Изилдөөнүн негизги маселеси — TikTok эмне үчүн жөн гана көңүл ачуу колдонмосу болбостон, айрым коомдордо кыйла терең санариптик башпаанекке, көрүнүктүүлүк мейкиндигине жана экзистенциалдык качуу механизминине айланып жатканы. Автор социалдык медиа колдонууну классикалык “адамдар көңүл ачуу үчүн колдонмону колдонушат” деген түшүндүрмөдөн ары алып чыгат. Анын пикиринде, айрыкча кыска видео платформалары алгоритмдик түзүлүшүнүн аркасында колдонуучуну жөн гана мазмун керектөөчү эмес, өзүн дайыма кайра калыптандырган, платформага ыңгайлашкан жана көрүнүктүүлүк үчүн жүрүм-турумун жөнгө салган субъектке айлантат.

Бул мамиленин борборунда CM-PIM модели турат. Модель санариптик чөйрөнү жөнөкөй байланыш каражаты катары эмес, өзүнүн ички мыйзамдары менен иштеген жабык жашоо системасы катары карайт. Бул көз карашта алгоритмдер мазмунду гана иреттеген техникалык курал эмес; алар колдонуучу эмнени көрөрүн, эмненин баалуу эсептелерин, кайсы жүрүм-турум сыйлык аларын жана өзүн көрсөтүүнүн кайсы формалары көрүнүктүү болорун аныктаган түзүмдүк күчтөр.

Изилдөөдө CM-PIM моделинин математикалык мыйзамы төмөнкүдөй берилет:

\[ V(t) = e^{(\beta-\alpha)t} \]

Бул формулада V(t) убакыттын өтүшү менен санариптик көрүнүктүүлүктүн, таралуунун же платформа таасиринин көлөмүн билдирген өзгөрмө катары түшүндүрүлүшү мүмкүн. t убакытты билдирет. e табигый экспоненциалдык өсүүнүн негизи. Формуладагы β жана α өзгөрмөлөрү булак текстте өз-өзүнчө кеңири аныкталган эмес; бирок моделдин жалпы логикасында β−α айырмасы өсүүнү тездеткен жана жайлаткан күчтөрдүн таза айырмасы сыяктуу иштейт. Эгер β, αдан чоң болсо, туюнтма убакыт өткөн сайын экспоненциалдуу өсөт; башкача айтканда, кичинекей баштапкы таасирлер да убакыт ичинде өтө чоң көрүнүктүүлүк жана таралуу натыйжаларына айланышы мүмкүн.

Бул формуланын күнүмдүк мааниси мындай: санариптик платформаларда таралуу дайыма түз сызык сыяктуу көбөйбөйт. Айрым системаларда кичинекей мазмун, майда жүрүм-турум же аз эле өз ара аракет алгоритмдик көбөйтүү механизминин аркасында тез өсүп кетиши мүмкүн. TikTok сыяктуу кыска видео платформаларында бул өзгөчө байкалышы мүмкүн; анткени мазмун кыска, керектөө ылдам, кайра чыгаруу оңой жана алгоритмдик сыноо-таратуу цикли абдан интенсивдүү.

Изилдөөнүн биринчи негизги түшүнүгү exponential explosion, башкача айтканда экспоненциалдык жарылуу. Бул түшүнүк кыска видео платформаларынын өсүшүн колдонуучулардын саны менен гана түшүндүрбөйт. Негизги басым платформа түзүмдүк жактан жайылууга ыңгайлуу мазмун өндүрүүгө жана аны тез көбөйтүүгө ылайык курулганына жасалат. Демек TikTokтун ийгилиги “адамдар бул мазмунду жакшы көрөт” деп гана эмес, “платформанын архитектурасы мазмунду алгоритмдик түрдө көбөйтүүгө абдан ыңгайлуу” деп чечмеленет.

Ошондуктан автор TikTokту Complete Exponential Medium, башкача айтканда толук экспоненциалдык чөйрө деп атайт. Бул түшүнүк TikTokтун үч өлчөмүн бириктирет: колдонуучулардын масштабы, колдонуу тереңдиги жана техникалык мазмун өндүрүү инфраструктурасы. Изилдөөгө ылайык, TikTok 2 миллиард айлык активдүү колдонуучу чегинен өтүшү масштаб өлчөмүн; күнүнө орточо 95 мүнөт колдонуу жана айрым базарларда айына 44 сааттан ашык колдонуу тереңдик өлчөмүн; редакциялоо куралдары, AR фильтрлер жана генеративдүү жасалма интеллект куралдары техникалык көбөйтүү инфраструктурасын көрсөтөт.

Изилдөөдө TikTok Facebookка салыштырмалуу 20 эседен ашык өз ара аракет артыкчылыгын көрсөткөнү да айтылат. Автор муну классикалык социалдык медиа өз ара аракетинен айырмаланган алгоритмдик топтолуу катары чечмелейт. Бул жерде маанилүү нерсе — канча адам аккаунт ачканы гана эмес. Колдонуучу канча убакыт платформада калганы, канча мазмун чыгарганы, канчалык тез кайтарым байланыш алганы жана платформа аны кайра-кайра мазмун чыгарууга кантип түрткөнү да маанилүү.

Ушул жерден изилдөөнүн экинчи негизги түшүнүгү — self-dissolution, башкача айтканда өздүктүн эришүүсү ишке кирет. Бул түшүнүк колдонуучу платформаны жөн гана колдонбостон, убакыттын өтүшү менен өзүн билдирүү ыкмасын, көрүнүктүүлүк каалоосун, социалдык баалуулук түшүнүгүн жана күнүмдүк жашоосун алгоритмдик чөйрөгө ылайык кайра куруп жатканын билдирет. Автор айрыкча маргиналдашкан коомдордо платформаны колдонууну “көңүл ачуу” эмес, existential migration, башкача айтканда экзистенциалдык миграция катары чечмелейт.

“Экзистенциалдык миграция” түшүнүгү изилдөөнүн эң күчтүү жана талаштуу түшүнүктөрүнүн бири. Бул жерде физикалык көчүү тууралуу сөз жок. Колдонуучу денеси менен жашаган өлкөсүндө, шаарында же кварталында калат; бирок таанылуу, баалануу, өзүн билдирүү жана үмүт жаратуу жагынан алгоритмдик платформага багыт алат. Материалдык дүйнө жай, чектөөчү, иерархиялуу жана тоскоолдукка толгон болуп көрүнсө, алгоритмдик дүйнө тез, дароо жооп берген, көрүнүктүүлүктү убада кылган жана адамга санариптик жооп берген мейкиндикке айланат.

Изилдөөнүн Иракты “онтологиялык лаборатория” катары карашы ошондуктан маанилүү. Автор Иракта TikTokтун өсүшүн социалдык медиа базары катары гана эмес, материалдык чындык менен адамдардын каалоолорунун ортосундагы чоң ажырым аркылуу баалайт. Текстке ылайык, Иракта 2025-жылдын башында 34.3 миллион социалдык медиа колдонуучусу болгон жана бул жалпы калктын %73.8 көрсөткүчүнө туура келет. TikTok 2023-жылы 23.88 миллион колдонуучудан 2025-жылы 34.3 миллион колдонуучуга жеткени жана бир эле жылда 2.35 миллион колдонуучу кошкону айтылат.

Автор бул сандарды “керектөөчүлүк тандоо” катары эмес, коомдук качуунун белгиси катары чечмелейт. Анын пикиринде, жумушсуздук, маргиналдашуу, таанылуунун жетишсиздиги, келечек мүмкүнчүлүгүнүн жабык көрүнүшү жана материалдык дүйнөдөгү жай өнүгүү колдонуучуларды алгоритмдик дүйнөгө тартып турат. Ошондуктан TikTok изилдөөдө algorithmic homeland, башкача айтканда алгоритмдик мекен деп аталат. Бул сөз платформаны жөн гана колдонмо эмес, адам өзүн көбүрөөк көрүнүктүү, тезирээк жана кабыл алынгандай сезе турган альтернативалуу жашоо негизи катары түшүндүрөт.

Бирок бул жерде этият болуу керек. Изилдөөдөгү мындай чечмелөө жеке адамдардын психологиялык өлчөөлөрүнөн, клиникалык маектеринен же сурамжылоо маалыматтарынан түз алынган эмес. Автор макро деңгээлдеги платформа колдонуу маалыматтарын CM-PIM теориясы аркылуу чечмелейт. Ошондуктан “Ирактагы ар бир TikTok колдонуучусу экзистенциалдык качууну башынан өткөрүп жатат” деген жыйынтык чыгарууга болбойт. Изилдөө жогорку интенсивдүү колдонуу коомдук деңгээлде ушундай теориялык көрсөткүч катары чечмелениши мүмкүн экенин гана айтат.

Макаланын өлкөлөр аралык салыштырма бөлүгү Ирак мисалы жалгыз өзгөчөлүкпү же кеңири көрүнүштүн бир бөлүгүбү деген суроону талкуулайт. Изилдөө он өлкөнү карайт: Ирак, Египет, Украина, Судан, Бириккен Араб Эмираттары, Катар, Швеция, Дания, Германия жана Албания. Бул өлкөлөр экономикалык классификациясы, калкы, интернет/социалдык медиа кирүү деңгээли, TikTok колдонуу интенсивдүүлүгү жана болжолдуу чындык-умтулуу ажырымы боюнча салыштырылат.

Изилдөөдө reality-aspiration gap түшүнүгү адамдар жашаган материалдык чындык менен үмүт, каалоо, таанылуу жана келечек күтүүсүнүн ортосундагы айырманы билдирет. Эгер коомдо жаштардын чоң күтүүлөрү болсо, бирок жумуш, киреше, социалдык көтөрүлүү жана таанылуу мүмкүнчүлүктөрү чектелүү болсо, бул ажырым чоңоёт. Автордун пикиринде, ажырым чоңойгон сайын TikTok сыяктуу алгоритмдик платформалардын тартылуу күчү да өсөт.

Таблицада Ирак “developing/middle-income” катары, болжол менен 46.5 миллион калкы, социалдык медианы жогорку деңгээлде колдонуу жана өтө жогорку TikTok интенсивдүүлүгү менен көрсөтүлгөн. Колдонуу интенсивдүүлүгү “>3 hrs/day”, башкача айтканда күнүнө 3 сааттан ашык деп берилет жана чындык-умтулуу ажырымы “very large” деп классификацияланат. Египетте социалдык медиа кирүүсү %43.4 деп берилет жана TikTok колдонуу интенсивдүүлүгү “very high” деп классификацияланат. Украина согуштун таасириндеги өнүгүп келе жаткан өлкө катары каралат; TikTok колдонуу калктын %67 көрсөткүчүнө жеткени айтылат. Албания да жогорку TikTok колдонуу интенсивдүүлүгү жана чоң чындык-умтулуу ажырымы менен классификацияланат.

Ал эми Швеция, Дания жана Германия сыяктуу жогорку кирешелүү бакубат коомдор ажырымы аз мисалдар катары көрсөтүлөт. Швецияда TikTok өсүшү +%12, Данияда +%15 деп берилет. Германияда колдонуу Европа орточо деңгээлинин ичинде жана төмөн деп бааланат. Автор муну мындай чечмелейт: материалдык чындык менен күтүүнүн ортосундагы ажырым тар болгондо, TikTok көбүрөөк функционалдык же көңүл ачуу максатында колдонулат; адамдын жапырт түрдө алгоритмдик мейкиндикке “көчүшүнө” муктаждык азаят.

Бириккен Араб Эмираттары изилдөөдө өзгөчө каршы мисал катары берилет. БАЭде интернет жана социалдык медиага кирүү дээрлик жалпы деңгээлде; ошого карабастан TikTok колдонуу интенсивдүүлүгү Ирактагыдай экзистенциалдык качуу катары чечмеленбейт. Колдонуу “moderate”, башкача айтканда орточо жана көп платформалуу жүрүм-турум ичинде бааланат. Автор ушул айырмадан чыгып мындай ой айтат: чечүүчү фактор интернетке кирүү же байлык гана эмес; платформага багытталуунун мүнөзүн материалдык чындык менен экзистенциалдык күтүүнүн ортосундагы чыңалуунун сапаты аныктайт.

Бул айырма изилдөөнүн эң маанилүү концептуалдык салымдарынын бири. TikTokто өткөрүлгөн убакыттын “көлөмү” сыяктуу эле ошол убакыттын “сапаты” да маанилүү. Бир адам платформаны эс алуу, көңүл ачуу же маалымат алуу үчүн колдонушу мүмкүн. Башка адам үчүн ошол эле платформа материалдык дүйнөдө таба албаган көрүнүктүүлүк, статус, таанылуу же качуу сезимин берген негизги мейкиндикке айланышы мүмкүн. Автор бул айырманы “leisure versus escape”, башкача айтканда бош убакыт/көңүл ачуу менен качуу ортосундагы айырма катары чечмелейт.

Изилдөөнүн таблица бөлүгү окурман үчүн өзгөчө маанилүү; анткени теориялык ойду өлкөлөр аралык көрүнүш менен байланыштырат. Таблицада ажырымы чоң өлкөлөрдө TikTok колдонуу интенсивдүүлүгү жогору, ал эми ажырымы аз бакубат коомдордо өсүш жана колдонуу интенсивдүүлүгү жайыраак же бөлүнгөн мүнөздө экени көрсөтүлүүгө аракет кылынат. Бирок таблица статистикалык регрессия, себептүүлүк тести же жеке сурамжылоо анализинин ордуна салыштырма сүрөттөмө мүнөзгө ээ. Ошондуктан ал талкууга күчтүү негиз түзөт, бирок өз алдынча так себептүүлүк далили катары кабыл алынбашы керек.

Изилдөөнүн жыйынтык бөлүгүндө автор эки негизги сунуш колдоого алынганын ырастайт. Биринчиси — TikTokтун кыска видео форматы жана алгоритмдик түзүлүшү үчүн “Complete Exponential Medium” катары каралышы мүмкүн экени. Экинчиси — маргиналдашуу жогору жана чындык-умтулуу ажырымы чоң коомдордо TikTok колдонуу интенсивдүү болуп, бул “self-dissolution” гипотезасын колдойт деген ой.

Бул жерде изилдөөнүн илимий салмагын туура жайгаштыруу зарыл. Макала санариптик платформа колдонууну технология, маркетинг же колдонуучу адаты аркылуу гана эмес, коомдук теңсиздик, экзистенциалдык чыңалуу жана санариптик өздүк түшүнүктөрү аркылуу карайт. Бул жагынан күчтүү теориялык алкак жана талкуу сунуштайт. Бирок анын дооматтары чоң жана философиялык жүккө ээ. “Өздүктүн эришүүсү”, “алгоритмдик мекен”, “онтологиялык миграция” сыяктуу түшүнүктөрдү түз өлчөө кыйын. Изилдөө аларды платформа маалыматтары менен байланыштырат, бирок жеке деңгээлдеги психологиялык көрүнүштөрдү түз өлчөбөйт.

Тарыхый жактан бул изилдөө пропаганда, массалык коммуникация жана медианын таасири тууралуу талкуулардын санариптик доордогу жаңы формасына байланышат. Салттуу пропаганда моделдеринде мазмун жаратуучу, билдирүү жана кабыл алуучунун ортосундагы байланыш аныгыраак болушу мүмкүн. Алгоритмдик платформаларда болсо мазмун агымы, колдонуучунун жүрүм-туруму, жактыруу, кайра көрүү, бөлүшүү, комментарий жана өндүрүү куралдары жабык циклге айланат. Колдонуучу бир эле учурда алуучу, өндүрүүчү жана алгоритм үчүн маалымат булагы болот.

Бүгүнкү күн үчүн изилдөө TikTok жана ага окшош кыска видео платформаларын “жаштар көңүл ачкан колдонмо” катары гана көрбөө керек экенин баса белгилейт. Айрыкча экономикалык кысым, социалдык четке кагылуу жана келечекке тынчсыздануу күчтүү коомдордо бул платформалар адамдар өзүн көрүнүктүү кылган, убактылуу болсо да таанылуу сезимин алган жана материалдык чындыктын чектөөлөрүнөн качкан мейкиндикке айланышы мүмкүн. Бул билим берүү, саясат, психикалык саламаттык жана медиа сабаттуулук сыяктуу көп тармактарга тиешелүү.

Келечек жагынан изилдөө социалдык медиа боюнча изилдөөлөрдө колдонуучулардын санын же экран убактысын гана өлчөө жетишсиз болушу мүмкүн экенин көрсөтөт. Бирдей убакыт ар башка коомдордо ар башка мааниге ээ болушу мүмкүн. Бир өлкөдө TikTok көңүл ачуу жана бош убакыт куралы болсо, башка өлкөдө коомдук чыңалууну санариптик жол менен чыгаруу каналына айланышы мүмкүн. Мындай дооматтарды бекем текшерүү үчүн келечекте жеке колдонуучуларга сурамжылоо, терең маектер, платформа колдонуу күндөлүктөрү, алгоритмдик сунуштарды талдоо, экономикалык көрсөткүчтөр менен сандык моделдөө жана узак мөөнөттүү изилдөөлөр талап кылынат.

Күнүмдүк жашоого тийгизген таасири жагынан изилдөө үй-бүлөлөр, мугалимдер, медиа изилдөөчүлөр жана саясат түзүүчүлөр социалдык медиа колдонууну жөн гана “көз карандылык” же “убакытты текке кетирүү” деп карабашы керек деген ой жаратат. Эгер жаш адам же социалдык топ платформага өтө көп багыт алса, анын артында жеке тандоо гана эмес, чыныгы жашоодо таанылуу, үмүт, жумуш, статус же келечек мүмкүнчүлүгүнүн жетишсиздиги да болушу мүмкүн. Бул социалдык медиа маселесин колдонмону тыюу же экран убактысын эскертүү менен гана түшүндүрүү жетишсиз экенин көрсөтөт.

Изилдөөнүн күчтүү жагы платформа маалыматтарын философиялык жана коомдук модель менен бириктирүүгө аракет кылганында. TikTokтун масштабын, колдонуу тереңдигин, техникалык өндүрүш куралдарын, Ирак мисалын жана он өлкөлүк салыштырууну бир алкакта карайт. Ошондой эле интернетке кирүү менен платформага экзистенциалдык миграциянын айырмасын БАЭ мисалы аркылуу көрсөтүп, маанилүү нюанс сунуштайт.

Чектөөлөрү да ошончолук маанилүү. Изилдөө рецензиядан өтпөгөн. Колдонулган өлкөлүк маалыматтар экинчи булактарга таянат. “Reality-aspiration gap” сандык жактан деталдуу индекске айландырылгандай көрүнбөйт; көбүнчө экономикалык жетишсиздик, жумушсуздук, маргиналдашуу жана социалдык шарттардын теориялык айкалышы катары берилген. TikTok колдонуу интенсивдүүлүгү менен өздүктүн эришүүсү ортосунда түз жеке психологиялык өлчөө жүргүзүлгөн эмес. Ошондуктан жыйынтыктар күчтүү теориялык чечмелөө берет, бирок так себептик далил катары кабыл алынбашы керек.

Изилдөөнүн айтканы мындай: TikTokтун алгоритмдик архитектурасы экспоненциалдык таралууну колдойт жана коомдук чыңалуусу жогору өлкөлөрдө интенсивдүү колдонуу CM-PIM моделине ылайык экзистенциалдык качуунун макро көрсөткүчү катары чечмелениши мүмкүн. Изилдөөнүн айтпаганы болсо мындай: TikTok колдонгон ар бир адам өздүгүн жоготуп жатат; ар бир жогорку колдонуу психологиялык эришүү дегенди билдирет; же платформа колдонуу социалдык көйгөйлөрдүн жалгыз себеби же натыйжасы экени так далилденген. Бул айырмачылыктарды сактоо изилдөөнү туура жана илимий жактан ак ниет түшүнүү үчүн зарыл.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Изилдөө CM-PIM моделинен алынган эки негизги гипотезаны платформа маалыматтары жана өлкөлөр аралык салыштырма таблица аркылуу текшерүүгө аракет кылган теориялык-эмпирикалык preprint макала. Эксперименттик лабораториялык иш, жеке сурамжылоо, клиникалык баалоо же алгоритмге түз кирүү камтылбайт. Ыкма жалпыга ачык санариптик платформа метрикалары жана өлкөлөр аралык салыштырма чечмелөөгө негизделген.

Текшерилген эки негизги гипотеза:

CM-PIM моделиндеги негизги формула:

\[ V(t) = e^{(\beta-\alpha)t} \]

Бул формула санариптик жашоо изилдөөдө экспоненциалдык процесс катары концептуалдаштырылганын көрсөтөт. V(t) убакыттын өтүшү менен платформа таасиринин, көрүнүктүүлүктүн же таралуунун көлөмү катары чечмелениши мүмкүн. t убакытты билдирет. β жана α булак текстте майда-чүйдөсүнө чейин аныкталган эмес; бирок формуланын жалпы логикасында эки күчтүн айырмасы өсүүнүн багытын аныктайт. β−α оң болгондо система сызыктуу эмес, экспоненциалдуу өсүүчү таралууну көрсөтүшү мүмкүн.

Изилдөөнүн үч деңгээлдүү дизайны:

• Глобалдык деңгээл: TikTok “Complete Exponential Medium” болуп эсептелеби деген суроо масштаб, колдонуу тереңдиги жана техникалык мазмун өндүрүү инфраструктурасы аркылуу талкууланган.
• Ирак мисалы: Ирак коомдук чыңалуу жана платформага багыт алуу интенсивдүү көрүнгөн “онтологиялык лаборатория” катары каралган.
• Өлкөлөр аралык салыштыруу: Он өлкө аркылуу чындык-умтулуу ажырымы менен TikTok колдонуу интенсивдүүлүгүнүн ортосундагы көрүнүш бааланган.

TikTokту экспоненциалдык чөйрө катары баалоодо колдонулган көрсөткүчтөр:

Ирак мисалында берилген негизги маалыматтар:

Он өлкөлүк салыштырма таблица боюнча жалпы классификация:

Таблицада өзгөчө белгиленген айрым өлкөлүк маалыматтар:

Изилдөөнүн негизги жыйынтыктары:

• TikTok кыска видео архитектурасы жана алгоритмдик таралуу мүмкүнчүлүгүнө байланыштуу изилдөөдө “Complete Exponential Medium” деп аныкталат.
• Экспоненциалдык жарылуу колдонуучулардын саны, колдонуу убактысы, өз ара аракет катышы жана өндүрүш/модификация куралдары аркылуу операциялаштырылат.
• Ирак мисалы жогорку коомдук чыңалуу жана интенсивдүү платформа колдонуу үчүн “онтологиялык лаборатория” катары каралат.
• Автор Ирактагы 34.3 миллион колдонуучуну жөн гана платформанын жайылышы эмес, коомдук масштабда алгоритмдик мейкиндикке багыт алуунун белгиси деп чечмелейт.
• Он өлкөлүк салыштыруу чындык-умтулуу ажырымы чоң коомдордо TikTok колдонуу интенсивдүүлүгү жогору деген сунушту берет.
• Бакубаттык деңгээли жогору жана ажырымы аз коомдордо TikTok өсүшү жайыраак же колдонуу көбүрөөк функционалдык/көңүл ачуу багытында деп чечмеленет.
• БАЭ мисалы интернетке кирүү жогору болушу өзү эле интенсивдүү экзистенциалдык платформа колдонууну түшүндүрбөй турганын көрсөтүү үчүн колдонулат.
• Изилдөө платформанын ийгилигин технология же экономика менен гана эмес, материалдык дүйнөдөгү экзистенциалдык ажырымдар менен түшүндүрүүгө аракет кылат.

Ыкманын чектөөлөрү:

• Изилдөө рецензиядан өтпөгөн preprint.
• Колдонулган маалыматтар жалпыга ачык экинчи даражадагы платформа жана өлкөлүк отчетторго таянат.
• “Өздүктүн эришүүсү” жеке деңгээлде психологиялык тесттер менен түз өлчөнгөн эмес.
• “Reality-aspiration gap” түшүнүгү сандык, стандартташтырылган жана деталдуу индекс катары курулган эмес; чечмелөөчү/composite өзгөрмө сыяктуу колдонулган.
• Таблица салыштырма жана сүрөттөөчү; себептүүлүктү далилдебейт.
• TikTok колдонуу деңгээли маданий, демографиялык, тилдик, саясий же медиа экосистемасына байланышкан башка факторлордон да таасир алышы мүмкүн.
• Өлкөлөр аралык маалыматтарды өлчөө ыкмалары жана булактардын ырааттуулугу чектелүү болушу мүмкүн.
• Изилдөө платформа алгоритмине түз кирүү же колдонуучунун жүрүм-турумун микро деңгээлде көзөмөлдөө маалыматтарын бербейт.

Жыйынтыктап айтканда: Изилдөө TikTokтун алгоритмдик жана кыска видео негизиндеги түзүлүшүн экспоненциалдык таралуу модели менен, интенсивдүү платформа колдонууну коомдук чыңалуу жана санариптик өздүктүн эришүүсү менен байланыштырган күчтүү теориялык сунуш берет. Бирок бул сунуш рецензияланган жана кеңири сандык/эмпирикалык изилдөөлөр менен бекемделмейинче так коомдук мыйзам катары кабыл алынбашы керек. Эң туура окуу — бул макаланы санариптик платформалар коомдук теңсиздик, үмүт ажырымы жана экзистенциалдык качуу менен кантип байланышы мүмкүн экенин талкуулаган эрте баскычтагы теориялык-эмпирикалык изилдөө катары баалоо.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Бул макала Alaa H. Al-Turfi Alaa Hussein Abbas даярдаган “TikTok and the Exponential Explosion: A Cross-National Empirical Test of the CM-PIM Model of Self-Dissolution” аттуу эмгекке негизделип даярдалган.

Булак текст SSRNде жайгашкан preprint изилдөө макаласы. Текстте ачык түрдө “This preprint research paper has not been peer reviewed” деген билдирүү бар болгондуктан, изилдөө рецензиядан өтпөгөн. Ошондуктан жыйынтыктар рецензияланган журналда бекитилген табылга катары эмес, текшерилиши керек болгон теориялык-эмпирикалык сунуш катары окулушу зарыл.

Изилдөөнүн ыкмасы CM-PIM моделинен алынган эки гипотезаны TikTok боюнча глобалдык платформа метрикалары, Ирак мисалы жана он өлкөлүк салыштырма таблица аркылуу чечмелөөгө негизделген. Макалада эксперименттик лабораториялык иш, жеке психологиялык өлчөө, колдонуучу сурамжылоосу, алгоритмдин ички маалыматтары же деталдуу эконометрикалык себептүүлүк модели берилбейт.

Бул мазмун даярдалганда изилдөөнүн негизги түшүнүктөрү, CM-PIM формуласы, TikTokту “Complete Exponential Medium” катары чечмелөө, Ирак мисалы, өлкөлөр аралык салыштырма таблица, БАЭ каршы мисалы, жыйынтык дооматтары жана чектөөлөрү сакталган. PDFде жок кошумча статистика, тышкы текшерүү, клиникалык/психологиялык диагноз, так себептүүлүк же платформанын бардык колдонуучуларга таасири тууралуу жалпылоочу доомат кошулган эмес.

Изилдөөнүн эң этият окулууга тийиш болгон жагы — “self-dissolution” түшүнүгү өтө күчтүү философиялык-социологиялык чечмелөө экенинде. Макала бул түшүнүктү TikTokту интенсивдүү колдонуу жана чындык-умтулуу ажырымы аркылуу макро деңгээлде талкуулайт, бирок адамдардын психикалык абалын түз өлчөбөйт. Ошондуктан изилдөө TikTok колдонуу көрүнүшүн түшүнүү үчүн маанилүү жана ой жараткан алкак сунуштаганы менен, ар бир колдонуучу же ар бир өлкө боюнча так өкүм чыгарбайт.