Antistreptolizin O (ASO), streptokok bakterisinin streptolizin O antijenine karşı oluşan antikor yanıtını yansıtan ve önceki ya da yakın dönem streptokok maruziyetini desteklemek için kullanılan bir serolojik ölçümdür; tek başına Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorders Associated with Streptococcal Infections (PANDAS) tanısı koyan bir biyobelirteç değildir. Bu kesitsel gözlemsel çalışma, streptokok maruziyetini düşündüren öyküyle pediatrik psikiyatri hizmetlerine yönlendirilmiş 96 çocuk ve ergende ASO titreleri ile Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric Syndrome 31-Item Symptom Rating Scale (PANS-31) ile ölçülen çok boyutlu nöropsikiyatrik semptom yükü arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Klinik öykü, enfeksiyonun zamanlaması, EEG örüntüleri ve gelişimsel/klinik değişkenler de aynı değerlendirme çerçevesine dahil edilmiştir.
154 taranan olgunun 96'sı nihai analize alınmıştır. Katılımcıların 50'sinde ASO >200 IU/mL, 46'sında ASO ≤200 IU/mL bulunmuştur. ASO değeri ile PANS-31 toplam puanı arasında güçlü pozitif monoton ilişki saptanmıştır: Spearman ρ=0.806, p=3.68×10−23, %95 güven aralığı 0.74–0.86. Son bildirilen streptokok enfeksiyonundan beri geçen süre arttıkça hem ASO hem PANS-31 puanları düşme eğilimi göstermiştir. Bununla birlikte araştırma kontrol grubu içermeyen, ağırlıklı olarak tek değişkenli analizlere dayanan ve klinik olarak seçilmiş bir kohortta yapılan kesitsel çalışmadır; sonuçlar nedensellik, tanısal doğruluk veya bireysel düzeyde biyobelirteç performansı göstermez.
Çalışmanın ana bilimsel mesajı tek bir laboratuvar değerinin öne çıkarılması değildir. Kaynakta klinik açıdan daha anlamlı görülen örüntü; yüksek ASO, daha yakın zamanda bildirilmiş streptokok enfeksiyonu, daha yüksek PANS-31 semptom yükü, ani semptom başlangıcı, bazı tekrarlayan enfeksiyon ve gelişimsel öykü değişkenleri, fonksiyonel sindirim belirtileri ve belirli EEG örüntülerinin aynı seçilmiş kohort içinde birlikte kümelenmesidir. Bu yakınsama hipotez üreticidir; bağımsız bir PANS/PANDAS fenotipinin doğrulandığı anlamına gelmez.
PANS ve PANDAS arasındaki temel ayrım
PANDAS, grup A streptokok enfeksiyonuyla zamansal ilişki içinde ani obsesif-kompulsif belirtiler ve/veya tiklerle tanımlanmaya çalışılan bir pediatrik nöropsikiyatrik araştırma çerçevesidir. Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric Syndrome (PANS) ise akut başlangıçlı nöropsikiyatrik tabloları daha geniş bir etiyolojik çerçevede ele alır ve yalnız streptokok enfeksiyonuyla sınırlı değildir. Bu alanın nozolojik sınırları, patofizyolojisi ve tanısal güvenilirliği halen tartışmalıdır.
Çalışma bu nedenle PANDAS'ı bağımsız bir tanı olarak doğrulamaya çalışmamıştır. Araştırma sorusu daha sınırlıdır: streptokok maruziyetini düşündüren öyküye sahip ve çocuk psikiyatrisi hizmetlerine zaten yönlendirilmiş bir kohortta serolojik, zamansal, psikometrik ve nörofizyolojik bulgular birbirleriyle anlamlı bir ilişki örüntüsü gösteriyor mu?
Yüksek ASO Titresi PANDAS Tanısı Anlamına Gelir mi?
Hayır. Bu çalışmada ASO >200 IU/mL yalnız analitik tabakalandırma için kullanılmıştır; yüksek ASO önceki veya yakın dönem streptokok maruziyetini destekleyebilir, ancak aktif enfeksiyonu, nöropsikiyatrik belirtilerin streptokok tarafından oluşturulduğunu veya PANDAS tanısını tek başına kanıtlamaz.
ASO neden dikkatli yorumlanmalı?
ASO titreleri enfeksiyon sonrasında zaman içinde değişir. Yüksek değer geçmiş maruziyetin immünolojik izini yansıtabilir; ölçüm anında aktif bakteriyel enfeksiyon bulunduğunu göstermez. Çalışmaya alınan çocukların hiçbirinde indeks psikiyatrik değerlendirme sırasında akut farenjit, tonsillit, deri enfeksiyonu, ateş veya başka bir aktif streptokok enfeksiyonu bulgusu raporlanmamıştır.
Sistematik boğaz sürüntüsü ve kültür alınmamış, paralel anti-DNase B ölçümü yapılmamıştır. Araştırmacılar ayrıca ASO testlerini kendileri tekrar etmemiş veya yeniden analiz etmemiştir. Değerler rutin hastane ve ayaktan laboratuvar kayıtlarından IU/mL olarak alınmış; ayrıntılı reaktif, lot ve analizör bilgileri kaynak klinik kayıtlarda tutarlı biçimde bulunmamıştır.
Kohort nasıl oluşturuldu?
| Aşama | Sayı | Açıklama |
|---|---|---|
| Başlangıçta taranan | 154 | Streptokok maruziyetini düşündüren bakım veren/kayıt öyküsü ve klinik olarak anlamlı psikiyatrik veya nörodavranışsal tablo |
| Karıştırıcı olabilecek tıbbi/nörolojik/gelişimsel durum nedeniyle dışlanan | 24 | Fenotip yorumunu ciddi biçimde etkileyebilecek durumlar |
| Temel verileri eksik | 18 | Analiz için gerekli çekirdek veri tamamlanmadı |
| Çekilen/değerlendirmeyi tamamlamayan | 16 | Çalışma süreci tamamlanmadı |
| Nihai analitik kohort | 96 | Tek indeks değerlendirmesi bulunan çocuk ve ergenler |
| ASO-pozitif | 50 | ASO >200 IU/mL |
| ASO-negatif | 46 | ASO ≤200 IU/mL |
Kohort genel pediatrik nüfustan rastgele seçilmemiştir. Katılımcılar Romanya'daki yataklı veya ayaktan çocuk ve ergen psikiyatrisi hizmetlerine zaten ulaşmış klinik olgulardır. Dolayısıyla bu örneklemden “streptokok geçiren çocukların yüzde kaçı nöropsikiyatrik belirti geliştirir?” gibi epidemiyolojik bir oran hesaplanamaz.
Çalışmanın üç temel hipotezi
Araştırmacılar birincil olarak daha yüksek ASO titrelerinin daha yüksek PANS-31 semptom yüküyle ilişkili olacağını; ikinci olarak son bildirilen streptokok enfeksiyonundan daha kısa süre geçmiş olmasının daha yüksek semptom yüküyle aynı yönde ilişki göstereceğini; üçüncü olarak PANS-31'in yaşa uygun CSI-4/ASI-4 psikiyatrik semptom alanlarıyla anlamlı alan-düzeyi yakınsaklık göstereceğini öngörmüştür.
PANS-31 neyi ölçüyor?
PANS-31, akut başlangıçlı nöropsikiyatrik tablolarda görülebilen farklı belirti kümelerini 31 madde üzerinden boyutsal olarak değerlendirmek için kullanılan bir semptom yükü ölçeğidir. Bu çalışmada temel klinik sonuç PANS-31'in sürekli toplam puanıdır.
Ölçek; obsesif-kompulsif belirtiler, yeme ile ilişkili belirtiler, anksiyete, duygudurum/afektif belirtiler, davranışsal düzensizlik, bilişsel belirtiler, motor ve vokal belirtiler, somatik belirtiler, üriner belirtiler ve psikotik-benzeri belirtiler gibi birden fazla alanı kapsayan sendrom-yönelimli bir ölçüm olarak kullanılmıştır.
PANS-31 >36 Eşiği Ne Anlama Geliyor?
PANS-31 >36 bu çalışmaya özgü keşifsel bir “daha yüksek semptom yükü” ayırıcısıdır; araştırmacılar bu değeri tanı sınırı, klinik olarak doğrulanmış şiddet eşiği veya PANS/PANDAS sınıflandırıcısı olarak tanımlamamış ve ana analizi sürekli PANS-31 toplam puanı üzerinden yürütmüştür.
Eşik duyarlılık analizi
Önceden belirlenen >36 operasyonel eşiğe göre 96 katılımcının 34'ü daha yüksek semptom yükü grubuna girmiştir. Bu 34 kişinin tamamı ASO-pozitif tabakadaydı. Ancak araştırmacılar bu tam ayrışmayı tanısal duyarlılık, özgüllük veya prediktif doğruluk olarak yorumlamamıştır.
| PANS-31 eşiği | Eşik üzerindeki toplam | ASO-pozitif | ASO-negatif |
|---|---|---|---|
| >30 | 47 | 45 | 2 |
| >32 | 41 | 40 | 1 |
| >34 | 37 | 37 | 0 |
| >36 | 34 | 34 | 0 |
| >38 | 30 | 30 | 0 |
| >40 | 24 | 24 | 0 |
| >42 | 23 | 23 | 0 |
Bu desen eşik çevresinde ilişki yapısının kararlı olduğunu göstermektedir; fakat aynı klinik olarak zenginleştirilmiş kohort içindeki post hoc analizlerden üretilmiştir. Harici doğrulama kohortu, bağımsız tanı referans standardı veya prospektif sınıflandırma testi bulunmadığından bu tablo bir “tanı testi performansı” tablosu değildir.
ASO pozitif ve negatif grupların temel dağılımları
| Özellik | ASO ≤200 IU/mL (n=46) | ASO >200 IU/mL (n=50) |
|---|---|---|
| Yaş, yıl | 14 [10–15] | 12 [11–13] |
| Son bildirilen streptokok enfeksiyonundan geçen süre, ay | 12 [12–12] | 3 [2–5] |
| ASO, IU/mL | 116 [74–160] | 648 [527–764] |
| PANS-31 toplam puanı | 22 [18–25] | 40 [34–50] |
“12 ay” değeri yorumlanırken önemli bir veri işleme ayrıntısı vardır: kaynak veri setinde 12 aydan uzun aralıklar analiz için 12 ay olarak yeniden kodlanmıştır. Dolayısıyla üst sınırdaki “12”, bazı katılımcılarda “12 ay veya daha uzun” anlamına gelir.
ASO ile semptom yükü arasındaki temel ilişki
ASO ve PANS-31 arasındaki Spearman korelasyonu \(ρ=0.806\) düzeyindedir. Pozitif işaret, ASO değeri sıralamada yükseldikçe PANS-31 semptom yükünün de yükselme eğiliminde olduğunu gösterir. Spearman korelasyonu doğrusal bir regresyon katsayısı değildir; iki değişken arasındaki monoton sıralama ilişkisini değerlendirir.
İlişkinin çok küçük p değerine sahip olması, “ASO nöropsikiyatrik semptomların nedenidir” sonucuna dönüşmez. Araştırmacılar yaş, cinsiyet, bakım ortamı, önceki psikiyatrik kırılganlık, gelişimsel öykü, önceki tedavi ve yönlendirme yolu gibi olası karıştırıcıları aynı çok değişkenli modelde düzeltmemiştir.
Enfeksiyon zamanlaması neden önemli?
Son bildirilen streptokok enfeksiyonundan beri geçen zaman ASO ile \(ρ=-0.787\), PANS-31 ile \(ρ=-0.768\) korelasyon göstermiştir. Negatif yön, daha yakın tarihli enfeksiyon öyküsünün kohort içinde daha yüksek ASO ve daha yüksek semptom puanlarıyla birlikte görülmesi anlamına gelir.
| İlişki | Spearman ρ | p değeri |
|---|---|---|
| Enfeksiyondan geçen süre ↔ ASO | −0.787 | 1.89×10−21 |
| Enfeksiyondan geçen süre ↔ PANS-31 | −0.768 | 7.34×10−20 |
Bu değişken bakım veren öyküsü ve mevcut tıbbi belgelerden yeniden oluşturulduğu için hatırlama yanlılığı ve eksik kayıt olasılığı taşır. Ayrıca 12 aydan uzun sürelerin 12 olarak kodlanması değişkenin üst ucunu sıkıştırmaktadır.
Ani başlangıçla ilişkiler
Ani semptom başlangıcı çalışmaya katılmak için herkes açısından zorunlu bir ölçüt değildi; ayrı bir klinik öykü değişkeni olarak kaydedildi. Ani başlangıç bildiren çocuklarda medyan ASO 622,5 IU/mL iken ani başlangıç olmayanlarda 133,5 IU/mL bulunmuştur; Mann–Whitney U testi için p=1.39×10−9'dur.
PANS-31 açısından ani başlangıç grubunun medyanı 38, diğer grubun medyanı 23'tür; p=3.40×10−7. ASO-pozitif grubun %86,0'ında ani başlangıç bildirilirken ASO-negatif grupta oran %10,9'dur. Bununla birlikte bu güçlü kohort-içi farklar da seçilim ve yönlendirme bağlamından bağımsız nedensel kanıt değildir.
Yaş ve cinsiyet
Yaş ile ASO arasında \(ρ=-0.239,\ p=0.019\), yaş ile PANS-31 arasında \(ρ=-0.251,\ p=0.014\) düzeyinde daha zayıf ters ilişkiler görülmüştür. Erkeklerin medyan ASO değeri 526 IU/mL, kızların 174 IU/mL'dir (p=0.00807); medyan PANS-31 değerleri erkeklerde 33, kızlarda 23'tür (p=0.00177).
Bu demografik sonuçlar, genel nüfusta erkek cinsiyetin veya daha genç yaşın bağımsız risk faktörü olduğu anlamına gelmez. Örneklem çocuk psikiyatrisi hizmetlerine ulaşmış seçilmiş bir klinik kohorttur ve çok değişkenli düzeltilmiş modeller kullanılmamıştır.
Fonksiyonel sindirim belirtileri
Fonksiyonel sindirim belirtileri yok, tek belirti ve iki veya daha fazla belirti olmak üzere üç sıralı kategoriyle incelenmiştir. ASO dağılımı kategoriler arasında Kruskal–Wallis \(H=28.38,\ p=6.89\times10^{-7}\) ile farklılaşmıştır. PANS-31 için karşılık gelen değer \(H=24.72,\ p=4.30\times10^{-6}\)'dır.
Bonferroni düzeltilmiş ikili karşılaştırmalarda hem ASO hem PANS-31 açısından temel fark, sindirim belirtisi bulunmayanlarla en az bir belirti bulunan gruplar arasında ortaya çıkmıştır. Tek belirti ile iki veya daha fazla belirti grupları arasında ise anlamlı bir doz–yanıt ayrımı gösterilememiştir.
Dolayısıyla çalışma gastrointestinal belirtilerin PANS/PANDAS'a neden olduğunu veya bir bağırsak mekanizmasını doğruladığını göstermez. Bunlar yalnız daha geniş somatik/klinik bağlamda kümelenen keşifsel değişkenlerdir.
Prematürite, IVF ve tekrarlayan enfeksiyonlar
| Değişken | Sonuç | Karşılaştırma | p |
|---|---|---|---|
| Prematürite | ASO | 652 vs. 178 IU/mL | 5.12×10−4 |
| Prematürite | PANS-31 | 40 vs. 26 | 3.58×10−5 |
| IVF öyküsü | PANS-31 | 42 vs. 29.5 | 0.00793 |
| Tekrarlayan enfeksiyon | ASO | 657 vs. 193.5 IU/mL | 0.00467 |
| Tekrarlayan enfeksiyon | PANS-31 | 40.5 vs. 29.5 | 0.0267 |
IVF öyküsü ile ASO için p=0.106 olup anlamlı bir fark gösterilmemiştir. Kaynak prematürite ve IVF'yi sendroma özgü nedenler olarak kabul etmez; bunları gelişimsel, perinatal, ailesel veya yönlendirme bağlamıyla ilişkili olabilecek hipotez üretici değişkenler olarak yorumlar.
Çalışmanın Yöntemi ve Bulguları
Klinik değerlendirme
Tüm katılımcılar yapılandırılmış psikiyatrik görüşme, bakım veren destekli anamnez ve psikometrik değerlendirmeden geçirilmiştir. Yaş, cinsiyet, yaşam ortamı, aile yapısı, yataklı/ayaktan bakım kaynağı, semptom başlangıcı, okul işlevselliği, enfeksiyon öyküsü, perinatal/gelişimsel özellikler, somatik yakınmalar ve önceki psikiyatrik veya tıbbi tanılar kaydedilmiştir.
Psikiyatrik tanılar Romanya sağlık sisteminde operasyonel çerçeve olan ICD-10'a göre kodlanmıştır. Ancak çalışmanın temel analitik odağı kategorik tanılardan çok PANS-31 ile ölçülen boyutsal semptom yüküdür.
ASO laboratuvar değerlendirmesi
ASO ölçümleri rutin hastane ve ayaktan laboratuvar süreçlerinde latex tabanlı yöntemlerle gerçekleştirilmiştir. Araştırma ekibi testleri yeniden çalışmamış veya sonuçları dönüştürmemiştir. Laboratuvar kayıtlarındaki IU/mL sonuçları doğrudan veri setine aktarılmıştır.
ASO hem sürekli değişken hem ikili tabakalandırma değişkeni olarak kullanılmıştır. >200 IU/mL “ASO-pozitif”, ≤200 IU/mL “ASO-negatif” olarak sınıflandırılmıştır. Bu ayrımın işlevi istatistiksel tabakalandırmadır.
EEG Bulguları PANS veya PANDAS İçin Tanısal Bir İmza Oluşturuyor mu?
Hayır. Çalışmada bazı EEG örüntüleri yüksek ASO ve/veya daha yüksek PANS-31 semptom yüküyle ilişkili bulunmuştur, ancak EEG bulguları heterojen, nonspesifik ve bağlama bağımlıdır; kaynak bunları PANS/PANDAS için doğrulanmış elektrofizyolojik biyobelirteç veya tanı testi olarak değerlendirmemektedir.
EEG yöntemi
EEG, rutin nöropsikiyatrik değerlendirmenin tamamlayıcı parçası olarak yapılmıştır. Kayıtlar Neuron-Spectrum-4/P sistemiyle, uluslararası 10–20 düzenine dayalı standart 21 elektrot montajı ve bilateral auriküler referanslarla gerçekleştirilmiştir.
Analizde klinik EEG raporlarından önceden tanımlanmış örüntüler kodlanmıştır: temporo-parieto-oksipital düşük voltajlı alfa, temporo-parieto-oksipital dominant alfa, polimorfik teta, paroksismal teta, spike–wave kompleksleri ve diğer nonspesifik EEG değişiklikleri. Kaynakta doğrulanmış birleşik bir EEG şiddet puanı bulunmadığından bu örüntüler tek bir “hafif–orta–ağır” skora dönüştürülmemiştir.
| EEG örüntüsü | ASO ile ilişki | PANS-31 ile ilişki |
|---|---|---|
| Düşük voltajlı alfa, temporo-parieto-oksipital | p<0.001 | p<0.001 |
| Dominant alfa, temporo-parieto-oksipital | p<0.001 | p<0.001 |
| Paroksismal teta | p<0.001 | p<0.001 |
| Spike–wave kompleksleri | p<0.001 | p<0.001 |
| Polimorfik teta | p=0.088; anlamlı değil | p=0.026 |
| Nonspesifik EEG değişiklikleri | p=0.425; anlamlı değil | p=0.048 |
Bu sonuçlar tek bir PANS/PANDAS elektrofizyolojik fenotipine işaret etmez. Araştırmanın daha savunulabilir sonucu, bazı çocuklarda daha yüksek klinik yükün ölçülebilir işlevsel EEG farklılıklarıyla birlikte görülebildiğidir.
İstatistiksel yaklaşım
Sürekli değişkenlerin önemli bir bölümü normal dağılım göstermediği için tanımlayıcı istatistikler ağırlıklı olarak medyan ve çeyrekler arası aralıkla verilmiştir. Sayısal değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman sıra korelasyonuyla değerlendirilmiştir. İkili gruplar Mann–Whitney U testiyle, üç sıralı kategori Kruskal–Wallis testiyle karşılaştırılmıştır. Gerekli ikili post hoc karşılaştırmalarda Bonferroni düzeltmesi kullanılmıştır.
Ana univariate analizlerde nominal iki yönlü p<0.05 eşiği kullanılmıştır. Çoklu karşılaştırma düzeltmesi bütün ana klinik değişkenlere topluca uygulanmamış; Benjamini–Hochberg FDR düzeltmesi psikometrik PANS-31 ↔ ASI-4/CSI-4 yakınsaklık matrislerinde uygulanmıştır.
Çalışmada çok değişkenli regresyon modeli kurulmamış, confounder-adjusted bağımsız etki tahminleri üretilmemiş ve önceden tanımlanmış etkileşim terimleri test edilmemiştir. Bu durum özellikle cinsiyet, yaş, prematürite, IVF, sindirim belirtileri ve tekrarlayan enfeksiyonlar gibi ikincil ilişkilerin yorumunu sınırlar.
PANS-31'in psikometrik performansı
| Analiz | Sonuç | Kaynak yorumu |
|---|---|---|
| PANS-31 toplam iç tutarlılık | Cronbach α=0.835 | İyi iç tutarlılık |
| PANS alan düzeyi PCA | 4 bileşen; %72.7 kümülatif varyans | Yapılandırılmış boyutsal organizasyon |
| PANS alanları KMO | 0.766 | İyi örnekleme yeterliliği |
| PANS-31 madde düzeyi PCA | 5 bileşen; %72.5 kümülatif varyans | Çok boyutlu yapı |
| PANS-31 ilk bileşen | %38.0 varyans | Genel faktör katkısı |
| Birleşik ASI-4/CSI-4 alan seti α | 0.221 | Zayıf toplam ölçek tutarlılığı; alanların tek toplam ölçek gibi kullanılmasına uygun değil |
Alan-düzeyi PANS-31 ve ASI-4/CSI-4 yakınsaklığı
| PANS alanı ↔ ASI/CSI alanı | r |
|---|---|
| Anksiyete ↔ Anksiyete | 0.899 |
| Yeme ↔ Yeme | 0.801 |
| Davranışsal düzensizlik ↔ Kondukt | 0.765 |
| Obsesif-kompulsif ↔ OCD | 0.719 |
| Motor ↔ Motor | 0.693 |
| Üriner ↔ Enürezis | 0.684 |
| Psikotik-benzeri ↔ Psikotik | 0.626 |
| Vokal ↔ Vokal | 0.550 |
| Duygudurum ↔ Afektif | 0.464 |
Bu korelasyonların amacı PANS-31'in ölçtüğü alanların çocuk ve ergen psikiyatrisi içinde tanınmış semptom boyutlarıyla ne ölçüde örtüştüğünü incelemektir. Yüksek alan korelasyonları, iki ölçeğin aynı tanıyı koyduğu veya birbirinin yerine kullanılabileceği anlamına gelmez.
Bu sınır ikili sınıflandırmada daha da görünürdür. PANS ve ASI/CSI toplam puanlarının medyan bölünmesiyle oluşturulan gruplar yalnız %53,1 doğruluk ve Cohen κ=0.062 [%95 GA −0.20–0.32] göstermiştir. Bu değer yalnız hafif düzeyde sınıflandırma uyumuna işaret eder.
Çalışmanın doğrudan desteklediği yorum
Bu kohort içinde daha yüksek ASO titreleri, daha yüksek PANS-31 semptom yüküyle kuvvetli biçimde birlikte değişmiştir. Daha yakın tarihli bildirilen streptokok enfeksiyonu hem daha yüksek ASO hem daha yüksek semptom yüküyle ilişkili olmuştur. Ani başlangıç, tekrarlayan enfeksiyonlar, fonksiyonel sindirim belirtileri, prematürite ve bazı EEG örüntüleri daha yüksek yükle birlikte kümelenmiştir. PANS-31 ayrıca çeşitli ASI-4/CSI-4 semptom alanlarıyla beklenen yönde yakınsaklık göstermiştir.
Çalışmanın desteklemediği yorum
ASO'nun PANS veya PANDAS için özgül biyobelirteç olduğu gösterilmemiştir. ASO >200 IU/mL'nin tanısal cut-off olduğu gösterilmemiştir. PANS-31 >36'nın klinik tanı sınırı olduğu gösterilmemiştir. Streptokok maruziyetinin nöropsikiyatrik belirtilere neden olduğu kanıtlanmamıştır. EEG'de tek ve özgül bir PANS/PANDAS paterni gösterilmemiştir. Prematürite, IVF, gastrointestinal belirtiler veya erkek cinsiyet için bağımsız nedensel risk gösterilmemiştir. Çalışma antibiyotik, immünomodülasyon veya başka bir tedavinin etkinliğini test etmemiştir.
Başlıca sınırlılıklar
Örneklem klinik olarak seçilmiştir ve genel pediatrik nüfusu temsil etmez. Kontrol grubu yoktur. Tasarım kesitsel ve tek indeks değerlendirmesine dayalıdır. Çok değişkenli regresyon yapılmamıştır. Karıştırıcılar için düzeltilmiş bağımsız etkiler bilinmemektedir. Streptokok enfeksiyonu zamanı kısmen geriye dönük öyküden oluşturulmuştur. Sistematik akut boğaz kültürü ve paralel anti-DNase B serolojisi yoktur. Önceki antibiyotik kullanımının zamanlaması tutarlı biçimde kaydedilmemiştir. ASO laboratuvar cihaz/rekatif ayrıntıları bütün olgularda mevcut değildir. EEG raporları rutin klinik raporlardan örüntü var/yok biçiminde kodlanmış ve doğrulanmış bir EEG şiddet ölçeğine dönüştürülmemiştir. MRI ve diğer yapısal/fonksiyonel nörogörüntüleme yöntemleri çalışma değişkeni değildir. Romanya'daki yönlendirme yolları ve sağlık sistemine erişim örneklemin oluşumunu etkilemiş olabilir.
Gelecek çalışmalar için kaynakta önerilen yön
Kaynak, gelecekte mikrobiyolojik olarak belgelenmiş streptokok enfeksiyonundan itibaren prospektif izlenen çocukların; tekrarlı ASO ve anti-DNase B ölçümleri, akut dönemde uygun kültür, standardize psikiyatrik ve nörolojik değerlendirme, boyutsal semptom ölçekleri, EEG ve gerektiğinde nörogörüntüleme ile longitudinal olarak incelenmesini önermektedir. Bu tür çalışmalar belirtilerin kötüleşme, kısmi düzelme, iyileşme veya nüks dönemlerinde serolojik ve nörofizyolojik değişkenlerin gerçekten birlikte hareket edip etmediğini test edebilir.
Kaynak ve Yöntem Notu
Özgün başlık: Antistreptolysin O Titers, Symptom Burden, and Multidimensional Correlates in Children with Suspected Streptococcal-Associated Neuropsychiatric Presentations: A Cross-Sectional Observational Study in a Clinically Referred Cohort
Yazarlar: Cristina-Gabriela Schiopu; Cristina Elena Dobre; Ovidiu Alexinschi; Dan-Catalin Oprea; Alexandra Boloș; Oriana-Maria Onicescu; Carmen Gabriela Lupusoru; Adriana Gurbet; Marcel-Alexandru Gaina; Cristinel Stefanescu.
Sorumlu yazar: Alexandra Boloș.
Kurumlar: Department of Psychiatry, Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy Iași, Romania; “Socola” Institute of Psychiatry, Iași, Romania; Faculty of Computer Science, Alexandru Ioan Cuza University of Iași, Romania.
Dergi: Psychiatry International.
Yayıncı: MDPI.
Bibliyografik kayıt: Psychiatry International 2026, 7(4), 155.
DOI: 10.3390/psychiatryint7040155
Resmî DOI bağlantısı: https://doi.org/10.3390/psychiatryint7040155
Yayın tarihçesi: Alınma 28 Nisan 2026; revizyon 3 Haziran 2026; kabul 9 Temmuz 2026; yayın 14 Temmuz 2026.
Kaynak türü: Klinik olarak yönlendirilmiş çocuk ve ergen psikiyatrisi kohortunda kesitsel gözlemsel çalışma.
Hakemlik durumu: Yayımlanmış hakemli sürüm. Çalışmanın daha erken preprint sürümü bulunmaktadır; mevcut metin nihai Psychiatry International sürümüne dayanmaktadır.
Lisans: Creative Commons Attribution (CC BY).
Raporlama standardı: STROBE; tamamlanmış STROBE kontrol listesi supplementary material olarak sağlanmıştır.
Örneklem: 154 olgu taranmış, 96 olgu nihai analize alınmıştır; 50 ASO >200 IU/mL, 46 ASO ≤200 IU/mL.
Ana sonuç değişkeni: PANS-31 sürekli toplam semptom puanı.
ASO yöntemi: Rutin klinik laboratuvarlarda latex tabanlı ASO testleri; sonuçlar IU/mL olarak klinik kayıtlardan alınmıştır.
EEG: Neuron-Spectrum-4/P; uluslararası 10–20 sistemine dayalı 21 elektrot montajı; bilateral auriküler referanslar.
Temel istatistik: Medyan/IQR, Spearman sıra korelasyonu, Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis, seçilmiş ikili testlerde Bonferroni düzeltmesi, psikometrik yakınsaklıkta Benjamini–Hochberg FDR, PCA, KMO ve MTMM yaklaşımı.
Analiz ortamı: Python 3.13.5; pandas, matplotlib ve ek istatistiksel Python kütüphaneleri.
Finansman: Dış finansman alınmamıştır.
Etik: Institute of Psychiatry “Socola” Iași Institutional Ethics Committee onayı 14090/17 Mayıs 2023; University of Medicine and Pharmacy “Grigore T. Popa” Iași onayı 5036/22 Şubat 2024. Özel ayaktan psikiyatri pratiğindeki katılımcı alımı ve veri toplama için 13 Ekim 2024'te yazılı kurum izni alınmıştır.
Bilgilendirilmiş onam: Romanya mevzuatı çerçevesinde ebeveynler/vasiler ve çocuklardan gerekli onam alınmıştır.
Veri erişilebilirliği: Çalışma protokolü ve analitik çerçeve 13 Nisan 2026'da Open Science Framework'e kaydedilmiştir. Makale, kaydın 30 Eylül 2026'ya kadar ambargo altında olduğunu bildirmektedir. Klinik veri seti çocuklara ait hassas bilgiler içerdiğinden kamuya açık değildir; uygun kurumsal ve etik izinlere tabi makul talep üzerine sorumlu yazardan istenebilir.
Yazarların yapay zekâ kullanım beyanı: Yazarlar makale hazırlığında dil düzenleme, metin organizasyonu ve stil iyileştirmesi için OpenAI özel GPT sürümü “GPT-5.4-Grammar Checker” kullandıklarını; çıktıları kendilerinin gözden geçirip düzenlediğini ve yayının içeriğinin sorumluluğunu üstlendiklerini bildirmiştir.
Çıkar çatışması: Yazarlar çıkar çatışması bildirmemiştir.
Yazar katkıları: Kavramsallaştırma Cristina-Gabriela Schiopu ve Cristinel Stefanescu; yöntem Cristina-Gabriela Schiopu, Alexandra Boloș, Oriana-Maria Onicescu, Carmen Gabriela Lupusoru ve Cristinel Stefanescu; yazılım Oriana-Maria Onicescu; biçimsel analiz Oriana-Maria Onicescu ve Cristina-Gabriela Schiopu; araştırma Cristina-Gabriela Schiopu, Cristina Elena Dobre, Ovidiu Alexinschi, Dan-Catalin Oprea, Carmen Gabriela Lupusoru ve Adriana Gurbet; veri kürasyonu Cristina-Gabriela Schiopu, Cristina Elena Dobre, Ovidiu Alexinschi, Dan-Catalin Oprea ve Oriana-Maria Onicescu; ilk taslak Cristina-Gabriela Schiopu; gözden geçirme/düzenleme Cristina-Gabriela Schiopu, Alexandra Boloș, Marcel-Alexandru Gaina, Carmen Gabriela Lupusoru, Adriana Gurbet, Oriana-Maria Onicescu ve Cristinel Stefanescu tarafından gerçekleştirilmiştir.
Kaynak-içi yöntem notu: Yöntem bölümünde ASO-pozitif ve ASO-negatif gruplar nihai kohort oluşturulduktan sonra gerçekleştirilen post-recruitment analitik tabakalandırma olarak tanımlanırken sınırlılıklar bölümünde “analytical sample was derived from predefined ASO strata” ifadesi kullanılmaktadır. Bu nedenle ASO grupları burada başlangıç katılımcı seçme kriteri olarak sunulmamıştır.
Temel bilimsel yorum sınırı: Araştırma klinik olarak zenginleştirilmiş bir Romanya pediatrik psikiyatri örnekleminde çok boyutlu ilişkiler göstermektedir. ASO'nun hastalığa özgü biyobelirteç olduğunu, PANDAS/PANS tanısını doğruladığını, semptomlara neden olduğunu veya sonuçların genel pediatrik nüfusa doğrudan uygulanabileceğini göstermez.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir