Босогодон төмөн депрессия (subthreshold depression, SD) — депрессиялык белгилер бар болгону менен чоң депрессиялык бузулуунун толук диагностикалык критерийлери аткарылбаган, клиникалык жактан маанилүү белгилер деңгээли. Бул изилдөө босогодон төмөн депрессиянын белгилери бар адамдар күнүмдүк жашоодо колдоно ала турган өзүнө-өзү жардам берүү жана жакшылык кылуу жүрүм-турумдары (Acts of Kindness, AK) боюнча клиникалык психология адистеринин жана ушул белгилер деңгээлиндеги чоң кишилердин орток пикирлерин аныктоо үчүн үч раунддуу e-Delphi ыкмасын колдонгон. Биринчи раундда 51 клиникалык психология адиси жана жапон тилиндеги PHQ-9 шкаласында 5–9 упай алган 191 чоң киши жалпы 187 стратегияны күтүлгөн пайдалуулугу жана ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү боюнча баалаган. Үч раунддун аягында 5 өзүнө-өзү жардам берүү стратегиясы пайдалуулук боюнча, 10 өзүнө-өзү жардам берүү стратегиясы ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү боюнча консенсуска; 1 жакшылык кылуу жүрүм-туруму пайдалуулук боюнча жана 11 жакшылык кылуу жүрүм-туруму ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү боюнча консенсуска жеткен.

Изилдөөнүн эң көрүнүктүү жыйынтыктарынын бири — адистер менен босогодон төмөн депрессия панели бир эле стратегияларды ар башка көз караштан баалаганы. Өзүнө-өзү жардам берүү стратегияларынын пайдалуулугу боюнча адистер системалуу түрдө жогору баа беришсе, жакшылык кылуу жүрүм-турумдарынын ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү боюнча босогодон төмөн депрессия панели көптөгөн стратегияларды адистерге караганда ишке ашырууга оңой деп эсептеген. Бирок изилдөө интервенциялык эксперимент эмес. Катышуучулар стратегияларды колдонгондон кийинки депрессиялык белгилердин чыныгы өзгөрүүсү өлчөнгөн эмес; демек, жыйынтыктар стратегиялардын клиникалык натыйжалуулугун далилдебейт, эки панелдин күтүлгөн пайдалуулук жана ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү боюнча консенсусун көрсөтөт.

Изилдөөнүн негизги көйгөйү

Чоң депрессиялык бузулуу үчүн толук диагностикалык критерийлерге жооп бербеген, бирок олуттуу депрессиялык белгилерди баштан кечирген адамдар изилдөөдө босогодон төмөн депрессия алкагында каралган. Булак изилдөө бул топ чоң депрессиялык бузулууга өтүү жагынан маанилүү тобокел тобу экенин жана кесиптик жардам издөөнүн деңгээли төмөн болушу мүмкүн экенин белгилейт. Ошондуктан изилдөөчүлөр күнүмдүк жашоого аз тоскоолдук менен киргизүүгө боло турган өзүнө-өзү жардам берүү жүрүм-турумдарын аныктоону эрте колдоо үчүн маанилүү деп эсептешкен.

Бирок “адистер пайдалуу деп эсептеген жүрүм-турум” менен “депрессиялык белгилери бар адам чындап жасай алам деп ойлогон жүрүм-турум” бир эле нерсе болбой калышы мүмкүн. Изилдөөнүн борбордук маселеси дал ушул айырма. Стратегия теориялык жактан пайдалуу көрүнүшү мүмкүн, бирок аны ишке ашырууда көп күч, мотивация, убакыт же айлана-чөйрөлүк шарттар талап кылынышы мүмкүн. Тескерисинче, өтө оңой аткарылуучу жүрүм-турум катышуучулар тарабынан маанайга өзгөрүү киргизүүгө жетиштүү пайдалуу деп эсептелбеши мүмкүн.

Босогодон Төмөн Депрессия Бул Изилдөөдө Кантип Аныкталган?

Босогодон төмөн депрессия изилдөөнүн концептуалдык алкагында чоң депрессиялык бузулуунун толук критерийлеринен төмөн турган, клиникалык жактан маанилүү депрессиялык белгилерди билдирет; ал эми катышуучуларды тандоодо операциялык түрдө жапон тилиндеги Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) шкаласында 5–9 упай аралыгы колдонулган. Бул упай аралыгы клиникалык диагноз коюу үчүн эмес, Delphi панелине киргизиле турган босогодон төмөн белгилер тобун аныктоо үчүн колдонулган.

Булак макала босогодон төмөн депрессия үчүн адабиятта бирдиктүү жана стандарттуу операциялык аныктама жок экенин өзгөчө белгилейт. Ар кандай изилдөөлөрдө PHQ-9, Beck Depression Inventory-II жана Center for Epidemiologic Studies Depression Scale сыяктуу ар башка өлчөө системалары колдонулган. Ошондуктан бул изилдөөнүн жыйынтыктары өзгөчө PHQ-9 боюнча 5–9 упай аралыгында тандалган жапон чоңдорунун үлгүсүнө байланыштуу окулушу керек.

Өзүнө-өзү жардам берүү стратегиялары деген эмне?

Изилдөөдө өзүнө-өзү жардам берүү стратегиялары адам өзүнүн психикалык саламаттык көйгөйлөрүн башкаруу же белгилерин жеңилдетүү максатында өз алдынча баштаган жүрүм-турумдар катары каралган. Изилдөөнүн негизги көңүлү кесиптик жетекчилик менен жүргүзүлгөн түзүмдөлгөн дарылоого караганда күнүмдүк жашоого интеграциялоого боло турган формалдуу эмес өзүнө-өзү жардам берүү жүрүм-турумдарына багытталган.

Бул категория кыйла кеңири. Таза абага чыгуу, эс алуу, жактырган музыканы угуу же келечекте күтүлгөн план жөнүндө ойлонуу сыяктуу жүрүм-турумдардын баары өзүнө-өзү жардам берүү алкагында бааланган. Изилдөөчүлөрдүн максаты жөн гана “пайдалуу болушу мүмкүн болгон жүрүм-турумдардын” тизмесин түзүү эмес, ошол жүрүм-турумдар чындап ишке ашырууга мүмкүн деп эсептелеби же жокпу деген өлчөмдү да өзүнчө өлчөө болгон.

Жакшылык кылуу жүрүм-турумдары эмне үчүн өзүнчө изилденди?

Жакшылык кылуу жүрүм-турумдары (AK) — башка адамга пайда алып келүүгө багытталган просоциалдык жүрүм-турумдар. Изилдөө салттуу өзүнө-өзү жардам берүү адамдын өзүнүн жүрүм-турумдарына жана муктаждыктарына багытталганына карама-каршы, жакшылык кылуу жүрүм-турумдары көңүлдү башка адамдарга бура алары, социалдык байланышты бекемдей алары жана күнүмдүк социалдык өз ара аракеттенүүгө аз күч менен киргизиле алары тууралуу теориялык алкактан чыккан.

Булак адабиятын талкуулоодо жакшылык кылуу жүрүм-турумдары көңүлдү руминативдүү ой жүгүртүүдөн жана ашыкча өзүнө багытталуудан сыртка буруу, социалдык байланыштуулукту күчөтүү жана жашоонун маңыздуулугуна салым кошуу мүмкүнчүлүгү каралат. Бирок булар азыркы Delphi изилдөөсүндө эксперименттик түрдө текшерилген механизмдер эмес. Бул изилдөө стратегиялардын эки панель тарабынан кантип бааланганын гана караган.

Delphi Ыкмасы Бул Изилдөөдө Эмнени Өлчөдү?

Delphi ыкмасы бул изилдөөдө жүрүм-турумдун биологиялык же клиникалык таасирин өлчөө үчүн эмес, адистер менен босогодон төмөн депрессия белгилери бар чоңдор кайсы стратегияларды пайдалуу жана ишке ашырууга мүмкүн деп эсептешери боюнча кайталанган баалоолор аркылуу консенсус түзүү үчүн колдонулган. Катышуучулар ар бир раундда белгилүү стратегияларды баалаганда, бир гана панелде босогодон өткөн пункттар кийинки раундда кайра каралып, эки панелде тең орток босого көрсөткүчүнө жеткен пункттар акыркы тизмеге киргизилген.

Баштапкы стратегиялар пулу кантип түзүлгөн?

Өзүнө-өзү жардам берүү стратегиялары үчүн баштапкы чекит мурдагы изилдөөдөн алынган 60 стратегия болгон. Изилдөөчүлөр заманбап болушу мүмкүн болгон кошумча жүрүм-турумдарды камтуу үчүн GPT-4 менен 14 жаңы пункт түзүп, алдын ала пулду 74 стратегияга жеткиришкен.

Жакшылык кылуу жүрүм-турумдары боюнча болсо академиялык изилдөөлөрдөн, китептерден жана веб-негизиндеги булактардан 132 стратегия чогултулуп, ага GPT-4 менен түзүлгөн 53 пункт кошулуп, 185 стратегиядан турган алгачкы пул алынган.

Жалпы 259 талапкер пункт үч психолог тарабынан мазмундук валиддүүлүк, концептуалдык шайкештик, кайталануу жана түшүндүрмө тактыгы боюнча каралган. AI түзгөн стратегия адабияттан алынган жалпыраак стратегия менен дал келгенде, изилдөөчүлөр адабияттан алынган вариантты тандашкан. Бул чыпкалоодон кийин биринчи Delphi раундуна 72 өзүнө-өзү жардам берүү жана 115 жакшылык кылуу жүрүм-туруму, жалпы 187 стратегия кирген.

Эки панель кимдерден турган?

Клиникалык психология адистеринин панелинин биринчи раундунда 51 адам болгон: 15 эркек жана 36 аял. Орточо жашы 34,1 жыл, стандарттык четтөөсү 8,2 жыл. Катышуучулар Жапонияда мамлекеттик психолог жана клиникалык психолог сертификатына ээ адистердин арасынан кар топтому ыкмасы менен тандалган. Орточо клиникалык тажрыйба 8,9 жыл, стандарттык четтөө 7,38 жыл болгон.

Босогодон төмөн депрессия панели Questant онлайн изилдөө платформасындагы жалпы чоңдор тобунан түзүлгөн. Алгач 1105 адам сурамжылоого катышкан; толук эмес PHQ-9 маалыматтары же көңүл бурууну текшерүүчү пункттан өтпөй калуу себептүү чыгарылгандан кийин 735 жарактуу катышуучу калган. PHQ-9 упайы 5–9 аралыгында болгон 191 адам Delphi панелине киргизилген. Бул топтун 104ү эркек, 87си аял; орточо жашы 48,6 жыл, стандарттык четтөөсү 11,8 жыл болгон.

SD панелинде үч раундду аяктаган 101 адам менен аяктабаган 90 адам салыштырылганда, жаш боюнча t(189) = 1,959, p = 0,052, Cohen's d = 0,28; жыныс боюнча χ²(1) = 0,086, p = 0,773; кесип боюнча χ²(6) = 7,64, p = 0,265 жана PHQ-9 упайы боюнча t(189) = 0,424, p = 0,672, Cohen's d = 0,06 табылган. Булак бул баштапкы салыштыруулар системалуу тандоо ыктымалдуулугуна байланыштуу ачык белги көрсөтпөгөнүн белгилейт. Ошентсе да, үчүнчү раундга чейин SD панелинин болжол менен жарымы жоголгону өзүнчө методологиялык чектөө катары ачык көрсөтүлүшү керек.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Баалоо шкаласы жана консенсус эрежеси

Ар бир стратегия эки өлчөмдө 5 баллдык Likert шкаласы менен бааланган: маанайды жакшыртуу жагынан күтүлгөн пайдалуулук жана аны аткаруу канчалык оңой экенин билдирген ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү. Босогодон төмөн депрессия панелине суроо адамдын өзү үчүн берилген, ал эми адистерден жалпы мындай адамдар үчүн баалоо жүргүзүү суралган.

Likert шкаласындагы 4 жана 5 упай стратегия оң колдоого алынган категорияны түзгөн. Өзүнө-өзү жардам берүү стратегияларында консенсус үчүн эки панель тең жок дегенде %70 колдоо көрсөтүшү талап кылынган. Жакшылык кылуу жүрүм-турумдарында болсо босого %51 болуп белгиленген.

Стратегия эки панелде тең босогодон өткөндө акыркы тизмеге киргизилген. Бир гана панелде босогодон өткөн стратегиялар кийинки раундда кайра бааланган. Биринчи раундда адистерге кошумча стратегияларды сунуштоо үчүн ачык суроолор да берилген; адистер сунуштаган 41 пункт кайталануу жана мазмун текшерүүсүнөн кийин 36 жаңы стратегияга кыскартылып, экинчи раунддагы өзүнө-өзү жардам берүү пулуна кошулган.

Статистикалык салыштыруу

Адистер менен SD панелдеринин кабылдоосундагы айырмачылыктарды изилдөө үчүн 2 × 2 контингенттик таблицаларга негизделген хи-квадрат тесттери колдонулган. Беш баллдык Likert жоопторунда 4–5 упай “колдоого алынды”, 1–2 упай “колдоого алынган жок” категориялары катары иштетилген. Көптөгөн салыштыруулардан келип чыккан I типтеги ката тобокелин көзөмөлдөө үчүн p маанилерине Benjamini–Hochberg жалган ачылыш коэффициенти боюнча оңдоо колдонулган.

Булактагы 6-таблица айырма көрсөткөн пункттарды p < 0,10, p < 0,05 жана p < 0,01 деңгээлдерин бирге көрсөткөн түзүмдө жыйынтыктайт. Негизги таблицада ар бир өзүнчө пункттун оңдолгон p мааниси берилбегендиктен, бардык жалпы сандарды бир эле p < 0,05 босогосунан өткөн жыйынтыктар катары чечмелөө туура эмес.

Өзүнө-өзү жардам берүү стратегияларындагы акыркы жыйынтык

Биринчи раунддагы 72 өзүнө-өзү жардам берүү стратегиясынан болгону 1и пайдалуулук жана 7си ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү жагынан эки панелде тең %70 консенсуска жеткен. Үч раунддун аягында жалпы 5 стратегия пайдалуулук, 10 стратегия болсо ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү боюнча консенсуска жеткен.

Таблицадагы эң маанилүү айырма — пайдалуулук менен ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү бир эле түшүнүк эмес. Мисалы, “өзүңдү ашыкча кыйнабай эс алуу” эки панелде тең пайдалуу деп табылган, бирок ишке ашыруу босогосунан өткөн эмес. Тескерисинче, терең дем алуу же жактырган музыканы угуу ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү боюнча жогору баа алган, бирок SD панелинин пайдалуулук баасы %70 босогосуна жеткен эмес.

Эки өлчөмдө тең %70 консенсуска жеткен эки гана өзүнө-өзү жардам берүү стратегиясы таза абага чыгуу жана даамдуу нерсе жеш болгон. Изилдөөчүлөр бул эки жүрүм-турумдун сезүү аркылуу катышуу, күнүмдүк шарттарга ылайыкташуу жана көңүлдү терс ойлордон буруу сыяктуу жалпы өзгөчөлүктөрү болушу мүмкүн экенин талкуулашат. Бул түшүндүрмө авторлордун чечмелөөсү; изилдөө бул механизмдерди түздөн-түз эксперименттик түрдө өлчөгөн эмес.

Жакшылык кылуу жүрүм-турумдарындагы акыркы жыйынтык

Жакшылык кылуу жүрүм-турумдары үчүн төмөнүрөөк, %51 консенсус босогосу колдонулган. Биринчи раунддагы 115 стратегиянын эч бири пайдалуулук жагынан эки панелде бирдей босогодон өткөн эмес, 8 стратегия ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү боюнча консенсуска жеткен. Үч раунддун аягында болгону 1 стратегия пайдалуулук, 11 стратегия болсо ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү боюнча консенсуска жеткен.

Бул таблица маанилүү айырмачылыкты көрсөтөт: пайдалуу экени боюнча консенсуска жеткен жалгыз AK жүрүм-туруму ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү боюнча консенсуска жеткен эмес. Тескерисинче, ишке ашырууга мүмкүн деп табылган 11 жүрүм-турумдун бирөө да пайдалуулук боюнча консенсус алган эмес. Ошондуктан изилдөөнү “жакшылык кылуу натыйжалуу деп табылды” деп жалпылоого болбойт. Жыйынтыктар көптөгөн майда просоциалдык жүрүм-турумдарды жасоого болот деп эсептелгенин, бирок алардын маанайды жакшыртууда пайдалуу экени жөнүндө орток пикир кыйла чектелүү болгонун көрсөтөт.

Изилдөөчүлөр жакшылык кылуу жүрүм-турумдарын үч концептуалдык топко бөлүшкөн: жакын адамдарга багытталган жакшылык, муктаж адамдарга жардам жана күнүмдүк сылыктык жүрүм-турумдары. Айрыкча эшикти кармап берүү, лифтте күтүү же кызматкерлерге ыраазычылык билдирүү сыяктуу күнүмдүк сылыктык жүрүм-турумдары аз күч талап кылган социалдык жүрүм-турумдар катары ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү боюнча жогору баа алган.

Адистер менен босогодон төмөн депрессия панели кайсы жерде айырмаланды?

Өзүнө-өзү жардам берүүнүн пайдалуулугу боюнча айырма көрсөткөн 79 стратегиянын баарында адистердин баасы жогору болгон. Изилдөөчүлөр муну адистер жүрүм-турумдук активдештирүү сыяктуу ыкмалар аркылуу узак мөөнөттүү жана топтолмо пайдаларды эске алышы мүмкүн экени, ал эми депрессиялык белгилери бар адамдар кыска мөөнөттүү жана дароо сезиле турган натыйжаларга көбүрөөк маани бериши мүмкүн экени менен түшүндүрүшөт. Бул түшүндүрмө статистикалык байланыштын мүмкүн болгон чечмелөөсү катары берилген; изилдөөдө бул психологиялык механизм түздөн-түз өлчөнгөн эмес.

Жакшылык кылуу жүрүм-турумдарынын ишке ашыруу мүмкүнчүлүгүндө болсо багыт тескерисинче: айырма көрсөткөн 22 стратегиянын 16сын SD панели ишке ашырууга оңой деп эсептеген. Авторлор бул үлгүнү Жапониядагы күнүмдүк сылыктык нормалары жана адамдар аралык өз ара көз карандылык маданияты контекстинде талкуулашат. Бул маданий түшүндүрмө да учурдагы маалыматтар түздөн-түз сынаган себептик механизм эмес жана башка маданияттарга жалпылоодон мурун өзүнчө текшерилиши керек.

Бул Изилдөө Өзүнө-Өзү Жардам Берүү Стратегияларынын Чыныгы Натыйжалуулугун Далилдейби?

Жок. Изилдөө катышуучулар стратегияларды чыныгы жашоодо колдонгондон кийин депрессия белгилери өзгөрдүбү же жокпу — муну өлчөгөн эмес; үч раунддуу Delphi процесси стратегиялардын күтүлгөн пайдалуулугу жана ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү тууралуу орток баалоону гана түзгөн. Ошондуктан консенсуска кирген жүрүм-турумдар далилденген дарылоо варианттары, кепилденген маанай жакшырткычтар же чоң депрессиялык бузулууну алдын алары көрсөтүлгөн интервенциялар катары берилбеши керек.

Изилдөө колдогон жыйынтык

Изилдөө PHQ-9 боюнча босогодон төмөн депрессия диапазонунда классификацияланган жапон чоңдору менен клиникалык психология адистери белгилүү күнүмдүк жүрүм-турумдар боюнча орток пикирге келе аларын көрсөтөт. Өзгөчө өзүнө-өзү жардам берүү тармагында таза абага чыгуу жана даамдуу нерсе жеш пайдалуу да, ишке ашырууга мүмкүн да деп табылган. Жакшылык кылуу жүрүм-турумдарында болсо көптөгөн аз күч талап кылган просоциалдык жүрүм-турумдар ишке ашырууга мүмкүн деп эсептелген, бирок пайдалуулук боюнча консенсус кыйла чектелүү бойдон калган.

Изилдөө колдобогон жыйынтык

Изилдөө белгилүү жүрүм-турумдар депрессиялык белгилерди клиникалык жактан азайтат, чоң депрессиялык бузулуунун пайда болушун алдын алат, жакшылык кылуу жүрүм-турумдары өзүнө-өзү жардам берүүдөн натыйжалуураак же Жапониядан тышкаркы коомдордо ушундай эле консенсус үлгүсү түзүлөт деп көрсөтпөйт. Өзүнө-өзү жардам берүү жана AK үчүн ар башка консенсус босоголору колдонулгандыктан, эки стратегия тобунун акыркы сандарын түздөн-түз салыштырып “кайсынысы натыйжалуураак?” деген жыйынтыкка келүүгө болбойт.

Негизги чектөөлөр

Баштапкы стратегиялар пулу адабиятка жана жасалма интеллект жардамы менен пункт түзүүгө негизделген; ошондуктан босогодон төмөн депрессияны баштан кечирген адамдар чыныгы жашоодо колдонгон, бирок адабиятта же түзүлгөн пулда жок жүрүм-турумдар өткөрүп жиберилген болушу мүмкүн. Баалоолор реалдуу колдонгондон кийинки тажрыйбага эмес, күтүлгөн пайда жана ишке ашыруу мүмкүнчүлүгүнө негизделген. Likert маалыматтарын хи-квадрат анализи үчүн категорияларга түшүрүү баштапкы беш деңгээлдүү маалыматтын бир бөлүгүн жоготкон. Өзүнө-өзү жардам берүү жана жакшылык кылуу жүрүм-турумдарында ар башка консенсус босоголору колдонулган. SD панелинин үч раунддук сакталуусу %52,9 болгон жана изилдөө жапон маданий контекстинде жүргүзүлгөн. Ошондуктан интервенцияга негизделген жана маданияттар аралык валидация талап кылынат.

Жасалма интеллект изилдөө процессинде кантип колдонулган?

GPT-4 изилдөөнүн жыйынтыктарын түзүү же катышуучулардын жоопторун талдоо үчүн эмес, баштапкы стратегиялар пулун кеңейтүү үчүн колдонулган. Өзүнө-өзү жардам берүү пулуна 14, жакшылык кылуу жүрүм-турумдарынын алдын ала пулуна 53 AI түзгөн пункт кошулган. Психологдордун кийинки мазмундук кароосунан кийин биринчи Delphi раундунда 14 AI түзгөн өзүнө-өзү жардам берүү жана 39 AI түзгөн AK пункту калган.

Акыркы пайдалуулук тизмесинде өзүнө-өзү жардам берүү категориясындагы “өзүңдү ашыкча кыйнабай эс алуу жана чарчаганда тыныгуу” AI түзгөн пункт болуп саналат. AK пайдалуулук консенсусуна жеткен “тааныш адамды сейилдөөгө же чайга чакырып, чогуу убакыт өткөрүү” да AI түзгөн пункт. Бирок алардын акыркы тизмеге киришин аныктаган нерсе AI тарабынан түзүлгөнү эмес, үч раунддуу адамдык баалоодо консенсус босогосунан өткөнү болгон.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Оригиналдуу изилдөө: A Delphi Study to Identify Effective Self-Help and Kindness Strategies for Subthreshold Depression.

Авторлор: Nanako Hanai; Satsuki Fujieda; Yuki Hongo; Kenichi Asano.

Жооптуу автор: Nanako Hanai.

Мекемелер: Graduate School of Comprehensive Human Sciences, University of Tsukuba; NTT Medical Center Tokyo; Department of Sports Medicine, Japan Institute of Sports Sciences; Department of Psychology, Institute of Human Sciences, University of Tsukuba.

Журнал: Psychiatry International.

Басмакана: MDPI.

Булактын түрү: Article; жарыяланган журналдык макала.

Том / сан / макала: 7(3), 118.

DOI: 10.3390/psychiatryint7030118.

Жөнөтүлгөн: 29 Январь 2026. Кайра кароо: 3 Апрель 2026. Кабыл алынган: 29 Апрель 2026. Жарыяланган: 1 Июнь 2026.

Лицензия: Берилген version of record PDF изилдөөнү Creative Commons Attribution (CC BY) лицензиясы астындагы ачык жеткиликтүү эмгек катары аныктайт. PDF текстинде лицензиянын версиясы ачык көрсөтүлбөгөндүктөн версия номери кошулган эмес.

Этика комитети: University of Tsukuba, Institute of Human Sciences Research Ethics Committee; протокол коду 筑2025-13A; бекитилген күнү 16 Апрель 2025. Катышуучулардан маалыматтандырылган макулдук алынган.

Каржылоо: JSPS KAKENHI, грант номери 24K00497.

Маалыматтын жеткиликтүүлүгү: Макала берилген маалыматтар Supplementary Materials ичинде экенин билдирет. Кошумча материалдын укук/лицензия статусу негизги макаланын CC BY лицензиясына автоматтык түрдө тең деп кабыл алынган эмес.

Кызыкчылыктардын кагылышы: Авторлор кызыкчылыктардын кагылышын билдиришкен эмес.

Автордук салымдар: Концептуалдаштыруу N.H.; методология N.H. жана K.A.; валидация S.F. жана Y.H.; формалдык анализ N.H.; изилдөө N.H. жана K.A.; маалыматтарды башкаруу N.H.; баштапкы долбоор N.H.; карап чыгуу жана редакциялоо K.A.; визуалдаштыруу N.H.; кеңеш берүү K.A.; долбоорду башкаруу K.A. жана N.H.; каржылоону алуу K.A.

Макаладагы жасалма интеллектти колдонуу: GPT-4 баштапкы стратегиялар пулунун бир бөлүгүн түзүү үчүн колдонулган. Макаланы даярдоо учурунда Gemini 3 англис тилин редакциялоо максатында колдонулган; авторлор натыйжаларды карап чыгып түзөткөнүн жана жарыяланган мазмун үчүн жоопкерчиликти өзүнө аларын билдиришкен.

Булак ичиндеги шилтеме дал келбестиги: Киришүү бөлүмүндө “Takenaka [18]” түрүндөгү шилтеме бар, бирок адабият тизмесинде [18] Jorm жана Griffithsке, ал эми Takenakaнын тиешелүү изилдөөсү [19]га туура келет. Verianla бул номерлөө айырмасын үнсүз оңдогон эмес, булак ичиндеги библиографиялык дал келбестик катары каттаган.

Негизги методологиялык чек: Изилдөө дарылоо натыйжалуулугунун эксперименти эмес. Жыйынтыктар чыныгы жүрүм-турум колдонулгандан кийинки симптом өзгөрүүсүн эмес, эки панелдин күтүлгөн пайдалуулук жана ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү боюнча баалоолорундагы консенсусту билдирет.

Verianla ыкма эскертүүсү: Бул текст булактын abstract, introduction, discussion же conclusion бөлүмдөрүнүн сапма-сап котормосу эмес. Үлгү, ыкма, консенсус босоголору, сандык жыйынтыктар, катышуучулардын жоголуусу, стратегия тизмелери, статистикалык салыштыруулар жана чектөөлөр илимий фактылар инвентары катары бөлүнүп алынган; баяндоо өз алдынча окутуучу архитектура менен кайра түзүлгөн. Булактагы 1–5-сүрөттөрдүн дизайны колдонулган эмес, текшерилген процесс жана сандардан гана жаңы Verianla схемасы түзүлгөн.