, кабыл алынган адилеттүүлүк менен чыгармачылыктын ортосундагы коэффициент болсо β = 0,172. Жыныс менен PAF өз ара аракеттенүүсүнүн AAIге коэффициенти β = −0,113 болгону менен статистикалык жактан маанилүү болгон эмес.

Ортомчулук жыйынтыгы жана булактагы отчеттук дал келбестик

Bootstrap ортомчулук анализи 5000 кайталоо менен жүргүзүлгөн. Булактын 5-таблицасы PAFтан чыгармачылыкка AAI аркылуу болгон атайын кыйыр таасир үчүн төмөнкү маанилерди берет:

Ишеним интервалы 0 маанисин камтыбаганы кыйыр байланыштын статистикалык колдоосуна ишара кылат жана макала H5ти жарым-жартылай колдоого алынган деп классификациялайт. Бирок булакта маанилүү отчеттук дал келбестик бар. 5-таблица 0,066 маанисин “specific indirect effects” бөлүмүндө берет, ал эми жыйынтык тексти ошол эле маанини AAI моделге кошулгандан кийин PAFтын чыгармачылыкка калган таасири катары сүрөттөп, аны p < 0,1 деңгээлинде чектүү маанилүү деп көрсөтөт. Ал эми 4-таблица PAF→чыгармачылык жолу үчүн β = 0,172 жана p < 0,05 деп билдирет. Ошондуктан 0,066 мааниси кайсы структуралык коэффициентти билдирери боюнча булакта бирдиктүү жана так отчет жок. Бул жерде маанилер оңдолгон эмес; таблица менен баяндоонун айырмасы кандай болсо, ошондой көрүнүп сакталган.

2-сүрөттүн негизги билдирүүсү

Изилдөөнүн структуралык модель сүрөтү PAFтан AAIге, PAFтан чыгармачылыкка жана AAIден чыгармачылыкка кеткен оң жолдорду, ошондой эле жыныс менен PAF өз ара аракеттенүүсүнүн AAIге маанилүү эмес жолун бирге көрсөтөт. Сүрөттүн илимий жактан эң маанилүү билдирүүсү — моделдеги эң күчтүү билдирилген түз коэффициент AAI→чыгармачылык байланышында экендиги жана жыныс модерациясы статистикалык колдоо албагандыгы. Ошентсе да модель сүрөтү жогоруда түшүндүрүлгөн 0,066 ортомчулук коэффициенти боюнча текст-таблица дал келбестигин жок кылбайт.

Күчтүү жактары

• Кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгүн, жасалма интеллектке мамилени жана чыгармачылыкты бир структуралык моделдин ичинде карашы.
• Ортомчулук жана модерация байланыштарын бирге текшериши.
• Эркек жана аял катышуучулардын санынын бири-бирине жакын болушу.
• Катышуучулардын бир нече кесиптик жана географиялык чөйрөдөн келиши.
• Өлчөө модели үчүн ишенимдүүлүк, конвергенттик жарактуулук жана айырмалоочу жарактуулук текшерүүлөрү билдирилгени.
• Ортомчулук анализинде 5000 bootstrap кайталоосу колдонулганы.

Негизги чектөөлөр

Кесилиштик дизайн: Бардык өзгөрмөлөр белгилүү бир убакытта өлчөнгөндүктөн, алардын убакыттагы багыты жана себептик ырааттуулугу аныкталбайт. “Адилеттүүлүк чыгармачылыкты жогорулатат” сыяктуу себептик билдирүү бул изилдөөнүн дизайны менен далилденген эмес.

Өзүн-өзү билдирүү маалыматы: Адилеттүүлүк кабылдоосу, жасалма интеллектке мамиле жана чыгармачылык катышуучулардын өз баалоолоруна негизделет. Демек, өлчөөлөр чыныгы жүрүм-турум же көз карандысыз иш натыйжасын баалоо менен бирдей эмес.

Кар тогологу үлгүсүн алуу: Катышуучулардын кесиптик тармактар аркылуу изилдөөгө кошулушу тандоо бир жактуулугун жаратып, үлгүнүн өкүлчүлүгүн чектеши мүмкүн.

Географиялык топтолуу: Үлгү маданий жактан бир гана өлкөдөн турбаса да, катышуучулардын чоң бөлүгү Түндүк Африка жана Жакынкы Чыгыш тектүү. Жыйынтыктарды дүйнөлүк кызматкер калкына түз жалпылоого болбойт.

Технологияга даяр үлгү: Катышуучулардын олуттуу бөлүгү жогорку билимге ээ жана билим берүү, инженерия жана бизнес сыяктуу технология менен интенсивдүү иштеген тармактарда эмгектенет. Санариптик тажрыйбасы төмөн кызматкерлерде байланыштар башкача болушу мүмкүн.

Жасалма интеллектти жалпы карап чыгуу: Изилдөө белгилүү бир генеративдик жасалма интеллект модели, жумушка алуу алгоритми, иштин натыйжасын баалоо системасы же чечимди колдоо системасы боюнча жүргүзүлгөн эмес. Жасалма интеллектти колдонуунун ар кандай сценарийлеринде адилеттүүлүк кабылдоосунун мааниси өзгөрүшү мүмкүн.

Ортомчулук боюнча отчет: Булак тексти менен 5-таблицанын ортосунда 0,066 коэффициентин чечмелөөдөгү дал келбестик ортомчулук таасиринин сандык чечмелөөсүндө этияттыкты талап кылат.

Булак жана Метод Эскертүүсү

Толук оригиналдуу изилдөө аталышы: When AI Fairness Shapes Creativity: The Mediating Role of Attitudes Toward AI Across Gender

Автор: Amina Amari

Авторлордун тартиби: Бир авторлуу изилдөө.

Тең салым/тең биринчи автор: Билдирилген эмес.

Жооптуу автор: Булакта өзүнчө corresponding-author белгиси жок. Жалгыз автор Amina Amariнин институттук электрондук почта дареги макалада берилген.

Мекеме: Business Administration Department, College of Business, Imam Mohammad Ibn Saud Islamic University (IMSIU), Riyadh 11432, Saudi Arabia.

Журнал: Administrative Sciences.

Басмакана: MDPI, Basel, Switzerland.

Том / сан / макала: 16 / 5 / 234.

DOI: 10.3390/admsci16050234

Жөнөтүлгөн: 4-апрель 2026.

Кайра каралган: 12-май 2026.

Кабыл алынган: 13-май 2026.

Жарыяланган: 18-май 2026.

Булак түрү: Рецензияланган сандык изилдөө макаласы; кесилиштик онлайн сурамжылоо жана PLS-SEM талдоосу.

Рецензия статусу: Изилдөө рецензияланган Administrative Sciences журналында жарыяланган Version of Record изилдөө макаласы.

Расмий жарыя шилтемеси:https://doi.org/10.3390/admsci16050234

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY).

Каржылоо: Изилдөө тышкы каржылоо алган эмес.

Этика: Булакта сурамжылоонун анонимдүү жана ыктыярдуу мүнөзүнө байланыштуу бул изилдөө үчүн этикалык комитеттин кароосу жана уруксаты талап кылынбаганы/колдонулбаганы көрсөтүлгөн. Катышуучулар сурамжылоонун киришиндеги маалыматты көргөндөн кийин ыктыярдуу улантышкан.

Маалымдалган макулдук: Изилдөөгө катышкан адамдардан маалымдалган макулдук алынганы билдирилген.

Маалыматтын жеткиликтүүлүгү: Маалыматтарды купуялуулук жана жеке жашоону коргоо себептери менен автордон суроо боюнча алууга болору көрсөтүлгөн.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Автор кызыкчылыктардын кагылышы жок экенин билдирген.

Автордун салымы: Изилдөө бир авторлуу; PDFде көп авторлуу эмгектердегидей өзүнчө CRediT автордук салым таблицасы берилген эмес.

Бул Verianla мазмунундагы илимий жыйынтыктар, сандар, метод жана чектөөлөр жүктөлгөн оригиналдуу изилдөөгө негизделген. Тышкы текшерүү изилдөөнүн идентификациясын жана жарыя маалыматын текшерүү үчүн гана колдонулган; негизги илимий мазмунга PDFден тышкары жаңы эксперименттик жыйынтык, механизм же статистика кошулган эмес.

Изилдөөнүн жыйынтыктары айрыкча кесилиштик дизайн, өзүн-өзү билдирүү өлчөөлөрү, кар тогологу үлгүсүн алуу, MENAга басым жасалган жана жогорку билим/технология таасири бар үлгүдөн улам контекстке көз каранды. Кабыл алынган жасалма интеллект адилеттүүлүгү, жасалма интеллектке мамиле жана чыгармачылыктын ортосундагы статистикалык байланыштар себептүүлүктүн далили эмес. Жыныс модерациясынын маанилүү болбогону да аялдар менен эркектердин жасалма интеллектке байланыштуу бардык мамилелери же тажрыйбалары бирдей дегенди билдирбейт.

Мындан тышкары, булакта ортомчулук анализин отчеттоодо ички дал келбестик бар: 5-таблицада 0,066 мааниси атайын кыйыр таасир катары берилсе, жыйынтык баянында ошол эле маани ортомчу өзгөрмө кошулгандан кийинки PAF→чыгармачылык таасири катары айтылат. Verianla тексти бул карама-каршылыкты үнсүз оңдогон эмес жана ортомчулук боюнча жалпы жыйынтыкты автордун өз классификациясы болгон “жарым-жартылай ортомчулук” чегинде берген.