Псилоцибин менен коштолгон терапия — псилоцибин көзөмөлдөнгөн клиникалык шарттарда колдонулуп, каралган изилдөөлөрдүн көбүндө даярдык, дозалоо учурундагы психологиялык колдоо жана андан кийинки интеграция сыяктуу психотерапиялык компоненттер менен айкалыштырылган дарылоо ыкмасы. Бул системалуу сереп жана мета-анализ чоң депрессиялык бузулуу (MDD) жана дарылоого туруктуу депрессия (TRD) диагнозу коюлган чоңдордо псилоцибин менен коштолгон дарылоонун кыска мөөнөттүү натыйжалуулугун жана коопсуздугун баалаган. Жалпысынан 10 клиникалык изилдөө системалуу серепке киргизилип, алардын сегизинен алынган 17 таасир чоңдугу сандык натыйжалуулук синтезине киргизилген. Abstract, негизги forest plot жана GRADE жыйынтыгы толук маалымат топтому үчүн Cohen's d = 1,15 (%95 GA 0,83–1,48) деңгээлинде депрессиялык белгилердин кыска мөөнөттүү чоң азайышын билдирет. Ошол эле учурда жалпы далилдин ишенимдүүлүгү төмөн; көзөмөлдөнгөн изилдөөлөр ишенимдүүрөөк болгону менен, кичине үлгүлөр, функционалдык сокурлоонун бузулушу, ар түрдүү көзөмөл топтору, ар башка депрессия шкалалары жана чектелген байкоо мөөнөттөрү себептүү белгисиздик сакталат.

Изилдөөнүн дизайны жыйынтыктарга олуттуу таасир эткен. Abstract, Figure 4 жана GRADE таблицасында катышуучу өзүнүн баштапкы абалы менен салыштырылган же көзөмөлү алсыз дизайндарда бириктирилген таасир d = 1,63; көзөмөлдөнгөн топтор аралык дизайндарда болсо d = 0,96 деп берилген. Ачык же pre–post дизайндарда чоңураак таасирдин көрүнүшү күтүүнүн таасири, орточого кайтуучу регрессия, контексттик терапиялык факторлор жана псилоцибиндин ачык психоактивдүү таасирлеринен улам чыныгы сокурлоонун бузулушу менен жарым-жартылай түшүндүрүлүшү мүмкүн. Үч таасирдүү байкоо чыгарылып салынганда да толук маалымат топтомундагы сезимталдык анализи d = 1,21 (%95 GA 0,90–1,51) менен чоң жана маанилүү таасирди көрсөткөн.

Кыска мөөнөттүү коопсуздук анализинде дозалоо күнүндөгү олуттуу терс окуялар боюнча псилоцибин тобунда маанилүү тобокелдик өсүшү байкалган эмес. Бирок бул жыйынтык аз сандагы изилдөөлөргө жана кыска байкоо мөөнөтүнө негизделет. Узак мөөнөттүү натыйжалуулук, узак мөөнөттүү коопсуздук, 65 жаштан жогору бейтаптар, олуттуу медициналык же психиатриялык коморбиддүүлүгү бар адамдар, ар түрдүү этникалык жана социалдык-экономикалык топтор жана чыгым-натыйжалуулук боюнча далилдер жетишсиз.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү

Чоң депрессиялык бузулуу жашоо сапатына, социалдык иштөөсүнө жана эмгек жашоосуна олуттуу таасир тийгизе алган психиатриялык бузулуу. Булак изилдөө стандарттуу фармакологиялык жана психотерапиялык ыкмалардагы өнүгүүлөргө карабастан, бейтаптардын бир бөлүгү жетиштүү жооп ала албай турганын жана дарылоого туруктуу депрессия маанилүү клиникалык көйгөй түзөрүн негизги изилдөө контексти катары карайт.

Булакта дарылоого туруктуу депрессия жетиштүү дозада жана жетиштүү мөөнөттө кеминде эки антидепрессант дарылоо аракетине жооп болбошу аркылуу аныкталат. Бул топ өнөкөткө айлануу, функционалдык бузулуу жана жогорку дарылоо жүгү себептүү жаңы дарылоо ыкмаларын изилдөөдө өзгөчө мааниге ээ.

Псилоцибин Менен Коштолгон Терапия Деген Эмне?

Псилоцибин менен коштолгон терапия псилоцибинди күн сайын колдонулуучу антидепрессант сыяктуу өзүнчө берүүдөн айырмаланып, көзөмөлдөнгөн дозалоо сеансы жана көпчүлүк изилдөөлөрдө психологиялык даярдык, терапиялык колдоо жана андан кийинки интеграциялык жолугушуулар менен айкалыштырылган клиникалык ыкма. Бул мета-анализде психологиялык колдоо протоколдору изилдөөлөр арасында стандарттуу эмес; ошондуктан байкалган таасирди псилоцибиндин фармакологиялык таасирине гана так бөлүп кароого болбойт.

Булак талкуулаган биологиялык алкак

Псилоцибин булак макаланын кириш бөлүмүндө серотонинергиялык 5-HT2A рецепторлоруна таасир этүүчү психоделик кошулма катары каралат. Макала бул таасир когнитивдик ийкемдүүлүк, ассоциативдик үйрөнүү, субъективдүү түшүнүк жана нейрондук пластикалуулук менен байланыштуу болушу мүмкүн экенин; ошондой эле мээ байланыштарында жана default mode network активдүүлүгүндө курч өзгөрүүлөр мурдагы адабияттарда билдирилгенин талкуулайт.

Бул биологиялык түшүндүрмөлөр азыркы мета-анализ түздөн-түз өлчөгөн жыйынтыктар эмес. Каралган негизги клиникалык жыйынтыктар депрессия шкалаларынын баллдары, жооп, ремиссия жана терс окуялар. Мета-анализ 5-HT2A рецепторлорунун байланышын, нейрондук пластикалуулукту же мээ тармагындагы өзгөрүүнү түздөн-түз өлчөгөн эмес.

Психологиялык колдоо эмне үчүн ыкманын бир бөлүгү?

Киргизилген изилдөөлөрдүн баарында псилоцибинди колдонуу айланасында кандайдыр бир психологиялык колдоо болгондугу билдирилген. Көпчүлүк протоколдордо колдоо түздөн-түз багыт бербеген терапиялык ыкма, ишеним мамилесин түзүү, дозалоого чейинки даярдык жана тажрыйбадан кийинки интеграциялык жолугушуулар түрүндө болгон.

Булак психоделик дарылоолордо бейтаптын күтүүсүн жана психикалык абалын билдирген set менен физикалык жана адамдар аралык чөйрөнү билдирген setting түшүнүктөрү жыйынтыкка таасир этиши мүмкүн экенин талкуулайт. Ошондуктан клиникалык таасирди молекуланын фармакологиялык таасирине гана кыскартуу изилдөө дизайндары жагынан мүмкүн эмес.

Псилоцибин Менен Коштолгон Терапиянын Мета-Анализдеги Таасир Чоңдугу Кандай Болгон?

Abstract, Figure 4 жана GRADE жыйынтыгында бардык ылайыктуу таасир чоңдуктарынын бириктирилген жыйынтыгы Cohen's d = 1,15 (%95 GA 0,83–1,48) деп билдирилип, бул көрсөткүч чоң кыска мөөнөттүү таасир катары чечмеленген; бирок далилдин ишенимдүүлүгү төмөн деп бааланган жана ачык/pre–post изилдөөлөрдүн көзөмөлдөнгөн салыштырууларга караганда чоңураак жыйынтык бериши маанилүү жантаюу белгиси катары каралган.

Булакта эмне үчүн эки башка кичи топ сан топтому бар?

Булактын 14-бетиндеги Table 3 within-subject дизайндар үчүн d = 1,75 (%95 GA 1,31–2,20) жана between-subject дизайндар үчүн d = 1,31 (%95 GA 1,08–1,54) деп билдирет. Ошол эле беттеги Figure 4, abstract жана Appendix C болсо тиешелүүлүгүнө жараша d = 1,63 жана d = 0,96 маанилерин көрсөтөт. Булак бул айырма башка моделдик спецификациядан, маалымат тандоодон же башка эсептөө баскычынан келип чыкканын түшүндүрбөйт.

Ошондуктан Verianla Table 3 маанилерин өчүрбөстөн же “ката” деп жарыялабай, өзүнчө булак маанилери катары сактайт; негизги жыйынтык баянында болсо abstract, Figure 4 жана GRADE таблицасында үч жолу кайталанган сан топтому колдонулат.

Cohen's d = 1,15 Эмнени Билдирет?

Cohen's d ар кандай депрессия шкалаларынан алынган өзгөрүүлөрдү жалпы стандарттык четтөө бирдигинде салыштырууга мүмкүндүк берген стандартташтырылган таасир чоңдугу; d = 1,15 мааниси мета-анализ масштабында чоң топтук айырма же pre–post өзгөрүү белгисин көрсөтөт, бирок түздөн-түз “бейтаптардын %115-и жакшырды” же “дарылоонун ийгилик деңгээли %115” дегенди билдирбейт.

Стандартташтырылган таасир чоңдугунун негизги артыкчылыгы GRID-HAMD, MADRS жана QIDS-SR сыяктуу ар башка балл системаларын колдонгон изилдөөлөрдү бир мета-аналитикалык масштабда бириктирүүгө мүмкүнчүлүк берет. Мунун эсебинен жыйынтык клиницист күн сайын колдонгон шкала баллына караганда абстракттуураак болуп калат.

Cohen's d ошондой эле изилдөө дизайнынан көз каранды эмес эмес. Көзөмөл тобу жок изилдөөдө баштапкы абал менен дарылоодон кийинки абалдын чоң айырмасы дарынын фармакологиялык таасири менен бирге табигый өзгөрүүнү, орточого кайтуучу регрессияны, терапиялык контекстти жана күтүүнүн таасирин да камтышы мүмкүн. Бул изилдөөдө within-subject дизайндардын көзөмөлдөнгөн дизайндарга караганда чоңураак d бериши ошондуктан илимий жактан маанилүү.

Айрым клиникалык изилдөөлөр эмнени көрсөттү?

Киргизилген изилдөөлөр бири-биринен олуттуу айырмаланат. Айрымдары дарылоого туруктуу депрессияда, айрымдары кеңири MDD популяцияларында жүргүзүлгөн; көзөмөл шарттары күтүү тизмеси, төмөн дозадагы псилоцибин, активдүү плацебо, салттуу плацебо же escitalopram сыяктуу ар түрдүү салыштыргычтардан турган.

Davis 2021: күтүү тизмеси бар рандомизацияланган дизайнда эки псилоцибин сеансы колдонулуп, GRID-HAMD баллдары көзөмөл мезгилине салыштырмалуу чоң азайганы билдирилген. Тиешелүү Gukasyan байкоо изилдөөсүндө 24 катышуучу 12 айга чейин бааланып, 12-айда жооп деңгээли %75, ремиссия деңгээли %58 деп билдирилген. Бул байкоо көзөмөлсүз узак мөөнөттүү узартуу мүнөзүндө болгондуктан, себептик узак мөөнөттүү таасирдин далили эмес.

Goodwin 2022: 233 катышуучусу бар доза аныктоо изилдөөсүндө 25 mg псилоцибин 1 mg көзөмөл дозасына салыштырмалуу үчүнчү жумада MADRS баллында кыйла чоң төмөндөөнү камсыз кылган. 10 mg менен 1 mg ортосундагы айырма маанилүү эмес. Он экинчи жумадагы туруктуу жооп деңгээли 25 mg тобунда %20, 10 mg тобунда %5 жана 1 mg тобунда %10 деп берилген.

Raison 2023: 25 mg бир жолку псилоцибин активдүү плацебого каршы бааланып, 43-күндө MADRS өзгөрүүсү псилоцибиндин пайдасына маанилүү деп табылган.

von Rotz 2023: кош сокур, плацебо көзөмөлдөнгөн изилдөөдө болжол менен 16 mg га туура келген 0,215 mg/kg доза бааланган; 14-күндө MADRS үчүн Cohen's d = 0,97 жана p = 0,0011 билдирилген. Ошол эле учурда жооп %58, ремиссия %54 деп берилген.

Carhart-Harris 2021: эки 25 mg псилоцибин сеансы escitalopram менен салыштырылган. Алтынчы жумада негизги QIDS-SR16 жыйынтыгында псилоцибин тобундагы −8,0 жана escitalopram тобундагы −6,0 өзгөрүүнүн ортосундагы айырма статистикалык жактан маанилүү эмес (p = 0,17). Айрым экинчи даражадагы депрессия көрсөткүчтөрү псилоцибиндин пайдасына чоңураак айырмаларды көрсөткөн.

Ачык этикеткалуу изилдөөлөр: Carhart-Harris 2016/2018 жана Goodwin 2023 сыяктуу көзөмөлсүз же ачык этикеткалуу изилдөөлөр симптомдордун күчтүү азайыш сигналдарын билдирген. Бирок бул түрдөгү изилдөөлөрдө плацебо, күтүүнүн таасири жана сокурлоо көйгөйлөрү күчтүүрөөк болгондуктан, таасир чоңдуктарын көзөмөлдөнгөн RCT жыйынтыктары менен бирдей далил салмагында чечмелөөгө болбойт.

Дозалар бардык изилдөөлөрдө бирдей болгон эмес

Киргизилген изилдөөлөрдө бир же эки дозалуу протоколдор колдонулган. Булакта 10 mg, болжол менен 16 mg ге туура келген салмакка жараша дозалоо, 20 mg/70 kg, 25 mg, 30 mg/70 kg жана 0,3 mg/kg чейин ар кандай протоколдор бар. Бул гетерогендүүлүк “мета-анализ көрсөткөн бир гана оптималдуу псилоцибин дозасы” деген жыйынтык чыгарууга тоскоол болот.

Айрыкча Davis/Gukasyan изилдөөлөрү үчүн булактагы мүнөздөмө 20 mg/70 kg жана 30 mg/70 kg деп берсе, натыйжалуулук баянында 20 mg/kg жана 30 mg/kg деп жазылган. Verianla бул эки туюнтманы бири-бирине айландырбайт жана дозаны оптималдаштыруу боюнча жыйынтык чыгарбайт.

Псилоцибин Менен Коштолгон Терапиянын Коопсуздугу Жөнүндө Мета-Анализ Эмнени Көрсөттү?

Мета-анализ дозалоо күнүндөгү олуттуу терс окуяларда псилоцибин тобунда статистикалык жактан маанилүү өсүштү көрсөткөн эмес; олуттуу терс окуялар үчүн бириктирилген тобокелдик айырмасы −0,01 (%95 GA −0,04–0,02; p = 0,63) деп эсептелген, бирок изилдөөлөрдүн аздыгы жана кыска байкоо мөөнөтү себептүү бул табылга узак мөөнөттүү же жалпы коопсуздуктун кепилдиги эмес.

Булакта баш оору, жүрөк айлануу жана убактылуу тынчсыздануу сыяктуу дарылоо учурунда пайда болгон таасирлердин көбү жеңил–орточо деңгээлде жана кыска мөөнөттүү экени айтылат. Ошол эле учурда киргизилген изилдөөлөрдөгү олуттуу терс окуялардын аныктамалары жана коопсуздук мониторингинин ыкмалары бири-биринен айырмаланат. Appendix B бул гетерогендүүлүктү изилдөө боюнча өз-өзүнчө көрсөтөт.

GRADE далилинин ишенимдүүлүгү эмне үчүн жогору эмес?

Функционалдык сокурлоонун бузулушу эмне үчүн өзгөчө маанилүү?

Кош сокур дары изилдөөсүндө идеалдуу түрдө катышуучу да, изилдөө тобу да адам активдүү дарылоону же көзөмөлдү алып жатканын билбейт. Псилоцибиндин курч кабылдоо жана субъективдүү таасирлери ачык болгондуктан, активдүү затты болжоо оңой болушу мүмкүн. Бул функционалдык сокурлоонун бузулушу деп аталат.

Катышуучу активдүү псилоцибин алдым деп ойлогондо анын күтүүсү өзгөрүшү мүмкүн; терапевт же баалоочу да шартты болжошу мүмкүн. Ошондуктан өзгөчө субъективдүү депрессия шкалалары жана психотерапиялык контекст камтылган изилдөөлөрдө жыйынтыктарды фармакологиялык механизмге гана байланыштыруу кыйын.

Депрессия шкаласы жыйынтыктарды эмне үчүн өзгөртө алат?

Мета-регрессияда колдонулган депрессия шкаласы көзөмөлдөнгөн топтор аралык анализдерде маанилүү модератор болгон. GRID-HAMD шилтеме катары алынганда MADRS колдонгон изилдөөлөр төмөнүрөөк таасир чоңдугун (B = −1,47; p = 0,001), QIDS-SR колдонгон изилдөөлөр болсо андан да төмөн таасир чоңдугун (B = −2,02; p = 0,002) берген.

Бул табылга шкалалардын бири “туура”, экинчиси “туура эмес” дегенди билдирбейт. Ар түрдүү шкалалар депрессиялык белгилердин ар башка компоненттерине жана өлчөө формаларына ар башка салмак бере алат. Мындан тышкары, изилдөөлөрдүн саны аз болгондуктан, авторлор мета-регрессия жыйынтыктарын изилдөөчү жана гипотеза түзүүчү мүнөздө чечмелөө керектигин белгилешет.

Байкоо мөөнөтү таасирдүү модератор беле?

Каралган убакыт аралыктарында байкоо жумасы маанилүү модератор болуп табылган эмес. Бирок “маанилүү модерация табылган жок” деген сөз таасир узак мөөнөттө сөзсүз туруктуу калат дегенди далилдебейт. Узак мөөнөттүү көзөмөлдөнгөн изилдөөлөр жетишсиз жана GRADE узак мөөнөттүү натыйжалуулук үчүн далилдин ишенимдүүлүгүн өтө төмөн деп баалайт.

Кимдерге жалпылоого болбойт?

Киргизилген изилдөөлөрдүн орточо жашы болжол менен 36,7–44,1 жыл арасында болгон. 65 жаштан жогору катышуучулар үчүн өзүнчө натыйжалуулук же коопсуздук жыйынтыктары билдирилген эмес. Олуттуу медициналык жана психиатриялык коморбиддүүлүктөр көптөгөн RCTлерде чыгарылган же ыраатсыз билдирилген.

Булак ошондой эле катышуучулар негизинен ак түстүү, испан эмес жана жогорку социалдык-экономикалык топтордон болгонун белгилейт. Ошондуктан алынган жыйынтыктарды башка этникалык, социалдык-экономикалык жана татаалыраак клиникалык топторго түздөн-түз колдонуу илимий жактан тастыкталган эмес.

Чыгым-натыйжалуулук боюнча далил барбы?

Булак псилоцибин менен коштолгон терапиянын экономикалык жактан канчалык колдонууга жарактуу экени боюнча күчтүү чыгым-натыйжалуулук маалыматтары азырынча жок экенин баса белгилейт. Даярдык, бир нече саатка созулушу мүмкүн болгон дозалоо сеансы, терапевттин көзөмөлү жана интеграциялык жолугушуулар ресурсту көп талап кылган кызмат моделин түзүшү мүмкүн. Ошондуктан клиникалык натыйжалуулук сигналы саламаттык сактоо системасында масштабдалуучу жана экономикалык жактан туруктуу дегенди билдирбейт.

Изилдөө колдогон жыйынтыктар

• Псилоцибин менен коштолгон терапия кыска мөөнөттө депрессиялык белгилердин оордугунда чоң азайуу сигналын көрсөтөт.
• Көзөмөлдөнгөн изилдөөлөрдүн бириктирилген таасири да оң жана чоң багытта.
• Ачык/pre–post дизайндар көзөмөлдөнгөн салыштырууларга караганда чоңураак таасирлерди берет.
• Үч таасирдүү байкоо чыгарылгандан кийин да бириктирилген таасир чоң жана статистикалык жактан маанилүү бойдон калган.
• Дозалоо күнүндөгү олуттуу терс окуяларда маанилүү тобокелдик өсүшү көрсөтүлгөн эмес.
• Психологиялык колдоо каралган бардык клиникалык протоколдордун маанилүү контексттик компоненти.
• Депрессияны өлчөө шкаласы көзөмөлдөнгөн изилдөөлөр баалаган таасир чоңдугун маанилүү деңгээлде модерациялаган.

Изилдөө колдобогон жыйынтыктар

• Псилоцибин чоң депрессия үчүн так жана жогорку далил деңгээлиндеги стандарттуу дарылоо экени көрсөтүлгөн эмес.
• Узак мөөнөттүү натыйжалуулук жана узак мөөнөттүү коопсуздук такталган эмес.
• Бир оптималдуу доза же оптималдуу дозалоо жыштыгы аныкталган эмес.
• Псилоцибин салттуу антидепрессанттардан жалпысынан артык экени далилденген эмес.
• Психотерапиялык колдоодон көз карандысыз таза фармакологиялык таасир бөлүнгөн эмес.
• 65 жаштан жогору бейтаптар үчүн ишенимдүү кичи топ жыйынтыгы жок.
• Олуттуу медициналык же психиатриялык коморбиддүүлүктөрү бар реалдуу жашоо популяцияларына жалпыланары далилденген эмес.
• MDD менен TRD ортосунда формалдуу мета-аналитикалык натыйжалуулук салыштыруусу жүргүзүлгөн эмес.
• Чыгым-натыйжалуулук жана саламаттык сактоо системасында масштабдалуу мүмкүнчүлүгү көрсөтүлгөн эмес.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

PROSPERO жана PRISMA алкагы

Сереп протоколу 25 Июнь 2024 күнү PROSPERO системасына CRD42024561979 номери менен катталып, изилдөө PRISMA 2020 ыкмасын карманган. PubMed/MEDLINE, CENTRAL, PsycINFO жана Scopus маалымат базаларында 1 Январь 2010–31 Июль 2024 аралыгындагы жарыялар изделген.

Англис жана испан тилдериндеги жарыялар бааланган. Изилдөө тандоосу эки изилдөөчү тарабынан Rayyan платформасында өз алдынча жана кош түрдө жүргүзүлүп, пикир келишпестиктер консенсус же талкуу аркылуу чечилген. Маалымат чыгаруу 14 Сентябрь 2024 күнү жүргүзүлгөн.

PRISMA изилдөө тандоосу

Булак Figure 3 толук текстте чыгарылган 71 жазууну кошумча түрдө 18 кайталанма, 11 протокол жазуусу, жыйынтыкталбаган 19 изилдөө жана 23 экинчи анализ катары көрсөтөт. Бул төрт категориянын суммасы 71 болот.

Киргизүү критерийлери

Киргизилген изилдөөлөрдүн катышуучулары 18 жаш жана андан жогору, MDD же TRD диагнозу DSM-IV, DSM-5, DSM-5-TR, ICD-10 же ICD-11 критерийлери менен коюлган чоңдор. Интервенция психотерапиялык колдоо бар же жок экенине карабастан псилоцибин колдонууну камтышы керек.

Салыштыргычтар плацебо, активдүү көзөмөл, кечиктирилген дарылоо көзөмөлү же серотонинергиялык/допаминергиялык/норадренергиялык таасир этүүчү дарылар болушу мүмкүн. Негизги жыйынтык текшерилген депрессия шкалаларындагы симптом оордугу. Экинчи жыйынтыктар клиникалык жооп, ремиссия, терс окуя жана олуттуу терс окуялар.

Чыгаруу критерийлери

• Активдүү рак сыяктуу өлүм коркунучун жогорулатуучу оор медициналык коморбиддүүлүктөр бар изилдөөлөр.
• Псилоцибин микродозалоо изилдөөлөрү.
• 18 жаштан төмөн катышуучулар.
• Жеке учур баяндамалары.
• Серептер жана комментарий макалалар.
• Клиникага чейинки изилдөөлөр.
• Депрессиялык жыйынтык билдирбеген изилдөөлөр.

Киргизилген изилдөөлөрдүн дизайн бөлүштүрүлүшү

Булак 10 изилдөөнүн алтоосун рандомизацияланган, үчөөнү ачык этикеткалуу жана бирөөнү плацебо көзөмөлдөнгөн within-subject fixed-order изилдөө катары классификациялайт. Бирок алардын баары бири-биринен көз карандысыз жаңы когорттор эмес: Gukasyan 2022 — Davis 2021 изилдөөсүнүн 12 айлык байкоо узартылышы; Carhart-Harris 2018 болсо Carhart-Harris 2016нын алты айлык байкоо изилдөөсү.

Депрессия жыйынтыктары жалпы шкалага кантип келтирилди?

Изилдөөлөр GRID-HAMD, MADRS, QIDS-SR жана BDI сыяктуу ар түрдүү депрессия өлчөө куралдарын колдонгондуктан, жыйынтыктар жалпы стандартташтырылган өлчөм болгон Cohen's d ге айландырылган. Булакта standard deviation (SD) жок болгон учурларда Cochrane Handbook ыкмасы боюнча standard error, %95 ишеним аралыгы же так p маанилеринен SD чыгарылган.

Авторлор айрым оригиналдуу изилдөөлөрдөгү статистикалык маалыматтын жетишсиздиги математикалык өзгөртүү же графиктен маалымат чыгарууну талап кылганын жана бул белгилүү бир баалоо катасын алып келиши мүмкүн экенин чектөө катары кабыл алышат.

Мета-анализ модели

Random-effects мета-анализи JASP 0.96 колдонуу менен жүргүзүлгөн. Изилдөөлөр аралык дисперсия restricted maximum likelihood (REML) ыкмасы менен бааланган. Киргизилген изилдөөлөрдүн саны аз болгондуктан, бириктирилген таасирлердин жана мета-регрессия коэффициенттеринин маанилүүлүгү Knapp–Hartung түзөтүүсү менен бааланган.

Бир эле изилдөө бир нече байкоо мөөнөтүнөн таасир чоңдугун бергенде, бул жыйынтыктар көз карандысыз байкоолор катары эсептелген эмес; изилдөө деңгээлинде кластерленген.

Негизги модераторлор изилдөө дизайны, колдонулган депрессия шкаласы жана псилоцибин колдонулгандан кийинки байкоо жумасы. Калган гетерогендүүлүк Q тести жана tau менен бааланган; таасирдүү байкоолор leave-one-out жана учурга негизделген диагностикалар менен изилденген.

PROSPERO протоколунан четтөөлөр

Алдын ала катталган протокол стандартташтырылган орточо айырманы, тобокелдик катыштарын жана I² сыяктуу өлчөмдөрдү караган. Маалымат чыгаруу учурунда ар түрдүү депрессия шкалалары, байкоо чекиттери, изилдөө дизайндар жана жыйынтыкты билдирүү формалары себептүү анализ стратегиясы өзгөртүлүп, Cohen's d, random-effects REML, Knapp–Hartung, дизайн кичи топтору жана мета-регрессия ыкмасы колдонулган.

Булак бул өзгөртүүлөрдү методологиялык негиздери менен ачык билдирген. GRADE баалоосу сакталган, бирок аз сандагы изилдөөлөр жана гетерогендүү дизайндар себептүү жыйынтыктарды так клиникалык сунуш катары көрбөө керектиги айтылган.

Сезимталдык анализи

Leave-one-out жана учурга негизделген диагностикалар Carhart-Harris, Davis жана Goodwin изилдөөлөрүнөн айрым байкоолорду таасирдүү деп белгилеген. Бул үч таасирдүү изилдөө/байкоо чыгарылгандан кийин бириктирилген таасир d = 1,21 (%95 GA 0,90–1,51; p < 0,001) бойдон калган.

Сезимталдык анализинен кийин эки дизайн кичи тобунун ортосундагы айырма эми маанилүү эмес: Qm(1) = 0,05; p = 0,818. Бул баштапкы анализдеги кичи топ айырмасы таасирдүү байкоолордон олуттуу деңгээлде таасирленгенин көрсөтөт.

MDD жана TRD өз-өзүнчө салыштырылдыбы?

Жок. Айрым изилдөөлөр аралаш MDD/TRD популяцияларын колдонгон, TRDни ар башка аныктаган же дарылоого туруктуулук абалы боюнча өзүнчө таасир чоңдуктарын билдирген эмес. Ошондуктан формалдуу MDD–TRD кичи топ мета-анализи жүргүзүлгөн эмес; мындай салыштыруунун кубаттуулугу төмөн болуп, экологиялык жантаюуга ачык болору белгиленген.

Risk-of-bias баалоосу

Рандомизацияланган көзөмөлдөнгөн изилдөөлөр Cochrane RoB 2 куралы менен бааланган. Булак Figure 1 айрым изилдөөлөр төмөн тобокел профилине ээ экенин, айрымдарында болсо рандомизация, протоколдон четтөө же билдирилген жыйынтыкты тандоо сыяктуу тармактарда тынчсыздануулар болгонун көрсөтөт.

Ачык этикеткалуу, рандомизацияланбаган жана байкоо изилдөөлөрү RoB 2 менен бириктирилген эмес; Figure 2де өзүнчө баяндоочу методологиялык баалоо жүргүзүлгөн. Бул изилдөөлөрдүн көбү көзөмөл тобунун жоктугу, кичине үлгү, күтүүнүн жантаюусу, кошумча дарылоолор, катышуучулардын жоголушу же туруктуу тартип дизайны себептүү олуттуу же орто-олуттуу чектөөлөргө ээ деп бааланган.

GenAI колдонулушу

Булак авторлору risk-of-bias графигин түзүүгө жана ачык этикеткалуу изилдөөлөрдүн баяндоочу баалоосуна жардам берүү максатында ChatGPT-5.2-Plus колдонгонун ачыктаган. Авторлор түзүлгөн чыгышты карап чыгып оңдогонун жана жарыянын мазмуну үчүн толук жоопкерчиликти өздөрүнө аларын билдиришет.

Негизги чектөөлөр

• Оригиналдуу изилдөөлөрдүн бир бөлүгүндө стандарттык четтөөлөр же толук статистика жетишсиз билдирилген.
• Жетишпеген маанилерди башка статистикалардан же графиктерден чыгаруу баалоо катасын жаратышы мүмкүн.
• Ачык этикеткалуу, күтүү тизмелүү, within-subject жана RCT дизайндардын бир далил базасында болушу.
• Доза, сеанс саны, психологиялык колдоо жана көзөмөл шарттарынын гетерогендүүлүгү.
• Ар түрдүү депрессия шкалалары таасир баасын маанилүү деңгээлде өзгөртүшү.
• Псилоцибиндин ачык курч таасирлеринен улам чыныгы кош сокурлоону сактоо кыйын болушу.
• Күтүүнүн таасири жана функционалдык сокурлоонун бузулушу.
• MDD менен TRDни ишенимдүү түрдө өз-өзүнчө мета-анализ кылууга болбой турганы.
• Узак мөөнөттүү көзөмөлдөнгөн маалыматтын жетишсиздиги.
• Улгайган чоңдор боюнча өзүнчө жыйынтыктардын жоктугу.
• Коморбиддүү бейтаптардын көп учурда чыгарылып салынышы.
• Этникалык жана социалдык-экономикалык ар түрдүүлүктүн чектелүү болушу.
• Ишенимдүү чыгым-натыйжалуулук анализдеринин жоктугу.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска аталышы: Efficacy of Psilocybin-Assisted Therapy in Major Depressive Disorder: A Systematic Review and Meta-Analysis

Авторлор: Angel Labra-Lorenzana; Dania Nimbe Lima-Sánchez; Christian Alejandro Delaflor-Wagner; Diana Martínez-Hernández; Christian Ramos-Jiménez; Christian Gabriel Toledo-Lozano.

Жооптуу авторлор: Dania Nimbe Lima-Sánchez жана Christian Gabriel Toledo-Lozano.

Мекемелер: Psychiatric Hospital Fray Bernardino Álvarez / National Autonomous University of Mexico; Digital Health Department, Faculty of Medicine, National Autonomous University of Mexico; Department of Clinical Research, National Medical Center “20 de Noviembre”; Faculty of Medicine, Anahuac University of Oaxaca; Integrated Program in Neuroscience, McGill University; Research Coordination, National Medical Center “20 de Noviembre”.

Журнал: Psychiatry International.

Басмакана: MDPI, Basel, Switzerland.

Жарыя маалыматы: Psychiatry International, 2026, Том 7, Макала 137.

DOI: 10.3390/psychiatryint7030137

Жөнөтүлгөн күнү: 17 Март 2026.

Кайра кароо күнү: 7 Июнь 2026.

Кабыл алынган күнү: 8 Июнь 2026.

Жарыяланган күнү: 15 Июнь 2026.

Булак түрү: Системалуу сереп жана мета-анализ.

PROSPERO: CRD42024561979.

Издөө мезгили: 1 Январь 2010–31 Июль 2024.

Маалымат базалары: PubMed/MEDLINE, CENTRAL, PsycINFO жана Scopus.

Киргизилген изилдөө: 10 клиникалык изилдөө жазуусу; сегизи сандык натыйжалуулук мета-анализине маалымат берген.

Сандык натыйжалуулук маалымат базасы: Булактын GRADE жыйынтыгына ылайык сегиз изилдөө жана 17 таасир чоңдугу баасы.

Негизги таасир метрикасы: Cohen's d.

Негизги модель: Random-effects мета-анализ; изилдөөлөр аралык дисперсия үчүн REML.

Кичине үлгү түзөтүүсү: Knapp–Hartung ыкмасы.

Гетерогендүүлүк: Q тести жана tau.

Мета-регрессия модераторлору: изилдөө дизайны, депрессия шкаласы жана байкоо жумасы.

Сезимталдык: Leave-one-out жана учурга негизделген таасирдүү байкоо диагностикалары.

Risk-of-bias: RCTлер үчүн Cochrane RoB 2; рандомизацияланбаган жана байкоо изилдөөлөрү үчүн өзүнчө баяндоочу сапат баалоосу.

Далилдин ишенимдүүлүгү: GRADE.

Программалык камсыздоо: Булакта JASP версиясы 0.96 деп билдирилген.

Негизги бириктирилген натыйжалуулук жыйынтыгы: Abstract, Figure 4 жана GRADE таблицасында толук маалымат топтому d = 1,15; %95 GA 0,83–1,48.

Сезимталдык жыйынтыгы: Таасирдүү байкоолор чыгарылгандан кийин толук маалымат топтому d = 1,21; %95 GA 0,90–1,51; p < 0,001.

Олуттуу терс окуя жыйынтыгы: RD = −0,01; %95 GA −0,04–0,02; p = 0,63.

Негизги илимий чектөө: Жалпы кыска мөөнөттүү антидепрессанттык таасир сигналы чоң болгону менен, далилдин ишенимдүүлүгү төмөн; функционалдык сокурлоонун бузулушу, күтүүнүн таасири, дизайн гетерогендүүлүгү, кичине үлгүлөр жана кыска байкоо маанилүү чектөөлөр.

Этикалык комитет: Жаңы адам катышуучу маалыматтары чогултулбагандыктан колдонулбайт.

Маалымдалган макулдук: Колдонулбайт.

Каржылоо: Тышкы каржылоо алынган эмес.

Маалымат жеткиликтүүлүгү: Түпнуска салымдар макалада жана кошумча материалдарда берилгени; кошумча суроолор жооптуу авторлорго жөнөтүлүшү мүмкүн экени айтылган.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.

Лицензия: Creative Commons Attribution (CC BY).

GenAI билдирүүсү: Булак авторлору ChatGPT-5.2-Plusти risk-of-bias графигин даярдоого жана ачык этикеткалуу изилдөөлөрдүн баяндоочу баалоосуна жардам берүү үчүн колдонгонун; чыгышты карап чыгып оңдогонун жана акыркы мазмун үчүн жоопкер экенин билдирген.

Булак ичиндеги бүтүндүк эскертүүсү 1: Abstract, Figure 4 жана Appendix C within-subject таасир үчүн d = 1,63 жана көзөмөлдөнгөн топтор аралык таасир үчүн d = 0,96 берсе, Table 3 тиешелүүлүгүнө жараша d = 1,75 жана d = 1,31 берет. Булак айырманы түшүндүрбөйт.

Булак ичиндеги бүтүндүк эскертүүсү 2: Davis/Gukasyan дозалоо протоколу изилдөө мүнөздөмөсүндө 20 mg/70 kg жана 30 mg/70 kg деп, кийинки натыйжалуулук баянында болсо 20 mg/kg жана 30 mg/kg деп жазылган. Verianla бул бирдик айырмасын үнсүз теңебейт.

Булак ичиндеги бүтүндүк эскертүүсү 3: “10 клиникалык изилдөө” деген сөз 10 толугу менен көз карандысыз бейтап когортун билдирбейт; Gukasyan 2022 — Davis 2021дин, Carhart-Harris 2018 болсо Carhart-Harris 2016нын байкоо изилдөөсү.

Авторлордун салымы: Концептуалдаштыруу, методология жана долбоорду башкаруу Angel Labra-Lorenzana, Dania Nimbe Lima-Sánchez жана Christian Gabriel Toledo-Lozano тарабынан; формалдуу анализ жана изилдөө бардык авторлор тарабынан; алгачкы долбоор Angel Labra-Lorenzana, Dania Nimbe Lima-Sánchez жана Christian Gabriel Toledo-Lozano тарабынан; кароо жана редакциялоо бардык авторлор тарабынан жүргүзүлгөн.

Verianla мазмун ыкмасы: Бул текст булак макаланын abstract котормосу же абзац-абзац кайра жазылышы эмес. Изилдөөнүн издөө стратегиясы, изилдөө тандоосу, risk-of-bias түзүмү, таасир чоңдуктары, forest plot жыйынтыктары, GRADE баалоосу, коопсуздук анализи, сезимталдык анализи, чектөөлөр жана булактын ичиндеги сандык дал келбестиктер ажыратылып, өз алдынча кыргызча илимий үйрөнүү түзүмү түзүлгөн.