Бул изилдөө жер үстүндөгү байланыш инфраструктурасы жабыркаган кырсык аймактарында абада туруктуу позицияда турган учкучсуз учуучу аппараттар байланыш ретранслятору катары колдонулган Аталыш берилген маалымат тармагы (Named Data Networking, NDN) системаларын карайт. Изилдөөчүлөр Interest пакеттеринин керексиз географиялык аймактарга жайылышын жана бир эле пакеттин коңшу İHAлар тарабынан кайра-кайра өткөрүлүшүн азайтуу үчүн Регионалдык Багыттоо Стратегиясын (RIF) иштеп чыгышкан. ndnSIM чөйрөсүндөгү салыштырма симуляцияларда RIF; Flooding, BPF, RRDP жана E-GIF стратегияларына караганда жогорку ийгиликтүү пакет алуу көрсөткүчүн, төмөн маалымат алуу кечигүүсүн жана аз жалпы пакет өткөрүүнү көрсөткөн. Бирок бул жыйынтыктар реалдуу кырсык талаасына эмес, İHAлар туруктуу позицияда турган жана IEEE 802.11b байланышы колдонулган көзөмөлдөнгөн симуляцияга негизделген.

RIF үч негизги механизмди бириктирет: Interest пакетинин максаттуу регионго жеткен-жетпегенин көрсөткөн кеңейтилген пакет талаалары, региондордун үч өлчөмдүү координаттарын сактаган Region Location Table жана түйүндөрдүн калган энергиясын менен коңшу өткөрүүлөрүнүн санын эске алган ыктымалдык басаңдатуу ыкмасы. Ошентип пакеттер максаттуу регионго жакындаган İHAлар аркылуу гана жылат жана ошол эле жергиликтүү чөйрөдө ашыкча ретрансляторлордун бир эле пакетти кайра жөнөтүүсү чектелет.

Симуляция графиктерине ылайык Interest пакетин жөнөтүү ылдамдыгы секундасына 8 пакетке жеткенде RIFтин ийгиликтүү пакет алуу көрсөткүчү болжол менен 0,84 деңгээлинде калса, Flooding ыкмасында бул көрсөткүч болжол менен 0,75ке түшкөн. Ошол эле трафик деңгээлинде RIFтин орточо алуу кечигүүсү болжол менен 0,40 секунд, Flooding кечигүүсү болжол менен 0,60 секунд жана RRDP кечигүүсү болжол менен 0,62 секунд болуп көрүнөт. Бул маанилер графиктерден болжолдуу окулган; изилдөө чийки сандык маалымат таблицаларын, ишеним аралыктарын же ката тилкелерин бербейт.

Изилдөөнүн негизги маселеси эмне?

Изилдөө караган негизги маселе — кырсыктан кийин түзүлгөн İHA колдоосу бар убактылуу байланыш тармактарында NDNдин салттуу берүү жүрүм-туруму өтө көп керексиз пакет жаратышы. NDNде байланыш түздөн-түз белгилүү бир сервердин дарегине эмес, талап кылынган мазмундун аталышына багытталат. Командалык борбор белгилүү бир кырсык аймагынан абал тууралуу отчет сураганда “Interest пакети” (Interest packet) түзүлөт; максаттуу аймактагы сенсорлор же башка маалымат өндүрүүчүлөр болсо жооп катары “Data пакети” (Data packet) кайтарат.

Салттуу flooding ыкмасында İHA алган Interest пакети максаттуу аймакка тиешеси бар-жогу каралбастан бардык ылайыктуу коңшуларга берилиши мүмкүн. Изилдөөчүлөр бул эки өзүнчө натыйжасыздыкты жаратат деп белгилешет:

• Натыйжасыз багыттоо: Interest пакетинин талап кылынган маалымат жок географиялык аймактарга ташылышы.
• Кайталанган багыттоо: Бир нече коңшу İHAнын бир эле Interest пакетинин көчүрмөсүн кайра өткөрүшү.

Бул эки көрүнүш зымсыз каналдын керексиз пакеттерге толушуна, кагылышуу жана кайра өткөрүү ыктымалдыгынын өсүшүнө, маалымат алуу убактысынын узарышына жана батарея менен иштеген İHAлардын байланыш жүгүнүн көбөйүшүнө алып келиши мүмкүн болгон тармактык жүрүм-турумду түзөт.

Изилдөө эмне үчүн маанилүү?

Кырсык аймагында туруктуу байланыш мунаралары, энергия булактары же жер үстүндөгү магистралдык байланыштар иштебей калганда İHAлар убактылуу зымсыз магистрал түзө алат. Изилдөөдөгү тармак моделинде ар бир İHA белгилүү географиялык аймактын үстүндө туруктуу абалда турат, өзүнүн камтуу аймагындагы сенсорлорго кызмат кылат жана башка аймактар үчүн көп секириктүү ретранслятор милдетин аткарат.

Бул ыкма Түркия үчүн белгилүү бир өлкөгө же бир эле кырсык түрүнө байланган эмес. Жер титирөө, токой өртү, суу ташкыны, жер көчкү же чоң аймактагы издөө-куткаруу иштеринде байланыш инфраструктурасы үзүлгөн зоналардын ортосунда убактылуу маалымат өткөрүү үчүн каралышы мүмкүн. Бирок изилдөө мындай системанын Түркиядагы эрежелер, жыштык бөлүштүрүү, жер бедери же реалдуу кырсык башкаруу инфраструктуралары менен интеграциясын сынаган эмес.

Адабиятта кайсы боштук максат кылынган?

Мурунку ыкмалардын бир бөлүгү бир эле пакеттин көчүрмөлөрүн таймерлер менен басаңдатат, бирок пакеттин туура эмес географиялык аймактарга өтүшүнө бөгөт койбойт. Жайгашууга негизделген айрым ыкмалар пакетти максатка багыттаганы менен так региондук чектөө колдонбойт же коңшулук маалыматын жаңыртуу үчүн мезгил-мезгили менен “Hello” билдирүүлөрүн жөнөтөт.

Изилдөөдө салыштырылган негизги ыкмалар төмөнкүлөр:

RIF стратегиясы кантип иштейт?

1. Пакетти иштетүү модулу

RIF NDN Interest жана Data пакеттерине жаңы талааларды кошот. Interest пакетине Flag, Location жана Area талаалары; Data пакетине болсо Location жана Area талаалары кошулат.

• Flag: Interest пакети максаттуу аймакка жеткен-жетпегенин көрсөтөт.
• Location: Пакетти иштеткен ретранслятор İHAнын координаттарын алып жүрөт.
• Area: İHA кызмат көрсөткөн учурдагы регион номерин алып жүрөт.

Командалык борбор Interest пакетин түзгөндө Flag мааниси 1 деп коюлат. Бул пакет максаттуу аймакка али жете элек экенин билдирет. Ретранслятор İHA пакеттеги максаттуу регион номери өзүнүн регионуна барабар экенин аныктаса, пакетти өзүнүн камтуу аймагындагы өндүрүүчүлөргө өткөрүп, Flag маанисин 0 кылат. Башка ретранслятор İHA Flag=0 маанисиндеги пакетти алса, максаттуу аймакка жетти деп эсептелген пакетти кайра берүү ордуна таштайт.

Изилдөөдөгү мисалда командалык борбор үчүнчү аймактын абал отчетун /sitrep/area/3 аталышы менен сурайт. Салттуу багыттоодо бул суроо үчүнчү аймактан тышкаркы өндүрүүчүлөргө жана ретрансляторлорго да жетиши мүмкүн. RIF болсо пакет максаттуу аймакка жеткенден кийин аны аймактын сыртына кайра таратууга бөгөт коюуну көздөйт.

Изилдөөнүн оригиналдуу аталышында стратегия “Regional Interest Forwarding” деп аталса, кыскача мазмун жана метод бөлүмүндө “Regional Information Forwarding” деген ат колдонулган. Эки сөз айкашы тең RIF кыскартмасы менен берилген. Бул терминологиялык айырма изилдөөдө кандай болсо, ошондой сакталган жана үнсүз оңдолгон эмес.

2. Region Location Table

Ар бир ретранслятор İHAда Region Location Table (RLT) түзүлөт. Бул таблица белгилүү регион номерлерин жана ошол региондордун X, Y жана Z координаттарын сактайт. Таблица мезгил-мезгили менен берилүүчү Hello билдирүүлөрү аркылуу эмес, тармак аркылуу өткөн Interest жана Data пакеттерине кошулган жайгашуу маалыматы аркылуу үйрөнүлөт.

Иштөө тартибин төмөнкүдөй кыскача айтууга болот:

1. Командалык борбор Interest пакетин коңшу ретрансляторлорго жөнөтөт.
2. Пакетти алган ретранслятор мурунку түйүндүн регион жана координат маалыматын өзүнүн RLT таблицасына жазат.
3. Ретранслятор пакетке өз координаттарын жана регион номерин жазып өткөрөт.
4. Максаттуу аймактагы өндүрүүчү Data пакетин түзгөндө максаттуу региондун координаттары Data пакетине кошулат.
5. Data пакети кайра кайтып келе жатканда аралык ретрансляторлор максаттуу региондун жайгашуу маалыматын үйрөнөт.

Бул ыкма кошумча мезгилдик көзөмөл трафигин жаратпастан жайгашуу маалыматын маалымат трафиги менен кошо өткөрүүгө мүмкүндүк берет. Бирок изилдөөдө бардык түйүндөр бардык региондор жөнүндө актуалдуу маалыматты канча убакытта үйрөнөрү, алгачкы үйрөнүү мезгилиндеги кошумча трафик жана эски RLT жазуулары качан өчүрүлөрү сандык түрдө бааланган эмес.

3. Максатка чейинки аралык боюнча багыттоо

Ретранслятор İHA максаттуу региондун координаттарын билсе, өзүнүн позициясынын жана пакет келген мурунку түйүндүн максатка чейинки аралыгын эсептейт. Изилдөөдө үч өлчөмдүү Евклид аралыгы колдонулат:

\[ dis(i,j) = \sqrt{(x_i-x_j)^2+(y_i-y_j)^2+(z_i-z_j)^2} \]

Бул жерде i жана j салыштырылган эки түйүндү же бир түйүн менен максаттуу регионду; x, y жана z болсо үч өлчөмдүү координата компоненттерин билдирет. Симуляция контекстинде координаттар метр менен берилет жана эсептелген аралык да метр деп чечмеленет.

Учурдагы түйүн максаттуу аймакка мурунку түйүндөн жакыныраак болсо, пакет багыттоо үчүн кармалат. Алысыраак болсо, пакет ташталат. Максаттуу регион боюнча RLT жазуусу али жок болсо, түйүн багыттык четтөөнү баалай албагандыктан пакетти кийинки кадамга өткөрөт. Бул өзгөчөлүк белгисиз максатка кетип жаткан алгачкы суроолор толугу менен бөгөттөлүп калбашын камсыздайт; бирок алгачкы суроолордо региондук чектөөнүн таасири төмөн болушу мүмкүн.

4. Энергияга сезимтал таймер

Максатка жакындаган ретранслятор пакетти дароо жөнөтпөй, артка чегинүү таймерин иштетет. Биринчи байланыш изилдөөдө төмөнкүдөй берилген:

\[ T = T_{\max}\left(1-\frac{E_R}{E_{\mathrm{init}}}\right) \]

T күтүү убактысын, T_max уруксат берилген эң узак күтүү убактысын, E_R түйүндүн калган энергиясын жана E_init баштапкы энергияны билдирет. Калган энергиясы жогору түйүндүн күтүү убактысы кыска, энергиясы азайган түйүндүн күтүү убактысы узагыраак болот. Ошентип энергиясы жогору İHAлар эртерээк өткөрүп, энергиясы азайган түйүндөр азыраак багыттоо жүгүн көтөрүшү максат кылынат.

Изилдөө кийин төмөн энергия чегин да камтыган экинчи таймер байланыш формуласын берет:

\[ T = \begin{cases} -\log\left(\frac{E_R}{E_{\mathrm{init}}}\right), & E_R > E_{\min} \\ T_{\max}, & E_R \leq E_{\min} \end{cases} \]

E_min түйүн уйку же басаңдатуу абалына өтө турган минималдуу энергия чеги. Энергия бул чектен төмөн болсо, күтүү убактысы T_max деп коюлат.

Эки формуланын берилүүсүндө такталбаган бир жагдай бар. Биринчи формулада өлчөмсүз энергия катышы T_max менен көбөйтүлгөндүктөн, натыйжа убакыт бирдигине ээ. Экинчи формуланын биринчи бутагында болсо өлчөмсүз логарифм гана бар; анын секундга кантип айландырылары же кайсы масштаб коэффициенти менен көбөйтүлөрү көрсөтүлгөн эмес. Ошондой эле логарифмдин негизи, T_max, E_min жана баштапкы энергия үчүн колдонулган сандык маанилер симуляция параметрлеринин таблицасында берилген эмес.

5. Коңшулардын санына жараша ыктымалдык басаңдатуу

Таймер иштеп турганда түйүн ошол эле Interest пакети башка коңшулар тарабынан өткөрүлгөн-өткөрүлбөгөнүн угат. Буга чейин ошол эле пакетти жөнөткөн ар башка коңшулардын саны N_neighbour менен көрсөтүлөт. Түйүндүн өткөрүү ыктымалдыгы төмөнкүдөй эсептелет:

\[ 0 < P = \frac{1}{N_{\mathrm{neighbour}}+1} \leq 1 \]

• Эч бир коңшу өткөрүү жасабаса N=0 жана P=1 болот; түйүн пакетти сөзсүз өткөрөт.
• Бир коңшу өткөрүү жасаса P=1/2 болот.
• Эки коңшу өткөрүү жасаса P=1/3 болот.
• Коңшу өткөрүүлөрдүн саны өскөн сайын кошумча көчүрмөнү жөнөтүү ыктымалдыгы азаят.

Таймер аяктаганда түйүн пакетти P ыктымалдыгы менен өткөрөт, 1−P ыктымалдыгы менен таштайт. Ошентип сейрек тармактарда байланыштын сакталышы, тыгыз коңшулукта берүү бороонунун басаңдатылышы көздөлөт.

Симуляция түзүлүшү кантип уюштурулган?

RIF NS-3 негизиндеги NDN симулятору ndnSIM колдонулуп бааланган. Зымсыз байланыш технологиясы IEEE 802.11b катары тандалып, ар бир эксперимент 300 секунд жүргүзүлгөн. Изилдөөдө ар бир конфигурация үчүн 20 симуляция иштетилгени айтылган.

Биринчи сценарий тармак жүгү көбөйгөндө багыттоо стратегиялары кандай иштей турганын баалайт. Экинчи сценарий болсо чоңураак тармак аянтында командалык борбор региондорунун саны бирден төрткө көбөйгөндө маалымат чогултуу көрсөткүчтөрү кандай өзгөрөрүн изилдейт.

İHA бийиктиги кантип тандалган?

Симуляцияда түйүндөр аралык байланыш аралыгы 200 метр деп белгиленип, İHA бийиктигинин жердеги камтуу радиусуна таасири өзүнчө моделденген. Графикте бийиктик өскөн сайын жердеги камтуу радиусу азайганы жана 170 метр бийиктикте радиус 105,35 метр экени көрсөтүлгөн. Изилдөөчүлөр бул чекитти коңшу камтуу аймактарынын кабатташуусу аз болгон жайгашуу катары тандашкан.

Бирок графикте төмөнкү бийиктиктерде камтуу радиусу 105,35 метрден чоң. Ошондуктан тексттеги “камтууну максималдаштыруу” жана “максимумга жакын жер камтуусу” деген сөздөр графиктин өзүндө көрсөтүлгөн ийри сызык менен толук шайкеш эмес. Берилген жыйынтык чийки камтуу радиусу эң чоң болгон чекиттен көрө камтуу менен коңшу аймактардын кабатташуусунун ортосунда тандалган тең салмак чекити сыяктуу көрүнөт; бирок бул оптималдаштыруу үчүн ачык максаттык функция берилген эмес.

Негизги жыйынтыктар эмнени көрсөтөт?

Трафик тыгыздыгы өскөндө ийгилик көрсөткүчү

Бардык стратегияларда секундадагы Interest пакеттеринин саны көбөйгөн сайын ийгиликтүү пакет алуу көрсөткүчү төмөндөгөн. Бул тенденция тыгыз пакет трафиги тармакта көбүрөөк кагылышуу жана тыгын жаратарын көрсөтөт. RIF болсо бардык жөнөтүү ылдамдыктарында эң жогорку ийгилик көрсөткүчүн сактаган.

Графиктен болжолдуу окулганда секундасына 1 пакет деңгээлинде RIFтин ийгилик көрсөткүчү болжол менен 0,97, Floodingдики болжол менен 0,93. Секундасына 8 пакетте RIF болжол менен 0,84кө, E-GIF болжол менен 0,81ге, RRDP болжол менен 0,78ге, BPF болжол менен 0,77ге жана Flooding болжол менен 0,75ке төмөндөйт.

Маалымат алуу кечигүүсү

Жөнөтүү ылдамдыгы өскөн сайын бардык ыкмалардын орточо Data пакетин алуу кечигүүсү көбөйгөн. RIF максаттан тышкаркы аймактардагы өткөрүүлөрдү чектеп, тармак жүгүн жана керексиз жол узундуктарын азайтканы үчүн эң төмөн кечигүүнү берген.

Секундасына 8 Interest пакети жөнөтүлгөндө графикте RIF болжол менен 0,40 секунд, E-GIF болжол менен 0,45 секунд, BPF болжол менен 0,50 секунд, Flooding болжол менен 0,60 секунд жана RRDP болжол менен 0,62 секунд кечигүү көрсөтөт. RRDPнин жогорку трафикте Floodingден да чоң кечигүүгө ээ болушу айрым пакеттерди басаңдатуу жаңы Interest пакеттерин жана кайра өткөрүүлөрдү жаратышы менен түшүндүрүлөт.

Тармактагы жалпы пакет көлөмү

Жалпы Interest жана Data пакет саны тармак алып жүргөн байланыш жүгүнүн кыйыр көрсөткүчү. Flooding бардык түйүндөргө пакеттерди таратууга уруксат бергендиктен эң чоң пакет көлөмүн жараткан. RIF болсо максаттан тышкаркы региондорду да, бир эле жергиликтүү чөйрөдөгү кайталанган өткөрүүлөрдү да чектегендиктен эң аз пакет санын көрсөткөн.

Таблицадагы маанилер графиктерден болжолдуу окулган. Изилдөө бул жыйынтыктардын так чийки сандарын өзүнчө маалымат таблицасында бербейт.

Командалык борбор региондорунун саны көбөйгөндө эмне болгон?

1500 × 1500 метрлик экинчи топологияда тармак бир, эки, үч жана төрт керектөөчү регионго бөлүнгөн. Командалык борборлордун саны көбөйгөндө ар бир керектөөчү кичирээк региондогу өндүрүүчүлөрдөн маалымат чогултуп, орточо багыттоо жолдору кыскарган.

RIFтин ийгиликтүү пакет алуу көрсөткүчү бир керектөөчү жана 75 өндүрүүчү конфигурациясында болжол менен 0,85 болсо, төрт керектөөчү жана регион башына 18 өндүрүүчү конфигурациясында болжол менен 0,91ге өскөн. Орточо кечигүү болжол менен 0,75 секунддан 0,47 секундга төмөндөгөн. Ушул эле салыштырууда RIFтин Interest пакет саны болжол менен 260.000ден 180.000ге, Data пакет саны болсо болжол менен 180.000ден 120.000ге азайган.

Flooding, BPF жана RRDP ыкмаларында керектөөчү региондордун саны көбөйүшү Interest пакеттеринин санында ушунчалык айкын төмөндөө жараткан эмес. Себеби бул ыкмалар региондор арасындагы керексиз Interest пакет айлануусун түз чектебейт.

Изилдөөнүн күчтүү жактары кайсылар?

• Туура эмес регионго багыттоо менен жергиликтүү кайталанган багыттоону бири-биринен бөлүп, эки башка натыйжасыздыкты бир архитектурада карайт.
• Мезгил-мезгили менен Hello билдирүүсүн талап кылбастан, учурдагы Interest жана Data пакеттери аркылуу региондун жайгашуу маалыматын чогултууну көздөйт.
• Жайгашуу, калган энергия жана коңшу өткөрүүлөрдүн санын бир багыттоо чечиминде бириктирет.
• Ыкманы Flooding менен гана эмес, BPF, RRDP жана E-GIF болуп төрт башка мамиле менен салыштырат.
• Трафик жүгүн көбөйткөн жана командалык борбор региондорунун санын өзгөрткөн эки өзүнчө сценарийди колдонот.
• Ийгилик көрсөткүчү, кечигүү, Interest пакет көлөмү жана Data пакет көлөмү болуп бир нече көрсөткүчтү бирге берет.

Изилдөөнүн чектөөлөрү кайсылар?

• Бул изилдөө рецензиядан өтпөгөн preprint.
• Жыйынтыктардын баары ndnSIM симуляциясына негизделет; реалдуу İHA учуусу, талаа эксперименти же кырсык машыгуусу жүргүзүлгөн эмес.
• İHAлар туруктуу позицияда жана бирдей бийиктикте моделденген. Шамал, GPS катасы, позиция дрейфи, батарея алмашуусу жана динамикалык кайра жайгаштыруу бааланган эмес.
• Убактылуу байланыш үзүлүүлөрү, асимметриялык байланыштар, көлөкөлөнүү, көп жолдуу таралуу жана реалдуу сөнүү шарттары сыналган эмес.
• Энергияга сезимтал ыкма сунушталганына карабастан жалпы энергия керектөө, тармактын иштөө мөөнөтү же İHA башына батареянын азайышы жыйынтык көрсөткүчү катары берилген эмес.
• T_max, E_min жана баштапкы энергия сыяктуу таймер параметрлери симуляция конфигурациясынын таблицасында көрсөтүлгөн эмес.
• Жыйырма симуляция кайталанганы айтылганы менен графиктерде ката тилкелери, стандарттык четтөөлөр, ишеним аралыктары же статистикалык маанилүүлүк тесттери жок.
• RLT маалыматтарынын эскириши, жаңыртуу наркы, алгачкы үйрөнүү убактысы жана түйүн өзгөргөндөн кийин кайра түзүлүшү сандык түрдө сыналган эмес.
• Пакет баштарына кошулган талаалардын байт менен кошумча жүгү жана анын төмөн өткөрүү жөндөмдүү байланыштарга таасири берилген эмес.
• Регион жана координата маалыматтарын аутентификациялоо, зыяндуу түйүндөр же туура эмес позиция билдирүү сыяктуу коопсуздук маселелери бааланган эмес.
• Бийиктикти тандоого байланышкан график менен “максимумга жакын камтуу” түшүндүрмөсүнүн ортосунда толук чечилбеген айырма бар.
• Таймер үчүн берилген эки формуланын ортосунда масштаб жана бирдик боюнча түшүндүрүлбөгөн өтүү бар.

Изилдөө эмнени колдойт?

Изилдөөнүн симуляция жыйынтыктары каралган туруктуу топологиялар жана көрсөтүлгөн трафик шарттарында регионго негизделген багыттоо менен ыктымалдык басаңдатуу тармактагы пакет жүгүн азайтып, маалымат алуу көрсөткүчүн жогорулатып жана кечигүүнү төмөндөтө аларын колдойт. RIF өзгөчө пакет жөнөтүү ылдамдыгы көбөйгөндө салыштырылган төрт ыкмага караганда туруктуураак аткаруу ийри сызыгын көрсөткөн.

Изилдөө эмнени далилдебейт?

• RIF реалдуу кырсык талаасында ошол эле аткарууну көрсөтөт деп далилдебейт.
• RIF бардык İHA жабдыктарында, радио технологияларда жана рельеф шарттарында эң жакшы ыкма экенин далилдебейт.
• Сунушталган ыкма İHA батареясынын өмүрүн белгилүү бир пайызга көбөйтөт деп көрсөтпөйт.
• RIF кыймылдуу İHA тармактарында, тыгыз шаардык курулуштарда же күчтүү тоскоолдукта ишенимдүү экенин көрсөтпөйт.
• Реалдуу кырсык башкаруу мекемелери менен интеграция, масштабды чоңойтуу, эрежелерге шайкештик же операциялык коопсуздук ийгилигин көрсөтпөйт.
• Симуляция графиктери ыкмалардын ортосунда статистикалык маанилүү айырма бар экенин өз алдынча далилдебейт.

Өткөн, азыркы жана келечек үчүн мааниси

Мурунку багыттоо ыкмалары негизинен жергиликтүү пакет көчүрмөлөрүн басаңдатууга же жайгашуу маалыматы менен максат багытын аныктоого көңүл бурган. RIF географиялык региондук чектөөнү энергия жана коңшулук абалына байланыштуу ыктымалдык багыттоо менен бириктирип, бул эки мамилени бир дизайнда чогултат.

Азыркы салымы — туруктуу позициядагы İHA ретрансляторлору колдонулган көзөмөлдөнгөн тармактарда төмөн байланыш жүгүн камсыз кыла турган колдонууга мүмкүн протокол долбоорун жана салыштырма симуляция далилин сунушташы. Изилдөөнүн ыкмасы борборлоштурулган инфраструктура жок убактылуу байланыш системалары үчүн техникалык изилдөө маанисине ээ.

Келечекте реалдуураак радио каналдары, чектелген позиция дрейфи, убактылуу байланыш жоготуулары, кыймылдаган кырсык очоктору жана динамикалык регион чектери менен эксперименттер керек. Изилдөөчүлөр да 50 метр радиустун ичинде чектелген кыймылды, 3GPP шаардык микроячейка канал моделдерин жана өзгөргөн кырсык талабына жараша региондорду кайра өлчөмдөөнү келечектеги иштер катары сунушташат.

Изилдөөнүн Методу жана Натыйжалары

Методологиялык кыскача мазмун

Симуляция топтору

• Сунушталган ыкма: RIF.
• Салыштыруу ыкмалары: Flooding, BPF, RRDP жана E-GIF.
• Симулятор: ndnSIM жана NS-3.
• Зымсыз технология: IEEE 802.11b.
• İHA бийиктиги: 170 метр.
• Байланыш аралыгы: 200 метр.
• Симуляция убактысы: 300 секунд.
• Кайталоо саны: 20.
• Биринчи сценарий: Секундасына 1–8 Interest пакети жана бир керектөөчү регион.
• Экинчи сценарий: Секундасына 1 Interest пакети жана 1–4 керектөөчү регион.

Өлчөнгөн жыйынтык өзгөрмөлөрү

• Ийгиликтүү пакет алуу көрсөткүчү.
• Орточо Data пакетин алуу кечигүүсү, секунд.
• Тармакта өткөрүлгөн жалпы Interest пакет саны.
• Тармакта өткөрүлгөн жалпы Data пакет саны.

Негизги салыштырма жыйынтыктар

• Interest пакетин жөнөтүү ылдамдыгы өскөн сайын бардык ыкмалардын алуу көрсөткүчү төмөндөп, кечигүүсү жана пакет көлөмү көбөйгөн.
• RIF бааланган бардык трафик ылдамдыктарында эң жогорку ийгиликтүү алуу көрсөткүчүн көрсөткөн.
• RIF бааланган бардык трафик ылдамдыктарында эң төмөн орточо алуу кечигүүсүн көрсөткөн.
• RIFтин жалпы Interest жана Data пакет көлөмү салыштырылган төрт ыкмадан төмөн болгон.
• Керектөөчү региондордун саны көбөйгөн сайын багыттоо жолдору кыскарып, ийгилик көрсөткүчү өскөн жана кечигүү азайган.
• Региондордун санынын өсүшү RIF жана E-GIFтин пакет көлөмүн көбүрөөк азайтса, Flooding, BPF жана RRDPде Interest пакет саны жогору бойдон калган.

Статистикалык баалоо

Изилдөөдө симуляциялар 20 жолу кайталанганы айтылган. Бирок кайсы кокустук баштапкы уруктар колдонулганы, жыйынтыктар кантип орточолонгону, стандарттык четтөө, стандарттык ката, ишеним аралыгы, таасир өлчөмү же гипотеза тести берилген эмес. Графиктерде ката тилкелери жок болгондуктан, ыкмалардын ортосунда көрүнгөн айырманын кайталоолор арасындагы өзгөрмөлүүлүккө салыштырмалуу көлөмүн баалоо мүмкүн эмес.

Булак жана Метод Эскертүүсү

Изилдөөнүн оригиналдуу аталышы: Regional Interest Forwarding for NDN-Based UAV Relays in Emergency Response Networks

Авторлор: Wuyungerile Li; Jia Xuan Lv; Qian Qian Chen; Jian Guo; Alvin Valera; Winston K.G. Seah.

Авторлордун ирети: Жүктөлгөн изилдөөдө кандай берилсе, ошондой сакталган.

Биргелешкен биринчи автор: Тең салым же биргелешкен биринчи авторлук тууралуу маалымат көрсөтүлгөн эмес.

Жооптуу автор: Wuyungerile Li.

Мекемелер: Department of Computer Science, Inner Mongolia University, Hohhot, Inner Mongolia, China; School of Engineering and Computer Science, Victoria University of Wellington, Wellington, New Zealand.

DOI:10.2139/ssrn.6902578

Рецензияланган журнал: Бул версия үчүн рецензияланган журнал тууралуу маалымат жок.

Жарыялоо платформасы: SSRN.

Оригиналдуу басмакана: Бул версия үчүн рецензияланган журнал басмаканасы жок. SSRN Elsevierдин preprint жана эрте изилдөө платформасы; SSRN академиялык басмакана же рецензияланган журнал эмес.

Жарыяланган жылы жана жөнөтүлгөн датасы: 2026; SSRNде 9 июнь 2026 күнү жарыяланган.

Булак түрү: Рецензиядан өтпөгөн preprint; тармак протоколунун дизайны жана симуляциялык изилдөө.

Рецензия статусу: Бул изилдөө preprint жана рецензиядан өтпөгөн.

Расмий булак:SSRN расмий изилдөө барагы

Колдоо маалыматы: Изилдөө Ички Монголия Автономдуу Регионунун Key Research of Development and Achievement Transformation Project алкагындагы “Research on the Reliability of 6G Mobile Edge Computing Networks” аттуу, 2025KJHZ0028 номерлүү долбоор тарабынан колдоого алынган.

Бул кыргызча түшүндүрмө жүктөлгөн изилдөөнүн бүт текстин, формулаларын, таблицаларын, тармак топологияларын, агым схемаларын жана аткаруу графиктерин карап даярдалды. Тышкы булактар авторлорду, DOIни, жарыяланган датаны, платформаны жана рецензия статусун библиографиялык текшерүү үчүн гана колдонулган; изилдөөдө жок илимий жыйынтыктар кошулган эмес.

Изилдөөнүн негизги чектөөлөрү — симуляцияга гана негизделиши, туруктуу İHA топологиясын колдонушу, реалдуу кыймыл жана радио канал бузулууларын сынабашы, энергия керектөөнү түз өлчөбөшү, айрым таймер параметрлерин түшүндүрбөшү жана жыйынтыктар үчүн өзгөрмөлүүлүк же статистикалык маанилүүлүк өлчөөлөрүн бербеши. Ошондуктан жыйынтыктарды реалдуу кырсык талаасында далилденген байланыш ийгилиги катары чечмелөөгө болбойт.