Tadqiqotchilarning asosiy xulosasi shuki, secp256k1 ustidagi 256 bitli Elliptik Egri Diskret Logarifm Muammosini yechish uchun resurslarni optimallashtirishga qaratilgan ikki xil variant mumkin. Birinchi yondashuv taxminan 1200 mantiqiy kubit va 90 million Toffoli darvozasi, ikkinchi yondashuv esa taxminan 1450 mantiqiy kubit va 70 million Toffoli darvozasi talab qiladi. Mualliflarning standartlashtirilgan oʻta oʻtkazuvchan arxitektura farazlariga koʻra, ushbu hisob-kitoblar jismoniy xato darajasi 10⁻³ boʻlgan, tekis va toʻrtinchi darajali ulanishga ega tizimda 500.000 dan kam jismoniy kubit bilan bajarilishi mumkin deb baholanadi.

10 mikrosekundlik boshqaruv tizimi javob vaqti va har bir Toffoli uchun %50 qoʻshimcha yuk farazi ostida toʻliq sxemalar taxminan 23 yoki 18 daqiqada ishlashi hisoblangan. Protokolga xos hisoblashning birinchi yarmi oldindan tayyorlanishi mumkin boʻlgan “primed” ssenariyda ochiq kalit maʼlum boʻlgandan keyingi vaqt taxminan 12 yoki 9 daqiqagacha qisqaradi. Shu sababli mualliflar yuqori takt tezligiga ega kriptografik kvant kompyuteri Bitcoinning taxminan 10 daqiqalik oʻrtacha blok vaqti bilan raqobatlasha oladigan darajaga yetishi mumkinligini taʼkidlaydilar.

Bu natija bugungi kvant kompyuterlari Bitcoin maxfiy kalitlarini buzishi mumkin degani emas. Jismoniy kubit soni va daqiqalarda ifodalangan vaqtlar hali bu miqyosda amalga oshirilmagan xatoni tuzatishga asoslangan kvant apparatining kelajakdagi kattalashtirilgan versiyasiga oid muhandislik farazlariga tayanadi. Tadqiqotning kuchli jihati hujum sxemalarini oshkor qilmasdan resurs haqidagi daʼvolarni sinash uchun nol-bilim isbotini taqdim etishidir.

Turkiya nuqtai nazaridan tadqiqotni faqat kriptoaktiv investorlariga tegishli mavzu sifatida koʻrish kerak emas. Elliptik egri kriptografiyasi raqamli imzolar, identifikatsiya, dasturiy taʼminot yaxlitligi va turli raqamli infratuzilmalarda qoʻllanadigan kengroq xavfsizlik oilasining bir qismidir. Biroq bu tadqiqot Turkiyadagi banklar, davlat tizimlari yoki kriptoaktiv xizmat koʻrsatuvchilarining kvantga tayyorgarlik darajasini bevosita oʻlchamaydi; Turkiyaga xos operatsion yoki tartibga soluvchi xulosalarni faqat shu manbadan chiqarib boʻlmaydi.

Aslida buzilishi kerak boʻlgan matematik muammo nima?

Bitcoin va boshqa koʻplab blokcheynlar raqamli imzo xavfsizligida Elliptik Egri Diskret Logarifm Muammosi, yaʼni ECDLPning klassik kompyuterlar uchun amaliy jihatdan yechilmasligiga tayanadi. Foydalanuvchi maxfiy kaliti yordamida ochiq kalit yaratadi; klassik hujumchi ochiq kalitdan maxfiy kalitni realistik vaqt ichida qayta hisoblay olmaydi deb faraz qilinadi.

Shor algoritmi yetarlicha katta va xatoni tuzatadigan kvant kompyuterida bu farazni oʻzgartiradi. Tadqiqot tahlil qilgan secp256k1 egri chizigʻi Bitcoinning raqamli imzo tizimida va Ethereum hisob qatlamidagi ECDSA ishlatilishida markaziy ahamiyatga ega.

Yangi kvant resurs bahosi qancha?

Mualliflar ikki xil sxema dizaynini xabar qiladilar. Biri mantiqiy kubitlar sonini, ikkinchisi Toffoli darvozalari sonini kamaytirishga qaratilgan:

Tadqiqotning 1-rasmi ushbu ikki nuqtani avvalgi ECDLP resurs baholari bilan birga mantiqiy kubit va Toffoli darvozasi oʻqlarida taqqoslaydi. Tadqiqotchilar ayniqsa fazo-vaqt hajmida bitta ECDLP namunasi uchun avvalgi eng samarali ishlarga nisbatan taxminan bir tartibli yaxshilanishni qayd etadilar.

500.000 jismoniy kubit nimani anglatadi?

Mantiqiy kubitlar xatoni tuzatish bilan himoyalangan hisoblash birliklaridir va real apparatda har bir mantiqiy kubit koʻplab jismoniy kubitlarni talab qiladi. Tadqiqotning jismoniy resurs bahosi; 10⁻³ jismoniy xato darajasi, sirt kodiga oʻxshash xatoni tuzatish va zich mantiqiy kubit saqlash tuzilmalari faraz qilinib olingan.

Ushbu farazlar ostida tadqiqotchilar toʻliq ECDLP hisob-kitobi yarim milliondan kam jismoniy kubit bilan mumkin boʻlishi mumkinligini hisoblaydilar. Yanada agressiv qLDPC ulanish farazlarida bu son nazariy jihatdan taxminan yuz ming kubit darajasiga yaqinlashishi mumkin; biroq mualliflar ushbu arxitekturalar talab qiladigan yuqori darajali va nolokal ulanishlar hali real oʻta oʻtkazuvchan apparatda koʻrsatilmaganini taʼkidlaydilar.

Yuqori taktli va past taktli kvant kompyuteri farqi

Tadqiqotning muhim konseptual hissalaridan biri faqat “nechta kubit kerak?” degan savolga emas, balki kvant arxitekturasining haqiqiy ishlash tezligini ham xavf tasnifiga kiritishidir.

Yuqori taktli CRQC toifasiga oʻta oʻtkazuvchan, fotonik va kremniy spin kubit arxitekturalari kiritilgan. Ularning qisqa asosiy darvoza va xatoni tuzatish sikllari tufayli daqiqalar darajasidagi hujumlarni qoʻllab-quvvatlashi mumkinligi taxmin qilinadi.

Past taktli CRQC toifasida neytral atom va ion tuzogʻi arxitekturalari koʻrib chiqiladi. Tadqiqotga koʻra, bu tizimlarning ilk avlodlari ayni ECDLP muammosini yecha olsa ham, faol tranzaksiya blokcheynga qoʻshilishidan oldin maxfiy kalitni chiqarib olish uchun yetarlicha tez boʻlmasligi mumkin.

Kvant hujumining uch xil sinfi

Tadqiqotchilar tahdidni uchta operatsion sinfga ajratadilar:

• On-spend: Ochiq kalit tranzaksiya vaqtida koʻrinadigan boʻlib qolganidan tranzaksiya zanjirga yakuniy qoʻshilguniga qadar boʻlgan qisqa vaqt oynasini nishonga oladigan hujum.
• At-rest: Ochiq kaliti uzoq vaqt oshkor boʻlib qolgan hisob, manzil yoki aktivlarga qarshi vaqt bosimi kam boʻlgan hujum.
• On-setup: Belgilangan kriptografik protokol parametrlarini kvant kompyuterida bir marta yechish natijasida keyinchalik klassik kompyuterlarda qayta ishlatilishi mumkin boʻlgan zaiflik hosil qilish.

Bu farqlash muhim, chunki ilk CRQC arxitekturasi qaysi xavflar avval amaliy boʻlishini belgilashi mumkin.

Bitcoin uchun eng muhim xavf qayerda?

Bitcoindagi kvant xavfining markazida maxfiy kalitni ochiq kalitdan hisoblab olish imkoniyati turadi. Ammo barcha Bitcoin chiqish turlari ochiq kalitni bir xil tarzda oshkor qilmaydi.

P2PK va P2TR kabi tuzilmalarda ochiq kalit zanjirda bevosita koʻrinishi mumkin va shu sabab uzoq muddatli at-rest hujum yuzasi paydo boʻladi. P2PKH va P2WPKH kabi tuzilmalarda esa hali ishlatilmagan ochiq kalit hash qiymati ortida yashirilishi mumkin; ammo sarflash vaqtida ochiq kalit koʻrinadigan boʻlib qoladi va shu sabab tezkor CRQC qarshisida on-spend xavfi saqlanadi.

Tadqiqotning 5-rasmdagi zanjir maʼlumotlari tahlili yozilgan paytda taxminan 6,9 million BTC ochiq yoki qayta ishlatilgan kalitlar sabab at-rest hujum xavfiga ega toifalarda ekanini baholaydi. 7-rasm faqat eng katta 100.000 zaif manzilni koʻrib chiqqanda jami taxminan 6,7 million BTCni koʻrsatadi. Bu ikki son turli maʼlumot qamrovlaridan keladi va bir-birining toʻgʻridan-toʻgʻri muqobili emas.

Taxminan toʻqqiz daqiqalik hujum Bitcoin uchun nimani anglatadi?

Tadqiqotning 6-rasmi Bitcoin blok ishlab chiqarish vaqti doimiy emasligini alohida hisobga oladi. Oʻrtacha vaqt taxminan 10 daqiqa boʻlsa-da, blok kelishlari stoxastikdir. Mualliflarning taxminan toʻqqiz daqiqalik maxfiy kalit chiqarib olish farazi va hujumchi foydasiga muayyan sharoitlarda hisoblangan on-spend muvaffaqiyat ehtimoli Bitcoin uchun %41 dan biroz past.

Xuddi shu farazlarda qisqaroq blok vaqtlari hujumni ancha qiyinlashtiradi. Manba Litecoin uchun ehtimolni %3 dan past, 75 soniyalik Zcash blok vaqti uchun 1/1300 dan past va bir daqiqalik Dogecoin blok vaqti uchun 1/8000 dan past deb baholaydi.

Bu raqamlar kelajakdagi real hujum muvaffaqiyati koʻrsatkichlarining oʻlchovi emas. Hisoblash CRQC taxminan toʻqqiz daqiqada kalit chiqarishi mumkin boʻlgan va turli tarmoq shartlari belgilangan model ssenariysiga tegishli.

Bitcoin mayningi ham Shor kabi xavf ostidami?

Tadqiqot alohida tuzatadigan keng tarqalgan fikrlardan biri shudir. Tadqiqotchilar Bitcoin Proof-of-Work mayningiga qarshi Grover algoritmi yaqin kelajakda amaliy tahdid boʻlishini kutmaydilar.

Manbada hatto nihoyatda optimistik va real boʻlmagan, bitta SHA-256 hisob-kitobi faqat bitta 1 mikrosekundlik xatoni tuzatish siklida bajarilishi mumkin degan farazda ham kvant mayneri taxminan 0,25 TH/s tezlikka erishishi; bu tadqiqotda taqqoslangan S19 Pro ASICning taxminan 110 TH/s darajasidan ikki tartibdan ortiq past ekani aytiladi. Realistikroq farazlarda farq 10 tartibdan ham oshishi mumkinligi koʻrsatiladi.

Demak, tadqiqotning xabari “kvant kompyuteri Bitcoin mayningini darhol egallaydi” degani emas. Asosiy qisqa va oʻrta muddatli kriptografik tahdid raqamli imzolardagi ECDLPga bogʻliqlikdir.

Ethereumning xavf profili nega boshqacha?

Ethereumning taxminan 12 soniyalik slotlari sababli tadqiqot ilk yuqori taktli CRQC-larning bevosita on-spend hujumlarida Bitcoinga qaraganda kamroq muvaffaqiyatli boʻlishini kutadi. Buning oʻrniga doimiy hisoblar, aqlli shartnoma boshqaruvi, Proof-of-Stake va KZG maʼlumot mavjudligi tuzilmasi kengroq at-rest hujum yuzasini yaratadi.

Tadqiqot Ethereum xavfini besh yoʻnalishda tasniflaydi:

• Account Vulnerability: tranzaksiya qilgandan keyin ochiq kaliti doimiy ravishda koʻrinadigan boʻlib qoladigan foydalanuvchi hisoblari,
• Admin Vulnerability: aqlli shartnomalarni yangilash, toʻxtatish yoki aktivlarni boshqarish vakolatiga ega hisoblar,
• Code Vulnerability: kvantga zaif kriptografik precompile-larga yoki zkSNARK tuzilmalariga tayanadigan protokollar,
• Consensus Vulnerability: BLS12-381 asosidagi BLS imzolaridan foydalanadigan Proof-of-Stake validatorlari,
• Data Availability Vulnerability: KZG polynomial commitment tuzilmasining kvant hujumiga zaif binding farazi.

Manbaning 2026 yil fevral atrofiga tegishli nuqtaviy maʼlumot tahlilida eng katta balansga ega dastlabki 1000 Ethereum hisobidagi kvantga zaif hisoblarning jami taxminan 20,5 million ETH; administrator kalitiga ega dastlabki 500 kontrakt ichida xavfli deb tasniflanganlar jami taxminan 2,5 million ETH deb berilgan.

Tadqiqot, shuningdek, yirik Layer 2 va koʻprik misollarida Code Vulnerability/Data Availability Vulnerability bilan bogʻliq umumiy qiymatni taxminan 15 million ETH va Ethereum konsensusida stakelangan qiymatni 2026 yil fevral holatiga koʻra taxminan 37 million ETH deb baholaydi. Bular tez oʻzgaradigan blokcheyn maʼlumotlari va tadqiqot ham ularni muayyan vaqtga tegishli xavf manzarasi sifatida taqdim etadi.

Stablecoin va tokenlashtirilgan real dunyo aktivlari nega muhim?

Tadqiqot doirasi faqat Bitcoin va mahalliy kriptovalyutalar bilan cheklanmaydi. Ethereumdagi stablecoinlar va tokenlashtirilgan real dunyo aktivlarining administrator kalitlari ham klassik ECDSA autentifikatsiyasiga bogʻliq boʻlishi mumkin.

Mualliflarning 10-rasmdagi tahlili Ethereumdagi bunday tarqatilgan aktivlarning jami qiymatini tadqiqot vaqtida taxminan 200 milliard AQSh dollari darajasida koʻrsatadi. Bu yerda xavf jismoniy yoki bank hisobidagi asosiy aktivning kvant kompyuteri bilan “yoʻq qilinishi” emas; administrator kaliti qoʻlga kiritilsa, onchain tokenni chiqarish, yoqish, muzlatish yoki shartnoma boshqaruvi kabi vakolatlar suiisteʼmol qilinishi mumkinligidir.

Faol boʻlmagan Bitcoinlar nega alohida muammo?

Faol foydalanuvchilar kvantga zaif manzildan post-kvant xavfsiz yangi manzilga oʻtishlari mumkin. Maxfiy kaliti yoʻqolgan yoki egasiga endi yetib boʻlmaydigan aktivlarda esa bu mumkin emas.

Tadqiqotning 13-rasm tahlili kamida besh yildan beri sarflashni boshlamagan va ochiq/qayta ishlatilgan kalit sabab at-rest hujumiga zaif boʻlgan dastlabki 100.000 Bitcoin manzilida taxminan 2,3 million BTC borligini hisoblaydi. Buning taxminan 1,7 million BTClik muhim qismi eski P2PK tuzilmalariga bogʻlangan.

Mualliflar bu muammoning texnik yechimidan tashqari davlat siyosati variantlarini ham muhokama qiladilar. “Do Nothing”, “Burn” va “Hourglass” kabi hamjamiyat variantlariga qoʻshimcha ravishda tartibga solingan “digital salvage”, milliy xavfsizlik aralashuvi va davlat bilan Bitcoin hamjamiyati oʻrtasida muvofiqlashtirish kabi siyosat modellari koʻrib chiqiladi. Bular tadqiqotning siyosiy takliflaridir; texnik jihatdan isbotlangan majburiy natijalar emas.

Post-kvant kriptografiyasiga oʻtish nega oson emas?

Tadqiqotga koʻra, doimiy yechim ECDLP asosidagi imzolarni post-kvant kriptografiyasi bilan almashtirishdir. Biroq yangi imzo tizimlari kattaroq kalit va imzo oʻlchamlari hamda yuqoriroq tranzaksiya yoki saqlash xarajatlarini keltirib chiqarishi mumkin.

Masalan, manba Algorandda ishlatiladigan Falcon post-kvant imzolari taxminan 1280 bayt boʻlishi mumkinligini, Bitcoindagi kvantga zaif ECDSA imzolari esa taxminan 64–73 bayt ekanini qayd etadi. Bu farq blok oʻlchami, tarmoq kengligi, tekshirish yuki va foydalanuvchi interfeyslari nuqtai nazaridan real muhandislik xarajatlarini keltirib chiqarishi mumkin.

Shunga qaramay, tadqiqotchilar post-kvant migratsiyasi texnik jihatdan mumkinligiga eʼtibor qaratadilar. Manbada QRL, Mochimo va Abelian post-kvant tizimlariga misol sifatida berilgan, Algorand, Solana va XRP Ledgerdagi ilk yoki tajribaviy qoʻllanmalar esa migratsiya amalga oshirilishi mumkinligining dalili sifatida muhokama qilinadi.

Tadqiqot nimani aytadi va nimani aytmaydi?

Tadqiqot qoʻllab-quvvatlaydi:

• 256 bit secp256k1 ECDLP uchun avvalgi koʻplab baholardan pastroq mantiqiy resurs talablari hisoblangan.
• Ikki sxema variantining asosiy elliptik egri nuqta-qoʻshish quyi sxemalari nol-bilim isboti bilan tekshiriladigan tarzda majburiyat ostiga olingan.
• Muayyan oʻta oʻtkazuvchan apparat farazlarida umumiy jismoniy resurs talabi yarim million kubitdan past tushishi mumkinligi baholangan.
• Yuqori taktli CRQC ssenariysida Bitcoinga oʻxshash tarmoqlarda tranzaksiya paytida ochiq kalitning koʻrinishi operatsion xavfga aylanishi mumkin.
• Ethereumning doimiy hisob, aqlli shartnoma, konsensus va maʼlumot mavjudligi arxitekturasi Bitcoindan farq qiladigan kvant hujum yuzalarini yaratadi.
• PQCga oʻtish uzoq muddatli yechim deb qaraladi.

Tadqiqot isbotlamaydi:

• Bugun 256 bit secp256k1ni buzadigan CRQC mavjudligi koʻrsatilmagan.
• Real Bitcoin yoki Ethereum maxfiy kalitlari tajribada buzilmagan.
• Yarim million jismoniy kubit aniq kelajak chegarasi ekani isbotlanmagan; bu son apparat va xatoni tuzatish farazlariga bogʻliq.
• CRQC qaysi sanada paydo boʻlishi bashorat qilinmaydi.
• Siyosat takliflari huquq tizimlarida amalda qoʻllanishi yoki qabul qilinishi mumkinligi tajriba orqali isbotlanmagan.

Tadqiqot Usuli va Natijalari

Resurslarni baholash yondashuvi

Tadqiqot Shor algoritmining 256 bit secp256k1 ECDLP uchun qoʻllanishidagi mantiqiy sxema resurslarini baholaydi. Mualliflar elliptik egri nuqta qoʻshish amalini asosiy boʻgʻin deb belgilab, oynalangan arifmetika yondashuvi asosida ikki xil sxema optimallashtirishini yaratganlar.

Bu yerda 2,7/2,1 million qiymatlar toʻliq Shor hujumining darvoza sonlari emas. Ular ZK isbotida bevosita sinovdan oʻtkazilgan “kickmix” elliptik egri nuqta-qoʻshish sxemalariga tegishli. Toʻliq algoritm resurs baholari 90 va 70 million Toffoli.

Nol-bilim tekshiruvi qanday bajarildi?

Tadqiqotchilar maxfiy sxemaning oʻzini eʼlon qilish oʻrniga sxemaga SHA-256 hash orqali majburiyat beradilar. SHAKE256 asosidagi Fiat-Shamir oʻzgartirishidan foydalanib, sxemaning oʻz hashidan deterministik ravishda 9024 test kirishi yaratiladi.

SP1 Zero-Knowledge Virtual Machine ichida ishlaydigan Rust dasturi:

1. maxfiy sxemaning SHA-256 hashini va resurs chegaralarini majburiyat sifatida eʼlon qiladi,
2. 9024 test kirishini yaratadi,
3. sxemani ushbu kirishlarda simulyatsiya qilib secp256k1 nuqta qoʻshishini tekshiradi,
4. ishlatilgan non-Clifford darvozalari va mantiqiy kubit chegaralarini tekshiradi.

SP1 hisoblashni STARK asosidagi quyi isbotlarga ajratgandan soʻng natija Groth16 zk-SNARK ichiga oʻraladi. Shu tariqa tadqiqotchilar hujumning optimallashtirilgan sxemasini oshkor qilmasdan maʼlum oʻlchamda ishlaydigan sxemaga ega ekanliklari haqidagi daʼvoni uchinchi tomonlar tekshira oladigan shaklda eʼlon qiladilar.

Mualliflar qayd etgan qiziqarli cheklov shundaki, Groth16ning oʻzi pairing-friendly elliptik egri chiziqlarga tayanadi va shu sabab kelajakdagi yetarlicha kuchli kvant kompyuterlariga qarshi kvant-xavfsiz emas. Tadqiqot buni ZK isbot yondashuvining amaliy ironiyasi sifatida aniq taʼkidlaydi.

Jismoniy apparat farazlari

Bu parametrlar jismoniy tajribada ayni miqyosga yetgan qurilmaning xususiyatlari emas; tadqiqotchilarning kengaytirilgan oʻta oʻtkazuvchan arxitektura uchun qilgan muhandislik farazlaridir.

Manbada ishlatilgan blokcheyn maʼlumotlari

Tadqiqot faqat kriptografik sxema hisobini qilmagan, ayrim blokcheyn xavflarini zanjir maʼlumotlari bilan miqdoriy baholagan. Bitcoin va Ethereum grafiklarining bir qismida Google BigQuerydagi ochiq blokcheyn maʼlumot toʻplamlaridan foydalanilgan.

Ethereum va tokenlashtirish qiymatlari ayniqsa tez oʻzgaradi. Manba ham ularni kelajakka qotirilgan qiymatlar sifatida emas, tadqiqot sanasidagi xavf profilining bir lahzalik koʻrinishi sifatida baholaydi.

Tadqiqotning asosiy noaniqliklari

• CRQC ishlab chiqilish sanasi nomaʼlum.
• Kvant apparat arxitekturalaridan qaysi biri masshtablashda yetakchi boʻlishi nomaʼlum.
• Yangi xatoni tuzatish kodlari jismoniy kubit talabini kamaytirishi mumkin.
• Yangi kvant algoritmlari yoki kompilyatsiya usullari hujum xarajatini yanada kamaytirishi mumkin.
• Aksincha, real apparat muhandisligidagi masshtablash qiyinchiliklari hisoblangan tizimlarning amaliyotga joriy qilinishini kechiktirishi mumkin.
• Blokcheynlarda protokol, manzil ishlatilishi, L2 arxitekturasi va aktiv miqdorlari doim oʻzgaradi.
• PQCga oʻtish faqat kriptografiya masalasi emas; saqlash, tarmoq kengligi, konsensus, foydalanuvchi migratsiyasi va boshqaruv muammosidir.

Shu sababli tadqiqotning ilmiy qiymati “kvant hujumi falon sanada albatta sodir boʻladi” degan bashoratda emas, hujum amaliy boʻlishi uchun kerak boʻladigan hisoblash chegarasi oldingi farazlardan pastroq boʻlishi mumkinligini koʻrsatishidadir.

Manba va Usul Qaydi

Asl tadqiqotning toʻliq nomi: Securing Elliptic Curve Cryptocurrencies against Quantum Vulnerabilities: Resource Estimates and Mitigations

Mualliflar: Ryan Babbush; Adam Zalcman; Craig Gidney; Michael Broughton; Tanuj Khattar; Hartmut Neven; Thiago Bergamaschi; Justin Drake; Dan Boneh.

Masʼul aloqa maʼlumotlari: Manbada Ryan Babbush, Adam Zalcman va Craig Gidney uchun aloqa e-pochta izohlari berilgan.

Tashkiliy aloqalar: Google Quantum AI, Santa Barbara; Department of Computer Science, University of California Berkeley; Ethereum Foundation, Zug; Department of Computer Science, Stanford University.

Manba turi va taqriz: Whitepaper / arXiv preprint. Ushbu versiya uchun taqrizdan oʻtgan jurnal nashri tasdiqlanmagan.

arXiv: 2603.28846 [quant-ph]; tadqiqot shuningdek Cryptography and Security (cs.CR) sohasida tasniflangan.

arXiv versiyasi: v2. Dastlabki yuborish 30 Mart 2026, v2 tahriri 15 Aprel 2026. Manba PDFning koʻrinadigan sarlavhasida “Dated: April 17, 2026” iborasi ham mavjud.

DOI: 10.48550/arXiv.2603.28846

Qoʻshimcha preprint qaydi: IACR Cryptology ePrint Archive, 2026/625.

Rasmiy manba:arXiv qayd sahifasi

Google Research qaydi:Google Research nashr sahifasi

Litsenziya: CC BY 4.0.

ZK isboti va kod: Tadqiqotning SP1/Groth16 asosidagi nol-bilim isbotini yaratish va tekshirish kodi bilan bogʻliq artefaktlar Zenododa eʼlon qilingan. v2 dasturiy qayd DOI raqami 10.5281/zenodo.19597130.

Versiya/tuzatish qaydi: arXiv v2 izohi oldingi versiyada ZK isbotining soundness xususiyatidan foydalanishga imkon beradigan dasturiy xato tuzatilganini bildiradi. Tadqiqotning minnatdorchilik boʻlimida xatoni Trail of Bitsdan Keegan Ryan aniqlagani aytiladi. A ilovasidagi kod mavjudligi qaydida v1 bilan v2 oʻrtasida sxema SHA-256 hashlarining oʻzgargani, bu sxemalarning oʻzi oʻzgargani sabab emas, balki hash hisoblash usuli oʻzgartirilgani bilan izohlanadi.

Moliyaviy manfaat bayonoti: Mualliflar ilk arXiv va IACR ePrint nashri vaqtida hech qanday kriptoaktivda short pozitsiya ushlamaganliklarini, ayrim mualliflarda esa kriptoaktivlarda long pozitsiyalar borligini va ularning bir qismi post-kvant kriptografiyasidan foydalanadigan aktivlarni oʻz ichiga olishini bildiradilar.

Alohida moliyalashtirish bayonoti: Manbada alohida tadqiqot moliyalashtirish boʻlimi yoʻq.

Minnatdorchilik: Mualliflar kriptotahlil resurs baholari, kriptovalyutalarning kvant zaifliklari va nol-bilim isboti yondashuvi boʻyicha koʻplab tadqiqotchilar bilan oʻtkazilgan suhbatlar hamda whitepaper sharhiga hissa qoʻshgan shaxslarni tilga oladilar.

Ushbu Verianla maqolasidagi ilmiy natijalar faqat koʻrib chiqilgan tadqiqotning v2 versiyasiga asoslangan. Tashqi manbalar faqat bibliografik identifikatsiya, arXiv versiya tarixi, DOI, litsenziya, Google Research qaydi va Zenodo kod paketini tasdiqlash uchun ishlatilgan.

Tadqiqotning eng muhim uslubiy chegarasi shundaki, hujum resurslari va vaqtlar katta miqyosdagi xatoni tuzatishga asoslangan kvant apparatida oʻtkazilgan real tajribalar emas, balki mantiqiy sxema kompilyatsiyalari va jismoniy arxitektura farazlaridan kelib chiqadigan resurs baholaridir. Shuning uchun natijalar kvant tahdidining bugungi operatsion mavjudligining isboti emas, kelajakda zarur boʻlishi mumkin boʻlgan apparat chegarasining miqdoriy bahosidir.