Дарки некӯаҳволии саг сохтори арзёбиест, ки нишон медиҳад донишҷӯёни байторӣ ба мушкилоти гуногуни ҷисмонӣ, рафторӣ, муҳитӣ ва ахлоқии некӯаҳволӣ то чӣ андоза аҳамият медиҳанд. Ин таҳқиқот дар Universidad de Las Palmas de Gran Canaria дар шаш когорти алоҳидаи академӣ аз донишҷӯёни семестри нӯҳуми тибби байторӣ, дар маҷмӯъ 157 донишҷӯ, баҳогузории 12 мушкили маъмули некӯаҳволии сагро дар 0–4 арзёбӣ кардааст. Таҳқиқот нишон додааст, ки мушкилоти ошкор ва боиси азоби шадид—хусусан сӯиистифода/бераҳмии фаъол, таъмин нашудани табобат барои пешгирии азоб ва ғизодиҳии нокифоя—афзалияти баланд гирифтаанд; дар ҳоле ки мушкилоти саломатии вобаста ба зот ва баъзе мушкилоти камтар намоён ё мураккаби некӯаҳволӣ нисбатан пасттар арзёбӣ шудаанд.

Дувоздаҳ банд ба панҷ андозаи васеи таҳлилӣ гурӯҳбандӣ шудаанд: некӯаҳволии ҷисмонӣ, некӯаҳволии равонӣ, некӯаҳволии муҳитӣ-сохторӣ, мушкилоти аз ҷиҳати иҷтимоӣ муқаррарӣшуда ва мушкилоти амалияи касбӣ/беэътиноӣ. Дар байни солҳои академӣ дар ҳафт аз 12 банд ва дар ҳамаи панҷ андоза фарқиятҳои оморӣ ёфт шудаанд. Бо вуҷуди ин, ин фарқиятҳо тамоюли мунтазам ва хаттии вақтро ташкил надодаанд. Азбаски таҳқиқот ҳамон донишҷӯёнро шаш сол пайгирӣ накардааст, ин натиҷаҳо нишон намедиҳанд, ки донишҷӯёни алоҳида дар рафти таҳсил чӣ гуна тағйир ёфтаанд; ҷавобҳои когортҳои гуногуни донишҷӯён дар солҳои гуногун муқоиса шудаанд.

Дар таҳлилҳои демографӣ синну сол ва муҳити зиндагии шаҳрӣ/деҳотии донишҷӯ умуман фарқи назаррас нишон надоданд. Аз рӯи ҷинс танҳо дар андозаи некӯаҳволии муҳитӣ-сохторӣ донишҷӯдухтарон холҳои баландтар додаанд. Пайдоиши донишҷӯён бо баъзе бандҳо ва андозаҳо алоқаманд ёфт шудааст; махсусан дар гурӯҳи “Other”, ки маълумоти муфассали пайдоиш дар сабтҳо надошт ва бештар донишҷӯёни табодулӣ дошт, баъзе миёнаҳо баландтар буданд. Аммо азбаски ин гурӯҳ хурд ва гуногунтаркиб аст, натиҷаҳоро ҳамчун сабабияти фарҳангӣ ё ҷуғрофӣ шарҳ додан мувофиқ нест.

Паёми асосии омӯзишӣ ин аст, ки гарчанде байторони оянда азоби ошкор ва шадидро ба осонӣ мешиносанд, мумкин аст мушкилоти камтар намоён, музмин ё аз ҷиҳати иҷтимоӣ муқаррарӣшудаи некӯаҳволӣ дар таълим махсусан намоён карда шаванд. Натиҷаҳо бо сабаби як муассиса будан, худгузоришдиҳӣ, сатҳҳои тағйирёбандаи посух, набудани ислоҳи муқоисаҳои сершумор ва зергурӯҳҳои хурд бояд бо эҳтиёт шарҳ дода шаванд.

Чаро дар тибби байторӣ некӯаҳволӣ танҳо аз мавҷуд будан ё набудани беморӣ иборат нест?

Нуқтаи ибтидоии назариявии таҳқиқот ин аст, ки некӯаҳволии ҳайвонро танҳо бо набудани беморӣ ё осеби ҷисмонӣ муайян кардан мумкин нест. Равиши муосири некӯаҳволӣ дар баробари саломатии ҷисмонӣ ҳолати равонӣ, рафтор, муносибатҳои иҷтимоӣ ва шароити муҳитии зиндагии ҳайвонро низ ба назар мегирад. Аз ин рӯ, набудани бемории ошкор аз назари клиникӣ дар саг маънои онро надорад, ки ҳамаи ниёзҳои некӯаҳволии он қонеъ шудаанд.

Мушкилоте чун дарди шадид, гуруснагӣ ё сӯиистифодаи мустақими ҷисмонӣ намоён ва фаҳмиданашон нисбатан осон аст. Баръакс, стресси музмин, ҳавасмандсозии нокифояи равонӣ, ҷудоии иҷтимоӣ, ҳаракати нокифоя ё мушкилоти музмини саломатии вобаста ба хусусиятҳои муайяни зот, гарчанде камтар драмавӣ менамоянд, метавонанд боиси аз даст рафтани дарозмуддати некӯаҳволӣ шаванд. Яке аз саволҳои асосии таҳқиқот ин аст, ки оё донишҷӯёни марҳилаҳои охири таҳсилоти байторӣ ин мушкилоти гуногуни некӯаҳволиро бо вазни яксон мебинанд.

Дарки Некӯаҳволии Саг Дар Ин Таҳқиқот Чӣ Гуна Чен Карда Шуд?

Дарки некӯаҳволии саг бо холҳои Likert-и донишҷӯён барои 12 мушкили мушаххаси некӯаҳволӣ аз 0 “муҳим нест” то 4 “хеле муҳим” чен карда шуд; баъдан бандҳо барои осон кардани шарҳ ба панҷ андозаи назариявии некӯаҳволӣ муттаҳид гардиданд. Ин андозаҳо миқёсҳои нави аз ҷиҳати психометрӣ тасдиқшуда нестанд, балки ҷамъбастҳои таҳлилӣ мебошанд, ки бандҳои аз ҷиҳати мафҳумӣ алоқамандро муттаҳид мекунанд.

Пурсиш аз таҳқиқоти соли 2011-и Yeates ва Main мутобиқ карда шуда, ба сохторе асос ёфтааст, ки пештар Luño ва ҳамкоронаш ба забони испанӣ истифода карда буданд. Ҳадаф таҳияи миқёси нави некӯаҳволӣ нест, балки муқоисаи афзалиятҳои даркии когортҳои гуногуни донишҷӯён дар асоси мушкилоти муайяни қаблан истифодашуда мебошад.

Панҷ андозаи некӯаҳволӣ чӣ гуна сохта шуданд?

Ин панҷ андоза сохторҳои пинҳонии равонӣ нестанд, ки тавассути таҳлили факторӣ кашф шуда бошанд. Муаллифон бандҳоро аз рӯи наздикии мафҳумӣ ба таври назариявӣ гурӯҳбандӣ кардаанд. Аз ин рӯ, коэффисиентҳои ҳамоҳангии дохилӣ, ба монанди Cronbach alpha, ҳисоб карда нашудаанд ва махсус таъкид шудааст, ки ин андозаҳо набояд ҳамчун миқёси психометрӣ шарҳ дода шаванд.

Тарҳи Такрории Кесишӣ Чиро Нишон Медиҳад ва Чиро Нишон Намедиҳад?

Тарҳи такрории кесишӣ имкон медиҳад гурӯҳҳои гуногуни донишҷӯён, ки дар солҳои гуногуни академӣ таҳсил мекунанд, бо як ё воситаи ченкунии монанд муқоиса шаванд; аммо азбаски ҳамон шахсон такроран чен карда нашудаанд, фарқиятҳои солонаи мушоҳидашуда ҳамчун рушди инфиродӣ ё таъсири сабабии таълим дар тӯли вақт шарҳ дода намешаванд. Дар ин таҳқиқот шаш когорт аз 2019/2020 то 2025/2026 муқоиса шуда, 2020/2021 бинобар пандемия аз таҳқиқот хориҷ мондааст.

Ин фарқ махсусан муҳим аст. Масалан, холҳои баландтари когорти навтар барои некӯаҳволии равонӣ исбот намекунанд, ки барномаи байторӣ ҳамон донишҷӯро бо гузашти вақт ҳатман ҳассостар кардааст. Тақсимоти ҷинсӣ, пайдоиши ҷуғрофӣ, таҷрибаи қаблӣ ё дигар хусусиятҳои когорти нав метавонанд фарқ кунанд. Таҳқиқоти манбаъ тағйироти таркиби демографии когортҳоро дар муқоисаҳои байнисолӣ аз ҷиҳати оморӣ назорат накардааст.

Гурӯҳи донишҷӯён аз киҳо иборат буд?

Дар таҳқиқот 157 донишҷӯе иштирок карданд, ки дар семестри нӯҳум ба дарси Deontology and Veterinary Legal номнавис буданд. Аз онҳо 119 нафар зан (%75,8), 38 нафар мард (%24,2) буданд ва синни миёна 24,6 ± 3,1 сол буд. Аксари иштирокчиён аз Gran Canaria буданд. Тағйир ёфтани сатҳи посух ба пурсиш аз %18,5 то %66,1 вобаста ба соли академӣ манбаи муҳими ғарази интихобӣ мебошад, ки дар муқоисаи когортҳо бояд ба назар гирифта шавад.

Чаро сӯиистифода холи баландтарин ва мушкилоти вобаста ба зот холи пасттарин гирифт?

Дар тамоми намуна мушкили баландтарин баҳогирифташуда сӯиистифода ё бераҳмии фаъол буд; манбаъ холи миёнаро тақрибан дар ҳадди болоии миқёс гузориш медиҳад. Ҳолатҳои вобаста ба зот бо 2,5 ± 0,9 пасттарин миёнаро дар байни 12 банд доранд. Шарҳи таҳқиқот ин аст, ки ҳолатҳои ошкор ва мустақиман боиси азобро байторони оянда осонтар мешиносанд, дар ҳоле ки мушкилоти музмин, мураккаб ё дар ҷомеа қисман муқаррарӣшуда метавонанд нисбатан камтар афзалият дода шаванд.

Ин натиҷа маънои онро надорад, ки “донишҷӯён мушкилоти саломатии вобаста ба зотро беаҳамият мешуморанд”. Миқёс 0–4 аст ва миёнаи 2,5 ба сифр наздик нест. Натиҷаҳо фарқи нисбии афзалиятро нишон медиҳанд: дар ҳамон пурсиш ба зӯроварии ошкор, ғизодиҳии нокифоя ё табобат нашудани азоб холҳои баландтар дода шудаанд.

Дар байни солҳои академӣ кадом бандҳо тағйир ёфтанд?

Дар ҳафт аз дувоздаҳ банди некӯаҳволӣ байни когортҳо фарқи назаррас гузориш шудааст. Инҳо дарди музмин ё мушкили ҳаракатнокӣ, мушкилоти рафторӣ, таъмин нашудани табобати пешгирикунандаи азоб, норасоии ҳаракат ё фазои кофӣ, норасоии ҳавасмандсозии равонӣ, норасоии нигоҳубини мунтазами пешгирикунандаи байторӣ ва норасоии паноҳгоҳ мебошанд.

Хусусияти муҳими намунаи Расми 1 хаттӣ набудани он аст. Масалан, холи дарди музмин ё ҳаракатнокии суст дар 2019/2020 3,7 буд, дар 2021/2022 ба 2,9 паст шуд, дар когортҳои баъдӣ боз боло рафт ва дар 2024/2025 ба 3,9 расид. Ин тағйирёбӣ ривояти “дар ҳар соли академӣ ҳассосият ба некӯаҳволӣ мунтазам боло меравад”-ро дастгирӣ намекунад.

Дар ҳамаи панҷ андозаи некӯаҳволӣ фарқи когортӣ ёфт шуд

Миёнаи андозаи некӯаҳволии равонӣ дар 2021/2022 бо 8,6/12 пасттарин буд, дар 2023/2024 10,1/12 ва дар 2025/2026 10,0/12 гузориш шудааст. Андозаи мушкилоти аз ҷиҳати иҷтимоӣ муқаррарӣшуда дар 2025/2026 бо 6,5/8 ба баландтарин миёна расид. Баръакс, андозаи malpractice дар ҳамаи давраҳо ба ҳадди боло наздик монд.

Холи умумии некӯаҳволӣ низ байни солҳо фарқи назаррас нишон дод (p<0,001). Дар когортҳои 2023/2024, 2024/2025 ва 2025/2026 миёнаҳои умумӣ аз 40 дар 48 баландтар гузориш шуданд. Бо вуҷуди ин, ин фарқҳо афзоиши холҳои ҳамон донишҷӯён дар тӯли вақт нестанд.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Тарҳи таҳқиқот

Таҳқиқот дар Universidad de Las Palmas de Gran Canaria дар доираи дарси Deontology and Veterinary Legal-и семестри нӯҳуми барномаи тибби байторӣ гузаронида шуд. Шаш соли академӣ арзёбӣ шуданд: 2019/2020, 2021/2022, 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025 ва 2025/2026. Дар 2020/2021 бо сабаби тағйирот дар пешниҳоди дарс, ки аз вазъияти фавқулодаи глобалии тандурустии ҷамъиятӣ ба вуҷуд омад, маълумот ҷамъоварӣ нашуд.

Иштирок ихтиёрӣ буд, аммо фаъолият ба ҷузъи арзёбии доимии дарс дохил мешуд. Ҷавобҳо беном гардонида шуданд. Маълумоти синну сол, ҷинс ва пайдоиш аз сабтҳои маъмурии донишгоҳ гирифта шуд. Азбаски маълумоти муфассали пайдоиши донишҷӯёни табодулӣ мавҷуд набуд, онҳо дар тағйирёбандаи пайдоиш ба гурӯҳи “Other” дохил карда шуданд.

Таснифи шаҳрӣ ва деҳотӣ

Донишҷӯёне, ки дар яке аз пойтахтҳои ҷазираҳои Канар зиндагӣ мекарданд, “urban” ва дигар маҳалҳо “rural” тасниф шуданд. Барои донишҷӯёни табодулӣ маълумоти марбут дар баъзе ҳолатҳо мавҷуд набуд. Аз ин рӯ, тағйирёбандаи “home setting” бо тағйирёбандаи пайдоиш сохтори якхелаи маълумот надорад.

Таҳлили оморӣ

Манбаъ мегӯяд, ки ҷавобҳои Likert ҳамчун тағйирёбандаҳои категориявӣ баррасӣ шуда, ҳадаф пешгирӣ аз фарзияи фосилаи баробар байни категорияҳои ҷавоб буд. Бо вуҷуди ин, дар пешниҳоди тавсифӣ миёна, инҳирофи стандартӣ ва медиана ҳисоб карда шуданд.

Барои муқоисаи зиёда аз як гурӯҳ тести Kruskal–Wallis ва барои муқоисаҳои мувофиқи дугона тести Mann–Whitney U истифода шуд. Робитаи тағйирёбандаҳои пайваста, ба монанди синну сол, бо холҳои некӯаҳволӣ тавассути коэффисиенти коррелятсияи рутбавии Spearman арзёбӣ гардид. Ҳадди аҳамият α=0,05 муқаррар шуда, таҳлилҳо бо PASW Statistics 19.0 анҷом дода шуданд.

Натиҷаҳои умумӣ дар сатҳи банд

Ҳамаи 12 банд холҳои миёна-баланди аҳамият гирифтанд. Афзалияти баландтарин сӯиистифода/бераҳмии фаъол буд. Ҳолатҳои вобаста ба зот бо 2,5 ± 0,9 пасттарин миёнаро доштанд; гузориш шудааст, ки танҳо 24 иштирокчӣ (%15,3) ин бандро дар категорияи баландтарини аҳамият арзёбӣ кардаанд.

Манбаъ робитаҳои мусбатро байни ҳамаи бандҳо гузориш медиҳад. Қавитарин робита байни фарбеҳӣ ва ҳолатҳои вобаста ба зот Pearson r=0,448 (p<0,001), заифтарин робита байни дарди музмин/ҳаракатнокии суст ва ғизодиҳии нокифоя r=0,164 (p=0,040) дода шудааст. Аммо чун қисми усул барои бандҳои Likert равиши категориявӣ/non-parametric-ро таъкид мекунад, дар манбаъ асосноккунии иловагӣ барои интихоби коррелятсияҳои Pearson пешниҳод нашудааст.

Натиҷаҳои вобаста ба ҷинс

Дар сатҳи банд фарқи аз ҷиҳати оморӣ назаррас вобаста ба ҷинс ёфт нашуд. Аз панҷ андозаи ҷамъбастшуда танҳо дар некӯаҳволии муҳитӣ-сохторӣ фарқи назаррас муайян шуд: донишҷӯдухтарон 7,2 ± 1,1 ва донишҷӯписарон 6,8 ± 1,1 хол доданд (p=0,037).

Дар таҳлилҳои ҷудошуда аз рӯи сол дар когортҳои 2021/2022 ва 2024/2025 баъзе фарқиятҳои иловагии ҷинсӣ мушоҳида шуданд. Масалан, дар 2024/2025 холи некӯаҳволии равонӣ дар занон 10,0 ± 1,3 ва дар мардон 8,9 ± 0,8 гузориш шуд (p=0,021); холи умумӣ мутаносибан 42,4 ± 3,6 ва 39,4 ± 3,4 буд (p=0,019). Аммо азбаски шумораи донишҷӯён дар ин таҳлилҳои зергурӯҳӣ кам мешавад, умумисозӣ набояд анҷом дода шавад.

Натиҷаҳои вобаста ба пайдоиш

Дар тағйирёбандаи пайдоиш категорияҳои Gran Canaria, Tenerife ва “Other” муқоиса шуданд. Азбаски “Other” донишҷӯёни табодулӣ бо маълумоти нопурраи кишвар ё минтақаи пайдоишро низ дар бар мегирад, он гурӯҳи ҷуғрофии якхела нест.

Дар сатҳи андоза, дар гурӯҳи “Other” некӯаҳволии равонӣ 10,6 ± 1,3, дар Gran Canaria 9,3 ± 1,7 ва дар Tenerife 9,1 ± 2,4 буд (p=0,005). Некӯаҳволии муҳитӣ-сохторӣ мутаносибан 7,7 ± 0,6, 6,9 ± 1,1 ва 7,3 ± 1,5 буд (p=0,002). Холи умумӣ дар гурӯҳи “Other” 44,0 ± 2,9, дар Gran Canaria 41,0 ± 4,3 ва дар Tenerife 40,1 ± 8,2 гузориш шуд (p=0,008).

Ин натиҷаҳо исбот намекунанд, ки ягон кишвар ё фарҳанги мушаххас ба некӯаҳволии саг “ҳассостар” аст. Гурӯҳи “Other” танҳо аз 24 нафар иборат аст ва маълумоти муфассали пайдоиш надорад. Аз ин рӯ, натиҷа бояд танҳо дар сатҳи мавҷуд будани фарқияти холҳо байни гурӯҳҳо дар ин маҷмӯи додаҳо нигоҳ дошта шавад.

Синну сол ва муҳити зиндагӣ

Дар байни синну сол ва муҳити зиндагии шаҳрӣ/деҳотӣ бо панҷ андозаи некӯаҳволӣ робитаи аз ҷиҳати оморӣ назаррас ёфт нашуд. Ин маънои онро надорад, ки ин тағйирёбандаҳо дар ҳеҷ шароит бо дарки некӯаҳволии саг алоқаманд нестанд; танҳо нишон медиҳад, ки дар ин намуна ва ин таҳлил робитаи назаррас нишон дода нашудааст.

Натиҷаҳои зергурӯҳӣ аз рӯи соли академӣ

Дар таҳлилҳои ҷудошуда аз рӯи сол баъзе фарқиятҳои ҷинсӣ ва пайдоишӣ ошкор шуданд. Дар 2022/2023 гурӯҳҳои пайдоиш аз рӯи некӯаҳволии ҷисмонӣ (p=0,018), некӯаҳволии равонӣ (p=0,009) ва холи умумӣ (p=0,035) фарқ карданд. Дар 2023/2024 фарқи пайдоиш дар мушкилоти аз ҷиҳати иҷтимоӣ муқаррарӣшуда p=0,005 буд. Дар 2025/2026 барои ҳамон андоза p=0,031 ёфт шуд ва ин дафъа холи баландтарин дар гурӯҳи Tenerife буд.

Ин намунаи тағйирёбанда нишон медиҳад, ки таъсирҳои демографӣ байни солҳои академӣ устувор ва яксамта нестанд. Имкони он ки баъзе зергурӯҳҳо танҳо аз чор ё панҷ донишҷӯ иборат бошанд, устувории натиҷаҳоро маҳдуд мекунад.

Нуқтаи диққати рақамӣ дар Table 1-и манбаъ

Дар Table 1 барои банди ғизодиҳии нокифоя дар занон 3,9 ± 0,4 ва дар мардон 3,2 ± 0,2 навишта шудааст; бо вуҷуди ин, қимати p-и ҳамон муқоиса 0,652 гузориш шуда, матн мегӯяд, ки дар сатҳи банд фарқи ҷинсӣ вуҷуд надорад. Азбаски манбаъ ин номувофиқии намоёни рақамиро шарҳ намедиҳад, матни Verianla қиматро ислоҳ намекунад ва рақами алтернативӣ намесозад.

Шарҳи таълимии таҳқиқот

Муаллифон афзалият додани қавии мушкилоти намоён, ба мисли сӯиистифодаи ошкор, табобат нашудани азоб ва ғизодиҳии нокифояро аз ҷониби донишҷӯёни байторӣ ҳамчун аломати мусбати таълимӣ шарҳ медиҳанд. Баръакс, холҳои нисбатан паст барои ихтилолҳои вобаста ба зот ва мушкилоти мураккабтари рафторӣ ё равонии некӯаҳволӣ нишон медиҳанд, ки омӯзиши бар ҳолат асосёфта, муҳокимаи ахлоқӣ ва таҷрибаи клиникӣ метавонанд дар ин соҳаҳо муфид бошанд.

Таҳқиқот инчунин мафҳуми “hidden curriculum”-ро муҳокима мекунад. Ин мафҳум андешаро ифода мекунад, ки донишҷӯён афзалиятҳои ахлоқиро на танҳо аз мундариҷаи расмии дарс, балки аз рафторҳое, ки дар муҳити клиникӣ мебинанд, фарҳанги муассиса, меъёрҳои касбӣ ва намунаҳои қароргирии мутахассисони собиқадор низ меомӯзанд. Аммо hidden curriculum дар ин таҳқиқот тағйирёбандаи мустақиман ченшуда нест; он чаҳорчӯбаи назариявиест, ки барои шарҳи натиҷаҳо дар муҳокима пешниҳод шудааст.

Ҷиҳатҳои қавии таҳқиқот

• Муқоисаи шаш когорти гуногуни академӣ дар як муассиса бо як сохтори асосии ченкунӣ.
• Такя ба маҷмӯи саволҳое, ки қаблан нашр шуда, дар заминаҳои монанди байторӣ истифода шудаанд.
• Арзёбии якчанд тағйирёбандаи демографӣ, аз ҷумла ҷинс, синну сол, пайдоиш ва муҳити зиндагӣ.
• Муқоисаи андозаҳои васеи таҳлилӣ дар баробари бандҳои алоҳидаи некӯаҳволӣ.
• Баррасии мушкилоти ошкори некӯаҳволӣ ва мушкилоти камтар намоён ё аз ҷиҳати иҷтимоӣ муқаррарӣшуда дар як чаҳорчӯба.

Маҳдудиятҳои асосии таҳқиқот

• Холҳои худгузоришшуда салоҳияти воқеии клиникӣ ё рафтори воқеии қароргирии донишҷӯро мустақиман чен намекунанд.
• Муҳити академӣ метавонад ғарази писанди иҷтимоиро ба вуҷуд оварда бошад.
• Гарчанде иштирок ихтиёрӣ буд, азбаски фаъолият бо арзёбии дарс алоқаманд буд, ғарази худинтихобкунӣ имконпазир аст.
• Ҳаҷми намуна барои ҳар соли академӣ маҳдуд аст.
• Сатҳи посух аз %18,5 то %66,1 тағйир меёбад.
• Таркиби демографии когортҳо дар таҳлили байнисолӣ назорат нашудааст.
• Муқоисаҳои зиёди оморӣ гузаронида шуда, ислоҳи formal multiple-testing татбиқ нашудааст.
• Гурӯҳи пайдоиши “Other” хурд ва гетерогенӣ аст.
• Таҳқиқот бо як донишгоҳ маҳдуд аст; ба заминаҳои дигари таълимӣ ё фарҳангӣ мустақиман умумисозӣ намешавад.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

Ин таҳқиқот дастгирӣ мекунад, ки дар шаш когорти донишҷӯёни байторӣ мушкилоти ошкор ва шадиди некӯаҳволии саг умуман афзалияти баланд доштанд; баъзе мавзӯъҳои камтар намоён ё аз ҷиҳати иҷтимоӣ муқаррарӣшуда, ба монанди мушкилоти вобаста ба зот, нисбатан пасттар арзёбӣ шуданд. Ҳамчунин нишон медиҳад, ки баъзе бандҳо ва андозаҳои некӯаҳволӣ метавонанд вобаста ба когорти академӣ ва тағйирёбандаи пайдоиш фарқ кунанд.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

Таҳқиқот исбот намекунад, ки таълими байторӣ дар ҳамон донишҷӯён дар тӯли шаш сол ҳассосият ба некӯаҳволиро зиёд мекунад, зеро тарҳ дарозмуддат нест. Он ҳамчунин нишон намедиҳад, ки ҷинс ё пайдоиши фарҳангӣ сабаби дарки некӯаҳволӣ аст. Холҳои пурсиш қарори воқеии клиникӣ, муомила бо ҳайвон, салоҳияти ташхисӣ ё натиҷаҳои воқеии некӯаҳволии ҳайвонро чен намекунанд. Натиҷаҳоро ба донишгоҳҳо, кишварҳои дигар ё ҳамаи донишҷӯёни байторӣ худкорона умумисозӣ кардан мумкин нест.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Унвони аслӣ: Perception of Dog Welfare in Veterinary Students: A Six-Year Study of Ethical Priorities, Cohort Variation, and Influencing Factors

Муаллифон: Luis Alberto Henríquez-Hernández; Beatriz Martín-Cruz; Octavio P. Luzardo; Manuel Zumbado.

Муаллифи масъул: Luis Alberto Henríquez-Hernández.

Муассиса: Legal Veterinary and Deontology, Clinical Sciences Department, Universidad de Las Palmas de Gran Canaria, Las Palmas de Gran Canaria, Spain.

Маҷалла: Animals.

Ношир: MDPI.

Сабти библиографӣ: Animals 2026, 16(9), 1385.

DOI: 10.3390/ani16091385.

Санаи қабул: 27 марти 2026. Ревизия: 24 апрели 2026. Қабул: 30 апрели 2026. Нашр: 1 майи 2026.

Навъи манбаъ:Мақолаи таҳқиқотии тақризшуда; таҳқиқоти такрории пурсиши кесишӣ.

Литсензия: Creative Commons Attribution (CC BY).

Намуна:157 донишҷӯи семестри нӯҳуми тибби байторӣ аз шаш соли академӣ. Дар соли академии 2020/2021 маълумот ҷамъоварӣ нашудааст.

Пурсиш:Арзёбии 12-бандии 0–4 Likert, ки дар асоси таҳқиқоти қаблан нашршуда мутобиқ карда шудааст.

Омор: Kruskal–Wallis, Mann–Whitney U ва таҳлилҳои коррелятсионӣ; α=0,05; PASW Statistics 19.0.

Ахлоқ:Манбаъ мегӯяд, ки азбаски таҳқиқот як фаъолияти таълимӣ дар доираи дарси оддии донишгоҳ буда, дахолати таҷрибавӣ надошт, баррасӣ/тасдиқи formal кумитаи ахлоқ зарур шуморида нашудааст. Маълумот пеш аз таҳлил беном гардонида шуданд.

Ризоият:Иштирок ихтиёрӣ аст. Ба донишҷӯён гуфта шуд, ки ҷавобҳо метавонанд барои мақсадҳои академӣ ва таҳқиқотӣ истифода шаванд; бинобар беномсозӣ formal ризоияти хаттӣ зарур нест гуфта шудааст.

Дастрасии маълумот:Маълумотро бо дархости асоснок аз муаллифи масъул гирифтан мумкин аст.

Маблағгузорӣ:Маблағгузории беруна гирифта нашудааст.

Бархӯрди манфиатҳо:Муаллифон бархӯрди манфиатҳоро гузориш надодаанд.

Саҳми муаллифон:Консептуализатсия L.A.H.-H. ва M.Z.; усул B.M.-C. ва M.Z.; таҳлили formal L.A.H.-H.; таҳқиқот L.A.H.-H., B.M.-C., O.P.L. ва M.Z.; куратсияи маълумот M.Z. ва B.M.-C.; тарҳи аввал L.A.H.-H.; бозбинӣ/таҳрир B.M.-C., O.P.L. ва M.Z.; визуализатсия O.P.L.; назорат M.Z.

Ҳадди асосии шарҳ:Таҳқиқот тағйироти ҳамон донишҷӯёнро дар тӯли вақт чен намекунад. Натиҷаҳои байни солҳои академӣ муқоисаҳои кесишии когортҳои гуногун мебошанд.

Ҳадди асосии умумисозӣ:Намуна аз як донишгоҳи Испания аст; баъзе зергурӯҳҳо хурданд ва фарқиятҳои таркиби демографӣ байни солҳои академӣ назорат нашудаанд.

Огоҳии санҷишҳои сершумор:Бо вуҷуди муқоисаҳои зиёди бандҳо, андозаҳо ва демография, ислоҳи formal multiple-testing татбиқ нашудааст; аз ин рӯ, баъзе қиматҳои p-и назаррас метавонанд тасодуфӣ бошанд.

Огоҳии маълумоти дохили манбаъ:Дар Table 1 байни миёнаҳои зан/мард барои ғизодиҳии нокифоя ва қимати p-и гузоришшуда номувофиқии намоён вуҷуд дорад. Азбаски дар манбаъ ислоҳ ё шарҳ дода нашудааст, ин қиматҳо аз нав ҳисоб карда нашудаанд.