Ин таҳқиқот тағйироти ҷомеаҳои марҷониро пас аз боришоти фавқулодаи моҳи феврали 2025 дар Pioneer Bay-и ҷазираи Orpheus, воқеъ дар бахши наздисоҳилии Рифи Бузурги Монеавии Австралия, меомӯзад. Гипосалинӣ ҳолатест, ки дар он шӯрии муқаррарии оби баҳр бар асари бориши шадид, воридшавии оби ширин ё runoff-и рӯизаминӣ ба таври назаррас коҳиш меёбад. Муҳаққиқон намунагирии саҳроии солҳои 2024 ва 2025-ро муқоиса карда, дар ду минтақа ва се зонаи гуногуни риф ҳамагӣ 562 трансект истифода бурдаанд; пӯшиши марҷонҳои сахт/нармро бо моделҳои омехта ва таркиби таксонии марҷонҳои сахтро бо MANOVA арзёбӣ кардаанд.

Дар феврали 2025 дар истгоҳи наздики метеорологӣ 2001,4 mm боришот сабт шудааст; ин миқдор аз миёнаи дарозмуддати моҳи феврал, яъне 488,2 mm, беш аз чор баробар зиёд аст. Пас аз авҷи боришот, 8 феврал шӯрии ченшуда дар оби рӯизаминии Pioneer Bay ҳамагӣ 10,0–11,7 ppt буд. Пӯшиши марҷони сахт аз %41,66 то %13,92 коҳиш ёфта, %66,60; пӯшиши марҷони нарм аз %11,33 то %3,61 коҳиш ёфта, %68,14 кам шудааст.

Талафот вобаста ба чуқурӣ ниҳоят нобаробар аст. Пӯшиши марҷони сахт дар ҳамвории рифи Point %87,46, дар ҳамвории Cages %74,48; дар қуллаҳои риф %62,80–70,99 кам шудааст, дар ҳоле ки дар нишебиҳои чуқуртари риф танҳо %2,43–12,55 коҳиш ёфтааст. Ин градиенти чуқурӣ бо тафсире мувофиқ аст, ки шӯрии ниҳоят пасти ба вуҷудомада аз қабати оби ширини наздик ба сатҳ манбаи асосии стресс будааст.

Бо вуҷуди ин, таҳқиқот таҷрибаи назоратшаванда нест ва дар тӯли обхезӣ сабти пайвастаи шӯрӣ вуҷуд надорад. Седиментатсия, эвтрофикатсия, runoff-и соҳилӣ ва стресси маҳдуди гармӣ метавонистанд бори физиологии марҷонҳоро зиёд кунанд. Манбаъ гипосалиниро эҳтимолтарин сабаби асосии маргҳои мушоҳидашуда медонад, аммо бо ҳалли замонии мавҷуда саҳми мустақили омилҳои гуногуни стрессро ҷудо карда наметавонад.

Масъалаи асосии таҳқиқот

Фишорҳои вобаста ба иқлим ба рифҳои марҷонӣ бештар дар робита бо болоравии ҳарорати баҳр ва bleaching-и термалӣ баррасӣ мешаванд. Дар муқоиса, таъсирҳои экологии ҳодисаҳои шӯрии паст, ки баъд аз бориши шадид ё обхезӣ аз ҳисоби зуд маҳлул шудани оби баҳр ба вуҷуд меоянд, ба ҷомеаҳои марҷонӣ камтар ҳуҷҷатгузорӣ шудаанд.

Марҷонҳо организмҳоеанд, ки ба доираи муайяни шӯрии баҳрӣ мутобиқ шудаанд ва воридшавии ногаҳонии оби ширин метавонад махсусан дар рифҳои камчуқур стресси ҷиддии осмотикӣ ба вуҷуд оварад. Тибқи таҳқиқоти пешинае, ки манбаъ меорад, бисёр марҷонҳои сахт метавонанд коҳиши кӯтоҳмуддати шӯриро таҳаммул кунанд, аммо таъсири шадидтар ё дарозмуддат метавонад ба bleaching, аз даст рафтани қобилияти фотосинтезӣ ва марг оварда расонад.

Саволи асосии таҳқиқот ин аст, ки пас аз бориши фавқулодаи феврали 2025 ва шӯрии пасти вобаста ба он пӯшиши марҷонҳои сахт ва нарм дар Pioneer Bay чӣ гуна тағйир ёфт ва оё ин талафот байни зонаҳои риф ва таксонҳои марҷони сахт баробар тақсим шудааст ё не.

Гипосалинӣ Чист ва Чаро Ба Марҷонҳо Таъсир Мерасонад?

Гипосалинӣ коҳиши шӯрии оби баҳр ба сатҳи ба таври назаррас поёнтар аз сатҳи муқаррарии баҳрӣ бар асари бориши шадид ё воридшавии оби ширин аст; азбаски марҷонҳо ба доираи танги шӯрӣ мутобиқ шудаанд, маҳлулшавии шадид ва тӯлонӣ метавонад тавозуни осмотикии ҳуҷайра, зичии алгаҳои симбионтӣ ва қобилияти фотосинтезиро вайрон карда, хатари bleaching ва маргро зиёд кунад.

Манбаъ мегӯяд, ки дар муҳитҳои камчуқур ва байниҷазрӣ шӯрӣ дар баъзе ҳодисаҳо метавонад то 10 ppt ё камтар поён равад. Дар муқоиса, муҳити муқаррарии марҷонҳои баҳри кушод тақрибан 34–36 ppt аст. Аз ин рӯ, қабати оби ширини зичиаш паст, ки дар сатҳ ҳангоми бориши шадид ташаккул меёбад, метавонад барои колонияҳои марҷонии камчуқур тағйироти хеле шадиди муҳитӣ эҷод кунад.

Дар ҳодисаи ҷазираи Orpheus ченкуниҳои мустақими оби рӯизаминӣ 8 феврали 2025 арзишҳои 10,0–11,7 ppt нишон доданд. Ин ченкуниҳо танҳо ба шаш намуна тааллуқ доранд ва тамоми давраи обхезиро фаро намегиранд. Манбаъ пешниҳод мекунад, ки аз 4–12 феврал шӯрии монанд ё боз ҳам пасттар идома ёфта бошад; ин изҳороти дуюм мушоҳида нест, балки хулосаи бар асоси шароити бориш ва runoff мебошад.

Чаро Pioneer Bay майдони муҳими мушоҳидаи табиӣ аст?

Pioneer Bay системаи рифи канорӣ дар тарафи ғарбии нисбатан муҳофизатшудаи ҷазираи Orpheus аст. Ҳамвории риф васеъ буда, майдонҳои регдор ва пораҳои субстрати карбонатии муттаҳидшударо ҳамзамон дар бар мегирад. Ба тарафи канори берунӣ субстрати муттаҳидшуда зиёд мешавад ва канори риф ба сӯи қаъри регдори тақрибан 6–8 метр чуқур бо нишебии тез фаромада меравад.

Таҳқиқот ду минтақаи саҳроиро истифода кардааст:

• Cages: минтақа дар қисми шимолии Pioneer Bay.
• Point: минтақаи Pioneer Point дар қисми ғарбии халиҷ.

Ҳар як минтақа ба се зонаи риф ҷудо шудааст:

• ҳамвории риф,
• қуллаи риф,
• нишебии риф.

Ин зонбандӣ аз ҷиҳати илмӣ муҳим аст; зеро оби ширин аз оби баҳр зичии пасттар дорад ва майл мекунад наздики сатҳ бимонад. Аз ин рӯ, як ҳодисаи бориш метавонад ҳамворӣ ва қуллаи камчуқурро назар ба нишебии чанд метр чуқуртар хеле бештар таҳти таъсир қарор диҳад.

Сабти дарозмуддати боришот

Барои муайян кардани миқёси боришоти фавқулода муҳаққиқон аз маълумоти истгоҳи метеорологии Halifax Macrossan Street, тақрибан 20 km дуртар аз ҷазираи Orpheus, истифода кардаанд. Дар истгоҳ сабти моҳонаи боришот мавҷуд аст, ки тақрибан %97 давраи Июн 1898–Декабр 2025-ро фаро мегирад.

Арзиши феврали 2025 на танҳо аз миёна бештар аз чор баробар боло рафт, балки аз ҳамаи ҷамъҳои моҳонаи қаблӣ, ки манбаъ дар сабти таърихии мавҷуда гузориш кардааст, ҳам гузашт.

Дар ҳамин давра стресси гармӣ дар чӣ сатҳ буд?

Стресси термалӣ бо метрикаи Degree Heating Week (DHW), ки NOAA Coral Reef Watch пешниҳод мекунад, арзёбӣ шудааст. Тибқи меъёре, ки манбаъ истифода мекунад, дар 4 °C-ҳафта ва болотар bleaching-и миёна; дар зиёда аз 8 °C-ҳафта bleaching-и шадид ва фавти миёна интизор шудан мумкин аст.

Дар оғози 2025 стресси термалии ҷамъшуда дар минтақаи Pioneer Bay дар аввали феврал ҳадди аксар ба 4,33 °C-ҳафта расидааст. Манбаъ инро сатҳи стресси гармие арзёбӣ мекунад, ки метавонад bleaching ба вуҷуд оварад, вале интизор намеравад, ки марги оммавии мушоҳидашударо танҳо худаш тавзеҳ диҳад.

Чаро Талафоти Марҷон Бештар Дар Ҳамворӣ ва Қуллаи Камчуқури Риф Дида Шуд?

Хеле бештар будани талафоти марҷон дар ҳамворӣ ва қуллаи камчуқури риф бо ҷамъ шудани оби ширини зичиаш паст дар сатҳ ва дар баъзе ҷазрҳои паст мустақиман ба оби рӯизаминии дорои шӯрии хеле паст дучор шудани ин муҳитҳо мувофиқ аст; ба сӯи нишебии чуқуртар омехташавӣ бо оби баҳр зиёд мешавад ва шиддати гипосалинӣ метавонад кам гардад.

Баландтарин диапазони гузоришшудаи мадду ҷазр дар давраи 4–12 феврал 11 феврал 0,59–3,71 метр буд. Азбаски баъзе қисмҳои қулла ва ҳамвории риф ҳангоми ба 0,60 метр ё камтар поён рафтани сатҳи об метавонанд рӯи об монанд, дар ҷазрҳои пасттарин метавонанд мустақиман ба оби ширини аз бориш ва runoff-и маҳаллӣ ба вуҷудомада дучор шаванд.

Муҳаққиқон мегӯянд, ки обҳои обхезии соҳилӣ аз ҳавзаҳои қитъа танҳо баъд аз 17 феврал ба Pioneer Bay расидаанд. Аз ин рӯ, марҳилаи аввал ва шадидтарини гипосалинӣ асосан аз бориши маҳаллӣ дар ҷазираи Orpheus ва runoff-и ҳавзаҳои наздик сар задааст, ҳисобида мешавад.

Тақсимоти талафоти марҷони сахт аз рӯи чуқурӣ

Гарчанде тағйироти миёна дар нишебии риф кам аст, маълумоти нишебии Point дар 2025 комилан яксон нест. Дар ҳафт аз ҳабдаҳ трансект пӯшиши марҷони сахт аз %15 кам чен шудааст. Манбаъ инро нишонаи он медонад, ки дар баъзе минтақаҳои маҳаллии нишебӣ талафот рух дода бошад.

Марҷонҳои нарм ҳам осеб диданд?

Бале. Пӯшиши марҷони нарм дар маҷмӯъ %68,14 кам шуда, талафоти аз ҳама вазнин дар ҳамвории риф мушоҳида шудааст; коҳиши пӯшиши марҷони нарм дар ҳамворӣ аз %90 зиёд аст. Тағйирот дар қулла ва нишебӣ маҳдудтар аст.

Дар таҳқиқоти саҳроӣ Lobophytum ва Sarcophyton ҳамчун марҷонҳои нарми бартаридошта зикр шудаанд, аммо марҷонҳои нарм дар маълумоти саҳроӣ дар сатҳи genus ба категорияҳои ҷудогона тақсим нашудаанд. Аз ин рӯ, таҳқиқот муқоисаи муфассали таксониро, ки барои марҷонҳои сахт анҷом додааст, ба марҷонҳои нарм татбиқ намекунад.

Оё Merulinidae Ҳассостарин Гурӯҳи Марҷонӣ Буд?

Манбаъ Merulinidae-ро мустақиман ҳамчун ҳассостарин гурӯҳ нишон намедиҳад; азбаски Merulinidae дар 2024 дар ҳамвории риф хеле фаровон буд, ба талафоти умумии пӯшиши марҷони сахт яке аз калонтарин саҳмҳои мутлақро гузошт, аммо баландтарин талафоти нисбӣ дар branching Porites ва Lobophylliidae мушоҳида шуд.

Ин фарқ миёни талафоти мутлақ ва ҳассосияти нисбиро нишон медиҳад. Таксоне, ки дар оғоз хеле фаровон аст, ҳатто агар талафоти нисбии миёна дошта бошад, метавонад ба коҳиши умумии пӯшиш саҳми хеле калон гузорад. Таксони дигаре, ки дар оғоз камёб аст, ҳатто агар қариб пурра аз байн равад, метавонад дар тағйироти умумии пӯшиш саҳми мутлақи камтар дошта бошад.

Натиҷаи муҳими муҳокимаи манбаъ ин аст, ки ҳатто морфологияҳои калон/massive, ки тобовартар ҳисоб мешаванд, ҳангоми таъсири кофӣ шадид ва дарозмуддати шӯрии паст метавонанд талафоти ҷиддӣ бинанд.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Намунагирии саҳроӣ

Таркиби ҷомеаи бенталӣ бо усули point-intercept дар трансектҳои такрории 20-метра, ки ба контури чуқурӣ параллел ҷойгир шудаанд, чен карда шудааст. Дар ҳар трансект бо фосилаи 50 cm ҳамагӣ 40 нуқтаи намунагирӣ сабт шудааст.

Марҷонҳои сахт то ҳадди имкон дар сатҳи genus ва дар ҳолати зарурӣ аз рӯи категорияи морфологӣ ҷудо карда шудаанд. Донишҷӯёне, ки дар муайянсозии таксонҳо иштирок доштанд, бо истифода аз Coral Finder 2022, маводи скелетӣ, тасвирҳои саҳроӣ ва намунаҳои зинда омӯзонида шуданд.

Кӯшиши умумии намунагирӣ 562 трансект аст. Тибқи манбаъ, сабаби камтар будани трансектҳо дар нишебӣ ин аст, ки барои намунагирии самараноки муҳитҳои чуқур SCUBA лозим аст.

Пӯшиши марҷони сахт ва нарм чӣ гуна таҳлил шуд?

Барои марҷонҳои сахт ва нарм ду General Linear Mixed Model-и ҷудогона сохта шуданд. Моделҳо:

• бастаи glmmTMB 1.1.14,
• тақсимоти Tweedie,
• функсияи пайванди log,
• сол: 2024 ва 2025,
• минтақа: Cages ва Point,
• зона: ҳамворӣ, қулла ва нишебӣ,
• трансект: random effect

сохторро истифода кардаанд.

Мутобиқати модел бо DHARMa 0.4.7 санҷида шудааст ва манбаъ гузориш мекунад, ки дар сохтори residual/predicted-value каҷравии назаррас пайдо нашудааст. Таҳлил дар муҳити R 4.5.1 анҷом дода шудааст.

Натиҷаҳои GLMM барои марҷони сахт

Аҳамиятнок будани таъсири мутақобилаи сегона тасдиқ мекунад, ки тағйироти 2024–2025 дар ҳамаи комбинатсияҳои минтақа ва зона як андоза набуд. Дар Шакли 3 ҳам дида мешавад, ки зонаҳои ҳамворӣ ва қулла дар ҳар ду минтақа дар 2025 якбора поён рафтаанд, дар ҳоле ки box-plot-ҳои нишебӣ умуман бештар ҳампӯш шудаанд.

Натиҷаҳои GLMM барои марҷони нарм

Дар марҷонҳои нарм таъсири мутақобилаи сегона аҳамиятнок нест; аммо сол × минтақа, сол × зона ва минтақа × зона аҳамиятноканд. Графикҳои манбаъ нишон медиҳанд, ки ҳамворӣ дар ҳар ду минтақа коҳиши аз ҳама қавиро дошта, дар қуллаи Cages низ коҳиши аҳамиятнок вуҷуд дорад.

MANOVA барои таркиби марҷони сахт

Барои арзёбии тағйироти таксономӣ марҷонҳои сахт ба гурӯҳҳои асосии зерин ҷудо шуданд: Acropora, Montipora, Pocillopora, branching Porites, massive Porites, Merulinidae, Lobophylliidae ва “марҷонҳои сахти дигар”.

Аҳамиятнок будани ҳамаи омилҳои асосӣ ва таъсирҳои мутақобила нишон медиҳад, ки таркиби ҷомеаи марҷони сахт танҳо коҳиши умумӣ надошт; тағйирот вобаста ба муҳит ва минтақа тавассути комбинатсияҳои гуногуни таксонҳо ба амал омадааст.

Шакли 5 чиро нишон медиҳад?

Шакли 5-и манбаъ ба ҳамон маълумот ду назари гуногун медиҳад. Панелҳои боло тағйироти мутлақи пӯшишро байни 2024–2025 бо банди фоизӣ нишон медиҳанд, дар ҳоле ки панелҳои поён таносуби фаровонии 2025/2024-ро дар миқёси log истифода бурда, ҳассосияти нисбии мустақил аз фаровонии ибтидоиро таъкид мекунанд.

Аз ин рӯ, талафоти бузурги мутлақи Merulinidae ва талафоти хеле баланди нисбии branching Porites ва Lobophylliidae ҳамзамон дуруст буда метавонанд. График ин ду саволро ҷудо мекунад: “Кадом гурӯҳ қисми зиёди талафоти умумии пӯшиши марҷонро ташкил дод?” ва “Кадом гурӯҳ нисбат ба популятсияи ибтидоии худ талафоти аз ҳама шадиди мутаносибро аз сар гузаронд?”

Оё Талафоти Мушоҳидашудаи Марҷонро Танҳо Гипосалинӣ Шарҳ Медиҳад?

Не; таҳқиқот гипосалиниро манбаи асосӣ ва эҳтимолтарини стресс медонад, аммо ошкоро мегӯяд, ки седиментатсия, эвтрофикатсия, runoff-и соҳилӣ ва стресси миёнаи гармӣ метавонистанд бори метаболикии марҷонҳоро зиёд кунанд ва ҳалли замонии мавҷуда барои ҷудо кардани саҳми мустақили ин стрессҳо кофӣ нест.

Омилҳои асосие, ки шарҳи гипосалиниро дастгирӣ мекунанд:

• боришоти фавқулода бузург дар сабти таърихӣ,
• шӯрии рӯизаминии 10,0–11,7 ppt, ки пас аз ҳодиса чен шуд,
• хеле баландтар будани марг дар зонаҳои наздиктарин ба сатҳ,
• дар маҷмӯъ нигоҳ дошта шудани нишебӣ,
• мушоҳидаи осеби мустақим дар марҷонҳо ва дигар организмҳои бенталӣ, аз ҷумла моллюскҳои азим, пас аз ҳодиса,
• пасттар будани стресси гармӣ дар ҳамон давра аз сатҳи DHW, ки дар он марги оммавӣ интизор мешавад.

Бо вуҷуди ин, дар таҳқиқот силсилаи пайвастаи сенсорҳои шӯрӣ ё таҷрибаи назоратшавандаи ҷудокунии стресс вуҷуд надорад. Аз ин рӯ, натиҷа далели қавии саҳроӣ аст, вале далели таҷрибавии сабабияти як-омила нест.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

• Бориши феврали 2025 дар сабти дарозмуддати минтақа ҳодисаи фавқулода аст.
• Пас аз авҷи боришот дар оби рӯизаминии Pioneer Bay шӯрии хеле паст чен шудааст.
• Пӯшиши марҷони сахт байни 2024–2025 %66,60 кам шудааст.
• Пӯшиши марҷони нарм дар ҳамон муқоисаи даврӣ %68,14 кам шудааст.
• Талафоти аз ҳама вазнини марҷон дар ҳамворӣ ва қуллаи риф рух додааст.
• Нишебии чуқури риф умуман талафоти хеле камтар нишон додааст.
• Таркиби ҷомеаи марҷони сахт вобаста ба таксон, минтақа ва зона тағйир ёфтааст.
• Merulinidae қисми муҳими талафоти умумии пӯшишро ташкил додааст.
• Branching Porites ва Lobophylliidae аз ҷумлаи талафоти нисбии баландтаринанд.
• Гипосалинӣ аз ҷониби манбаъ ҳамчун шарҳи қавитарини ибтидоии талафоти оммавии марҷон арзёбӣ шудааст.

Натиҷаҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

• Таҳқиқот дар тамоми моҳи феврали 2025 силсилаи пайвастаи замонии шӯриро пешниҳод намекунад.
• Арзишҳои 10,0–11,7 ppt ченкуниҳои пайвастаи тамоми давраи 4–12 феврал нестанд.
• Таҳқиқот саҳми мустақили гипосалинӣ, седиментатсия, эвтрофикатсия ва стресси гармиро ба марг ба таври миқдорӣ ҷудо намекунад.
• Коҳиши пӯшиш ҳамон як ченак бо сатҳи марги ҳамаи колонияҳои инфиродии марҷон нест.
• Бартарии Merulinidae дар талафоти мутлақ ҳатман маънои онро надорад, ки он ҳассостарин таксони физиологӣ аст.
• Натиҷаҳои Pioneer Bay нишон намедиҳанд, ки тамоми Great Barrier Reef аз ҳамин ҳодиса ба ҳамон андоза осеб дидааст.
• Таҳқиқот бузургии таъсири гипосалиниро дар дигар халиҷҳо ва рифҳо чен намекунад.
• Муқоисаи яксолаи пеш-пас суръати барқароршавии дарозмуддат ё колонизатсияи дубораро муайян намекунад.

Маънои экологӣ

Таҳқиқот шӯрии пастро ҳамчун яке аз стрессҳои шадиде нишон медиҳад, ки дар баҳси хатари иқлимии рифҳо мисли ҳарорат намоён нест, вале метавонад дар сатҳи маҳаллӣ натиҷаҳои ниҳоят вазнин дошта бошад. Махсусан рифҳои наздисоҳилӣ, камчуқур ва ба воридшавии оби ширин кушода метавонанд ба ҳодисаҳои бориши шадид таъсири физикии бештар дошта бошанд.

Манбаъ инчунин камфаровон будани марҷонҳои аз ҷиҳати сохторӣ муҳим ва зудрушд, ба монанди branching Acropora ва Pocillopora, дар минтақа ҳамчун нишонаи он баррасӣ мекунад, ки вақти барқароршавӣ байни халалҳои калон шояд кофӣ набошад. Қайд мешавад, ки барқароршавии марҷонҳои суструшдтар, ба монанди massive Porites, метавонад хеле дарозтар тӯл кашад.

Қисми хулоса таъкид мекунад, ки агар бо пешгӯиҳои иқлимӣ дар бораи пуршиддат шудани ҳодисаҳои бориши фавқулода дар оянда якҷо баррасӣ шавад, гипосалинӣ метавонад ба дигар фишорҳои иқлимӣ илова шуда, стресси мураккаби риф бошад. Ин тафсири хатари экологӣ аз натиҷаҳои саҳроии Pioneer Bay аст; таҳқиқот модели пешгӯии иқлимиро барои миқдори муайяни бориш ё талафоти марҷон дар оянда намесозад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Таҳқиқоти аслӣ: Taxonomic Variation in Coral Depletion at Orpheus Island (Inshore Great Barrier Reef, Australia) Linked to Unprecedented Rainfall and Hyposalinity

Муаллифон: Morgan S. Pratchett; Harrison Locke; Roemer Booij; Ewa Buczkowska; Raj H. Mathias; Jennifer Calcraft; Gideon Heller-Wagner; Scott F. Heron; Peter C. Doll; Mike J. McWilliam.

Муаллифи масъул: Morgan S. Pratchett.

Муассисаҳо: College of Science and Engineering, James Cook University, Townsville, Queensland, Australia; Orpheus Island Research Station, James Cook University, Townsville, Queensland, Australia.

Маҷалла: Biology.

Ношир: MDPI, Basel, Switzerland.

Сабти библиографӣ: Biology 2026, 15(9), 718.

DOI: 10.3390/biology15090718.

Раванди нашр: Қабул 30 Март 2026; бознигарӣ 25 Апрел 2026; пазируфта 29 Апрел 2026; нашр 1 Май 2026.

Навъи манбаъ: Мақолаи таҳқиқотии саҳроии экологияи рецензияшуда ва дастраси озод.

Иҷозатнома: Creative Commons Attribution (CC BY).

Минтақаи таҳқиқот: Pioneer Bay, Orpheus Island, қисми марказии наздисоҳилии Great Barrier Reef, Australia.

Тарҳи саҳро: Ду минтақа × се зонаи риф × намунагирии дусола; ҳамагӣ 562 трансект.

Усули намунагирӣ: 20 m point-intercept трансект; 40 нуқта дар ҳар трансект ва фосилаи намунагирии 50 cm.

Маълумоти муҳити зист: Australian Government Bureau of Meteorology Halifax Macrossan Street Station; сабти боришоти Июн 1898–Декабр 2025. Стресси термалӣ бо маълумоти NOAA Coral Reef Watch Degree Heating Week арзёбӣ шудааст.

Усули оморӣ: glmmTMB 1.1.14; General Linear Mixed Models; тақсимоти Tweedie; log link; трансект random effect; ташхиси модели DHARMa 0.4.7; MANOVA/Pillai Trace барои таркиби таксонии марҷони сахт.

Нармафзор: R 4.5.1.

Маблағгузорӣ: Намунагирии саҳроӣ аз ҷониби James Cook University маблағгузорӣ шудааст. Scott F. Heron аз Australian Research Council DP230102986 дастгирӣ гирифтааст.

Изҳороти ахлоқӣ: Institutional Review Board Statement ҳамчун “Not applicable” дода шудааст.

Дастрасии маълумот: Гузориш шудааст, ки маълумоти хомро муаллифон бо дархости асоснок пешниҳод мекунанд.

Сипосгузорӣ: Донишҷӯёни бакалавр ва магистратураи Marine Biology-и James Cook University, ки дар дарсҳои Coral Reef Ecology дар курсҳои солонаи саҳроии 2024 ва 2025 дар Orpheus Island Research Station иштирок кардаанд, ба намунагирии марҷон саҳм гузоштаанд.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон бархӯрди манфиатҳоро гузориш накардаанд.

Саҳми муаллифон: Консептуализатсия M.S.P., H.L. ва P.C.D.; методология M.S.P., H.L., P.C.D. ва M.J.M.; таҳлили формалӣ R.H.M., S.F.H., P.C.D. ва M.J.M.; таҳқиқот M.S.P., H.L., R.H.M., R.B., E.B., J.C. ва G.H.-W.; лоиҳаи аслӣ M.S.P. ва M.J.M.; назорат M.S.P., H.L. ва P.C.D. анҷом додаанд.

Ёддошти техникии дохили манбаъ 1: Маълумоти хулоса ва натиҷа муқоисаи марҷони сахт/нармро ҳамчун Сентябр 2024–Октябр 2025 медиҳад, дар ҳоле ки қисми муқаддима намунагирии саҳроиро Октябр 2024 ва Сентябр 2025 менависад. Тартиби моҳҳо дар манбаъ мувофиқ нест.

Ёддошти техникии дохили манбаъ 2: Дар шарҳҳои ҷадвалҳои Appendix A1–A3 омили сол ҳамчун “2025 and 2025” навишта шудааст; усул ва таҳлили асосӣ равшан мегӯянд, ки ду сол 2024 ва 2025 мебошанд.

Ёддошти техникии дохили манбаъ 3: Дар тӯли обхезӣ сабти пайвастаи шӯрӣ вуҷуд надорад. Арзишҳои 10,0–11,7 ppt шаш намунаи оби рӯизаминӣ мебошанд, ки 8 Феврал 2025 гирифта шудаанд; идома доштани шӯрии монанд ё пасттар дар 4–12 Феврал хулосаи муаллифони манбаъ аст.

Ёддошти техникии дохили манбаъ 4: Манбаъ гипосалиниро ҳамчун сабаби асосии марг ба таври қавӣ дастгирӣ мекунад, аммо эътироф мекунад, ки барои ҷудо кардани саҳми мустақили седиментатсия, эвтрофикатсия, runoff-и соҳилӣ ва стресси гармӣ ҳалли кофии замонӣ вуҷуд надорад.

Ҳадди асосии тафсир: Таҳқиқот омӯзиши мушоҳидавӣ мебошад, ки намунагирии саҳроиро пеш ва пас аз бориши фавқулода муқоиса мекунад. Мутобиқати фазоӣ, замонӣ ва физиологӣ байни гипосалинӣ ва талафоти марҷон қавӣ аст; аммо ин таҷрибаи назоратшавандаи сабабияти як-омила нест.

Мувофиқати бозтарҳрезии визуалӣ: Хеле баланд. Занҷири бориш–шӯрӣ–чуқурӣ–талафоти марҷон, фоизҳои талафоти марҷони сахт аз рӯи зонаҳои муҳитӣ ва фарқи талафоти мутлақ/нисбии таксонҳоро бо визуалҳои аслии Verianla бехатар бозтарҳрезӣ кардан мумкин аст.

Мувофиқати Verianla Live / Live Figure: Мувофиқ. Арзишҳои собити пӯшиши марҷон барои 2024–2025 ва фоизҳои талафот аз рӯи зона, ки дар манбаъ дода шудаанд, метавонанд ҳамчун графики муқоисавии source-faithful ё намоиши марҳилавии муҳит пешниҳод шаванд. Дар байни давраҳое, ки силсилаи хоми замонӣ вуҷуд надорад, интерполятсия набояд анҷом дода шавад.