Antistreptolizin O (ASO) streptokok bakteriyasının streptolizin O antigeninə qarşı yaranan anticisim cavabını əks etdirən və əvvəlki və ya yaxın dövrdə streptokokla təması dəstəkləmək üçün istifadə olunan seroloji ölçüdür; təkbaşına Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorders Associated with Streptococcal Infections (PANDAS) diaqnozu qoyan biomarker deyil. Bu kross-seksional müşahidə tədqiqatı, streptokokla təması düşündürən anamnezlə pediatrik psixiatriya xidmətlərinə yönləndirilmiş 96 uşaq və yeniyetmədə ASO titrləri ilə Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric Syndrome 31-Item Symptom Rating Scale (PANS-31) vasitəsilə ölçülən çoxölçülü neyropsixiatrik simptom yükü arasındakı əlaqəni araşdırmışdır. Klinik anamnez, infeksiyanın zamanlaması, EEG nümunələri və inkişaf/klinik dəyişənlər də eyni qiymətləndirmə çərçivəsinə daxil edilmişdir.
Skrininqdən keçirilmiş 154 halın 96-sı yekun analizə daxil edilmişdir. İştirakçıların 50-də ASO >200 IU/mL, 46-da ASO ≤200 IU/mL olmuşdur. ASO dəyəri ilə PANS-31 ümumi balı arasında güclü müsbət monoton əlaqə müəyyən edilmişdir: Spearman ρ=0.806, p=3.68×10−23, %95 etibar intervalı 0.74–0.86. Son bildirilən streptokok infeksiyasından keçən müddət artdıqca həm ASO, həm də PANS-31 ballarında azalma meyli müşahidə olunmuşdur. Bununla belə, tədqiqat nəzarət qrupu olmayan, əsasən təkdəyişənli analizlərə söykənən və klinik olaraq seçilmiş kohortda aparılmış kross-seksional tədqiqatdır; nəticələr səbəbliliyi, diaqnostik dəqiqliyi və ya fərdi səviyyədə biomarker performansını göstərmir.
Tədqiqatın əsas elmi mesajı tək bir laboratoriya göstəricisini ön plana çıxarmaq deyil. Mənbədə klinik baxımdan daha mənalı görünən nümunə yüksək ASO, daha yaxın zamanda bildirilmiş streptokok infeksiyası, daha yüksək PANS-31 simptom yükü, simptomların qəfil başlanması, bəzi təkrarlanan infeksiya və inkişaf anamnezi dəyişənləri, funksional həzm simptomları və müəyyən EEG nümunələrinin eyni seçilmiş kohort daxilində birlikdə qruplaşmasıdır. Bu yaxınlaşma hipotez yaradan xarakter daşıyır; müstəqil PANS/PANDAS fenotipinin təsdiqləndiyi anlamına gəlmir.
PANS və PANDAS arasındakı əsas fərq
PANDAS A qrupu streptokok infeksiyası ilə zaman əlaqəsi daxilində qəfil başlayan obsesiv-kompulsiv simptomlar və/və ya tiklərlə müəyyənləşdirilməyə çalışılan pediatrik neyropsixiatrik tədqiqat çərçivəsidir. Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric Syndrome (PANS) isə kəskin başlanğıclı neyropsixiatrik tabloları daha geniş etioloji çərçivədə nəzərdən keçirir və yalnız streptokok infeksiyası ilə məhdudlaşmır. Bu sahənin nozoloji sərhədləri, patofiziologiyası və diaqnostik etibarlılığı hələ də mübahisəlidir.
Bu səbəbdən tədqiqat PANDAS-ı müstəqil diaqnoz kimi təsdiqləməyə çalışmamışdır. Tədqiqat sualı daha məhduddur: streptokokla təması düşündürən anamnezi olan və artıq uşaq psixiatriyası xidmətlərinə yönləndirilmiş kohortda seroloji, zamanla bağlı, psixometrik və neyrofizioloji nəticələr bir-biri ilə mənalı əlaqə nümunəsi göstərirmi?
Yüksək ASO Titri PANDAS Diaqnozu Deməkdirmi?
Xeyr. Bu tədqiqatda ASO >200 IU/mL yalnız analitik təbəqələşdirmə üçün istifadə edilmişdir; yüksək ASO əvvəlki və ya yaxın dövrdə streptokokla təması dəstəkləyə bilər, lakin aktiv infeksiyanı, neyropsixiatrik simptomların streptokok tərəfindən yaradıldığını və ya PANDAS diaqnozunu təkbaşına sübut etmir.
ASO niyə ehtiyatla şərh edilməlidir?
ASO titrləri infeksiyadan sonra zamanla dəyişir. Yüksək göstərici keçmiş təmasın immunoloji izini əks etdirə bilər; ölçüm anında aktiv bakterial infeksiyanın olduğunu göstərmir. Tədqiqata daxil edilən uşaqların heç birində indeks psixiatrik qiymətləndirmə zamanı kəskin faringit, tonzillit, dəri infeksiyası, qızdırma və ya başqa aktiv streptokok infeksiyası əlaməti bildirilməmişdir.
Sistematik boğaz yaxması və kulturası götürülməmiş, paralel anti-DNase B ölçümü aparılmamışdır. Tədqiqatçılar həmçinin ASO testlərini özləri təkrar etməmiş və ya yenidən analiz etməmişdir. Dəyərlər rutin xəstəxana və ambulator laboratoriya qeydlərindən IU/mL ilə götürülmüş; ətraflı reagent, lot və analizator məlumatları mənbə klinik qeydlərində ardıcıl şəkildə mövcud olmamışdır.
Kohort necə yaradıldı?
| Mərhələ | Say | Açıqlama |
|---|---|---|
| İlkin olaraq skrininqdən keçirilən | 154 | Streptokokla təması düşündürən baxıcı/qeyd anamnezi və klinik baxımdan əhəmiyyətli psixiatrik və ya neyrodavranış tablosu |
| Qarışdırıcı ola biləcək tibbi/nevroloji/inkişaf vəziyyətinə görə xaric edilən | 24 | Fenotipin şərhini ciddi şəkildə təsirləndirə biləcək hallar |
| Əsas məlumatları çatışmayan | 18 | Analiz üçün zəruri əsas məlumatlar tamamlanmadı |
| Çıxan/qiymətləndirməni tamamlamayan | 16 | Tədqiqat prosesi tamamlanmadı |
| Yekun analitik kohort | 96 | Tək indeks qiymətləndirməsi olan uşaqlar və yeniyetmələr |
| ASO-müsbət | 50 | ASO >200 IU/mL |
| ASO-mənfi | 46 | ASO ≤200 IU/mL |
Kohort ümumi pediatrik populyasiyadan təsadüfi seçilməmişdir. İştirakçılar Rumıniyada stasionar və ya ambulator uşaq və yeniyetmə psixiatriyası xidmətlərinə artıq müraciət etmiş klinik hallardır. Buna görə bu nümunədən “streptokok keçirən uşaqların neçə faizi neyropsixiatrik simptom inkişaf etdirir?” kimi epidemioloji nisbət hesablamaq olmaz.
Tədqiqatın üç əsas hipotezi
Tədqiqatçılar ilk növbədə daha yüksək ASO titrlərinin daha yüksək PANS-31 simptom yükü ilə əlaqəli olacağını; ikinci olaraq son bildirilən streptokok infeksiyasından daha qısa vaxt keçməsinin daha yüksək simptom yükü ilə eyni istiqamətdə əlaqə göstərəcəyini; üçüncü olaraq PANS-31-in yaşa uyğun CSI-4/ASI-4 psixiatrik simptom sahələri ilə mənalı sahə-səviyyəli yaxınlaşma göstərəcəyini proqnozlaşdırmışdır.
PANS-31 nəyi ölçür?
PANS-31 kəskin başlanğıclı neyropsixiatrik tablolarda görülə bilən müxtəlif simptom qruplarını 31 maddə üzrə ölçülü şəkildə qiymətləndirmək üçün istifadə olunan simptom yükü şkalasıdır. Bu tədqiqatda əsas klinik nəticə PANS-31-in davamlı ümumi balıdır.
Şkala obsesiv-kompulsiv simptomlar, qidalanma ilə əlaqəli simptomlar, təşviş, əhval/affektiv simptomlar, davranış pozuntusu, koqnitiv simptomlar, motor və vokal simptomlar, somatik simptomlar, sidik yolları ilə bağlı simptomlar və psixotikəbənzər simptomlar kimi bir neçə sahəni əhatə edən sindrom-yönümlü ölçü kimi istifadə edilmişdir.
PANS-31 >36 Həddi Nə Deməkdir?
PANS-31 >36 bu tədqiqata xas kəşfiyyat xarakterli “daha yüksək simptom yükü” ayırıcısıdır; tədqiqatçılar bu dəyəri diaqnostik sərhəd, klinik olaraq təsdiqlənmiş ağırlıq həddi və ya PANS/PANDAS təsnifedicisi kimi müəyyən etməmiş və əsas analizi davamlı PANS-31 ümumi balı üzərindən aparmışdır.
Hədd həssaslığı analizi
Əvvəlcədən müəyyən edilmiş >36 əməliyyat həddinə görə 96 iştirakçının 34-ü daha yüksək simptom yükü qrupuna daxil olmuşdur. Bu 34 nəfərin hamısı ASO-müsbət təbəqədə idi. Lakin tədqiqatçılar bu tam ayrılmanı diaqnostik həssaslıq, spesifiklik və ya proqnostik dəqiqlik kimi şərh etməmişdir.
| PANS-31 həddi | Həddən yuxarı ümumi say | ASO-müsbət | ASO-mənfi |
|---|---|---|---|
| >30 | 47 | 45 | 2 |
| >32 | 41 | 40 | 1 |
| >34 | 37 | 37 | 0 |
| >36 | 34 | 34 | 0 |
| >38 | 30 | 30 | 0 |
| >40 | 24 | 24 | 0 |
| >42 | 23 | 23 | 0 |
Bu nümunə hədd ətrafında əlaqə strukturunun sabit olduğunu göstərir; lakin eyni klinik olaraq zənginləşdirilmiş kohort daxilindəki post hoc analizlərdən əldə edilmişdir. Xarici doğrulama kohortu, müstəqil diaqnostik istinad standartı və ya prospektiv təsnifat testi olmadığından bu cədvəl “diaqnostik test performansı” cədvəli deyil.
ASO-müsbət və ASO-mənfi qrupların əsas paylanmaları
| Xüsusiyyət | ASO ≤200 IU/mL (n=46) | ASO >200 IU/mL (n=50) |
|---|---|---|
| Yaş, il | 14 [10–15] | 12 [11–13] |
| Son bildirilən streptokok infeksiyasından keçən müddət, ay | 12 [12–12] | 3 [2–5] |
| ASO, IU/mL | 116 [74–160] | 648 [527–764] |
| PANS-31 ümumi balı | 22 [18–25] | 40 [34–50] |
“12 ay” dəyəri şərh edilərkən mühüm məlumat emalı detalı var: mənbə məlumat dəstində 12 aydan uzun intervallar analiz üçün 12 ay kimi yenidən kodlaşdırılmışdır. Buna görə yuxarı sərhəddəki “12” bəzi iştirakçılar üçün “12 ay və ya daha uzun” deməkdir.
ASO ilə simptom yükü arasındakı əsas əlaqə
ASO ilə PANS-31 arasındakı Spearman korrelyasiyası \(ρ=0.806\) səviyyəsindədir. Müsbət işarə ASO dəyəri sıralamada yüksəldikcə PANS-31 simptom yükünün də yüksəlmə meyli göstərdiyini bildirir. Spearman korrelyasiyası xətti reqressiya əmsalı deyil; iki dəyişən arasındakı monoton sıralama əlaqəsini qiymətləndirir.
Əlaqənin çox kiçik p dəyərinə malik olması “ASO neyropsixiatrik simptomların səbəbidir” nəticəsinə çevrilmir. Tədqiqatçılar yaş, cins, qulluq mühiti, əvvəlki psixiatrik həssaslıq, inkişaf anamnezi, əvvəlki müalicə və yönləndirmə yolu kimi mümkün qarışdırıcıları eyni çoxdəyişənli modeldə düzəltməmişdir.
İnfeksiyanın zamanlaması niyə vacibdir?
Son bildirilən streptokok infeksiyasından keçən müddət ASO ilə \(ρ=-0.787\), PANS-31 ilə \(ρ=-0.768\) korrelyasiya göstərmişdir. Mənfi istiqamət, daha yaxın tarixli infeksiya anamnezinin kohort daxilində daha yüksək ASO və daha yüksək simptom balları ilə birlikdə görülməsi deməkdir.
| Əlaqə | Spearman ρ | p dəyəri |
|---|---|---|
| İnfeksiyadan keçən müddət ↔ ASO | −0.787 | 1.89×10−21 |
| İnfeksiyadan keçən müddət ↔ PANS-31 | −0.768 | 7.34×10−20 |
Bu dəyişən baxıcının anamnezi və mövcud tibbi sənədlər əsasında yenidən qurulduğuna görə xatırlama qərəzi və natamam qeyd ehtimalı daşıyır. Bundan əlavə, 12 aydan uzun müddətlərin 12 kimi kodlaşdırılması dəyişənin yuxarı ucunu sıxlaşdırır.
Qəfil başlanğıcla əlaqələr
Simptomların qəfil başlanması tədqiqata qoşulmaq üçün bütün iştirakçılar baxımından məcburi meyar deyildi; ayrıca klinik anamnez dəyişəni kimi qeyd edildi. Qəfil başlanğıc bildirilən uşaqlarda median ASO 622,5 IU/mL, qəfil başlanğıcı olmayanlarda isə 133,5 IU/mL olmuşdur; Mann–Whitney U testi üçün p=1.39×10−9-dur.
PANS-31 baxımından qəfil başlanğıc qrupunun medianı 38, digər qrupun medianı 23-dür; p=3.40×10−7. ASO-müsbət qrupun %86,0-də qəfil başlanğıc bildirildiyi halda, ASO-mənfi qrupda bu nisbət %10,9-dur. Bununla belə, bu güclü kohortdaxili fərqlər də seçilmə və yönləndirmə kontekstindən müstəqil səbəbli sübut deyil.
Yaş və cins
Yaş ilə ASO arasında \(ρ=-0.239,\ p=0.019\), yaş ilə PANS-31 arasında \(ρ=-0.251,\ p=0.014\) səviyyəsində daha zəif tərs əlaqələr görülmüşdür. Oğlanların median ASO dəyəri 526 IU/mL, qızların 174 IU/mL-dir (p=0.00807); median PANS-31 dəyərləri oğlanlarda 33, qızlarda 23-dür (p=0.00177).
Bu demoqrafik nəticələr ümumi populyasiyada kişi cinsinin və ya daha gənc yaşın müstəqil risk amili olduğu anlamına gəlmir. Nümunə uşaq psixiatriyası xidmətlərinə çatmış seçilmiş klinik kohortdur və çoxdəyişənli düzəldilmiş modellər istifadə edilməmişdir.
Funksional həzm simptomları
Funksional həzm simptomları olmayan, bir simptomu olan və iki və ya daha çox simptomu olan olmaqla üç sıralı kateqoriya üzrə araşdırılmışdır. ASO paylanması kateqoriyalar arasında Kruskal–Wallis \(H=28.38,\ p=6.89\times10^{-7}\) ilə fərqlənmişdir. PANS-31 üçün uyğun dəyər \(H=24.72,\ p=4.30\times10^{-6}\)-dır.
Bonferroni düzəlişli cüt müqayisələrdə həm ASO, həm də PANS-31 baxımından əsas fərq həzm simptomu olmayanlarla ən azı bir simptomu olan qruplar arasında ortaya çıxmışdır. Bir simptomla iki və ya daha çox simptom qrupları arasında isə mənalı doza–cavab fərqi göstərilə bilməmişdir.
Beləliklə, tədqiqat gastrointestinal simptomların PANS/PANDAS-a səbəb olduğunu və ya bağırsaq mexanizmini təsdiqlədiyini göstərmir. Bunlar yalnız daha geniş somatik/klinik kontekstdə qruplaşan kəşfiyyat xarakterli dəyişənlərdir.
Prematürlük, IVF və təkrarlanan infeksiyalar
| Dəyişən | Nəticə | Müqayisə | p |
|---|---|---|---|
| Prematürlük | ASO | 652 vs. 178 IU/mL | 5.12×10−4 |
| Prematürlük | PANS-31 | 40 vs. 26 | 3.58×10−5 |
| IVF anamnezi | PANS-31 | 42 vs. 29.5 | 0.00793 |
| Təkrarlanan infeksiya | ASO | 657 vs. 193.5 IU/mL | 0.00467 |
| Təkrarlanan infeksiya | PANS-31 | 40.5 vs. 29.5 | 0.0267 |
IVF anamnezi ilə ASO üçün p=0.106 olmuş və mənalı fərq göstərilməmişdir. Mənbə prematürlük və IVF-ni sindroma xas səbəblər kimi qəbul etmir; onları inkişaf, perinatal, ailəvi və ya yönləndirmə konteksti ilə əlaqəli ola biləcək hipotez yaradan dəyişənlər kimi şərh edir.
Tədqiqatın Metodu və Nəticələri
Klinik qiymətləndirmə
Bütün iştirakçılar strukturlaşdırılmış psixiatrik müsahibə, baxıcının dəstəklədiyi anamnez və psixometrik qiymətləndirmədən keçirilmişdir. Yaş, cins, yaşayış mühiti, ailə quruluşu, stasionar/ambulator qulluq mənbəyi, simptomların başlanması, məktəb fəaliyyəti, infeksiya anamnezi, perinatal/inkişaf xüsusiyyətləri, somatik şikayətlər və əvvəlki psixiatrik və ya tibbi diaqnozlar qeyd edilmişdir.
Psixiatrik diaqnozlar Rumıniya səhiyyə sistemində əməliyyat çərçivəsi olan ICD-10-a əsasən kodlaşdırılmışdır. Lakin tədqiqatın əsas analitik diqqəti kateqorik diaqnozlardan çox PANS-31 ilə ölçülən ölçülü simptom yüküdür.
ASO laboratoriya qiymətləndirilməsi
ASO ölçmələri rutin xəstəxana və ambulator laboratoriya proseslərində lateks əsaslı üsullarla aparılmışdır. Tədqiqat qrupu testləri yenidən icra etməmiş və ya nəticələri çevirməmişdir. Laboratoriya qeydlərindəki IU/mL nəticələri birbaşa məlumat dəstinə köçürülmüşdür.
ASO həm davamlı dəyişən, həm də ikili təbəqələşdirmə dəyişəni kimi istifadə edilmişdir. >200 IU/mL “ASO-müsbət”, ≤200 IU/mL “ASO-mənfi” kimi təsnif edilmişdir. Bu bölgünün funksiyası statistik təbəqələşdirmədir.
EEG Nəticələri PANS və ya PANDAS üçün Diaqnostik İmza Yaradırmı?
Xeyr. Tədqiqatda bəzi EEG nümunələri yüksək ASO və/və ya daha yüksək PANS-31 simptom yükü ilə əlaqəli tapılmışdır, lakin EEG nəticələri heterogen, qeyri-spesifik və kontekstdən asılıdır; mənbə bunları PANS/PANDAS üçün təsdiqlənmiş elektrofizioloji biomarker və ya diaqnostik test kimi qiymətləndirmir.
EEG üsulu
EEG rutin neyropsixiatrik qiymətləndirmənin tamamlayıcı hissəsi kimi aparılmışdır. Qeydlər Neuron-Spectrum-4/P sistemi ilə, beynəlxalq 10–20 düzəninə əsaslanan standart 21 elektrod montajı və bilateral aurikulyar istinadlarla həyata keçirilmişdir.
Analizdə klinik EEG hesabatlarından əvvəlcədən müəyyən edilmiş nümunələr kodlaşdırılmışdır: temporo-parieto-oksipital aşağı voltajlı alfa, temporo-parieto-oksipital dominant alfa, polimorf teta, paroksizmal teta, spike–wave kompleksləri və digər qeyri-spesifik EEG dəyişiklikləri. Mənbədə təsdiqlənmiş birləşmiş EEG ağırlıq balı olmadığından bu nümunələr vahid “yüngül–orta–ağır” bala çevrilməmişdir.
| EEG nümunəsi | ASO ilə əlaqə | PANS-31 ilə əlaqə |
|---|---|---|
| Aşağı voltajlı alfa, temporo-parieto-oksipital | p<0.001 | p<0.001 |
| Dominant alfa, temporo-parieto-oksipital | p<0.001 | p<0.001 |
| Paroksizmal teta | p<0.001 | p<0.001 |
| Spike–wave kompleksləri | p<0.001 | p<0.001 |
| Polimorf teta | p=0.088; mənalı deyil | p=0.026 |
| Qeyri-spesifik EEG dəyişiklikləri | p=0.425; mənalı deyil | p=0.048 |
Bu nəticələr vahid PANS/PANDAS elektrofizioloji fenotipinə işarə etmir. Tədqiqatın daha əsaslandırılmış nəticəsi bəzi uşaqlarda daha yüksək klinik yükün ölçülə bilən funksional EEG fərqləri ilə birlikdə görülə bilməsidir.
Statistik yanaşma
Davamlı dəyişənlərin mühüm hissəsi normal paylanma göstərmədiyi üçün təsviri statistika əsasən median və kvartillərarası interval ilə verilmişdir. Say dəyişənləri arasındakı əlaqələr Spearman sıra korrelyasiyası ilə qiymətləndirilmişdir. İkili qruplar Mann–Whitney U testi, üç sıralı kateqoriya Kruskal–Wallis testi ilə müqayisə edilmişdir. Zəruri cüt post hoc müqayisələrdə Bonferroni düzəlişi istifadə edilmişdir.
Əsas təkdəyişənli analizlərdə nominal ikitərəfli p<0.05 həddi istifadə edilmişdir. Çoxsaylı müqayisə düzəlişi bütün əsas klinik dəyişənlərə birlikdə tətbiq edilməmiş; Benjamini–Hochberg FDR düzəlişi psixometrik PANS-31 ↔ ASI-4/CSI-4 yaxınlaşma matrislərində tətbiq edilmişdir.
Tədqiqatda çoxdəyişənli reqressiya modeli qurulmamış, qarışdırıcılara görə düzəldilmiş müstəqil təsir təxminləri yaradılmamış və əvvəlcədən müəyyən edilmiş qarşılıqlı təsir terminləri sınaqdan keçirilməmişdir. Bu vəziyyət xüsusilə cins, yaş, prematürlük, IVF, həzm simptomları və təkrarlanan infeksiyalar kimi ikincil əlaqələrin şərhini məhdudlaşdırır.
PANS-31-in psixometrik performansı
| Analiz | Nəticə | Mənbənin şərhi |
|---|---|---|
| PANS-31 ümumi daxili tutarlılıq | Cronbach α=0.835 | Yaxşı daxili tutarlılıq |
| PANS sahə-səviyyəli PCA | 4 komponent; %72.7 kumulyativ variasiya | Strukturlaşdırılmış ölçülü təşkilatlanma |
| PANS sahələri KMO | 0.766 | Yaxşı nümunə seçimi yetərliliyi |
| PANS-31 maddə-səviyyəli PCA | 5 komponent; %72.5 kumulyativ variasiya | Çoxölçülü quruluş |
| PANS-31 ilk komponent | %38.0 variasiya | Ümumi faktor töhfəsi |
| Birləşdirilmiş ASI-4/CSI-4 sahə dəsti α | 0.221 | Zəif ümumi şkala tutarlılığı; sahələrin vahid ümumi şkala kimi istifadəsinə uyğun deyil |
Sahə-səviyyəli PANS-31 və ASI-4/CSI-4 yaxınlaşması
| PANS sahəsi ↔ ASI/CSI sahəsi | r |
|---|---|
| Təşviş ↔ Təşviş | 0.899 |
| Qidalanma ↔ Qidalanma | 0.801 |
| Davranış pozuntusu ↔ Kondukt | 0.765 |
| Obsesiv-kompulsiv ↔ OCD | 0.719 |
| Motor ↔ Motor | 0.693 |
| Sidik ↔ Enurez | 0.684 |
| Psixotikəbənzər ↔ Psixotik | 0.626 |
| Vokal ↔ Vokal | 0.550 |
| Əhval ↔ Affektiv | 0.464 |
Bu korrelyasiyaların məqsədi PANS-31-in ölçdüyü sahələrin uşaq və yeniyetmə psixiatriyasında tanınmış simptom ölçüləri ilə nə dərəcədə üst-üstə düşdüyünü araşdırmaqdır. Yüksək sahə korrelyasiyaları iki şkalanın eyni diaqnozu qoyduğu və ya bir-birinin əvəzinə istifadə oluna biləcəyi anlamına gəlmir.
Bu sərhəd ikili təsnifatda daha da aydın görünür. PANS və ASI/CSI ümumi ballarının median bölünməsi ilə yaradılan qruplar yalnız %53,1 dəqiqlik və Cohen κ=0.062 [%95 EI −0.20–0.32] göstərmişdir. Bu dəyər yalnız zəif səviyyəli təsnifat uyğunluğuna işarə edir.
Tədqiqatın birbaşa dəstəklədiyi şərh
Bu kohort daxilində daha yüksək ASO titrləri daha yüksək PANS-31 simptom yükü ilə güclü şəkildə birlikdə dəyişmişdir. Daha yaxın tarixdə bildirilmiş streptokok infeksiyası həm daha yüksək ASO, həm də daha yüksək simptom yükü ilə əlaqəli olmuşdur. Qəfil başlanğıc, təkrarlanan infeksiyalar, funksional həzm simptomları, prematürlük və bəzi EEG nümunələri daha yüksək yüklə birlikdə qruplaşmışdır. PANS-31 həmçinin müxtəlif ASI-4/CSI-4 simptom sahələri ilə gözlənilən istiqamətdə yaxınlaşma göstərmişdir.
Tədqiqatın dəstəkləmədiyi şərh
ASO-nun PANS və ya PANDAS üçün spesifik biomarker olduğu göstərilməmişdir. ASO >200 IU/mL-nin diaqnostik cut-off olduğu göstərilməmişdir. PANS-31 >36-nın klinik diaqnostik sərhəd olduğu göstərilməmişdir. Streptokokla təmasın neyropsixiatrik simptomlara səbəb olduğu sübut edilməmişdir. EEG-də vahid və spesifik PANS/PANDAS nümunəsi göstərilməmişdir. Prematürlük, IVF, gastrointestinal simptomlar və ya kişi cinsi üçün müstəqil səbəbli risk göstərilməmişdir. Tədqiqat antibiotik, immunomodulyasiya və ya başqa müalicənin effektivliyini sınaqdan keçirməmişdir.
Əsas məhdudiyyətlər
Nümunə klinik olaraq seçilmişdir və ümumi pediatrik populyasiyanı təmsil etmir. Nəzarət qrupu yoxdur. Dizayn kəsiyinədir və tək indeks qiymətləndirməsinə əsaslanır. Çoxdəyişənli reqressiya aparılmamışdır. Qarışdırıcılara görə düzəldilmiş müstəqil təsirlər məlum deyil. Streptokok infeksiyasının vaxtı qismən retrospektiv anamnezdən qurulmuşdur. Sistematik kəskin boğaz kulturası və paralel anti-DNase B serologiyası yoxdur. Əvvəlki antibiotik istifadəsinin zamanlaması ardıcıl qeyd edilməmişdir. ASO laboratoriya cihazı/reagenti haqqında detallar bütün hallarda mövcud deyil. EEG hesabatları rutin klinik hesabatlardan nümunə var/yox şəklində kodlaşdırılmış və təsdiqlənmiş EEG ağırlıq şkalasına çevrilməmişdir. MRI və digər struktur/funksional neyrogörüntüləmə üsulları tədqiqat dəyişəni deyil. Rumıniyadakı yönləndirmə yolları və səhiyyə sisteminə çıxış nümunənin formalaşmasına təsir etmiş ola bilər.
Gələcək tədqiqatlar üçün mənbədə təklif olunan istiqamət
Mənbə gələcəkdə mikrobioloji olaraq sənədləşdirilmiş streptokok infeksiyasından etibarən prospektiv izlənən uşaqların təkrarlanan ASO və anti-DNase B ölçmələri, kəskin dövrdə uyğun kultura, standartlaşdırılmış psixiatrik və nevroloji qiymətləndirmə, ölçülü simptom şkalaları, EEG və lazım olduqda neyrogörüntüləmə ilə longitudinal şəkildə araşdırılmasını təklif edir. Belə tədqiqatlar simptomların pisləşmə, qismən düzəlmə, yaxşılaşma və ya residiv dövrlərində seroloji və neyrofizioloji dəyişənlərin həqiqətən birlikdə hərəkət edib-etmədiyini sınaqdan keçirə bilər.
Mənbə və Metod Qeydi
Özgün başlıq: Antistreptolysin O Titers, Symptom Burden, and Multidimensional Correlates in Children with Suspected Streptococcal-Associated Neuropsychiatric Presentations: A Cross-Sectional Observational Study in a Clinically Referred Cohort
Müəlliflər: Cristina-Gabriela Schiopu; Cristina Elena Dobre; Ovidiu Alexinschi; Dan-Catalin Oprea; Alexandra Boloș; Oriana-Maria Onicescu; Carmen Gabriela Lupusoru; Adriana Gurbet; Marcel-Alexandru Gaina; Cristinel Stefanescu.
Məsul müəllif: Alexandra Boloș.
Qurumlar: Department of Psychiatry, Grigore T. Popa University of Medicine and Pharmacy Iași, Romania; “Socola” Institute of Psychiatry, Iași, Romania; Faculty of Computer Science, Alexandru Ioan Cuza University of Iași, Romania.
Jurnal: Psychiatry International.
Nəşriyyat: MDPI.
Biblioqrafik qeyd: Psychiatry International 2026, 7(4), 155.
DOI: 10.3390/psychiatryint7040155
Rəsmi DOI keçidi: https://doi.org/10.3390/psychiatryint7040155
Nəşr tarixçəsi: Alınıb 28 Aprel 2026; reviziya 3 İyun 2026; qəbul 9 İyul 2026; nəşr 14 İyul 2026.
Mənbə növü: Klinik olaraq yönləndirilmiş uşaq və yeniyetmə psixiatriyası kohortunda kross-seksional müşahidə tədqiqatı.
Rəyçilik statusu: Nəşr olunmuş, rəyçilərdən keçmiş versiya. Tədqiqatın daha erkən preprint versiyası mövcuddur; hazırkı mətn yekun Psychiatry International versiyasına əsaslanır.
Lisenziya: Creative Commons Attribution (CC BY).
Hesabat standartı: STROBE; tamamlanmış STROBE yoxlama siyahısı supplementary material kimi təqdim edilmişdir.
Nümunə: 154 hal skrininqdən keçirilmiş, 96 hal yekun analizə daxil edilmişdir; 50 ASO >200 IU/mL, 46 ASO ≤200 IU/mL.
Əsas nəticə dəyişəni: PANS-31 davamlı ümumi simptom balı.
ASO üsulu: Rutin klinik laboratoriyalarda lateks əsaslı ASO testləri; nəticələr klinik qeydlərdən IU/mL ilə götürülmüşdür.
EEG: Neuron-Spectrum-4/P; beynəlxalq 10–20 sisteminə əsaslanan 21 elektrod montajı; bilateral aurikulyar istinadlar.
Əsas statistika: Median/IQR, Spearman sıra korrelyasiyası, Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis, seçilmiş cüt testlərdə Bonferroni düzəlişi, psixometrik yaxınlaşmada Benjamini–Hochberg FDR, PCA, KMO və MTMM yanaşması.
Analiz mühiti: Python 3.13.5; pandas, matplotlib və əlavə statistik Python kitabxanaları.
Maliyyələşdirmə: Xarici maliyyələşdirmə alınmamışdır.
Etika: Institute of Psychiatry “Socola” Iași Institutional Ethics Committee təsdiqi 14090/17 May 2023; University of Medicine and Pharmacy “Grigore T. Popa” Iași təsdiqi 5036/22 Fevral 2024. Özəl ambulator psixiatriya praktikasında iştirakçıların qəbulu və məlumat toplanması üçün 13 Oktyabr 2024 tarixində yazılı qurum icazəsi alınmışdır.
Məlumatlandırılmış razılıq: Rumıniya qanunvericiliyi çərçivəsində valideynlər/qəyyumlar və uşaqlardan zəruri razılıq alınmışdır.
Məlumatların əlçatanlığı: Tədqiqat protokolu və analitik çərçivə 13 Aprel 2026 tarixində Open Science Framework-də qeydiyyata alınmışdır. Məqalə qeydin 30 Sentyabr 2026 tarixinədək embarqo altında olduğunu bildirir. Klinik məlumat dəsti uşaqlara aid həssas məlumatlar ehtiva etdiyindən ictimaiyyət üçün açıq deyil; uyğun institusional və etik icazələrə tabe olan əsaslandırılmış sorğu əsasında məsul müəllifdən istənilə bilər.
Müəlliflərin süni intellekt istifadəsi barədə bəyanatı: Müəlliflər məqalənin hazırlanmasında dil redaktəsi, mətnin təşkili və üslubun təkmilləşdirilməsi üçün OpenAI-nin xüsusi GPT versiyası “GPT-5.4-Grammar Checker”dən istifadə etdiklərini; çıxışları özlərinin nəzərdən keçirib redaktə etdiklərini və nəşrin məzmununa görə məsuliyyəti üzərlərinə götürdüklərini bildirmişdir.
Maraqların toqquşması: Müəlliflər maraqların toqquşması olmadığını bildirmişdir.
Müəllif töhfələri: Konseptuallaşdırma Cristina-Gabriela Schiopu və Cristinel Stefanescu; metod Cristina-Gabriela Schiopu, Alexandra Boloș, Oriana-Maria Onicescu, Carmen Gabriela Lupusoru və Cristinel Stefanescu; proqram təminatı Oriana-Maria Onicescu; formal analiz Oriana-Maria Onicescu və Cristina-Gabriela Schiopu; tədqiqat Cristina-Gabriela Schiopu, Cristina Elena Dobre, Ovidiu Alexinschi, Dan-Catalin Oprea, Carmen Gabriela Lupusoru və Adriana Gurbet; məlumatların kurasiyası Cristina-Gabriela Schiopu, Cristina Elena Dobre, Ovidiu Alexinschi, Dan-Catalin Oprea və Oriana-Maria Onicescu; ilkin qaralama Cristina-Gabriela Schiopu; nəzərdən keçirmə/redaktə Cristina-Gabriela Schiopu, Alexandra Boloș, Marcel-Alexandru Gaina, Carmen Gabriela Lupusoru, Adriana Gurbet, Oriana-Maria Onicescu və Cristinel Stefanescu tərəfindən həyata keçirilmişdir.
Mənbədaxili metod qeydi: Metod bölməsində ASO-müsbət və ASO-mənfi qruplar yekun kohort yaradıldıqdan sonra aparılmış post-recruitment analitik təbəqələşdirmə kimi müəyyən edilərkən, məhdudiyyətlər bölməsində “analytical sample was derived from predefined ASO strata” ifadəsi istifadə olunur. Buna görə ASO qrupları burada ilkin iştirakçı seçimi meyarı kimi təqdim edilməmişdir.
Əsas elmi şərh sərhədi: Tədqiqat klinik olaraq zənginləşdirilmiş Rumıniya pediatrik psixiatriya nümunəsində çoxölçülü əlaqələr göstərir. ASO-nun xəstəliyə xas biomarker olduğunu, PANDAS/PANS diaqnozunu təsdiqlədiyini, simptomlara səbəb olduğunu və ya nəticələrin ümumi pediatrik populyasiyaya birbaşa tətbiq oluna biləcəyini göstərmir.
Şərh yazın
E-poçt ünvanınız yayımlanmayacaq. Məcburi sahələr * ilə işarələnib