Ushbu prospektiv, ochiq yorliqli va randomizatsiya qilinmagan pilot tadqiqot og‘ir katta depressiv buzilish tashxisi qo‘yilgan, ilgari dori qabul qilmagan o‘smirlarda olti haftalik fluoksetin asosidagi farmakoterapiya davomida depressiv belgilar va tana tarkibi qanday o‘zgarishini o‘rganadi. Fluoksetin asosidagi farmakoterapiya ushbu tadqiqotda barcha ishtirokchilarga 20 mg/kun fluoksetin berilishini va klinik ehtiyoj mavjud bo‘lgan ayrim bemorlarga bunga 100 mg/kun past dozali kvetiapin qo‘shilishini o‘z ichiga olgan davolash yondashuvidir. Yakuniy namuna 23 nafar o‘smirdan iborat bo‘lgan; 16 bemor faqat fluoksetin, 7 bemor esa fluoksetin + past dozali kvetiapin qabul qilgan. Depressiya og‘irligi MADRS va CDI shkalalari bilan, tana tarkibi esa ko‘p chastotali bioelektrik impedans tahlili hamda klassik va yangi antropometrik indekslar bilan baholangan.

Olti hafta yakunida depressiv belgilar og‘irligi sezilarli darajada kamaygan. MADRS umumiy balli 31,3 ± 5,0 dan 20,8 ± 5,4 gacha, CDI umumiy balli 26,0 ± 5,5 dan 17,1 ± 3,6 gacha tushgan; har ikki o‘lchovda ham vaqt ta’siri p < 0,001 darajasida ahamiyatli bo‘lgan. Bunga qarama-qarshi ravishda vazn, BMI, bel aylanasi, tana yog‘i foizi, visseral yog‘ maydoni, WHtR, BAI, ABSI, BRI va AVI ni o‘z ichiga olgan o‘rganilgan antropometrik ko‘rsatkichlarda olti haftalik davrda statistik jihatdan ahamiyatli o‘zgarish kuzatilmagan.

Fluoksetin monoterapiyasi bilan fluoksetin + 100 mg/kun kvetiapin guruhining eksplorativ taqqoslanishida depressiya ballari yoki antropometrik natijalar bo‘yicha bir guruhning ikkinchisidan ahamiyatli darajada ustunligi ko‘rsatilmagan. Biroq bu topilma kvetiapin “samarasiz” degan ma’noda talqin qilinmasligi kerak; chunki tadqiqot randomizatsiya qilinmagan, atigi 23 kishi bilan yakunlangan, kombinatsiya guruhida faqat 7 kishi bo‘lgan va kvetiapin klinik jihatdan ancha keskin belgilar kuzatilgan bemorlarga berilgan. Xuddi shuningdek, olti haftada antropometrik o‘zgarish kuzatilmagani uzoq muddatli kardiometabolik xavfsizlikni isbotlamaydi.

Ushbu Tadqiqot Nimani O‘rgandi?

Tadqiqot og‘ir katta depressiv buzilishi bo‘lgan, ilgari dori qabul qilmagan o‘smirlarda olti haftalik fluoksetin asosidagi davolash davomida ikki asosiy sohani birgalikda baholadi: depressiv belgilar og‘irligidagi o‘zgarish va tana tarkibidagi erta o‘zgarishlar. Tadqiqotchilar ayniqsa fluoksetin monoterapiyasini klinik ehtiyoj tufayli past dozali kvetiapin qo‘shilgan davolash yondashuvi bilan eksplorativ tarzda taqqosladilar.

Tadqiqot muammosining ikki jihati mavjud. Birinchisi, fluoksetin o‘smirlar katta depressiyasida keng qo‘llanadigan SSRI bo‘lsa-da, davolashning dastlabki haftalaridagi klinik yaxshilanish va ehtimoliy tana tarkibi o‘zgarishlari bir xil namunada batafsil birgalikda o‘rganilgan ma’lumotlar cheklanganligidir. Ikkinchisi, past dozali kvetiapin og‘ir depressiyali o‘smirlarda o‘tkir ajitatsiya, uyqusizlik va xavotir kabi erta davr muammolari uchun klinik amaliyotda qo‘llansa-da, ushbu foydalanishning qisqa muddatli simptomlar va tana tarkibi natijalari bo‘yicha taqqoslama ma’lumotlar kamligidir.

Nega faqat vazn va BMI yetarli deb hisoblanmadi?

Vazn va tana massasi indeksi umumiy tana kattaligi haqida ma’lumot beradi, ammo yog‘ning tanada qayerda to‘planishini bevosita ko‘rsatmaydi. Ayniqsa bel aylanasi va tana shakliga asoslangan ayrim antropometrik indekslar markaziy va visseral yog‘lanishni sezgirroq aniqlashga qaratilgan. Shu sababli tadqiqotda faqat BMI emas, BAI, ABSI, BRI va AVI kabi qo‘shimcha o‘lchovlardan ham foydalanilgani muhimdir.

Bioelektrik Impedans Tahlili Ushbu Tadqiqotda Nima Uchun Qo‘llanildi?

Bioelektrik impedans tahlili tanadan past darajadagi elektr toki o‘tkazib, to‘qima tarkibining elektr xususiyatlari asosida umumiy suv, yog‘, mushak va shunga o‘xshash tana tarkibi qismlarini taxmin qiladigan noinvaziv o‘lchash usulidir. Ushbu tadqiqotda InBody 120 tizimi yordamida bajarilgan ko‘p segmentli va ko‘p chastotali o‘lchov standart antropometrik o‘lchovlardan tashqari markaziy va visseral yog‘lanishni ifodalovchi hosila indekslarni hisoblash uchun asos bo‘lgan.

O‘lchovlar sokin va harorati nazorat qilinadigan laboratoriya sharoitida, yengil nonushtadan keyin 09:00–11:30 oralig‘ida o‘tkazilgan. Ishlatilgan InBody 120 qurilmasi 20 va 100 kHz chastotalarda bosh barmoqlar, barmoqlar, tovonlar va oyoq barmoqlari bilan tegishadigan sakkiz elektrod orqali o‘lchov amalga oshirgan. Ishtirokchilar o‘lchov davomida tik turgan.

Qaysi bevosita o‘lchovlar bajarildi?

• Vazn
• Bo‘y
• Bel aylanasi
• Son aylanasi
• Umumiy tana suvi
• Oqsil va mineral tarkibi
• Umumiy yog‘ massasi
• Mushak massasi
• Tana massasi indeksi
• Tana yog‘i foizi
• Visseral yog‘ maydoni
• Bel-bo‘y nisbati

Body Adiposity Index (BAI)

Manba tadqiqotda BAI son aylanasi va bo‘yga asoslangan holda quyidagicha hisoblangan:

\[ BAI = \frac{HC}{height^{1.5}} - 18 \]

Bu yerda HC son aylanasini santimetrda, height esa bo‘yni metrda ifodalaydi. BAI bevosita o‘lchanadigan tana yog‘i foizi o‘rniga antropometrik o‘lchovlardan yog‘lanishni taxmin qilishga qaratilgan indeksdir.

A Body Shape Index (ABSI)

ABSI formulasi manbada quyidagicha berilgan:

\[ ABSI = \frac{WC}{BMI^{2/3} \times height^{1/2}} \]

WC bel aylanasi, BMI tana massasi indeksi va height bo‘ydir. ABSI odamning bo‘yi va vazni hisobga olinganda kutilganidan kengroq belga ega yoki ega emasligini ifodalashga urinadi.

Body Roundness Index (BRI)

Manba tadqiqotdagi BRI tenglamasi quyidagicha:

\[ BRI = 364.2 - 365.5 \times \sqrt{1-\left(\frac{WC}{\pi \times height}\right)^2} \]

BRI bel geometriyasi va bo‘y o‘rtasidagi munosabat orqali tananing yumaloqlik darajasini va bilvosita umumiy/visseral yog‘lanishni ifodalash uchun ishlab chiqilgan indeksdir.

Abdominal Volume Index (AVI)

AVI uchun manbada ishlatilgan formula:

\[ AVI = \frac{2 \times WC^2 + 0.7 \times (WC-HC)^2}{1000} \]

Bu yerda WC bel aylanasi, HC son aylanasidir. AVI qorin hajmini va shu orqali abdominal/visseral yog‘lanish shaklini antropometrik jihatdan ifodalashga qaratilgan.

Past Dozali Kvetiapin Ushbu Tadqiqotda Nega Qo‘shildi?

Past dozali kvetiapin ushbu tadqiqotda klassik antidepressant augmentatsiya mexanizmini nishonga olgan asosiy davolash sifatida emas, balki ayrim og‘ir depressiyali o‘smirlarda o‘tkir ajitatsiya, jiddiy uyqusizlik, xavotir va erta SSRI aktivatsiyasi kabi belgilarni boshqarishga yordam berish maqsadida qo‘shilgan. Ishlatilgan doza 100 mg/kun; manba ayniqsa buning 150–300 mg/kun darajasidagi klassik antidepressant augmentatsiya dozalaridan farq qilishini qayd etadi.

Bu farq tadqiqotni talqin qilishda juda muhim. Kombinatsiya guruhiga kvetiapin tasodifiy berilmagan; klinik jihatdan ancha o‘tkir xavf xususiyatlari bo‘lgan bemorlar ushbu davolashni olgan. Shuning uchun guruhlar boshlang‘ichda bir xil klinik xususiyatlarga ega randomizatsiya qilingan guruhlar emas.

Davolash muhiti nega muhim edi?

Barcha ishtirokchilar statsionar davolanganligi sababli parhez va jismoniy faollik katta darajada standartlashtirilgan. Bemorlar bir xil shifoxona ovqatlanish rejasi va o‘xshash kundalik faollik/dam olish tartibiga amal qilgan. Tana tarkibi nuqtai nazaridan bu holat turli kaloriya iste’moli yoki jismoniy faollik darajalari keltirib chiqarishi mumkin bo‘lgan chalg‘ituvchi ta’sirni kamaytiradigan muhim metodologik kuchdir.

Olti Haftada Depressiv Belgilar Qanday O‘zgardi?

Olti haftalik fluoksetin asosidagi davolash davomida ham klinitsist baholagan MADRS, ham o‘smirning o‘z xabariga asoslangan CDI umumiy balli ahamiyatli darajada kamaygan. MADRS 31,3 ± 5,0 dan 20,8 ± 5,4 gacha, CDI esa 26,0 ± 5,5 dan 17,1 ± 3,6 gacha tushgan; har ikki o‘lchovda ham vaqt ta’siri p < 0,001 deb topilgan.

Manbada berilgan qisman eta-kvadrat qiymatlari har ikki o‘lchovda ham katta vaqt ta’sirlariga ishora qiladi. Biroq tadqiqot nazoratsiz va randomizatsiya qilinmagan tabiiy klinik jarayonni o‘z ichiga olgani uchun bu vaqt ta’sirini faqat dori vositasining farmakologik ta’siriga keltirib chiqarib bo‘lmaydi. Bemorlar bir vaqtning o‘zida statsionar psixiatrik yordam, psixota’lim, psixologik birinchi yordam va terapevtik jamoa faoliyatlarini ham olgan.

MADRS va CDI nega birgalikda ishlatildi?

MADRS klinitsist tomonidan qo‘llanadigan 10 bandli depressiya shkalasidir va ayniqsa davolash tufayli yuzaga keladigan erta simptom o‘zgarishlarini aniqlash uchun ishlab chiqilgan. CDI esa bola va o‘smirning o‘z tajribasini aks ettiradigan 27 bandli o‘z-o‘zini baholash shkalasidir. Birining tashqi kuzatuvga, ikkinchisining bemorning subyektiv tajribasiga asoslanishi davolash jarayonini ikki xil nuqtai nazardan baholash imkonini beradi.

Javob va remissiya ko‘rsatkichlari qanday edi?

CDI dagi remissiya ko‘rsatkichining MADRS dan yuqori bo‘lishi subyektiv yaxshilanish klinitsist baholagan to‘liq sog‘ayishdan oldinroq sezilishi mumkinligi ehtimoli bilan muhokama qilingan. Shunga qaramay, namuna kichik va bu farqning o‘zi umumlashtiriladigan klinik qonuniyat sifatida qaralmasligi kerak.

Olti Haftada Tana Tarkibi O‘zgardimi?

Tadqiqotda o‘rganilgan an’anaviy va yangi antropometrik o‘zgaruvchilarning hech birida olti haftalik jarayon davomida statistik jihatdan ahamiyatli vaqt ta’siri aniqlanmagan. Vazn 60,5 ± 15,7 kg dan 60,9 ± 15,7 kg gacha, BMI 22,2 ± 4,9 kg/m² dan 22,4 ± 4,9 kg/m² gacha o‘zgargan; biroq bu o‘zgarishlar ahamiyatli deb topilmagan.

Bu yerda “ahamiyatli o‘zgarish kuzatilmadi” degan ifoda “o‘zgarish yo‘qligi isbotlandi” degan ma’noni anglatmasligini farqlash kerak. Namuna atigi 23 kishidan iborat bo‘lgani va kuzatuv muddati olti hafta bo‘lgani sababli kichik yoki kechroq yuzaga chiqadigan o‘zgarishlarni aniqlash imkoniyati cheklangan.

Antropometrik O‘zgarish Kuzatilmagani Kardiometabolik Xavfsizlikni Isbotlaydimi?

Yo‘q. Olti haftada vazn, BMI, visseral yog‘ va yangi antropometrik indekslarda statistik o‘zgarish kuzatilmagani faqat ushbu namuna va ushbu qisqa kuzatuv muddati uchun amal qiladi; tadqiqot uzoq muddatli kardiometabolik xavfsizlikni isbotlash uchun yetarli namuna hajmi yoki kuzatuv muddatiga ega emas.

Mualliflar qisqa muddatli antropometrik barqarorlikni ijobiy erta kuzatuv sifatida baholasalar-da, keng qamrovli kardiometabolik xavfni baholash faqat tana tarkibi bilan cheklanmasligi kerakligini alohida ta’kidlaydilar. Lipid profili, och qoringa glyukoza, insulin rezistentligi va yallig‘lanish markerlari ushbu pilot tadqiqotda o‘lchanmagan.

Boshlang‘ichda guruhlar to‘liq bir xil emas edi

Kombinatsiya guruhida o‘rtacha visseral yog‘ maydoni boshlang‘ichda fluoksetin monoterapiyasi guruhiga qaraganda yuqoriroq ko‘ringan: taxminan 116,0 cm² ga qarshi 66,3 cm². Bu farq statistik jihatdan ahamiyatli deb taqdim etilmagan, biroq kichik namunada boshlang‘ich farqlar guruh taqqoslashlarini nega ehtiyotkorlik bilan talqin qilish kerakligini ko‘rsatadi.

Past Dozali Kvetiapin Qo‘shish Yaxshiroq Natija Berdimi?

Ushbu kichik pilot namunada fluoksetin + 100 mg/kun kvetiapin guruhining fluoksetin monoterapiyasidan depressiya yoki antropometrik natijalar bo‘yicha statistik jihatdan ustunligi ko‘rsatilmagan. Davolashning asosiy ta’siri va vaqt × davolash o‘zaro ta’siri p > 0,05 darajasida qolgan; biroq randomizatsiya qilinmagan guruh taqsimoti va atigi yetti kishilik augmentatsiya guruhi tufayli bu natija qat’iy taqqoslama samaradorlik hukmi emas.

MADRS javob ko‘rsatkichi monoterapiyada %12,5, augmentatsiya guruhida %14,3; MADRS remissiyasi mos ravishda %6,3 va %0 deb xabar qilingan. CDI javob ko‘rsatkichi %0 va %14,3; CDI remissiyasi %18,8 va %14,3 bo‘lgan. Ushbu ko‘rsatkichlarning hech birida davolash guruhi bilan natija toifasi o‘rtasidagi bog‘liqlik statistik ahamiyatga erishmagan.

MADRS javobi uchun hisoblangan Number Needed to Treat (NNT) qiymati 56; manba buni ushbu eksplorativ namunada guruhlar o‘rtasidagi klinik farq ahamiyatsiz ekanini ko‘rsatuvchi natija sifatida talqin qilgan. Ammo bunday NNT qiymati randomizatsiya qilingan va yetarli quvvatga ega tadqiqotdagidek mustahkam taqqoslama samaradorlik ko‘rsatkichi emas.

Uyqu, ichki taranglik va holsizlik

100 mg/kun kvetiapin qo‘shilishi MADRS ning uyqu, ichki taranglik yoki holsizlik bandlarida ahamiyatli qo‘shimcha yaxshilanish ko‘rsatmagan. Tadqiqotning muhokama qismida past dozali kvetiapinning antigistamin sedativ ta’siri uyquga ketishni osonlashtirishi mumkin bo‘lsa-da, bu olti haftalik davrda subyektiv “uyqu buzilishi” ballida bevosita kamayishga aylanmasligi mumkinligi muhokama qilingan.

Mualliflar shuningdek kunduzgi uyquchanlik, diqqatning pasayishi, maktabdagi natijalarga ta’sir, ijtimoiy chekinish va davolashga rioya qilishning buzilishi kabi past dozali kvetiapin bilan bog‘liq ehtimoliy funksional natijalarni kelajakda alohida o‘lchash kerakligini ta’kidlaydilar.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan xulosalar

• Olti haftalik fluoksetin asosidagi davolash davrida MADRS va CDI depressiya ballari ahamiyatli darajada kamaygan.
• O‘rganilgan an’anaviy va yangi antropometrik indekslarda olti haftada statistik jihatdan ahamiyatli o‘zgarish kuzatilmagan.
• Fluoksetin monoterapiyasi bilan fluoksetin + past dozali kvetiapin o‘rtasida baholangan depressiya va antropometrik natijalarda statistik ustunlik ko‘rsatilmagan.
• Bioelektrik impedans va yangi bel/shaklga asoslangan indekslar qisqa muddatli tana tarkibi monitoringida qo‘llanadigan o‘lchov vositalari sifatida ishlatilgan.
• Nazorat qilinadigan statsionar davolash muhiti parhez va jismoniy faollikdan kelib chiqadigan ayrim chalg‘ituvchi o‘zgaruvchilarni kamaytirgan.

Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan xulosalar

• Past dozali kvetiapin o‘smirlar depressiyasida samarasiz degan xulosa chiqarib bo‘lmaydi.
• Fluoksetin + kvetiapin kombinatsiyasi fluoksetin monoterapiyasiga ekvivalent ekani qat’iy isbotlanmagan.
• Olti haftada vazn yoki yog‘ taqsimoti o‘zgarmagani uzoq muddatli kardiometabolik xavfsizlikni isbotlamaydi.
• Depressiya ballaridagi pasayishni faqat dori ta’siriga bog‘lab bo‘lmaydi; barcha bemorlar standart statsionar psixiatrik yordam ham olgan.
• Natijalarni kengroq o‘smirlar MDB populyatsiyasiga bevosita umumlashtirib bo‘lmaydi.
• Tadqiqot biokimyoviy metabolik xavfsizlik ko‘rsatkichlarini baholamagan.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Namuna Qanday Shakllantirildi?

Tadqiqotga dastlab 46 nafar o‘smir nomzod kiritish uchun baholangan. Ulardan 11 nafari moslik mezonlariga javob bermagani sababli ro‘yxatga olishdan oldin chiqarilgan, 35 kishi boshlang‘ichda mos deb topilgan. Yigirma kishi fluoksetin monoterapiyasi, 15 kishi fluoksetin + past dozali kvetiapin guruhida baholashga olingan. Kuzatuv davomida to‘rt monoterapiya va sakkiz augmentatsiya bemori tadqiqotdan chiqib ketgan, natijalar tahlilida 16 monoterapiya va 7 augmentatsiya bemori, jami 23 kishi qatnashgan.

Manba tadqiqotning 1-rasmdagi bemor oqimidan Verianla uchun qayta tuzilgan.

Ishtirokchilar xususiyatlari

Kiritish mezonlari

Ishtirokchilar 12–18 yosh oralig‘idagi, ilgari dori qabul qilmagan, DSM-5 mezonlariga ko‘ra og‘ir katta depressiv buzilish tashxisi qo‘yilgan va tashxisi ikki nafar bolalar va o‘smirlar psixiatri tomonidan mustaqil tarzda tasdiqlangan statsionar bemorlar edi. Psixotik xususiyatli kasallik, manik epizod, mustaqil xavotir buzilishi, moddalarni suiiste’mol qilish/qaramlik va davolashni qarshi ko‘rsatmaga aylantiradigan ayrim somatik kasalliklar chiqarib tashlash mezonlari qatoriga kirgan.

Statistik tahlil

Ma’lumotlar jamovi 1.6.9 yordamida tahlil qilingan. Taqsimot Shapiro–Wilk testi bilan baholangan. Boshlang‘ich va oltinchi hafta o‘rtasidagi vaqt ta’siri, davolash guruhi ta’siri va vaqt × davolash o‘zaro ta’siri repeated-measures ANOVA yordamida tahlil qilinib, post hoc Bonferroni testi qo‘llangan.

Foizli natijalarda kontingensiya jadvallari va Kendall Tau-B ishlatilgan. Ta’sir kattaligi qisman eta-kvadrat bilan ko‘rsatilgan. Manbada taxminan 0,01 kichik, 0,06 o‘rta, 0,14 katta ta’sir kattaligi sifatida talqin qilingan.

Ko‘p martalik taqqoslashlardagi noto‘g‘ri musbat xavfni kamaytirish uchun Benjamini–Hochberg tuzatishi ishlatilgan va q = 0,10 deb belgilangan. Natija ahamiyatli deb hisoblanishi uchun bir vaqtning o‘zida p < 0,05, pBH < 0,05 va p < pBH shartlari bajarilishi talab qilingan.

Tadqiqot boshlanishidan oldin a priori namuna hajmi hisoblanmagan. Keyinchalik o‘tkazilgan quvvat tahlilida kritik F qiymati 4,32 va minimal quvvat 0,82 deb xabar qilingan. Shunga qaramay, post hoc quvvat tahlili kichik va nomutanosib namuna keltirib chiqaradigan asosiy dizayn cheklovini bartaraf etmaydi.

Ushbu Tadqiqotning Asosiy Cheklovlari Nimalar?

Tadqiqotning asosiy cheklovi kichik va nomutanosib namuna: tahlilga atigi 23 ishtirokchi kiritilgan va augmentatsiya guruhida faqat 7 kishi qolgan. Bundan tashqari, davolash taqsimoti randomizatsiya qilinmagan; past dozali kvetiapin klinik jihatdan ancha o‘tkir belgilar bo‘lgan bemorlarga berilgan. Bu holat guruhlar o‘rtasida bevosita sababiy samaradorlik taqqoslashini amalga oshirishni cheklaydi.

Olti haftalik kuzatuv qisqa muddatli o‘tkir davolash ta’sirlarini kuzatish uchun mazmunli, ammo vazn, yog‘ taqsimoti va metabolik xavf kabi natijalarning uzoq muddatli kechishini aniqlash uchun yetarli emas.

Tadqiqot lipid profili, och qoringa glyukoza, insulin rezistentligi yoki yallig‘lanish markerlarini o‘lchamagan. Shu sababli metabolik xavfsizlikni baholash faqat antropometrik va bioimpedans o‘lchovlari bilan cheklangan.

Shuningdek, kvetiapinning sedatsiya va anksioliz kabi ta’sirlari MADRS va CDI ning ayrim bandlari bilan ustma-ust tushishi mumkin. Bu holat haqiqiy antidepressant ta’siri bilan yaxshiroq uyqu yoki pastroq xavotir tufayli ball pasayishini to‘liq ajratishni qiyinlashtiradi.

Nihoyat, namunaning 23 kishisidan 20 nafari qiz bo‘lgani natijalarni o‘g‘il o‘smirlarga umumlashtirishni yanada cheklaydi.

Kelajakdagi tadqiqotlar qanday bo‘lishi kerak?

Manba tadqiqot kattaroq va muvozanatliroq namunalarda randomizatsiya qilingan nazoratli tadqiqotlar o‘tkazishni, uzoqroq kuzatuv muddatlaridan foydalanishni va antropometrik o‘lchovlarga lipid profili, och qoringa glyukoza, insulin rezistentligi va yallig‘lanish ko‘rsatkichlari kabi biokimyoviy metabolik natijalarni qo‘shishni tavsiya qiladi.

Uyqu, xavotir, kunduzgi funksionallik, maktabdagi natijalar va davolashga rioya qilish kabi sohalarni depressiya shkalalaridan alohida vositalar bilan baholash ham past dozali kvetiapindan foydalanishning foyda–xavf profilini aniqroq ajratishga yordam berishi mumkin.

Manba va Usul Haqida Izoh

Asl tadqiqot:Fluoxetine ± Low-Dose Quetiapine in Adolescent Major Depression: Comparing Six-Week Effects on Depressive Symptoms and Body Composition—Pilot Study

Mualliflar: Tomas Kukucka; Zuzana Visnovcova; Nikola Ferencova; Veronika Kovacova; Andrea Macejova; Igor Ondrejka; Timea Furdekova; Ingrid Tonhajzerova.

Mas’ul muallif: Igor Ondrejka.

Muassasalar: Clinic of Psychiatry, Jessenius Faculty of Medicine in Martin, Comenius University in Bratislava, University Hospital Martin; Biomedical Centre Martin; Department of Physiology, Jessenius Faculty of Medicine in Martin, Comenius University in Bratislava, Slovakiya.

Jurnal: Psychiatry International.

Nashriyot: MDPI.

Nashr ma’lumoti: 2026, Jild 7, Maqola 105.

Nashr sanasi: 7 May 2026.

DOI: 10.3390/psychiatryint7030105

Tadqiqot turi: Prospektiv, ochiq yorliqli, klinitsist yo‘naltirgan, randomizatsiya qilinmagan pilot klinik tadqiqot.

Tadqiqot joyi: Jessenius Faculty of Medicine / University Hospital Martin, Slovakiya.

Tadqiqot davri: Sentabr 2023–Avgust 2025.

Namuna: Yakuniy tahlilda og‘ir MDB bo‘lgan 23 nafar ilgari dori qabul qilmagan o‘smir; 16 fluoksetin monoterapiyasi, 7 fluoksetin + past dozali kvetiapin.

Davolash: Barcha ishtirokchilarda fluoksetin 20 mg/kun; klinik ehtiyoj bo‘lganlarda qo‘shimcha ravishda kvetiapin 100 mg/kun.

Kuzatuv: Olti hafta.

Depressiya o‘lchovlari: Montgomery–Åsberg Depression Rating Scale (MADRS) va Children’s Depression Inventory (CDI).

Tana tarkibi: InBody 120 ko‘p segmentli ko‘p chastotali bioelektrik impedans tahlili; LookinBody 120 v1.2.2.6 tahlil dasturi.

Antropometrik indekslar: BMI, WHtR, BAI, ABSI, BRI va AVI; shuningdek vazn, bel/son aylanasi, yog‘ massasi, tana yog‘i foizi, mushak, umumiy tana suvi va visseral yog‘ maydoni.

Statistika: Shapiro–Wilk, repeated-measures ANOVA, Bonferroni post hoc, Kendall Tau-B, qisman eta-kvadrat, Benjamini–Hochberg tuzatishi.

Etika: Jessenius Faculty of Medicine Institutional Ethics Committee, EK 47/2023, 18 Oktabr 2023; qonuniy vasiylardan yozma xabardor qilingan rozilik olingan.

Litsenziya: Creative Commons Attribution (CC BY).

Moliyalashtirish: VEGA 1/0048/24 va Comenius University Grant UK/1258/2026.

Ma’lumotlarning mavjudligi: Ma’lumotlar etik va maxfiylik sabablari tufayli jamoatchilikka ochiq emas; mas’ul muallifdan so‘ralishi mumkin.

Manfaatlar to‘qnashuvi: Mualliflar manfaatlar to‘qnashuvi haqida xabar bermagan.

Asosiy metodologik cheklov: Kichik, nomutanosib, randomizatsiya qilinmagan namuna; olti haftalik qisqa kuzatuv; atigi yetti kishilik augmentatsiya guruhi; biokimyoviy metabolik markerlarning yo‘qligi va davolash guruhi taqsimotining klinik ehtiyojga ko‘ra amalga oshirilishi.

Ilmiy talqin chegarasi: Ushbu pilot tadqiqot fluoksetin + past dozali kvetiapin fluoksetindan yaxshiroq yoki yomonroq ekanini qat’iy aniqlay olmaydi. Xuddi shuningdek, antropometrik parametrlarning olti haftada o‘zgarmagani uzoq muddatli kardiometabolik xavfsizlikning isboti emas. Topilmalar dastlabki va gipoteza yaratuvchi xususiyatga ega.