Цитохимиялык локализация — белгилүү клеткалык курамдарды ылайыктуу боёктор менен көрүнүктүү кылып, алардын ткань ичинде кайсы жерде жайгашканын микроскоп аркылуу аныктоого негизделген изилдөө ыкмасы. Бул изилдөөдө Cyperus rotundus Linn. тамырсабагынын анатомиясы изилденип, ароматтык/учуучу майга байланышкан курамдар кайсы клеткаларда жайгашканы каралган. Тамырсабактар Тамил-Надудагы Меламенгелам аймагынан жыйналган; анатомиялык изилдөө үчүн FAA менен фиксацияланып, парафинге салынган жана rotary microtome менен 10–12 µm калыңдыктагы кесиндилер даярдалган. Анатомиялык түзүлүш %0,1 Toluidine blue менен, ал эми ароматтык заттардын локализациясы өзгөчө Neutral Red боёосу менен бааланган.

Тамырсабактын туурасынан кесиндисинде булак төрт негизги анатомиялык аймакты сүрөттөйт: эпидермалдык аймак, кортикалдык аймак, эндодермоиддик аймак жана стелярдык аймак. Кортексте клетка аралык кең мейкиндиктерди түзгөн аэренхималык паренхима, олео-резин камтыган атайын клеткалар жана көп сандагы крахмал гранулалары байкалган. Стелярдык аймакта болсо көптөгөн өткөрүүчү боолор паренхималык өзөк тканында чачыранды жайгашкан.

Neutral Red менен жүргүзүлгөн цитохимиялык изилдөөдө ароматтык зат камтыган кара түскө боёлгон клеткалар кортикалдык паренхимада да, стелярдык паренхимада да чачыранды түрдө байкалган. Булак кара курамдуу борбордук клетканын айланасында адатта бештен жетиге чейин паренхима клеткасы нур сымал тизилерин жана бул айланасындагы клеткаларды “rosette cells” деп атаарын билдирет. Жаңы кол менен даярдалган кесиндилерде ароматтык курам кызгылт-көк өңдүү, ал эми фиксацияланган/парафин менен иштетилген материалда кара-кызыл өңдө көрүнгөн.

Изилдөө ароматтык/учуучу май курамдарынын клеткалык локализациясына байланыштуу микроскопиялык далил берет; бирок бул боёо натыйжалары айрым учуучу компоненттерди химиялык жактан аныктабайт. Изилдөөдө GC-MS, LC-MS же башка кошулманы аныктоо ыкмасы колдонулган эмес. Ошондуктан кайсы сесквитерпен же башка кайсы учуучу молекула кайсы клеткада жайгашканын бул изилдөөнүн негизинде айтууга болбойт. Ошол сыяктуу эле изилдөө ароматтын биосинтез жолундагы ферменттерди, синтез ылдамдыгын же учуучу заттын клеткадан бөлүнүп чыгуу динамикасын түздөн-түз өлчөбөйт.

Изилдөөнүн дагы бир маанилүү чектөөсү — сандык үлгү алуу боюнча маалымат. Булак канча өсүмдүктөн же тамырсабактан үлгү алынганын, канча кесинди бааланганын, канча микроскоп талаасы каралганын же эксперименттик кайталоолордун санын билдирбейт. Формалдуу статистикалык тест жок. Авторлор ошондой эле microtome менен кесинди даярдоодогу техникалык кыйынчылыктар байкоого ылайыктуу кесиндилердин санын азайтып, секретордук түзүлүштөрдү кеңири изилдөөнү чектегенин белгилешет.

Cyperus rotundus деген эмне жана изилдөөдө кайсы орган каралган?

Cyperus rotundus Linn. — Cyperaceae тукумуна кирген көп жылдык өсүмдүк. Булак өсүмдүктү кеңири колдонулган англисче аталышы “nut grass” деп сүрөттөйт. Изилдөөнүн негизги объектиси жалбырак же сабак эмес, өсүмдүктүн жер алдындагы системасында жайгашкан тамырсабак жана тамырсабакка байланышкан ароматтык түзүлүштөр.

Булак макроскопиялык байкоодо тамырсабак системасын узун жана ичке столондор жана аларга байланышкан катуу, сүйрү, сырткы кабыгы бар, кара жана жыттуу түйнөктөр менен сүрөттөйт. Ошол эле учурда изилдөөнүн гистологиялык жана цитохимиялык бөлүгү тамырсабак кесиндилерине багытталган.

Макаланын киришинде C. rotundusтун салттуу колдонулушу жана ар кандай фармакологиялык касиеттеринин мурдагы адабияттарда изилденгени айтылат. Бул маалыматтар азыркы изилдөөнүн жаңы эксперименттик жыйынтыктары эмес. Бул изилдөө антифунгалдык, антимикробдук, антидиабеттик, сезгенүүгө каршы, семирүүгө каршы, нейропротектордук же ракка каршы активдүүлүк тесттерин жүргүзгөн эмес.

Изилдөө боштугу эмнеде?

Булакка ылайык, C. rotundus боюнча мурда жүргүзүлгөн анатомиялык изилдөөлөрдүн маанилүү бөлүгү жалбырак жана сабакка багытталган. Тамырсабактын секретордук түзүлүштөрү жана ароматтык заттардын клетка ичиндеги бөлүштүрүлүшү салыштырмалуу аз изилденгени бул иштин баштапкы пункту болгон.

Изилдөөчүлөрдүн негизги максаты — тамырсабактын ички анатомиясын сүрөттөө жана ароматтык затка байланышкан клеткалык түзүлүштөр тканьдын кайсы бөлүктөрүндө жайгашканын цитохимиялык боёо аркылуу көрсөтүү.

Тамырсабактын төрт негизги анатомиялык аймагы

Булак туурасынан кесиндиде эпидермалдык, кортикалдык, эндодермоиддик жана стелярдык болуп төрт аймакты бөлөт.

Эпидермалдык жана склеренхималык сырткы аймак

Булак тамырсабактын сырткы бөлүгүндө жука эпидермис бар экенин, эпидермистин астында бир же эки катар субэпидермалдык паренхима клеткалары жайгашканын билдирет. Анын ички жагында бири-бирине жакын жайгашкан полигоналдык же шар сымал склереиддерден турган үзгүлтүксүз цилиндр бар.

Склереиддер — калыңдаган жана лигнификацияланган клетка дубалдары аркылуу механикалык бекемдик берген склеренхима клеткалары. Булакта бул катмар болжол менен эки-үч катар клеткадан турары жана клеткалар кара зайтун-жашыл түстөгү курамды кармаары айтылган.

Булактын поляризацияланган жарык микроскобу менен алынган сүрөтү сырткы кортикалдык аймактагы склереид тилкесин көрсөтөт. Авторлор лигнификацияланган перифериялык ткандар өсүмдүктүн суу каптоо шарттарына ыңгайлашуусу менен байланыштуу болушу мүмкүн экенин мурдагы адабияттар менен бирге талкуулашат. Бирок азыркы изилдөө көзөмөлдөнгөн суу каптоо экспериментин жүргүзбөгөндүктөн, бул байланыш ушул макаланын түз эксперименттик себептик жыйынтыгы эмес.

Кортекс жана аэренхималык түзүлүш

Кортекс негизинен жука дубалдуу паренхима клеткаларынан турат. Булак бул тканда клетка аралык кең мейкиндиктер бар экенин жана түзүлүш типтүү аэренхималык көрүнүшкө ээ экенин белгилейт.

Кортикалдык аймакта ошондой эле олео-резин камтыйт деп көрсөтүлгөн атайын клеткалар жана көп сандагы крахмал гранулалары байкалган. Булак кортексте өткөрүүчү боолор жок экенин так айтат.

Эндодермоиддик аймак

Эндодермоиддик катмар кортекс менен стелярдык аймактын ортосунда анатомиялык чек түзөт. Булак бул катмарды жука, так жана кичине, болжол менен төрт бурчтуу клеткалардан турган аймак катары сүрөттөйт.

Стелярдык аймак жана өткөрүүчү боолор

Стелярдык аймакта көп сандагы өткөрүүчү боолор паренхималык өзөк тканында чачыранды түрдө табылган. Боолор тегерек же эллипс сымал формада.

Булакка ылайык, өткөрүүчү боолордо ксилема жана флоэма элементтери бар жана боолор бирден үч катарга чейинки клеткалардан турган склеренхималык боо кыны менен курчалган. Булак бул боолорду “amphivasal type of vascular bundle” деп атайт.

Кийинчерээк өнүккөн ири ксилема элементтеринин туурасы 20 µmге чейин жетиши мүмкүн. Булак ошондой эле өзөк аймагындагы паренхима клеткаларында олео-резин жана крахмал гранулалары бар экенин билдирет.

Цитохимиялык Боёо Бул Изилдөөдө Эмнени Көрсөтөт?

Цитохимиялык боёо бул изилдөөдө ароматтык/учуучу май менен байланышкан клеткалык курамдын тамырсабак тканындагы ордун көрүнүктүү кылат; боёктун оң көрүнүшү белгилүү клетка ароматтык зат камтырын колдойт, бирок ал өз алдынча ал заттын молекулалык химиялык табиятын, көлөмүн, биосинтез жолун же фармакологиялык таасирин аныктабайт.

Toluidine blue эмне үчүн колдонулган?

Булак анатомиялык сериялык кесиндилерди %0,1 Toluidine blue менен боёгон. Бул боёо клетка дубалдарын жана ар кандай ткань аймактарын микроскопиялык түрдө ажыратууну жеңилдетип; кортексти, эндодермоиддик аймакты, стеланы, өткөрүүчү боолорду жана сырткы склеренхималык түзүлүштү изилдөөгө мүмкүндүк берген.

Toluidine blue бул изилдөөдө учуучу майдын химиялык кимдигин өз алдынча ырастоочу ыкма катары колдонулган эмес. Ароматтык заттын негизги локализациясы Neutral Red ыкмасы менен каралган.

IKI боёосу эмнени көрсөткөн?

Булак жыйынтыктар бөлүмүндө IKI менен боёлгон кесиндилерде кортикалдык клеткаларда жана стелярдык негизги тканда көп сандагы крахмал гранулалары көрүнгөнүн билдирет. Гранулалар чоң, сүйрү же ичке-узун формада сүрөттөлгөн.

Крахмал гранулаларынын болжол менен 10–20 µm узундукта жана 10–12 µm тууралыкта экени билдирилген.

Ошол эле байкоо контекстинде айрым кортикалдык клеткаларда кызгылт сарыга боёлгон чоң, жалгыз жана шар сымал денечелер көрүнүп, булак аларды “болжолдуу ароматтык кошулма” деп чечмелеген. “Болжолдуу” деген сөз маанилүү; бул түзүлүштөр химиялык анализ менен өзүнчө кошулма катары ырасталган эмес.

Методдор бөлүмүндө IKIнин даярдалышы, концентрациясы же боёо убактысы берилген эмес. Ошондуктан IKI процедурасын ушул макаланын негизинде гана толук кайталап аткаруу мүмкүн эмес.

Neutral Red эмне үчүн колдонулган?

Ароматтык заттардын клетка ичиндеги локализациясында негизги боёк Neutral Red болуп саналат. Булак жыйынтыктар бөлүмүндө суюлтулган Neutral Red катышын 1:100 деп көрсөтөт.

Парафин менен иштетилген сериялык кесиндилерде ароматтык/fragrance курамын камтыган клеткалар кара-кызыл көрүнсө, жаңы кол кесиндилеринде ошол эле типтеги курам кызгылт-көк өңдө көрүнгөн. Булак түс айырмасынын так химиялык себебин түшүндүрбөйт; ошондуктан Verianla бул түс айырмасынан жаңы химиялык механизм чыгарбайт.

Ароматтык Учуучу Май Камтыган Клеткалар Тамырсабактын Кайсы Жеринде Байкалган?

Булак Neutral Red менен кара түскө боёлгон, ароматтык/учуучу май курамын камтыган клеткалар кортикалдык негизги паренхимада да, стелярдык паренхимада да чачыранды жайгашканын; кара курамдуу борбордук клеткалардын айланасында көпчүлүк учурда бештен жетиге чейин паренхима клеткасы розетка сымал тизилгенин билдирет.

Розетка сымал клеткалык түзүлүш

Булакта кара курамдуу борбордук клетканын айланасындагы бештен жетиге чейинки паренхима клеткалары борбордон сыртка карай нур сымал жайгашары айтылган. Айланадагы клеткалар “rosette cells”, ал эми борбордогу кара курамдуу клетка aroma/fragrance затын камтыган клетка катары сүрөттөлгөн.

Бул байкоо ароматтык курам ткань ичинде туш келди бир тектүү фаза катары таралбастан, белгилүү клеткаларда топтолорун колдойт. Бирок изилдөө бул клеткалардын өнүгүү тегин же секретордук материал клеткалар арасында кандай ташыларын изилдеген эмес.

Булак ичиндеги клетка өлчөмү жана дубал калыңдыгы боюнча айырма

Бул жерде булак өз ичинде толук бир маанилүү эмес. Аннотациядагы novelty билдирүүсү аромат бөлүп чыгарган клеткалар коңшу клеткалардан чоңураак жана дубалдары калыңыраак экенин айтат.

Бирок Results 3.2 бөлүмүндө аромат камтыган клеткалар аромат камтыбаган клеткаларга форма, өлчөм жана дубал калыңдыгы жагынан окшош экени көрсөтүлгөн.

Макаланын кийинки талкуу бөлүгүндө болсо секретордук клеткалар көбүнчө өзүнүн чыныгы курамы жана атайын vital боёо аркылуу айырмаланары, бирок айланасындагы клеткалардан чоңураак жана дубалдары калыңыраак болушу мүмкүн экени айтылат.

Булак бул айырманы морфометриялык өлчөөлөр менен чечпейт. Клетканын диаметри же дубал калыңдыгы боюнча сандык өлчөө таблицасы, статистика же топтук салыштыруу берилбегендиктен, Verianla секретордук клеткалар сөзсүз чоңураак же дубалдары калыңыраак дегенди жаңы табылга катары бекемдебейт.

Ароматтык заттын локализациясы менен химиялык аныктоонун айырмасы

Гистологиялык жана цитохимиялык боёо “зат кайда жайгашкан?” деген суроого жардам берет. Химиялык кошулманы аныктоо болсо “зат так эмне?” деген суроого жооп берүүнү көздөйт.

Бул изилдөө биринчи суроого багытталган. Neutral Red аркылуу айрым клеткаларда ароматтык курам менен байланышкан боёлуунун бар экени аныкталган.

Изилдөөдө учуучу май үлгүсүнүн хроматографиялык же спектрометриялык компоненттик анализи жүргүзүлбөгөндүктөн, α-cyperone, cyperene же башка кандайдыр бир конкреттүү учуучу компонент белгилүү клеткаларда бар деп бул изилдөө аркылуу айтууга болбойт. Мындай кошулманын аты булакта бул эксперименттин жыйынтыгы катары берилген эмес.

Локализация менен “аромат өндүрүү” ортосундагы чечмелөө чеги

Булактын авторлору секретордук клеткаларды аромат өндүрүүнүн жана учуучу майдын топтолушунун негизги жерлери катары чечмелешет. Микроскопиялык боёо ароматтык курам менен белгилүү клеткалардын ортосунда мейкиндиктик байланыш түзөт.

Ошол эле учурда изилдөөдө метаболикалык көзөмөл, фермент анализи, синтез ылдамдыгын өлчөө же клеткалык зат ташуу эксперименти жок. Ошондуктан байкалган клетка ароматтык затты өзү синтездейби, башка тканьдан алабы же кайсы жол менен бөлүп чыгарабы — булар эксперименттик түрдө бири-биринен ажыратылган эмес.

Изилдөөнүн Ыкмасы жана Жыйынтыктары

Үлгүнү чогултуу жана ботаникалык ырастоо

Тамырсабак үлгүлөрү Индиянын Тамил-Наду штатындагы Меламенгелам аймагында жайгашкан күрүч талаасынан жыйналган.

Булак үлгүлөр стандарттуу жергиликтүү флораны колдонуу менен таксономиялык жактан ырасталганын жана ырасталган материал Arignar Anna Government Arts College, P.G. Research Department of Botany гербарийинде сакталганын билдирет.

Бирок макалада гербарийдин voucher/accession номери берилген эмес.

Анатомиялык үлгүнү даярдоо

Жаңы чогултулган анатомиялык материал FAA эритмесинде фиксацияланган. Булак берген FAA курамы:

Фиксациядан кийин үлгүлөр стандарттуу ыкмалар менен суусуздандырылып, парафин менен инфильтрацияланган. Булак бул стандарттуу процесс үчүн Sassтын ботаникалык микротехникалык ыкмасына шилтеме берет, бирок макалада суусуздандыруу катарындагы ар бир спирт концентрациясы же парафиндин температурасы кайра берилбейт.

Цитохимиялык үлгүнү даярдоо

Анатомиялык үлгүлөрдөн өзүнчө тамырсабак материалынын бир тобу дистилденген сууда кармалып, цитохимиялык изилдөө үчүн колдонулган.

Жаңы тамырсабактан курч бычак менен кол кесиндилери даярдалып, Neutral Red менен боёлгон. Methodology бөлүмү Neutral Red концентрациясын бул жерде сан менен көрсөтпөсө да, Results 3.2 бөлүмүндө колдонулган эритме 1:100 катышында суюлтулган Neutral Red экени айтылат.

Булак ошондой эле парафинге салынган microtome кесиндилеринде да кара-кызыл ароматтык курам көрүнгөнүн билдирет. Бирок Neutral Redди парафин кесиндилеринде колдонууга байланыштуу өзүнчө толук протокол Methodology бөлүмүндө берилген эмес.

Сүрөткө тартуу

Микрофотографиялар ар кандай чоңойтууларда Nikon Coolpix санарип камерасы менен жазылып алынган. Булак Nikon Coolpix камерасынын так моделин жана колдонулган жарык микроскобунун өндүрүүчү/модель маалыматын бербейт.

Бардык эксперименттик анализдер Plant Anatomy Research Centre, West Thambaram, Chennai-45, Tamil Naduда жүргүзүлгөнү айтылган.

Макроскопиялык жыйынтыктар

Булак тамырсабак системасында узун жана ичке столондорду жана катуу, сүйрү, сырткы кабыгы бар, кара жана жыттуу түйнөктөрдү сүрөттөгөн.

Бул макроскопиялык байкоо изилдөөнүн негизги цитохимиялык жыйынтыгы эмес; бул микроскопиялык анатомиясы изилденген өсүмдүк материалынын жалпы морфологиялык сүрөттөлүшү.

Кортикалдык жыйынтыктар

Кортикалдык клеткалар тегерек, жука дубалдуу жана паренхималык. Айрым кортикалдык клетка катмарлары гиподерманын астында жана эндодермага карай кененирээк экени билдирилген.

Кең клетка аралык мейкиндиктер аэренхималык түзүлүштү пайда кылат. Кортексте олео-резин камтыйт деп көрсөтүлгөн атайын клеткалар жана көп сандагы крахмал гранулалары бар.

Булак кортикалдык аймакта өткөрүүчү боо жок экенин билдирет.

Стелярдык жыйынтыктар

Эндодермоиддик катмардын ичиндеги стелярдык аймакта өткөрүүчү боолор паренхималык өзөктүн ичинде кеңири жана чачыранды жайгашкан.

Өткөрүүчү боолордо ксилема жана флоэма элементтери бар, алар бирден үч катарга чейинки клеткалардын калыңдыгындагы склеренхималык боо кыны менен курчалган. Боонун кыны майда боолордо толук же жарым-жартылай болушу мүмкүн.

Суу өткөрүүчү ткандар полигоналдык, кең жана калың дубалдуу экени; кийинчерээк өнүккөн ири ксилема элементтеринин туурасы болжол менен 20 µmге жетиши мүмкүн экени айтылган.

Крахмал гранулалары

IKI менен боёлгон кесиндилерде кортексте жана стелярдык негизги тканда көп сандагы крахмал гранулалары байкалган.

Ароматтык курамдын бөлүштүрүлүшү

Neutral Red менен кара түскө боёлгон клеткалар кортикалдык негизги паренхимада жана стелярдык паренхимада чачыранды жайгашкан.

Кара курамдуу борбордук клетканын айланасында бештен жетиге чейин паренхима клеткасынын нур сымал тизилиши байкалган. Булак бул айланадагы клеткаларды розетка клеткалары деп атайт.

Жаңы кол кесиндилеринде ароматтык курам кызгылт-көк өңдүү, фиксацияланган материалда кара-кызыл көрүнгөн.

Булак эки препарат түрүндө ароматтык курамдардын бөлүштүрүлүшү жана локализация үлгүсү окшош экенин билдирет.

Булак колдогон жана колдобогон жыйынтыктар

Булакта берилбеген методдук маалыматтар

Булак үлгү алынган өсүмдүк/тамырсабак санын, биологиялык кайталоолордун санын, ар бир үлгүдөн даярдалган кесиндилердин санын, бааланган микроскоп талааларынын санын жана оң секретордук клеткалардын сандык жыштыгын билдирбейт.

Булак формалдуу статистикалык тест, p-маани, ишеним аралыгы же эффект өлчөмү тууралуу маалымат бербейт.

IKI эритмесинин концентрациясы жана боёо протоколу Methodology бөлүмүндө көрсөтүлгөн эмес.

Results бөлүмүндөгү Neutral Redдин 1:100 суюлтулушунан тышкары, боёо убактысы жана жууш шарттары деталдуу берилген эмес.

Nikon Coolpix камерасынын так модели жана жарык микроскобунун өндүрүүчү/модели берилген эмес.

Гербарийде сакталган ырасталган үлгүнүн voucher/accession номери берилген эмес.

Изилдөөнүн өз чектөөсү

Авторлор microtome менен кесинди даярдоодо техникалык кыйынчылыктарга туш болушканын, бул байкоого ылайыктуу кесиндилердин санын азайтып, секретордук түзүлүштөрдү кеңири изилдөөгө тоскоол болгонун ачык айтышат.

Келечектеги изилдөөлөр үчүн кыйла өркүндөтүлгөн кесинди даярдоо процедуралары жана заманбап сүрөттөө ыкмалары сунушталат.

Бул чектөөгө булакта берилбеген үлгү/кайталоо сандары жана сандык сүрөт анализинин жоктугу кошулганда, изилдөөнү өзгөчө анатомиялык локализацияны көрсөткөн сапаттык байкоо далили катары чечмелөө керек; бул клетка популяцияларынын сандык бөлүштүрүлүшүн аныктаган морфометриялык изилдөө эмес.

Изилдөөнүн негизги илимий жыйынтыгы

Изилдөөнүн негизги салымы Cyperus rotundus тамырсабагындагы ароматтык/учуучу май менен байланышкан курамды белгилүү ткань аймактары жана клеткалык түзүлүштөр менен байланыштырганында.

Neutral Red боёосу ароматтык курам камтыйт деп чечмеленген клеткалар кортикалдык жана стелярдык паренхимада жайгашканын көрсөткөн. Ошол эле тамырсабак кесиндилеринде крахмал гранулалары, склереид катмары, өткөрүүчү боолор жана төрт негизги анатомиялык аймак да өзүнчө аныкталган.

Бул жыйынтыктар фармакогностикалык идентификацияда микроскопиялык жана гистохимиялык белгилерди колдонууга болорун колдойт. Бирок изилдөө учуучу май компоненттерин химиялык жактан аныктаган эмес, биосинтез механизмин өлчөгөн эмес жана сапатты көзөмөлдөө ыкмасынын тактык көрсөткүчтөрүн көз карандысыз үлгүлөрдө сынаган эмес.

Булак жана Ыкма Жөнүндө Эскертүү

Түпнуска аталышы: Cytochemical localization of aromatic volatile oils in the rhizome of Cyperus rotundus Linn. (Cyperaceae)

Авторлор: N Parimala; D Dayanidy; S Amerjothy.

Жооптуу автор: N Parimala.

Тең салым: Булакта тең салым же тең биринчи авторлук жөнүндө билдирүү жок.

Мекеме 1: P.G. Research Department of Botany, Arignar Anna Government Arts College, Villupuram 605 602, Tamil Nadu, India.

Мекеме 2: P.G. Teacher, Government Girls Higher Secondary School, Nellikuppam, Tamil Nadu, India.

Мекеме 3: Department of Plant Biology and Plant Biotechnology, Presidency College, Chennai, India.

Журнал: Indian Journal of Science and Technology.

Жарыялоочу уюм: Indian Society for Education and Environment (iSee).

Булактын түрү: Original Article; эксперименттик өсүмдүк анатомиясы жана цитохимиялык/гистохимиялык локализация изилдөөсү.

Библиографиялык жазуу: Indian Journal of Science and Technology, 2026, 19(8), 560–567.

DOI: 10.17485/IJST/v19i8.1875

Расмий шилтеме: https://doi.org/10.17485/IJST/v19i8.1875

Жарыялоо убакыт тартиби: Received: 21-ноябрь 2025; Accepted: 21-февраль 2026; Published: 7-март 2026.

Рецензиялоо абалы: Indian Journal of Science and Technology журналынын расмий саясаты double-anonymous peer review колдонуларын жана ылайыктуу макалалар кеминде эки көз карандысыз эксперт тарабынан бааланарын билдирет.

Лицензия: Creative Commons Attribution 4.0 International — CC BY 4.0.

ISSN: Print 0974-6846; Electronic 0974-5645.

Preprint абалы: Каралган булак жарыяланган журналдык макала болуп саналат. Булакта өзүнчө preprint идентификатору көрсөтүлгөн эмес.

Каржылоо: None.

Кызыкчылыктардын кагылышы: None.

Маалыматтардын жеткиликтүүлүгү: Булакта өзүнчө Data Availability бөлүмү же маалымат репозиторийине шилтеме берилген эмес.

Авторлордун салымы: Булакта CRediT же авторлордун салымы жөнүндө кеңири билдирүү жок.

Acknowledgement: Авторлор изилдөөгө кошкон салымы үчүн маркум Prof. P. Jayaramanга ыраазычылык билдиришет.

Үлгүнүн булагы: Melamengelam, Tamil Nadu, India аймагындагы күрүч талаасы.

Ботаникалык ырастоо: Стандарттуу жергиликтүү флора колдонулган; ырасталган материал Arignar Anna Government Arts College Botany гербарийинде сакталары айтылган. Voucher/accession номери берилген эмес.

Анатомиялык ыкма: FAA фиксациясы; 5 mL формалин + 5 mL уксус кислотасы + 90 mL этил спирти; 24 саат; суусуздандыруу жана парафин инфильтрациясы; rotary microtome менен 10–12 µm сериялык кесинди; %0,1 Toluidine blue.

Цитохимиялык ыкма: Жаңы кол кесиндилери жана сериялык кесиндилер; ароматтык заттарды локалдаштырууда Neutral Red. Results бөлүмүндө Neutral Red суюлтулушу 1:100 деп берилет.

IKI ыкмасы: IKI жыйынтыктар бөлүмүндө крахмал гранулаларын көрсөтүү үчүн колдонулган; бирок IKIнин концентрациясы жана колдонуу деталдары Methodology бөлүмүндө берилген эмес.

Сүрөткө тартуу: Ар кандай чоңойтууларда Nikon Coolpix санарип камерасы. Камеранын жана жарык микроскобунун так модель номери берилген эмес.

Булак ичиндеги билдирүү айырмасы: Abstract/Novelty бөлүгү секретордук клеткаларды коңшу клеткалардан чоңураак жана дубалдары калыңыраак деп сүрөттөсө, Results 3.2 бул клеткалар секретордук эмес клеткаларга форма, өлчөм жана дубал калыңдыгы боюнча окшош экенин жазат. Булак бул айырманы сандык морфометрия менен чечпейт.

Химиялык идентификациянын чеги: Цитохимиялык боёо учуучу/ароматтык курамдардын клеткалык локализациясын колдойт; айрым учуучу кошулмалардын кимдиги же концентрациясы бул изилдөөдө аныкталган эмес.

Биосинтез чеги: Булак аромат биосинтези жана өндүрүү терминдерин колдонот; бирок метаболикалык жол, фермент, синтез ылдамдыгы же клеткалар аралык ташылуу эксперименттик түрдө өлчөнгөн эмес.

Фармакогностикалык колдонуу чеги: Авторлор анатомиялык жана гистохимиялык белгилер чийки дары материалын аутентификациялоодо жана сапатты көзөмөлдөөдө мааниге ээ экенин белгилешет. Бирок изилдөө өзүнчө адульерацияны классификациялоо тестин, сезгичтик/спецификалуулук анализин же рыноктук үлгү алууну жүргүзгөн эмес.

Статистикалык чеги: Булакта үлгү көлөмү, кайталоолордун саны, сандык клетка эсеби, формалдуу статистикалык тест, p-маани же ишеним аралыгы берилген эмес.

Авторлор билдирген негизги чектөө: Microtome кесиндилерин даярдоодогу техникалык кыйынчылыктар ылайыктуу кесиндилердин санын азайтып, секретордук түзүлүштөрдү кеңири изилдөөнү чектеген.