O‘zgaruvchan geometriyali yirik kosmik antennalarning orbitada ishonchli tarzda ochilishi faqat mexanizm geometriyasiga emas, balki harorat, elastik deformatsiya, sharnir bo‘shlig‘i, kontakt, zarba va ishqalanish o‘rtasidagi murakkab o‘zaro ta’sirga bog‘liq. Ushbu tadqiqot, ayniqsa geosinxron Yer orbitasiga o‘xshash muhitlarda kuzatilishi mumkin bo‘lgan −200 °C dan +200 °C gacha bo‘lgan ekstremal harorat o‘zgarishlarining katta ochiluvchi antenna tizimlariga ta’sirini o‘rganadi. Tadqiqotchilar klassik floating frame of reference formulation yondashuvida katta deformatsiya tufayli yuzaga keladigan geometrik xatolarni hamda turli fizik maydonlarning alohida to‘rlar bilan ifodalanishidan kelib chiqishi mumkin bo‘lgan nomuvofiqliklarni kamaytirish maqsadida Absolute Nodal Coordinate Formulation (ANCF) asosidagi yagona dinamik modelni ishlab chiqqanlar.
Model haroratga bog‘liq zichlik, elastiklik moduli, Puasson koeffitsienti, issiqlik kengayish koeffitsienti, issiqlik o‘tkazuvchanligi va solishtirma issiqlik sig‘imi kabi material xossalarini; Hertz asosidagi chiziqli bo‘lmagan kontakt kuchini; Coulomb tipidagi ishqalanishni; stick–slip o‘tishlarini va ishqalanish natijasida hosil bo‘ladigan issiqlikni bir xil termo-mexanik doirada ko‘rib chiqadi. Strukturaviy va termik tenglamalar takomillashtirilgan HHT-α yashirin vaqt integratsiyasi algoritmi bilan yechilgan.
Tadqiqot uchta ochilish konfiguratsiyasini ko‘rib chiqqan: ikkilamchi qo‘lning asosiy bum ichidan chiziqli chiqarilishi, ikkilamchi qo‘lning aylanib ochilishi va diametri 100 m bo‘lgan halqa-panjarali reflektorning ochilishi. Nazariy yechimlar, e’lon qilingan eksperimental ma’lumotlar, Abaqus 2025 va to‘r yaqinlashuvi tahlillari bilan o‘tkazilgan ko‘p bosqichli validatsiyada asosiy xato darajalari taxminan %1,5–3,2 oralig‘ida qolgan; muayyan to‘liq model taqqoslovida eksperimental ma’lumotlarga nisbatan xato %2 dan kam deb xabar qilingan.
Parametrik tahlillar harorat, sharnir bo‘shlig‘i va ishqalanish tizim xatti-harakatini kuchli tarzda o‘zgartirishini ko‘rsatgan. Harorat −200 °C dan +200 °C gacha oshganda birinchi tabiiy chastota %10,8 kamaygan, termik tebranish amplitudasi esa %120 oshgan. Radial sharnir bo‘shlig‘ining 0,01 mm dan 0,10 mm gacha ortishi cho‘qqi zarba kuchini taxminan %211 oshirgan. Natijalar yirik ochiluvchi kosmik antennalarda harorat va mexanik toleranslarni mustaqil loyiha parametrlari sifatida ko‘rib chiqish yetarli bo‘lmasligi mumkinligini ko‘rsatadi.
Ochiluvchi kosmik antennalardagi asosiy muammo
Katta aperturali kosmik antennalar aloqa va masofadan zondlash tizimlarida yuqori kuchaytirish va keng apertura ta’minlaydi. Biroq yuzlab metrga yaqinlashishi mumkin bo‘lgan strukturaviy o‘lchamlar hatto kichik sharnir bo‘shliqlari va termik deformatsiyalarning antenna yuzasi aniqligi, yo‘nalishi va ochilish barqarorligiga ta’sir qilishiga sabab bo‘ladi.
Kosmik muhitda struktura Quyosh nuri ta’siriga uchraganda tez qizishi, soya hududiga o‘tganda esa tez sovishi mumkin. Tadqiqotning modellashtirish oralig‘i −200 °C dan +200 °C gacha. Bu harorat o‘zgarishi nafaqat geometrik kengayish yoki qisqarishni keltirib chiqaradi; struktura materiali va sharnir kontakti xossalari ham o‘zgaradi.
ANCF Nega Yirik Ochiluvchi Kosmik Tuzilmalarda Qo‘llanadi?
Absolute Nodal Coordinate Formulation (ANCF) elastik tuzilmalarning holati va deformatsiyasini global holat hamda gradient vektorlari bilan tavsiflaydigan ko‘p jismlik dinamika usulidir. Klassik floating-frame yondashuvida katta aylanish va deformatsiya vaqtida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan tayanch koordinata tizimi transformatsiyasi xatolarini kamaytirishi hamda siljish va harorat maydonlarini bir xil shakl funksiyalaridan foydalanib diskretlashtirish imkonini berishi uni yirik ochiluvchi antennalarning termo-mexanik tahlili uchun mos qiladi.
Tadqiqotda asosiy bum va ikkilamchi qo‘l uchun to‘rt tugunli uch o‘lchamli qalin silindrik qobiq elementi; halqa-panjarali reflektor uchun esa ikki tugunli uch o‘lchamli yupqa devorli egri nur elementi ishlatilgan.
ANCF elementidagi siljish maydoni:
\[ \mathbf r(\xi,\eta,\zeta,t)=\mathbf S(\xi,\eta,\zeta)\mathbf e(t) \]
ko‘rinishida ifodalangan. Xuddi shu shakl funksiyalari harorat maydoni uchun ham ishlatiladi:
\[ T(\xi,\eta,\zeta,t)=\mathbf S_T(\xi,\eta,\zeta)\mathbf T_e(t) \]
va manba modelida \(\mathbf S_T=\mathbf S\) deb olingan. Shu tariqa termik va strukturaviy to‘rlarning turlicha bo‘lishidan kelib chiqadigan mesh mismatch muammosi kamaytiriladi.
Haroratga bog‘liq material modeli
Modelda kosmik tuzilmaning asosiy materiali sifatida aerospace aluminum alloy 6061-T6 ishlatilgan. Tayanch harorat 25 °C.
| Parametr | Tayanch qiymat | Amaldagi harorat oralig‘i |
|---|---|---|
| Zichlik | 2700 kg/m³ | −200–200 °C |
| Young moduli | 69 GPa | −200–200 °C |
| Puasson koeffitsienti | 0,33 | −200–200 °C |
| Issiqlik kengayish koeffitsienti | 23,1 × 10−6 °C−1 | −200–200 °C |
| Issiqlik o‘tkazuvchanligi | 167 W/(m·K) | −200–200 °C |
| Solishtirma issiqlik sig‘imi | 896 J/(kg·K) | −200–200 °C |
Bu qiymatlar model ichida harorat funksiyasi sifatida o‘zgartirilgan, natijada massa, qattiqlik va issiqlik uzatish matritsalari vaqt va haroratga bog‘liq bo‘lgan.
Bo‘shliqli Sharnir Nega Chiziqli Bo‘lmagan Xatti-Harakat Ko‘rsatadi?
Sharnir bo‘shlig‘i shtift bilan podshipnik orasidagi kontaktning uzluksiz bo‘lmasligiga imkon beradi. Tizim kontakt, erkin uchish, qayta zarba, sirpanish va yopishish holatlari orasida o‘tishi mumkinligi sababli kuch-siljish munosabati chiziqli emas; haroratning sharnir geometriyasi, kontakt qattiqligi va ishqalanish koeffitsientini o‘zgartirishi bu chiziqli bo‘lmagan xatti-harakatni yanada kuchaytiradi.
Manbada radial bo‘shliq quyidagicha ta’riflangan:
\[ c=R_2-R_1 \]
Bu yerda \(R_2\) podshipnikning ichki radiusini, \(R_1\) esa shtiftning tashqi radiusini bildiradi.
Shtift va podshipnik markazlari orasidagi masofa \(r\) bo‘lsa, kirish miqdori:
\[ \delta=r-c \]
deb ta’riflangan. \(\delta>0\) bo‘lganda kontakt boshlanadi.
Kontakt kuchi
Normal kontakt kuchi elastik deformatsiya va energiya yo‘qotilishini birgalikda hisobga oluvchi o‘zgartirilgan Hertz modeli bilan hisoblangan:
\[ F_N(T,\delta)=K_c(T)\delta^{3/2} \left[ 1+\frac{3(1-e^2)}{2e} \frac{\dot{\delta}}{\dot{\delta}_0} \right]H(\delta) \]
Bu yerda \(K_c(T)\) haroratga bog‘liq Hertz kontakt qattiqligini, \(e\) to‘qnashuv qaytish koeffitsientini, \(\dot{\delta}\) normal nisbiy tezlikni va \(H\) Heaviside funksiyasini ifodalaydi.
Ishqalanish va ishqalanish issiqligi
Tangensial ishqalanish kuchi nol tezlik atrofidagi sonli singulyarlikni oldini olish uchun regularizatsiyalangan Coulomb modeli bilan ifodalangan:
\[ F_f(T,\dot{\xi}) = -\mu_k(T)|F_N| \frac{\dot{\xi}} {|\dot{\xi}|+\varepsilon} \]
Sirpanish vaqtida hosil bo‘ladigan ishqalanish issiqligi esa:
\[ \dot Q_f(T)= \mu_k(T)|F_N||\dot{\xi}| \]
deb hisoblangan. Bu issiqlik termik yechuvchiga qaytarilishi mumkinligi sababli harorat → ishqalanish va ishqalanish → harorat yo‘nalishlarida ikki tomonlama coupling o‘rnatilishi mumkin.
Birlashtirilgan termo-mexanik tenglamalar
Manbada diskretlashtirilgan strukturaviy harakat tenglamasi:
\[ \mathbf M(T)\ddot{\mathbf e}+ \mathbf C_s(T)\dot{\mathbf e}+ \mathbf K_e(T)\mathbf e = \mathbf F_T+ \mathbf F_{ext}+ \mathbf F_{gap} \]
va termik maydon:
\[ \mathbf C_h(T)\dot{\mathbf T}_e+ \mathbf K_T(T)\mathbf T_e = \mathbf Q(t) \]
ko‘rinishida ifodalangan. Ushbu ikki tenglama haroratga bog‘liq matritsalar va sharnir kontakt kuchlari orqali o‘zaro bog‘langan.
HHT-α Algoritmi Nega Qo‘llangan?
Bo‘shliqli sharnirlardagi zarba, stick–slip va tez kontakt o‘tishlari juda yuqori chastotali sonli komponentlarni hosil qilishi mumkinligi sababli tadqiqotchilar shartsiz barqarorlik va boshqariladigan sonli so‘nishni ta’minlovchi Hilber–Hughes–Taylor-α yashirin integratsiya usulini takomillashtirilgan Newton–Raphson iteratsiyasi, adaptiv vaqt qadami va haroratga bog‘liq tizim matritsalarini har bir qadamda yangilash bilan qo‘llaganlar.
Modeldagi asosiy HHT parametrlari:
| Parametr | Qiymat |
|---|---|
| α | −0,10 |
| β | 0,3025 |
| γ | 0,60 |
| Boshlang‘ich vaqt qadami | 1 × 10−4 s |
| Minimal vaqt qadami | 1 × 10−7 s |
| Maksimal vaqt qadami | 5 × 10−4 s |
| Newton–Raphson maksimal iteratsiyasi | 25 |
| Kontakt qaytish koeffitsienti | 0,85 |
Manba ichidagi izchillik qaydi: 2-jadvalda yuqori chastotali spektral radius \(\rho_\infty=0,818\) deb berilgan bo‘lsa, 3.5-bo‘lim ayni α = −0,1 uchun \(\rho_\infty=0,1\) ifodasidan foydalanadi. Ushbu ikki ta’rif bir-biriga mos kelmaydi. Verianla matnida qiymatlardan biri ikkinchisining o‘rniga tuzatilmagan.
To‘r yaqinlashuvi
To‘rtta turli to‘r zichligi sinovdan o‘tkazilgan. Tanlangan Level 3 to‘ri 0,10 m element uzunligi, 1296 element va 17.280 erkinlik darajasiga ega. Manbada ushbu to‘r uchun maksimal kritik chiqish xatosi %1,92 deb xabar qilingan.
| To‘r | Element | DOF | Maksimal kritik xato | Hisoblash vaqti |
|---|---|---|---|---|
| Level 1 | 324 | 4320 | %15,34 gacha | 1,2 soat |
| Level 2 | 648 | 8640 | %6,89 gacha | 3,5 soat |
| Level 3 | 1296 | 17.280 | %1,92 gacha | 12,8 soat |
| Level 4 | 2592 | 34.560 | Tayanch | 52,3 soat |
Tadqiqot Usuli va Natijalari
To‘rt bosqichli validatsiya
Model avval soddalashtirilgan nazariy masalalar, keyin e’lon qilingan eksperimental ma’lumotlar, yuqori aniqlikdagi Abaqus 2025 modeli va nihoyat to‘r yaqinlashuvi bilan solishtirib sinovdan o‘tkazilgan.
| Validatsiya darajasi | Taqqoslash | Xabar qilingan og‘ish |
|---|---|---|
| I | Hertz kontakti + klassik termoelastik yechim | <%1,5 |
| II | E’lon qilingan deployable truss tajribalari | <%3,2 |
| III | Abaqus 2025, 86.400 C3D8T elementi | <%2,5 |
| IV | To‘r yaqinlashuvi | <%1,2 o‘zgarish |
ASTRO-H ga o‘xshash to‘liq model validatsiyasi
Manba to‘liq termo-tribologik stick–slip modelini Shimizu va hamkasblarining deployable mast tajribalari bilan ham baholagan.
| Ko‘rsatkich | Tajriba | Taklif etilgan model | Xato |
|---|---|---|---|
| Maksimal Y uch siljishi | 1,212 mm | 1,214 mm | %0,16 |
| Cho‘qqi Y tezlanishi | 14,71 mm/s² | 14,96 mm/s² | %1,70 |
| Cho‘qqi tezlanish vaqti | 460 s | 454 s | %1,30 |
| Cho‘qqi kontakt bosimi | 0,872 MPa | 0,883 MPa | %1,26 |
Xuddi shu taqqoslashda klassik Abaqus Coulomb modeli ayrim ko‘rsatkichlarda ancha yuqori xato bergan; ayniqsa cho‘qqi tezlanishda manba %136,23 xato haqida xabar beradi.
Uchta Ochilish Konfiguratsiyasi Qanday Farqli Xatti-Harakat Ko‘rsatadi?
Ikkilamchi qo‘lning chiziqli chiqishi asosan translatsion sharnir bo‘shlig‘i va termik kengayish bilan; qo‘lning aylanib ochilishi harorat gradienti, aylanish aniqligi va stick–slip bilan; 100 m halqa-panjarali reflektorning ochilishi esa ko‘plab sharnirlarning yig‘indi bo‘shliq ta’siri, katta deformatsiya va termik shakl aniqligi bilan chegaralanadi. Manba reflektor ochilishini uch konfiguratsiya ichida termik va clearance ta’sirlariga eng sezgir holat deb ta’riflaydi.
Konfiguratsiya 1: Ikkilamchi qo‘lning asosiy bumdan chiqishi
Uzunligi 63,5 m bo‘lgan ikkilamchi qo‘l 65,5 m asosiy bum ichidan 0,1 m/s doimiy tezlikda chiqariladi. Umumiy ochilish vaqti 720 s, sharnir bo‘shlig‘i 0,1 mm. Harorat −100 °C dan +50 °C gacha 15 °C/s tezlikda o‘zgartirilgan.
Oxirgi ochilish bosqichida qo‘l 63,5 m yurish qiymatiga yetgan va joylashtirish xatosi %0,2 dan past qolgan. Oraliq bosqichda termik deformatsiya bilan bo‘shliqning birikishi natijasida assimetrik kontakt taqsimoti va ko‘proq to‘qnashuvlar kuzatilgan.
Konfiguratsiya 2: Ikkilamchi qo‘lning aylanishi
Ikkilamchi qo‘l 0,05 rad/s bilan aylanadi, tizim bo‘ylab 50 °C/m o‘qli harorat gradienti qo‘llanadi va revolute sharnirda 0,05 mm bo‘shliq mavjud.
To‘rtta asosiy ochilish bosqichida qo‘l 0° boshlang‘ich holatdan taxminan 45,4° qulflangan yakuniy holatga o‘tgan. Modelda, ayniqsa taxminan oltinchi soniyadan keyin, termik deformatsiya va ishqalanishning o‘zaro ta’siri sababli tez-tez stick–slip o‘tishlari kuzatilgan.
Konfiguratsiya 3: 100 m reflektorning ochilishi
Halqa-panjarali reflektorning diametri 100 m. Ochilish aylanish va translatsiya birgalikda qo‘llanadigan 6000 s davom etuvchi jarayondir. Burchak tezlanishi 0,01 rad/s², sharnir bo‘shlig‘i 0,03 mm deb belgilangan. Tizim 200 °C dan −50 °C gacha 25 °C/s tezlikda termik zarbaga duchor qilingan.
Manbaning 29-sahifasidagi 19-rasmda struktura %10, %20, %30, %40, %50, %60, %70, %80 va %100 ochilish darajalarida ko‘rsatilgan. Buklangan yulduzsimon struktura bosqichma-bosqich aylana reflektor geometriyasiga aylanadi.
Shu sahifadagi tugun trayektoriyalari yuqori haroratda ayrim kritik tugunlar past haroratga nisbatan kattaroq termik drift ko‘rsatishini ochib beradi. Manba maksimal termik siljishni 2,1 m deb xabar qiladi.
Harorat Sharnir Dinamikasini Qanchalik O‘zgartiradi?
Model natijalariga ko‘ra harorat oshishi 6061-T6 ning samarali qattiqligini kamaytiradi, termik kengayish esa sharnir bo‘shlig‘i va kontakt rejimini ham o‘zgartiradi; natijada tabiiy chastota pasayadi, termik tebranish kuchayadi va faza trayektoriyalari past haroratdagi ixcham tuzilishdan yuqori haroratda kengroq va tartibsiz stick–slip/zarba rejimlariga o‘tadi.
| Harorat | Uch siljishi | 1. tabiiy chastota | Tebranish amplitudasi |
|---|---|---|---|
| −200 °C | 2,5000 m | 18,5 Hz | 2,5 mm |
| −100 °C | 2,5075 m | 17,9 Hz | 3,1 mm |
| 25 °C | 2,5200 m | 16,8 Hz | 4,2 mm |
| 100 °C | 2,5300 m | 16,2 Hz | 5,0 mm |
| 200 °C | 2,5350 m | 16,5 Hz | 5,5 mm |
−200 °C dan +200 °C gacha uch siljishi %1,4 oshgan, birinchi tabiiy chastota taxminan %10,8 kamaygan va tebranish amplitudasi %120 oshgan.
Sharnir Bo‘shlig‘i Oshganda Zarba Kuchi Nega Ortadi?
Kattaroq radial bo‘shliq shtiftga podshipnikka qayta urilishidan oldin uzoqroq erkin uchish masofasini bosib o‘tishga imkon beradi; shu sabab kontakt paytidagi nisbiy tezlik oshadi va Hertz tipidagi zarba kuchi kattalashadi. Manba modelida bo‘shliqni 0,01 mm dan 0,10 mm gacha oshirish cho‘qqi zarba kuchini 27,3 N dan 85,0 N gacha ko‘targan.
| Radial bo‘shliq | Cho‘qqi zarba kuchi | Burchak tezligi tebranishi |
|---|---|---|
| 0,01 mm | 27,3 N | 0,0042 rad/s |
| 0,02 mm | 38,6 N | 0,0058 rad/s |
| 0,05 mm | 61,2 N | 0,0087 rad/s |
| 0,08 mm | 76,5 N | 0,0105 rad/s |
| 0,10 mm | 85,0 N | 0,0120 rad/s |
Bu oralig‘da cho‘qqi zarba kuchidagi o‘sish taxminan %211, burchak tezligi tebranishidagi o‘sish esa taxminan %186.
Ishqalanish koeffitsienti
Manbada µ = 0,06–0,16 oralig‘i tahlil qilingan. Past ishqalanishda faza trayektoriyalari keng va tartibsiz; sirpanish va erkin uchish ustunroq. Ishqalanishning oshishi so‘nish ta’sirini kuchaytirgan, stick fazalarini uzaytirgan va harakatni ixchamroq qilgan.
Xulosa bo‘limida µ = 0,08–0,10 oralig‘i mos oldindan yuk bilan birga barqarorroq, takrorlanuvchi stick–slip sikllarini ta’minlashi mumkinligi qayd etilgan. Ushbu xulosa faqat o‘rganilgan tizim parametrlari doirasida amal qiladi.
Oldindan yuk
0 N oldindan yukda tizim deyarli kontaktsiz sof inertsiya harakatini ko‘rsatgan. 20–40 N atrofida zaif kontakt bosimi erkin uchish va kuchli zarba hodisalarini ko‘paytirgan. 80–100 N atrofida kontakt qattiqroq bo‘lib, harakat stick-dominant rejimga yaqinlashgan.
Haydash tezligi va qo‘zg‘atish chastotasi
Haydash tezligi 0,05–0,30 rad/s oralig‘ida o‘zgartirilganda kontakt, erkin uchish va zarba nisbatlari sezilarli ravishda o‘zgargan. Qo‘zg‘atish chastotasi uchun 0,1–1,2 rad/s oralig‘i o‘rganilgan; manbada 0,8 rad/s atrofida rezonans bilan bog‘liq eng keng va eng xaotik faza trayektoriyalari kuzatilgan.
Tadqiqot qo‘llab-quvvatlaydigan xulosalar
- ANCF asosidagi doira katta deformatsiyali ochiluvchi antennalarning termo-mexanik tahlilida yuqori aniqlik ta’minlagan.
- Haroratga bog‘liq material va sharnir xossalarini birgalikda modellashtirish aniqlikni oshirgan.
- Bo‘shliqli sharnirlarning ta’sirini haroratdan mustaqil tarzda ko‘rib chiqish mumkin bo‘lmasligi mumkin.
- Kattaroq sharnir bo‘shlig‘i cho‘qqi zarba kuchi va burchak tezligi tebranishlarini oshirgan.
- Yuqori harorat struktura qattiqligini kamaytirgan va termik tebranishlarni kuchaytirgan.
- 100 m halqa-panjarali reflektor konfiguratsiyasi termik va clearance ta’sirlariga eng sezgir ochilish bosqichi bo‘lgan.
- Haroratga bog‘liq ishqalanish va stick vaqtini hisobga olish ASTRO-H ga o‘xshash validatsiyada klassik Coulomb modeliga qaraganda yaxshiroq natija bergan.
Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan xulosalar
- Model haqiqiy 100 m antennaning orbitadagi to‘liq masshtabli parvoz sinovi bilan tasdiqlanmagan.
- −200 °C dan +200 °C gacha bo‘lgan barcha haqiqiy orbital muhitlar to‘liq modellashtirilmagan.
- Bir omilli sezgirlik natijalaridan ko‘p parametrli o‘zaro ta’sirlarni bevosita chiqarib bo‘lmaydi.
- µ = 0,08–0,10 qiymati barcha kosmik sharnirlar uchun universal optimal ishqalanish oralig‘i emas.
- 0,01 mm bo‘shliq har bir kosmik antenna uchun majburiy loyiha maqsadi sifatida talqin qilinmaydi.
- Model natijalari o‘z-o‘zicha parvoz kvalifikatsiyasi yoki missiya ishonchliligi sertifikatini bermaydi.
Tadqiqotning asosiy cheklovlari
Manba orbitadagi haqiqiy termik muhitni soddalashtirilgan harorat maydonlari bilan ifodalaydi. Yer albedosi, Yerning infraqizil nurlanishi va Quyosh nurlanishining vaqt va makonda o‘zgarib turadigan real tashqi issiqlik oqimlari ushbu tadqiqot modeliga to‘liq kiritilmagan.
Bundan tashqari, parametrik sezgirlik tahlillari asosan bir omillidir. Haqiqiy orbitada harorat, clearance, ishqalanish, oldindan yuk va haydash tezligi bir vaqtning o‘zida o‘zgarishi mumkin. Mualliflar kelajakda harorat–clearance–ishqalanish va clearance–tezlik–oldindan yuk kabi ko‘p omilli o‘zaro ta’sirlarni tajriba dizayni usullari bilan o‘rganishni taklif qiladilar.
Manba va Metod Qaydi
Asl sarlavha: Dynamic Modeling and Thermo-Mechanical Coupling Analysis of Variable-Geometry Spacecraft Antenna with Clearance Hinges Under Extreme Thermal Environment
Mualliflar: Yuntao Hua; Ning Zhang; Yingyong Shen; Shengxin Sun; Hutao Cui; Wenlai Ma.
Mas’ul muallif: Wenlai Ma.
Muassasa: School of Astronautics, Harbin Institute of Technology, Harbin 150001, China.
Jurnal: Aerospace.
Nashriyot: MDPI.
Jild / maqola: 13 / 529.
Topshirilgan: 20 aprel 2026.
Reviziya: 2 iyun 2026.
Qabul: 2 iyun 2026.
Nashr: 5 iyun 2026.
Hakamlik holati: Hakamlikdan o‘tgan va nashr qilingan tadqiqot maqolasi.
Litsenziya: Creative Commons Attribution (CC BY).
Asosiy usullar: Absolute Nodal Coordinate Formulation; termo-mexanik coupling; haroratga bog‘liq material modeli; Hertz tipidagi clearance contact; haroratga bog‘liq Coulomb friction; frictional heat generation; HHT-α implicit integration; Newton–Raphson; adaptiv vaqt qadami; Abaqus 2025 taqqoslash; mesh convergence; parametrik sezgirlik tahlili.
Hisoblash muhiti: Manbada AMD Ryzen 9 9950X, 16 yadro, 4,3 GHz, 64 GB RAM; MATLAB R2025a va C++ MEX tezlashtirishi ko‘rsatilgan.
Moliyalashtirish: Heilongjiang Provincial Natural Science Foundation of China, No. JJ2024LH0935.
Ma’lumotlar mavjudligi: Asl hissa va ma’lumotlar maqola ichida mavjudligi hamda qo‘shimcha savollar mas’ul muallifga yo‘naltirilishi mumkinligi qayd etilgan.
Manfaatlar to‘qnashuvi: Mualliflar manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligini bildirgan.
Asosiy talqin chegarasi: Tadqiqot yuqori aniqlikdagi sonli muhandislik modelini taqdim etadi va uni tajriba/adabiyot/FEM taqqoslashlari bilan tekshiradi; biroq haqiqiy 100 m sinfidagi antennaning to‘liq masshtabli orbital parvoz validatsiyasi o‘tkazilmagan.
Manba ichidagi metodologik qayd: HHT-α yuqori chastotali spektral radiusi 2-jadval va 3.5-bo‘limda turlicha ta’riflangan; shu sabab tegishli qiymat manbadan tashqari tuzatish bilan birlashtirilmagan.
Izoh qoldiring
E-pochta manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy maydonlar * bilan belgilangan