Maili qaya yuvasına yerləşdirilmiş svay qrupu (Batter Rock-Socketed pile group, BRS), xüsusilə açıq dəniz və liman qurğularında üfüqi yükləri yalnız svayın əyilmə sərtliyi ilə deyil, həm də svay oxu boyunca yaranan sıxılma və dartılma qüvvələri ilə qarşılamağı nəzərdə tutan bünövrə sistemidir. Bu tədqiqat sərt başlığa birləşdirilmiş iki sıralı BRS svaylarının şaquli və üfüqi yüklər altında yükdaşıma davranışını hesablamaq üçün nəzəri çərçivə hazırlayır.

Modeldə svay başlığının üfüqi yerdəyişməsi, şaquli oturması və fırlanması hər bir maili svayın oxboyu və eninə hərəkətinə çevrilir. Svay gövdəsi dəniz suyu, qrunt və qaya yuvası olmaqla üç hissəyə ayrılır; hər hissə üçün fərqli qrunt/qaya reaksiyaları və oxboyu yükötürmə əlaqələri tətbiq edilir. Svay Euler–Bernoulli tir modeli kimi qəbul edilmiş, qeyri-xətti tənliklər isə sonlu fərqlər üsulu ilə həll edilmişdir.

Üsul əvvəllər dərc olunmuş laboratoriya model sınaqları ilə müqayisə edilmişdir. Nəzəriyyə, xüsusən ilkin və orta yük səviyyələrində yük–yerdəyişmə davranışını, oxboyu qüvvə paylanmasını və əyilmə momentinin əsas xarakterini məqbul dəqiqliklə yenidən yaratmışdır. Son hədd vəziyyətinə yaxınlaşdıqca sınaq–model fərqi artır.

Parametrik təhlillərdə svay diametri araşdırılan dəyişənlər arasında ən güclü təsiri göstərmişdir. Diametrin 1,0 m-dən 2,5 m-ə artırılması 40 mm şaquli oturmada daşınan yükü təxminən 25,7 MN-dən 88,6 MN-ə, 50 mm üfüqi yerdəyişmədə üfüqi yükü isə 1,235 MN-dən 6,645 MN-ə yüksəltmişdir. Araşdırılan həndəsədə β=10° şaquli yükdaşıma baxımından ən yaxşı nəticəni verərkən, üfüqi müqavimət daha böyük maililik bucaqlarında artmağa davam etmişdir. Svaylararası məsafənin 3Dp-dən 5–7Dp-yə artırılması qrup təsirini nəzərəçarpacaq dərəcədə azaltmış, 7Dp-dən sonra isə əlavə qazanc məhdud olmuşdur.

BRS svay qrupu niyə istifadə olunur?

Hündür svaylı estakadalar və açıq dəniz qurğuları eyni vaxtda şaquli yük, üfüqi yük və aşırıcı moment daşıya bilər. Bunlara dalğa, axın, külək və yanalmadan yaranan təsirlər kimi təkrarlanan yüklər də əlavə olunur. Belə bünövrə sistemində yalnız şaquli yükdaşıma qabiliyyəti deyil, həm də üfüqi sərtlik və istismar yararlılığı davranışı kifayət etməlidir.

Qaya yuvasına yerləşdirilmiş şaquli svaylar oxboyu yükləri effektiv şəkildə qayaya ötürə bilər. Lakin svay maili yerləşdirildikdə üfüqi yükün bir hissəsi svay oxu boyunca sıxılma və ya dartılma qüvvəsinə çevrilə bilər. Beləliklə, bütün üfüqi müqavimətin svay başındakı əyilmə momenti ilə qarşılanmasına ehtiyac qalmır.

Bu mexanizm BRS sisteminin əsas üstünlüyüdür: maili həndəsənin yaratdığı qüvvə çevrilməsi ilə qrunt və qaya reaksiyaları birlikdə işləyir.

Svay başlığının hərəkəti maili svaylara necə ötürülür?

Tədqiqat sərt başlığın üç əsas hərəkətini — üfüqi yerdəyişmə, şaquli yerdəyişmə və fırlanma — hər svayın öz yerli ox sisteminə çevirir. Beləliklə, vahid qlobal başlıq hərəkətindən hər svay üçün ayrıca oxboyu və eninə yerdəyişmə komponentləri hesablana bilir.

Modelin əsas fərziyyələri

Nəzəri həll beş əsas fərziyyəyə əsaslanır:

Birincisi, svay kəsikləri Euler–Bernoulli tir nəzəriyyəsindəki müstəvi kəsik fərziyyəsinə uyur. İkincisi, svay ideal elastik–plastik qəbul edilir; plastik şarnir yarandıqdan sonra həmin kəsikdə əyilmə momenti axma momenti səviyyəsində saxlanılır.

Üçüncüsü, svay başlığı deformasiyaya uğramayan sərt cisimdir. Dördüncüsü, svaylarla başlığın burulmadığı və eyni müstəvidə əyildiyi fərz edilir. Beşincisi, svay qrupu təsirinin qrunt və qaya laylarında təyin edilən üfüqi və şaquli düzəliş yanaşmaları ilə təmsil oluna bildiyi qəbul edilir.

Üç müxtəlif svay zonası niyə ayrıca hesablanır?

Svay boyunca ətraf mühitin mexaniki şəraiti eyni deyil. Dəniz suyu daxilində svay gövdəsinə qrunt reaksiyası ötürülmür. Qrunt layında yanal reaksiya, effektiv şaquli və üfüqi gərginliklər, svay–qrunt sürtünməsi və qeyri-xətti p–y davranışı işə düşür. Qaya yuvasında isə ətraf sərtlik xeyli artır və həm qaya reaksiyasından, həm də svay–qaya interfeys sürtünməsindən istifadə olunur.

p–y əyrisi nə üçün istifadə olunur?

p–y əyrisi, svayın müəyyən dərinlikdəki üfüqi yerdəyişməsi ilə onu əhatə edən qruntun və ya qayanın svaya tətbiq etdiyi yanal reaksiya arasındakı qeyri-xətti əlaqəni ifadə edir.

Sadə xətti yay yanaşmasından fərqli olaraq svay yerini dəyişdikcə ətraf müqavimət də dəyişir. Tədqiqat qum layında klassik qrunt p–y yanaşmasından, qaya yuvasında isə zəif qaya üçün hazırlanmış hiperbolik reaksiya əlaqələrindən istifadə edir.

Svay qrupu olduqda qonşu svayların reaksiya zonaları bir-biri ilə qarşılıqlı təsir göstərə bilər. Buna görə də tək svay üçün istifadə edilən p–y əlaqəsi birbaşa qrup svayına tətbiq edilmir; qrup təsirini təmsil edən azaldıcı əmsallar modelə daxil edilir.

Oxboyu yük necə ötürülür?

Şaquli və ya maili ox boyunca yaranan qüvvə yalnız svay ucunda daşınmır. Svay–qrunt və svay–qaya interfeyslərindəki yan səth sürtünməsi yükü dərinlik boyunca tədricən ətraf mühitə ötürür.

Qaya yuvasının sonunda əlavə olaraq uc müqaviməti işə düşür. Tədqiqat bu uc reaksiyasını da qeyri-xətti hiperbolik əlaqə ilə hesablayır.

Plastik şarnir modeldə necə nəzərə alınır?

Svay kəsiyində əyilmə momenti axma momentinə çatdıqda kəsik artıq tam elastik qəbul edilmir. Model oxboyu qüvvə ilə əyilmə momentinin birgə təsirini nəzərə alan P–M qarşılıqlı təsiri əsasında yenilənmiş axma momentini hesablayır.

Bu hədd keçildikdə svay kəsiyində plastik şarnirin yarandığı qəbul edilir və effektiv əyilmə sərtliyi buna uyğun azaldılır. Beləliklə, həll yalnız ilkin elastik sərtliklə məhdudlaşmır.

Tədqiqatın Metodu və Nəticələri

Sonlu fərqlər üsulu necə tətbiq olunur?

Dəniz suyu, qrunt və qaya yuvasındakı diferensial tənliklər birbaşa qapalı formada həll olunmaq əvəzinə svay oxu boyunca diskret hesablama düyünlərinə çevrilir. Hər seqment müəyyən sayda elementə bölünür və dördüncü tərtib tir tənlikləri sonlu fərq ifadələri ilə yazılır.

Seqmentlərarası keçidlərdə yerdəyişmə, fırlanma, əyilmə momenti və kəsici qüvvənin fasiləsizliyi qorunur. Svay ucunda eninə istiqamətdə moment və kəsici qüvvənin sıfır olduğu sərhəd şərti tətbiq edilir.

İterativ qrup həlli

Hesablama yerdəyişməyə nəzarət olunan iterasiya ilə irəliləyir. Əvvəlcə başlığın ilkin üfüqi/şaquli hərəkəti və fırlanması təxmin edilir. Bunlar hər svayın başındakı yerli yerdəyişmələrə çevrilir.

Sonra hər svay üçün p–y reaksiyaları, oxboyu qüvvələr, yan sürtünmələr, momentlər və sərtlik yeniləmələri hesablanır. Svaylardan gələn qüvvələr yenidən başlığa ötürülərək ümumi reaksiya yaradılır.

Tətbiq edilən xarici yük ilə hesablanmış başlıq reaksiyası arasındakı tarazsızlıq müəyyən edilir və sərtlik matrisi vasitəsilə yeni başlıq yerdəyişməsi hesablanır. Proses, yerdəyişmə düzəlişi müəyyən edilmiş dözümlülük həddindən aşağı düşənədək və ya yükdaşıma/axma meyarı işə düşənədək davam etdirilir.

Mənbədə istifadə olunan yerdəyişmə yaxınlaşma dözümlülüyü 10⁻⁵-dir.

Model sınaqları ilə doğrulama

Nəzəri çərçivə Zhuang və əməkdaşlarının 2024-cü il laboratoriya model sınaqları ilə yoxlanılmışdır. Sınaq çəni 1,5 m uzunluqda, 1,0 m enində və 1,0 m hündürlükdədir.

Qrunt sistemi 50 cm qalınlığında incə qumun altında 40 cm zəif qaya imitasiya layından ibarət olmuşdur. Qumun vahid həcm çəkisi 18,1 kN/m³ və daxili sürtünmə bucağı 33°; qaya imitasiyasında istifadə olunan betonun vahid həcm çəkisi 21,5 kN/m³ və biroxlu sıxılma möhkəmliyi 2,73 MPa-dır.

Cəmi 20 BRS model svayı 30 mm xarici diametrli və 3 mm divar qalınlıqlı alüminium borudan hazırlanmışdır. Təxmini həndəsi miqyas nisbəti 1:15-dir. Qaya yuvasının dərinliyi təxminən 15 cm, maililik bucaqları isə 0°, 10° və 20°-dir.

Şaquli sınaqlarda yük təxminən 4 kN-lik, üfüqi sınaqlarda isə təxminən 0,4 kN-lik artımlarla tətbiq edilmişdir.

Nəzəriyyə sınaqları nə dərəcədə yaxşı izlədi?

Şaquli yük–oturma əyrilərində nəzəriyyə xüsusən ilkin və orta yük mərhələlərində sınaq nəticələri ilə məqbul uyğunluq göstərmişdir. Şaquli svaylarda uyğunluq yük diapazonunun böyük hissəsində daha güclüdür; β=10° və 20° olduqda son yükə yaxınlaşdıqca fərq artır.

Bu vəziyyət modelin etibarsız olduğu demək deyil. Əksinə, nəzəriyyədə sadələşdirilmiş bəzi mexanizmlərin yüksək yük səviyyəsində əhəmiyyət qazandığını göstərir: inkişaf edən svay–qaya interfeys mobilizasiyası, yerli sərtlik itkisi, başlıq hərəkəti və real sınaqda yarana bilən həndəsi/miqyas təsirləri.

24 kN şaquli yükdə oxboyu qüvvə hara gedir?

Nəzəriyyə və sınaq nəticələrində oxboyu qüvvə su və qum laylarında nisbətən sabit qalır, qaya yuvasına daxil olduqda isə sürətlə azalır.

Bu paylanma şaquli qüvvənin əhəmiyyətli hissəsinin qaya yuvası boyunca ətraf qayaya ötürülməsinə uyğundur. Maililik bucağının artırılması əsas paylanma formasını dəyişmir; lakin ön və arxa svaylar arasındakı yük bölgüsünə və qaya yuvası boyunca qüvvənin azalma sürətinə təsir edir.

Əyilmə momentinin kritik zonaları

Moment qiymətləri svay başlığı birləşməsində və qum–qaya keçidində cəmlənir.

Svay başlığındakı sərt birləşmə fırlanmanı və yerdəyişməni məhdudlaşdırdığı üçün yüksək əyilmə tələbi yaranır. Qum–qaya sərhədində isə ətraf üfüqi sərtlik kəskin artdığından moment paylanması yenidən formalaşır.

Buna görə yükdaşıma qabiliyyəti artarkən yalnız qlobal yük–yerdəyişmə göstəricilərinə baxmaq kifayət deyil; kəsiyin yerli moment tələbi də yoxlanılmalıdır.

Svay diametri, maililik bucağı və məsafə yükdaşıma qabiliyyətini necə dəyişir?

Parametrik təhlildə üç parametr eyni mexanizmlə işləmir: diametr həm kəsik sərtliyini, həm də qrunt/qaya ilə qarşılıqlı təsir sahəsini artırır; maililik bucağı üfüqi və şaquli yüklər arasındakı qüvvə çevrilməsini dəyişir; svaylararası məsafə isə qrup qarşılıqlı təsirini və başlığın yaratdığı sıxılma–dartılma cütünün moment qolunu idarə edir.

Parametrik modelin əsas həndəsəsi

İstinad modelində dəniz suyunun dərinliyi 8,3 m, qrunt layı 16,7 m və qaya yuvası 5,0 m-dir. Qumun effektiv vahid həcm çəkisi 8,1 kN/m³, elastiklik modulu 30 MPa və effektiv daxili sürtünmə bucağı 33°-dir.

Qaya layının effektiv vahid həcm çəkisi 11,5 kN/m³, elastiklik modulu 352 MPa, effektiv koheziyası 400 kPa və effektiv daxili sürtünmə bucağı 42,6° kimi götürülmüşdür.

Diametrin təsiri

Diametrin təsiri çox güclüdür, çünki kəsiyin əyilmə sərtliyi sürətlə artarkən svayın ətrafındakı qrunt və qayanın səfərbər oluna bildiyi təmas sahəsi də böyüyür.

Bununla belə, daha böyük diametr hər baxımdan əvəzsiz üstünlük deyil. Mənbə vurğulayır ki, diametr artdıqda svay başlığında və qrunt–qaya interfeysində əyilmə momentləri də arta bilər.

Diametr artımında azalan gəlir

1,0 m-dən 2,5 m-ə artım ümumilikdə böyük yükdaşıma artımı yaratsa da, hər əlavə diametr artımının verdiyi marjinal qazanc eyni deyil. Xüsusilə üfüqi yükdaşıma davranışında 1,5 m-dən sonra hər addım üzrə artımın töhfəsi azalır.

Buna görə “ən böyük diametr həmişə ən iqtisadi həllidir” nəticəsi bu tədqiqatdan çıxarıla bilməz. Tədqiqat xərc optimallaşdırması aparmır; yalnız mexaniki yükdaşıma davranışını müqayisə edir.

Maililik bucağı və şaquli qabiliyyət

Şaquli yükdaşıma qabiliyyəti maililik bucağı ilə fasiləsiz artmır. β=10° bu konfiqurasiyada ən yüksək şaquli müqavimət qiymətini vermişdir.

Bunun mexaniki səbəbi orta səviyyəli maililiyin başlığın şaquli hərəkətinin bir hissəsini eninə svay–qrunt/qaya reaksiyasına çevirərək əlavə müqaviməti səfərbər edə bilməsidir. Maililik daha da artdıqda eninə yerdəyişmə və moment tələbi də böyüyür.

Maililik bucağı və üfüqi qabiliyyət

Üfüqi yük altında fərqli davranış müşahidə olunur. Araşdırılan 0–30° diapazonunda maililik artdıqca üfüqi müqavimət artır.

Maili svay başlığın üfüqi hərəkətinin və aşırıcı təsirin daha böyük hissəsini svay oxundakı sıxılma–dartılma qüvvələrinə çevirir. Buna görə sistem yalnız svay başındakı əyilmədən asılı qalmır.

Bu iki nəticə birlikdə qiymətləndirildikdə vahid “ən yaxşı bucaq”dan danışmaq düzgün deyil. Şaquli yük performansı və üfüqi yük performansı fərqli layihələndirmə məqsədləri yarada bilər.

Svaylararası məsafənin təsiri

W=3Dp kimi yaxın məsafədə qonşu svayların qrunt reaksiya zonaları daha çox üst-üstə düşür. Bu, hər svayın ətraf qruntdan müstəqil şəkildə yararlanma qabiliyyətini azaldır.

Məsafə artırıldıqda iki üstünlük yaranır. Birincisi, bu “group shadowing” təsiri azalır. İkincisi, başlığın fırlanmasının yaratdığı bir svaydakı sıxılma ilə digər svaydakı dartılma qüvvəsi arasındakı moment qolu böyüyür.

40 mm oturmada W=3Dp-dən 9Dp-yə keçdikdə şaquli yük təxminən 23,56 MN-dən 27,09 MN-ə yüksəlmişdir. Lakin qazancın mühüm hissəsi 3Dp→5Dp intervalında baş verir, 7Dp→9Dp arasında artım isə olduqca məhdud qalır.

Mənbənin nəticə bölməsində buna görə 3Dp→7Dp artımının həm şaquli, həm də üfüqi müqaviməti artırdığı, 7Dp-dən sonra isə əlavə faydanın azaldığı vurğulanır.

Model real açıq dəniz bünövrəsinin bütün davranışını təmsil edirmi?

Xeyr. Tədqiqat güclü və hesablama baxımından idarəolunan ikiölçülü mexaniki çərçivə təqdim edir; lakin sərt başlıq, eyni müstəvidə deformasiya və ideallaşdırılmış p–y/yükötürmə əlaqələri kimi fərziyyələr səbəbindən real sahə davranışının bütün üçölçülü və zədələnmənin inkişafı ilə bağlı mexanizmlərini həll etmir.

Sərt svay başlığı fərziyyəsi

Əslində svay başlığı tam sərt olmaya bilər. Başlığın öz deformasiyası sistemin fırlanma mərkəzini və ön–arxa svaylar arasında oxboyu qüvvə ilə momentin paylaşılmasını dəyişə bilər.

Bu tədqiqatda sərt başlıq fərziyyəsi riyazi uyğunluq əlaqələrini aydın və idarəolunan edir; lakin xüsusilə böyük və ya elastik başlıqlarda sahəyə xüsusi yoxlama tələb edir.

İkiölçülü modelin məhdudiyyəti

Real liman bünövrələri eyni vaxtda üfüqi yük, şaquli yük, aşırıcı moment, burulma, dalğa qüvvələri və yanalmadan yaranan zərbələrə məruz qala bilər.

Bu nəzəri çərçivə svayların və başlığın eyni şaquli müstəvidə əyildiyini fərz edir. Müstəvidənkənar əyilmə və torsion birbaşa modelləşdirilmir.

Son hədd vəziyyətinə yaxınlaşdıqda xəta niyə artır?

Yük artdıqca birölçülü tir–yay modeli ilə tam təmsil edilməsi çətin olan yerli mexanizmlər əhəmiyyət qazana bilər:

svay ilə qrunt arasında ayrılma və boşluq yaranması, yan sürtünmənin yumşalması, qaya yuvası interfeysində inkişaf edən zədələnmə, zəif qayanın yerli əzilməsi, plastik şarnirin inkişafı və real başlığın deformasiyası.

Buna görə tədqiqatda sınaq–nəzəriyyə uyğunluğu ilkin və orta yük səviyyələrində daha yüksək, son yükdaşıma vəziyyətinə yaxınlaşdıqda isə daha aşağıdır.

p–y əyrilərinin seçimi niyə kritikdir?

Modelin proqnozlaşdırdığı üfüqi reaksiya birbaşa p–y əyrisinin formasından asılıdır. Eyni şəkildə oxboyu sürtünmə, qaya yuvasının müqaviməti və svay qrupu üçün azaldıcı əmsallar da yükdaşıma qabiliyyətinə birbaşa təsir edir.

Bu parametrlərin hamısı qrunt laylanmasına, qaya keyfiyyətinə, interfeys nahamarlığına, gərginlik tarixçəsinə və sahə şəraitinə görə dəyişə bilər. Müəlliflərin sahəyə xüsusi kalibrləmə tövsiyəsinin əsas səbəbi budur.

Mühəndislik baxımından əsas mesaj

Bu tədqiqat BRS svay layihələndirilməsində yalnız bir həndəsi parametrə diqqət yetirməyin kifayət etmədiyini göstərir.

Diametr yükdaşıma qabiliyyətinə ən güclü ümumi təsiri göstərsə də, daha yüksək moment tələbi yarada bilər. Maililik bucağı şaquli və üfüqi performans arasında fərqli tarazlıq yaradır. Svaylararası məsafə həm qruntda qrup qarşılıqlı təsirini, həm də konstruktiv qüvvə bölgüsünü dəyişir.

Buna görə mexaniki baxımdan yaxşı BRS layihəsi sadəcə “ən böyük diametr + ən böyük bucaq + ən geniş məsafə” kombinasiyasını seçmək demək deyil. Şaquli oturma, üfüqi yerdəyişmə, moment qabiliyyəti, qrup təsiri, sahə geologiyası və konstruksiyanın həndəsəsi birlikdə qiymətləndirilməlidir.

Nəticə

Tədqiqat iki sıralı maili qaya yuvalı svay qruplarının şaquli və üfüqi yüklər altındakı davranışını vahid iterativ çərçivədə həll edə bilən mexaniki model təqdim edir.

Model sınaqlarla müqayisədə qeyri-xətti yük–yerdəyişmə davranışını və oxboyu qüvvə ilə əyilmə momentinin əsas paylanmasını məqbul şəkildə təmsil edir.

Parametrik təhlillərdə svay diametri ən güclü təsiri göstərmişdir. Maililik bucağı şaquli və üfüqi yüklər üçün fərqli optimal davranış yaratmış; mövcud konfiqurasiyada 10° şaquli yük üçün ən yaxşı nəticəni verərkən üfüqi qabiliyyət daha böyük maililiklərdə artmağa davam etmişdir.

Svaylararası məsafə böyüdükdə qrup qarşılıqlı təsiri azalır və konstruktiv moment qolu artır; lakin 7Dp-dən sonra əlavə yükdaşıma qazancı məhdud qalır.

Bu nəticələr birbaşa universal layihələndirmə əmsalları deyil. Modelin sahədə tətbiqi üçün p–y əyriləri, qaya yuvası parametrləri, oxboyu yükötürmə və qrup azaldıcı əmsalları müvafiq geotexniki şəraitə uyğun kalibrlənməlidir.

Mənbə və Metod Qeydi

Orijinal tədqiqat:Bearing capacity analysis of Batter Rock-Socketed (BRS) pile group.

Müəlliflər: Qing Ye, Daokun Zhuang, Wei Guo və Guoyao Gao.

Qurumlar: Tianjin University School of Civil Engineering; CRCC Bridge Engineering Bureau Group Co., Ltd.

Məsul müəllif: Wei Guo.

Mənbə növü: Nəzəri/ədədi svay qrupu yükdaşıma qabiliyyəti modeli; mövcud laboratoriya model sınaqları ilə müqayisə və parametrik təhlil.

Platforma: SSRN, abstract=7368755.

Rəyçilik: Mənbə PDF sənədi onun açıq şəkildə rəyçilikdən keçməmiş preprint olduğunu bildirir.

DOI / jurnal / açıq lisenziya: Yüklənmiş PDF-də təsdiqlənmiş DOI, jurnalın version-of-record nəşri və ya açıq təkrar istifadə lisenziyası göstərilməmişdir.

Əsas nəzəri quruluş: Sərt başlıq uyğunluğu, Euler–Bernoulli tir modeli, ideal elastik–plastik kəsik davranışı, seqment əsaslı p–y reaksiyaları, oxboyu yükötürmə və sonlu fərq həlli.

Svay seqmentləri: Dəniz suyu, qrunt və qaya yuvası.

Ədədi üsul: Sonlu fərqlər üsulu və yük tarazlığına əsaslanan iterativ yerdəyişmə yenilənməsi; yaxınlaşma dözümlülüyü 10⁻⁵.

Doğrulama: Zhuang və əməkdaşlarının 2024-cü il laboratoriya model sınaqları. Nəzəri nəticələr ilkin/orta yük səviyyələrində sınaqlarla daha yaxşı, son vəziyyətə yaxın səviyyələrdə isə daha məhdud uyğunluq göstərir.

Əsas diametr nəticəsi: Dp=1,0→2,5 m dəyişməsində 40 mm oturmada şaquli qabiliyyət 25,7→88,6 MN; 50 mm üfüqi yerdəyişmədə üfüqi yük 1,235→6,645 MN.

Əsas maililik nəticəsi: Araşdırılan modeldə β=10° şaquli performans baxımından ən yaxşı nəticədir; üfüqi müqavimət 0–30° intervalında maililiklə artmışdır.

Əsas məsafə nəticəsi: 3Dp→7Dp artımı qrup qarşılıqlı təsirini azaldaraq şaquli və üfüqi müqaviməti artırmış; 7Dp-dən sonra əlavə qazanc məhdud olmuşdur.

Məlumatların əlçatanlığı: Xam məlumatların, məlumat dəstlərinin və tədqiqatda yaradılan/töhfə verilən məlumat bazalarının əsaslandırılmış sorğu əsasında məsul müəllifdən əldə edilə biləcəyi bildirilmişdir.

CRediT: Qing Ye — Methodology, Software, Writing–Original Draft; Daokun Zhuang — Software, Visualization, Writing–Original Draft; Wei Guo — Supervision, Funding Support, Review–Editing; Guoyao Gao — Investigation, Review–Editing.

Maraqların toqquşması: Müəlliflər maraqların toqquşmasının olmadığını bildirmişlər.

Maliyyələşdirmə: National Natural Science Foundation of China, 52578422.

Əsas məhdudiyyətlər: Sərt başlıq fərziyyəsi; eyni müstəvidə deformasiya; müstəvidənkənar əyilmə və torsionun təmsil edilməməsi; yüksək yükdə interfeys zədələnməsi, ayrılma, boşluq yaranması, zəif qayanın yerli əzilməsi və inkişaf edən konstruktiv axmanın məhdud təmsili; sahəyə xüsusi p–y və qaya yuvası parametrlərinin kalibrlənməsi zərurəti.

Verianla hazırlama üsulu: Mənbə şəkillərinin vizual dizaynı və ya orijinal təqdimat ardıcıllığı köçürülməmişdir. Nəzəri mexanizm, sınaq doğrulaması, ədədi parametrlər, nəticələr və metodoloji məhdudiyyətlər mənbənin ümumi məzmunundan çıxarılaraq müstəqil Azərbaycan dilli öyrədici quruluşda yenidən təqdim edilmişdir. Mənbədə olmayan yükdaşıma əmsalı, optimal layihə qiyməti və ya sahə təhlükəsizliyi nəticəsi əlavə edilməmişdir.