Ammonium hidroksidlə zənginləşdirmə (ammonium hydroxide enhancement, AHE) bu tədqiqatda pəhriz zülalının tam pəhrizə əlavə edilməzdən əvvəl ammonium hidroksidlə işlənərək pəhrizin qələvilik xüsusiyyətlərinin dəyişdirilməsini hədəfləyən zülal emalı yanaşmasıdır. Hemalata Deshmukh, Camille Schacherer, Kyunghoon Yeom, Alaina Rivera və Lauren Gollahon uzun müddət yüksək yağlı kazein və ya mal əti zülalı əsaslı pəhrizlərlə bəslənmiş erkək C3H/HeJ siçanlarından əldə edilən böyrək toxumalarında AHE ilə əlaqəli molekulyar və struktur dəyişikliklərini araşdırıblar. qRT-PCR, Western blot və histoloji morfometriyadan istifadə etməklə iltihab, apoptozla əlaqəli siqnallaşma, mitoxondrial biogenez, füzyon, fissiya, mitofagiya, ammonyak daşıyıcıları və böyrək morfologiyası qiymətləndirilib.

AHE ehtiva edən pəhrizlər araşdırılan müqayisələrdə TLR4/NF-κB ilə əlaqəli iltihabi markerlərin azalması, Caspase-3 və p53 kimi pro-apoptotik markerlərin enməsi və bəzi qruplarda BCL2-nin artması ilə əlaqələndirilib. Mitoxondrial biogenez və füzyonla əlaqəli PGC1α, TFAM, MFN2 və OPA1 zülallarında seçici artımlar; fissiya ilə əlaqəli FIS1-də və bəzi müqayisələrdə DRP1-də azalma müşahidə olunub. PINK1 bəzi AHE qruplarında artarkən Parkin əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməyib. RHBG və RHCG ammonyak daşıyıcılarının gen ekspressiyası AHE qruplarında artıb.

Histoloji müayinədə qruplar arasında böyrək korteksinin ümumi arxitekturasında nəzərəçarpacaq ağır pozulma müşahidə edilməyib. Bununla belə, yüksək yağlı AHE qruplarında proksimal və distal tubul sahələri uyğun AHE tətbiq edilməmiş yüksək yağlı qruplarla müqayisədə daha aşağı olub; qlomerulyar sahə və Bowman boşluğu isə əsasən oxşar qalıb. Bu morfometrik fərqlərin patoloji tubulyar yenidən qurulmanın azalmasını göstərib-göstərmədiyi mənbə tədqiqat tərəfindən təsdiqlənməyib.

Ən mühüm şərh sərhədi budur: tədqiqatçılar serum kreatinini, qan sidik cövhəri azotunu, sidik albuminini, sistemik turşu-qələvi vəziyyətini, birbaşa ammonyak daşınmasını, oksidləşdirici stresi və ya mitoxondrial tənəffüsü ölçməyiblər. Buna görə də tədqiqat AHE-nin böyrək funksiyasını yaxşılaşdırdığını, xroniki böyrək xəstəliyinin qarşısını aldığını və ya insanlarda müalicəvi olduğunu göstərmir.

Niyə yüksək yağlı pəhriz və böyrək birlikdə araşdırıldı?

Böyrək metabolik homeostaz, elektrolit tarazlığı, metabolik tullantıların xaric edilməsi və turşu-qələvi tənzimlənməsində mərkəzi rol oynayan, yüksək enerji tələbatına malik orqandır. Mənbə tədqiqatın ədəbiyyat çərçivəsinə görə uzunmüddətli yüksək yağlı və yüksək zülallı qidalanma renal iltihab, oksidləşdirici stres, tubulyar zədələnmə və böyrək funksiyasının pisləşməsi ilə əlaqələndirilir.

Bundan əlavə, heyvan mənşəli zülalın çox, meyvə-tərəvəz istehlakının az olduğu asidogen pəhrizlərin böyrəyin xaric etməli olduğu uçucu olmayan turşu yükünü artıra biləcəyi müzakirə olunur. Böyrək bu yükün tarazlaşdırılması zamanı ammoniogenez və ammonium daşınması kimi metabolik proseslərdən istifadə edir. Buna görə tədqiqatçılar daha əvvəl metabolik təsirlərini araşdırdıqları AHE yanaşmasının böyrəkdəki iltihabi, mitoxondrial və ammonyak daşıma yolları ilə əlaqəsini öyrənməyi məqsəd qoyublar.

Ammonium Hidroksidlə Zənginləşdirmə (AHE) Bu Tədqiqatda Nədir?

AHE ammonium hidroksidin müalicə məqsədilə birbaşa siçanlara verilməsi deyil; kazein və ya mal əti mənşəli pəhriz zülalının tam pəhrizə daxil edilməzdən əvvəl ammonium hidroksiddən istifadə etməklə işlənməsidir. Mənbə bu prosesin pəhrizin qələviliyini artırdığını və daha əvvəl eyni tədqiqat proqramında metabolik nəticələrlə əlaqələndirildiyini bildirir.

Tədqiqatdakı altı pəhriz qrupu

Yüksək yağlı kazein və yüksək yağlı mal əti zülalı pəhrizlərində ümumi kalorinin təxminən %46-sı yağdan təmin edilib. Siçanlar 4 həftəlikkən əldə edilib, bir həftəlik adaptasiyadan sonra pəhriz müdaxiləsinə başlanıb və müvafiq pəhrizlərdə 18 ay saxlanılıb.

Niyə yalnız erkək siçanların böyrəkləri analiz edildi?

Bu məqalə eyni uzunmüddətli heyvan tədqiqatında daha əvvəl əldə edilmiş böyrək toxumalarının ikincili analizidir. Tədqiqatçılar əvvəlki işlərində AHE-yə metabolik və hepatik cavabların cinsə görə dəyişə bildiyini və erkəklərdə nəzərəçarpacaq cavabların olduğunu bildiriblər. Bu əsasla hazırkı böyrək analizi erkək heyvanlarla məhdudlaşdırılıb.

Bu seçim eyni zamanda tədqiqatın ümumiləşdirilə bilənliyini məhdudlaşdırır. Dişi siçan böyrəklərinin eyni molekulyar cavabları göstərib-göstərmədiyi bu araşdırmadan çıxarıla bilməz.

İltihab–mitoxondri oxu niyə tədqiqatın mərkəzindədir?

Mənbə tədqiqatın konseptual çərçivəsində xroniki iltihab və mitoxondrial disfunksiya bir-birinə təsir edə bilən proseslər kimi nəzərdən keçirilir. İltihabi sitokinlər mitoxondrial homeostazı poza bilər; mitoxondri zədəsi isə oksidləşdirici və iltihabi siqnallaşmanı gücləndirə bilər.

Böyrək tubulyar epitel hüceyrələrinin aktiv daşınmanı və turşu-qələvi homeostazını davam etdirməsi üçün yüksək miqdarda enerji lazımdır. Buna görə mitoxondrial biogenez, füzyon, fissiya və zədələnmiş mitoxondrilərin aradan qaldırılması ilə əlaqəli mitofagiya yolları böyrək hüceyrə fiziologiyası baxımından əhəmiyyətlidir.

TLR4 və NF-κB oxu

Tədqiqat iltihabın yuxarı və aşağı axın komponentlərini eyni vaxtda araşdırıb. TLR4 müxtəlif stres siqnallarına cavab verən reseptordur; NF-κB isə iltihabi gen ekspressiyasında rol oynayan transkripsiya faktoru ailəsidir. TNFα, IL-1β və IL-6 kimi sitokinlər də iltihabi cavabın aşağı axın göstəriciləri kimi qiymətləndirilib.

AHE tətbiq edilməmiş yüksək yağlı pəhrizlər ümumilikdə daha yüksək iltihabi marker ekspressiyası ilə əlaqələndirilərkən, AHE ehtiva edən uyğun qruplarda müxtəlif mRNA və zülal markerlərinin azaldığı müşahidə olunub.

AHE Böyrəkdə İltihab və Apoptozla Əlaqəli Siqnallaşmanı Necə Dəyişdirdi?

Araşdırılan siçan qruplarında AHE çoxsaylı iltihabi markerlərin və Caspase-3/p53 kimi pro-apoptotik zülalların daha aşağı ekspressiyası ilə əlaqələndirilib; BCL2 isə bəzi müqayisələrdə artıb. Bununla belə, cavab bütün zülal mənbələrində və bütün pəhriz qruplarında eyni deyil, buna görə mənbə nəticələri pəhriz-zülal mənbəyindən asılı molekulyar cavab kimi şərh edir.

İltihabi markerlərdə qrup səviyyəsində nümunə

TLR4 mRNA və zülal səviyyəsi HFCN qrupunda HFC ilə müqayisədə daha aşağı olub, TLR4 zülalı CCN-də də CC ilə müqayisədə azalıb. NF-κB mRNA səviyyəsi CCN, HFBN və HFCN qruplarında uyğun AHE tətbiq edilməmiş qruplarla müqayisədə daha aşağı olub; zülal səviyyəsində əhəmiyyətli azalma xüsusilə HFBN–HFB və HFCN–HFC müqayisələrində müşahidə olunub.

TNFα mRNA və zülal ekspressiyası da AHE ilə, xüsusilə yüksək yağlı mal əti və kazein müqayisələrində azalıb. IL-1β və IL-6-da da azalmalar müşahidə olunub və ən ardıcıl azalma HFBN ilə HFB müqayisəsində bildirilib.

Apoptozla əlaqəli markerlər

Caspase-3 zülal səviyyəsi həm HFBN-də HFB ilə, həm də HFCN-də HFC ilə müqayisədə daha aşağıdır. p53 də eyni iki yüksək yağlı AHE müqayisəsində azalıb.

BCL2-nin istiqaməti fərqlidir. Anti-apoptotik BCL2 zülalı CCN-də CC ilə və HFBN-də HFB ilə müqayisədə artıb. Buna qarşılıq HFCN ilə HFC arasındakı BCL2 fərqi əhəmiyyətli deyil. Buna görə tədqiqat BCL2 cavabını zülal mənbəyindən asılı nümunə kimi qiymətləndirir.

Mitoxondrial biogenez və füzyon

PGC1α yalnız HFCN–HFC müqayisəsində əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlib. TFAM da HFCN-də HFC ilə müqayisədə artıb. Hər iki zülal mitoxondrial biogenezlə əlaqəli markerlər kimi istifadə olunub.

Mitoxondrial füzyonla əlaqəli MFN2 CCN-də CC ilə və HFCN-də HFC ilə müqayisədə daha yüksək olub. OPA1 isə CCN, HFBN və HFCN qruplarının hər birində uyğun AHE tətbiq edilməmiş qruplarla müqayisədə artıb.

Mitoxondrial fissiya

FIS1 zülalı CCN, HFBN və HFCN qruplarında uyğun nəzarət pəhrizlərinə nisbətən daha aşağı olub. DRP1 isə yalnız CCN–CC müqayisəsində əhəmiyyətli azalma göstərib; HFBN–HFB və HFCN–HFC müqayisələrində əhəmiyyətli fərq müşahidə edilməyib.

Buna görə mənbə “AHE bütün fissiya mexanizmini basdırdı” kimi mütləq nəticə əvəzinə fissiya ilə əlaqəli zülal ekspressiyasında seçici dəyişikliklərdən bəhs edir.

Mitofagiya: PINK1 və Parkin eyni istiqamətdə dəyişmədi

PINK1 zülalı CCN-də CC ilə və HFCN-də HFC ilə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Buna qarşılıq Parkin baxımından pəhriz qrupları arasında əhəmiyyətli fərq aşkar edilməyib.

Bu nəticə PINK1/Parkin sisteminin bütövlükdə aktivləşdiyinin sübutu deyil. Mənbənin müzakirəsi artmış PINK1-in PINK1 ilə əlaqəli mitoxondrial siqnallaşmanın seçici modulyasiyasını əks etdirə biləcəyini xüsusilə bildirir.

Mitoxondrial Markerlərdəki Dəyişiklik Böyrək Funksiyasının Yaxşılaşdığını Sübut Edirmi?

Xeyr. PGC1α, TFAM, MFN2, OPA1, DRP1, FIS1 və PINK1 kimi zülalların ekspressiyasındakı dəyişikliklər mitoxondri ilə əlaqəli yolların modulyasiya edildiyini göstərir; lakin tədqiqatda mitoxondrial tənəffüs, ATP istehsalı və ya bioenergetik tutum birbaşa ölçülmədiyi üçün real mitoxondri funksiyasının yaxşılaşdığı nəticəsinə gəlmək olmaz.

RHBG və RHCG niyə ölçüldü?

RHBG və RHCG böyrəkdə ammonium/ammonyak daşınmasında və sidiklə turşunun xaric edilməsində rol oynayan daşıyıcı zülallardır. Tədqiqatın pəhriz qələviləşdirilməsi və turşu-qələvi tənzimlənməsi kontekstinə görə bu iki daşıyıcı böyrəyin AHE-yə molekulyar cavabını anlamaq üçün araşdırılıb.

RHBG mRNA ekspressiyası CCN, HFBN və HFCN qruplarının hamısında uyğun AHE tətbiq edilməmiş pəhrizlərlə müqayisədə artıb. RHCG mRNA üçün də eyni ümumi nümunə aşkar edilib.

Zülal səviyyəsindəki dəyişikliklər daha seçicidir. Ən nəzərəçarpacaq əhəmiyyətli RHBG və RHCG zülal artımları HFCN–HFC müqayisəsində müşahidə olunub.

Bununla belə, tədqiqat real renal ammonyak axınını, sidik ammonium ifrazını və ya sistemik turşu-qələvi vəziyyətini birbaşa ölçməyib. Buna görə daşıyıcı ekspressiyasındakı artımın böyrəyin turşu ifrazetmə qabiliyyətini həqiqətən artırdığı sübut edilməyib.

Böyrək toxumasında struktur baxımından nə görüldü?

H&E ilə boyanmış böyrək kəsiklərində tədqiqatçılar ümumi renal kortikal arxitekturada ağır və ya nəzərəçarpacaq pozulma müşahidə etməyiblər. QuPath istifadə etməklə proksimal tubul, distal tubul, qlomerul və Bowman boşluğunun sahələri kəmiyyətcə ölçülüb.

Proksimal tubul sahəsi AHE tətbiq edilməmiş yüksək yağlı HFB və HFC qruplarında daha yüksək, uyğun HFBN və HFCN qruplarında isə daha aşağı olub. Distal tubullarda da oxşar nümunə müşahidə olunub.

Qlomerulyar sahə və Bowman boşluğu sahəsindəki fərqlər isə məhduddur. Buna görə morfometrik dəyişikliyin əsasən araşdırılan tubulyar strukturlarda ortaya çıxdığı nəticəsinə gəlinib.

Lakin tədqiqatçılar bu fərqlərin “patoloji tubulyar yenidən qurulmanın yaxşılaşması” mənasına gəlib-gəlmədiyinin daha ətraflı histopatoloji və funksional testlərlə təsdiqlənməli olduğunu açıq şəkildə bildiriblər.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Eksperimental dizayn

C3H/HeJ siçanları Jackson Laboratories-dən 4 həftəlikkən alınıb və bir həftə adaptasiyaya buraxılıb. Bu məqalədə yalnız erkək siçanlardan əldə edilən böyrək toxumaları analiz edilib. Heyvanlar müvafiq pəhrizləri 18 ay boyunca ad libitum qida və suya çıxış şəraitində qəbul ediblər.

Bu tədqiqat daha əvvəl tamamlanmış uzunmüddətli pəhriz müdaxiləsindən əldə edilmiş böyrək toxumalarının ikincili analizidir. Terminal tədqiqat nöqtəsində böyrəklər çıxarılıb; histologiya üçün bir hissə %10 neytral tamponlu formalində fiksasiya edilib, molekulyar analizlər üçün digər toxumalar maye azotda sürətlə dondurularaq −80 °C-də saxlanılıb.

qRT-PCR metodu

Dondurulmuş böyrək toxumasından total RNA RNAzol RT ilə çıxarılıb. RNA miqdarı və saflığı NanoDrop One spektrofotometri ilə qiymətləndirilib. cDNA sintezi Maxima First Strand cDNA Synthesis Kit ilə C1000 Touch Thermal Cycler istifadə olunaraq həyata keçirilib.

qRT-PCR ölçmələri CFX96 Touch Deep Well Real-Time PCR Detection System və PowerUp SYBR Green Master Mix ilə aparılıb. β-actin daxili istinad geni kimi istifadə edilib.

Nisbi mRNA ekspressiyası mənbədə göstərilən müqayisəli:

\[ 2^{-\Delta\Delta C_t} \]

metodu ilə hesablanıb və uyğun nəzarət qrupuna nisbətən qat dəyişməsi kimi təqdim edilib. Bu yanaşma hədəf genin Ct dəyərini əvvəlcə istinad geninə görə, daha sonra isə eksperimental qrupla nəzarət arasındakı fərq əsasında normallaşdırır.

Western blot metodu

Zülal analizində böyrək toxuması proteaz və fosfataz inhibitorları ilə RIPA buffer daxilində parçalanıb, ümumi zülal BCA testi ilə ölçülüb. Hər nümunədən 40 µg zülal SDS-PAGE ilə ayrılıb və PVDF membrana 4 °C-də 90 dəqiqə ərzində köçürülüb.

Membranlar %5 BSA ilə bloklandıqdan sonra primer anticisimlərlə gecə boyu 4 °C-də inkubasiya edilib. Kemilüminessent siqnal LI-COR Odyssey Fc sistemi ilə görüntülənib. Zülal zolaqlarının sıxlığı ImageJ-də ölçülüb və eyni nümunənin β-actin zolağına normallaşdırılıb.

Histologiya və morfometriya

Formalinlə fiksasiya edilən böyrəklər parafinə yerləşdirilib və 5 µm qalınlığında kəsilib. H&E boyamasından sonra kortikal sahələr araşdırılıb.

QuPath 0.7-də proksimal tubullar, distal tubullar, qlomerullar və Bowman boşluqları əl ilə poliqon annotasiyaları ilə sərhədlənib. Eyni heyvandan bir neçə üst-üstə düşməyən kortikal sahə ölçülüb; struktur səviyyəsində ölçmələr heyvan başına orta göstəriciyə çevrilib və statistik analiz bu heyvan səviyyəli ortalamalar əsasında aparılıb.

Statistik analiz

Məlumatlar orta ± standart xəta (SEM) kimi təqdim edilib. Eksperimental qruplar arasındakı fərqlər ordinary one-way ANOVA və ardınca Fisher's least significant difference (LSD) çoxsaylı müqayisə testi ilə analiz edilib. Statistik əhəmiyyət həddi \(p \le 0,05\) kimi müəyyən edilib.

Molekulyar nəticələrin mənbəyə sadiq xülasəsi

Morfometrik nəticələr

H&E görüntülərinin keyfiyyətcə müayinəsində qruplar arasında nəzərəçarpacaq ağır renal arxitektura pozuntusu bildirilməyib. Buna qarşılıq kəmiyyət analizi göstərib ki, proksimal və distal tubul sahəsi AHE ehtiva etməyən yüksək yağlı qruplarda daha yüksək, HFBN və HFCN qruplarında isə daha aşağıdır.

Qlomerul və Bowman boşluğu sahələri əsasən dəyişməz qalıb. Buna görə tədqiqat AHE ilə əlaqəli morfometrik fərqlərin xüsusilə tubulyar strukturlarda daha nəzərəçarpacaq olduğunu bildirir.

Figure 9 niyə ehtiyatla şərh edilməlidir?

Mənbənin bütün nəticələrini bir araya gətirən Figure 9 AHE-ni daha aşağı iltihab və apoptozla əlaqəli markerlər, daha aşağı fissiya ilə əlaqəli zülallar, daha yüksək füzyon/biogenez markerləri, seçici PINK1 artımı, RHBG/RHCG artımı və tubulyar morfometriya dəyişiklikləri ilə eyni konseptual çərçivədə göstərir.

Lakin bu şəkil eksperimentdə ölçülmüş ardıcıl bioloji yol deyil. Tədqiqatçılar şəkil izahında bu modelin müşahidə olunan molekulyar və histoloji tapıntıları birləşdirən konseptual xülasə olduğunu və eksperimental olaraq sübut edilmiş ardıcıl və ya səbəb-nəticəli mexanizm təqdim etmədiyini açıq şəkildə bildiriblər.

Tədqiqatın dəstəklədiyi nəticələr

Uzun müddət AHE tətbiq edilmiş pəhrizləri qəbul edən erkək C3H/HeJ siçanlarının böyrək toxumalarında uyğun AHE tətbiq edilməmiş pəhrizlərlə müqayisədə müxtəlif iltihabi və apoptozla əlaqəli markerlərdə azalma müşahidə olunub.

AHE həmçinin mitoxondrial biogenez, füzyon, fissiya və mitofagiya ilə əlaqəli zülal ekspressiyalarında pəhriz mənbəyindən asılı dəyişikliklərlə əlaqəlidir.

RHBG və RHCG gen ekspressiyasının artması renal ammonyak daşıyıcı yolların AHE ilə modulyasiya edildiyini göstərir.

Histomorfometriya yüksək yağlı pəhriz qruplarında AHE ilə əlaqəli proksimal və distal tubulyar sahə fərqlərini göstərib.

Tədqiqatın dəstəkləmədiyi nəticələr

Bu tədqiqat AHE-nin insan böyrəyini qoruduğunu və ya xroniki böyrək xəstəliyini müalicə etdiyini göstərmir. İnsan üzərində sınaq aparılmayıb.

Böyrək funksiyasının yaxşılaşdığı göstərilməyib; kreatinin, BUN, sidik albumini və proteinuriya qiymətləndirilməyib.

RHBG/RHCG artımının real ammonyak ifrazını və ya sistemik turşu-qələvi balansını dəyişdirdiyi sübut edilməyib.

Mitoxondrial zülal ekspressiyasındakı dəyişikliklərin real mitoxondrial tənəffüsü və ya ATP istehsalını yaxşılaşdırdığı göstərilməyib.

Müşahidə olunan molekulyar və morfometrik dəyişikliklər arasında səbəb-nəticə ardıcıllığı qurulmayıb.

Əsas məhdudiyyətlər

Yalnız erkək siçan böyrəklərindən istifadə olunması cinsə bağlı fərqlərin qiymətləndirilməsinə mane olur. Tədqiqatın nümunə ölçüləri ölçmədən asılı olaraq n = 3–6 heyvan/qrup səviyyəsindədir.

Mənbə araşdırma daha əvvəl tamamlanmış pəhriz eksperimentindən əldə olunan arxiv toxumalarının ikincili analizidir. Buna görə serum və sidik nümunələri kreatinin, BUN, albuminuriya və ya oxşar renal funksiya sonlanımları üçün mövcud deyil.

Oksidləşdirici stres markerləri, mitoxondrial tənəffüs və bioenergetik aktivlik birbaşa ölçülməyib. Seahorse extracellular flux kimi funksional mitoxondri testləri aparılmayıb.

Renal fibroz, lipid toplanması, iltihabi hüceyrə infiltrasiyası və tubulyar apoptoza yönəlik daha ətraflı histopatoloji testlər də tədqiqatın əhatə dairəsindən kənardır.

Mənbə və Metod Qeydi

Özgün başlıq: Dietary Ammonium Hydroxide Enhancement Modulates Renal Inflammatory and Apoptotic Signaling and Mitochondrial-Associated Pathways in High-Fat-Fed C3H/HeJ Mice.

Müəlliflər: Hemalata Deshmukh; Camille Schacherer; Kyunghoon Yeom; Alaina Rivera; Lauren Gollahon.

Corresponding author: Lauren Gollahon.

Qurum: Department of Biological Sciences, Texas Tech University, Lubbock, Texas, USA.

Jurnal: Dietetics.

Nəşriyyat: MDPI, Basel, Switzerland.

Nəşr: Dietetics 2026, 5(4), 54.

DOI: 10.3390/dietetics5040054.

Məqalənin tarixçəsi: Alındı 20 iyul 2026; yenidən işlənib 20 avqust 2026; qəbul edilib 26 avqust 2026; dərc olunub 1 sentyabr 2026.

Mənbə növü: Rəyçilər tərəfindən qiymətləndirilmiş, açıq girişli eksperimental biotibbi/qidalanma tədqiqat məqaləsi; daha əvvəl tamamlanmış uzunmüddətli siçan qidalanma eksperimentindən əldə edilən arxiv böyrək toxumalarının ikincili molekulyar və histoloji analizi.

Lisenziya: Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY 4.0).

Heyvan modeli: Erkək C3H/HeJ siçanları.

Pəhriz müddəti: 18 ay.

Yüksək yağlı pəhriz: Ümumi enerjinin təxminən %46-sı yağdan.

Əsas metodlar: qRT-PCR, Western blot, H&E histologiyası, QuPath morfometriyası.

Statistika: Ordinary one-way ANOVA + Fisher's LSD multiple-comparisons test; p ≤ 0,05.

Maliyyələşdirmə: Empirical Foods, Incorporated; Grant #A18-0187-001.

Məlumatların əlçatanlığı: Məlumatlar corresponding author-dan əsaslandırılmış sorğu əsasında əldə edilə bilər.

Maraqların toqquşması: Müəlliflər maraqların toqquşmasının olmadığını bildiriblər.

Etika: Texas Tech University IACUC protokolu #19021-02. Mənbənin metod bölməsi təsdiq tarixini 12 fevral 2019, etika bəyanatı bölməsi isə 2 dekabr 2019 kimi göstərir; bu tarix uyğunsuzluğu mənbədə həll edilməyib.

Müəllif töhfələri: Konseptuallaşdırma H.D. və L.G.; metodologiya H.D., C.S. və A.R.; proqram H.D. və K.Y.; doğrulama H.D., C.S., A.R. və K.Y.; araşdırma H.D.; resurslar və məlumatların kurasiyası L.G.; ilkin qaralama H.D., C.S. və K.Y.; nəzərdən keçirmə/redaktə H.D. və L.G.; vizuallaşdırma H.D., C.S., A.R. və K.Y.; rəhbərlik H.D. və L.G.; layihə idarəçiliyi və maliyyənin əldə edilməsi L.G. kimi bildirilib.

Əsas metodoloji məhdudiyyət: Molekulyar ekspressiya və histomorfometriya tapıntıları böyrək funksiyasının birbaşa ölçümü deyil. Renal funksiya, sistemik turşu-qələvi balansı, real ammonyak daşınma sürəti və mitoxondrial tənəffüs qiymətləndirilmədiyi üçün fizioloji və ya klinik fayda nəticəsinə birbaşa keçmək olmaz.

Vizual hüquq qeydi: Mənbə məqalə CC BY 4.0 lisenziyalıdır; lakin Figure 1 və Figure 9 BioRender istifadə olunaraq hazırlanıb. Verianla üçün bu fiqurların piksel və ya dizayn surəti əvəzinə yalnız elmi əlaqələri qoruyan tamamilə orijinal sxemlərə üstünlük verilməlidir.