Китч, дар ин таҳқиқот категорияи эстетикӣ ва иртиботӣ мебошад, ки ба як таърифи ягона ва тағйирнопазири эстетикӣ маҳдуд карда намешавад; он тавассути мутобиқ кардани меъёрҳои гуногуни таҳиякардаи Hermann Broch, Abraham Moles ва Tomáš Kulka ба соҳаи меъморӣ баррасӣ мешавад. Таҳқиқоти таърихӣ-тафсирии Tomasz Omieciński месанҷад, ки оё меъмории расмии Олмони фашистӣ барои мақсадҳои таблиғотӣ аз хусусиятҳои китч истифода кардааст ё не; барои ин лоиҳаҳои меъмории таҳти назорати давлат, манбаъҳои таърихӣ ва намунаҳои визуалӣ таҳлил мешаванд. Хулосаи асосии таҳқиқот ин аст, ки меъмории Рейхи Сеюм комилан китч нест; хусусиятҳои китч бештар дар соҳаҳои маҳдуде чун норасоии аслияти бадеӣ, миқёс ва такрори аз ҳад зиёд, иртиботи осон ва якмаъно, инчунин таҳрифи воқеияти таърихӣ ё вазифа тавассути шакл зоҳир мешаванд.

Таҳқиқот таснифи миқдории меъморӣ ё озмоиши самаранокии таблиғот нест. Муҳаққиқ манбаъҳои таърихиро ҷамъоварӣ мекунад, биноҳо ва лоиҳаҳоеро, ки дахолати давлат дар онҳо қавӣ буд, баррасӣ мекунад ва баъдан хусусиятҳои шаклӣ ва иртиботии онҳоро дар партави назарияҳои китч тафсир менамояд.

Тафовути калидии мақола дар он аст, ки мафҳумҳои “таблиғот”, “фиреб” ва “китч” як чиз нестанд. Намояндагии қудрати сиёсӣ аз ҷониби бино, калонмиқёс будани он, истифодаи шаклҳои таърихӣ ё доштани мақсади таблиғотӣ худ аз худ онро китч намекунад. Муаллиф таъкид мекунад, ки бисёре аз биноҳои ҷамъиятии Рейхи Сеюм аз ҷиҳати техникӣ ва меъморӣ ҷиддӣ тарҳрезӣ шудаанд ва аз ин рӯ онҳоро бо ашёи сода, хандаовар ё пастсифате, ки дар маънои рӯзмарраи китч дар назар дошта мешаванд, яксон кардан мумкин нест.

Бо вуҷуди ин, баъзе стратегияҳои меъморӣ метавонанд иртиботи ба китч монанд эҷод кунанд. Номувофиқӣ миёни вазифа ва шакл дар биноҳои ҳарбӣ ё элитае, ки намуди хонаи деҳотӣ доранд; истифодаи шаклҳои асримиёнагӣ, классикӣ ё псевдо-германӣ, ки аз замина ҷудо карда шуда барои офаридани пайвастагии идеологӣ ба кор мераванд; миқёси азим, такрори якнавохт ва симметрияи аз ҳад зиёд; инчунин иваз кардани воқеияти мураккаби иҷтимоӣ бо тасвири сода, устувор ва тағйирнопазири давлат дар ҳамин доира арзёбӣ мешаванд.

Манбаъ исбот намекунад, ки ин меъморӣ ба шаҳрвандон таъсири психологии ё сиёсии ченшуда расондааст. Нақши меъморӣ дар забони таблиғот ба таври таърихӣ ва тафсирӣ баррасӣ мешавад. Аз ин рӯ, таҳқиқот намегӯяд, ки биноҳои муайян дастгирии мардумро ба кадом андоза зиёд кардаанд ё ба тағйироти мушаххаси рафторӣ сабаб шудаанд.

Масъалаи таҳқиқот

Таблиғот аксаран тавассути плакат, рӯзнома, филм, радио, ҳайкал ё суханронии сиёсӣ баррасӣ мешавад. Меъморӣ бошад, воситаи хеле пойдортари иртибот аст. Бино мисли плакат ба осонӣ бардошта намешавад; он дар шаҳр ба таври ҷисмонӣ боқӣ мемонад ва ба фазои воқеии зиндагии ҳаррӯза табдил меёбад.

Аз ин рӯ, таҳқиқот ба саволи асосии зерин равона мешавад: Оё давлати тоталитарӣ метавонад аз китч на танҳо дар санъати тасвирӣ, балки дар шакл, миқёс, истинодҳои таърихии биноҳо ва тартиб додани фазои ҷамъиятӣ низ истифода кунад?

Муаллиф қайд мекунад, ки буриши таблиғот ва эстетикаи китч қаблан дар санъати тасвирӣ муҳокима шудааст, аммо дар заминаи меъморӣ ба қадри кофӣ муфассал омӯхта нашудааст.

Чаро мафҳуми китч ба як таъриф маҳдуд карда намешавад?

Назарияпардозоне, ки китчро омӯхтаанд, меъёрҳои гуногунро пеш гузоштаанд. Hermann Broch китчро бо омехтагии арзишҳо мепайвандад, ки ба ҷойи ҳақиқат қаноатмандии осони эстетикӣ ва тасдиқи оммаи васеъро мегузорад. Abraham Moles принсипҳои номувофиқӣ, ҷамъшавӣ/ифрот, синестезия, миёнасифатӣ ва роҳатро муайян мекунад. Tomáš Kulka бошад, ба меъёрҳое чун мавзӯи барангезандаи эҳсоси мусбат, зуд шинохта шудан ва тасвири конвенсионалӣ аҳамият медиҳад.

Аз нуқтаи назари меъморӣ масъала чунин аст: бино мисли расм ҳатман набояд як “мавзӯъ”-ро бевосита намоиш диҳад. Аз ин рӯ, муаллиф меъёрҳои китчро бо вазифа, миқёс, истиноди таърихӣ ва нақши иртиботии меъморӣ аз нав мувофиқ мекунад.

Оё Меъмории Рейхи Сеюм Комилан Китч Буд?

Не. Хулосаи асосии таҳқиқот ин аст, ки меъмории расмии Олмони фашистиро умуман ҳамчун китч тасниф кардан мумкин нест; хусусиятҳои китч танҳо дар баъзе биноҳо ва махсусан дар ҷанбаҳои маҳдуде, ки аллакай дар табиати меъмории қудрат дида мешаванд — миқёси аз ҳад зиёд, такрор, осон хонда шудан, тақлиди таърихӣ ва сода кардани воқеият — зоҳир мешаванд.

Шаш хусусияти таҳлилии истифодашуда дар таҳқиқот

Чаро авангард барои таблиғот мушкил ҳисоб мешуд?

Дар чаҳорчӯбаи таърихии манбаъ мушкили асосии санъати авангард танҳо дар он набуд, ки ба завқи эстетикии режим мувофиқат намекард. Санъати муосир метавонист забони визуалии чандмаъно, интиқодӣ ва ниёзманд ба тафсир эҷод кунад.

Таблиғоти тоталитарӣ бошад, иртиботи зудтар, мустақимтар ва камтар боз ба тафсирро мехост. Вақте асар ба маъноҳои гуногун роҳ медиҳад, бинанда ба андеша ва саволгузорӣ рӯ меорад; барои таблиғоте, ки мехоҳад паёми ягона ва қатъии сиёсӣ диҳад, ин ҳолат функсионалӣ нест.

Аз ин рӯ, тағйир дар сиёсати фарҳангии нацистӣ дар тафсири манбаъ танҳо ҳамчун муҳофизакории эстетикӣ не, балки ҳамчун тағйири стратегияи иртиботӣ баррасӣ мешавад.

Идеализатсияи гузашта

Манбаъ таваҷҷуҳ мекунад, ки бо вуҷуди модернизатсияи технологӣ дар Олмони фашистӣ, санъати расмӣ тасвири деҳотӣ, пасторалӣ ва берун аз таърихи Олмонро эҷод мекард. Мотивҳое чун аробаҳои аспӣ, саҳроҳо, деҳқонони анъанавӣ ва зиндагии муназзами оилавӣ тасвири гузаштаро пешниҳод мекарданд, ки аз ихтилофҳои ҷомеаи муосири саноатӣ пок карда шудааст.

Муодили ин дар меъморӣ “Heimat” аст, яъне шаклҳои деҳотӣ ва анъанавӣ, ки бар эҳсоси ватани маҳаллӣ/ошноӣ асос ёфтаанд.

Саволи муаллиф чунин мешавад: оро додани бинои ҳарбӣ, маъмурӣ ё элитаи давлати муосир бо намуди хонаи анъанавии деҳот воқеан пайвастагии таърихӣ аст ё сохтори визуалӣ, ки вазифаи воқеиро мепӯшонад?

Таблиғоти Меъморӣ Чӣ Гуна Метавонад Аз Хусусиятҳои Китч Истифода Кунад?

Тибқи таҳқиқот, таблиғоти меъморӣ метавонад хусусиятҳои ба китч монанд пайдо кунад, вақте воқеияти мураккаби сиёсӣ ва иҷтимоиро ба шаклҳои осонхондашаванда коҳиш медиҳад; услубҳои таърихии ошноро аз замина ҷудо карда, тасвири пайвастагии табиӣ месозад; миёни вазифа ва намуди зоҳирӣ номувофиқии фиребанда эҷод мекунад ва тавассути миқёс, такрор, симметрия ё саҳнасозии драмавӣ таъсири мустақими эҳсосиро меҷӯяд.

Табдил ёфтани меъморӣ ба саҳнаи намоиши оммавӣ

Figure 3 ва Figure 4-и мақола тартиби оммавӣ ва истифодаи нурро дар гирдиҳамоиҳои ҳизбии Nuremberg нишон медиҳанд. Дар ин ҷо меъморӣ танҳо объект нест; он саҳнаест, ки суханронӣ, издиҳом, нур, ҳаракат ва маросим якҷоя амал мекунанд.

Тарҳҳои рӯшноӣ ва майдонҳои Albert Speer гирдиҳамоии сиёсиро аз суханронии одӣ ба таҷрибаи театрӣ ва маросимӣ табдил додаанд. Манбаъ инро дар заминаи эстетикӣ кардани сиёсат баррасӣ мекунад.

Ин мисол нишон медиҳад, ки меъморӣ метавонад паёми таблиғотиро на танҳо бо рамзҳои рӯйи фасад, балки тавассути тарзи ҷамъ шудани одамон, самти нигоҳашон ва миқёсе, ки худро дар он эҳсос мекунанд, низ бисозад.

Ошноӣ ва таъсири Heimat

Ҳамаи меъмории расмии Рейхи Сеюм як услубро истифода накардааст. Дар биноҳои маъмурии давлатӣ Неоклассицизм, дар баъзе биноҳои функсионалии ҳарбӣ роҳҳалҳои модернистӣ ва дар биноҳои интихобшудаи ҳарбӣ ё истиқоматӣ шаклҳои псевдо-деҳотӣ ҳамзамон мавҷуд буда метавонанд.

Шакли деҳотӣ махсусан барои эҷоди ошноӣ муҳим аст. Шакли хонаи анъанавӣ дар заминаи худ китч нест. Мушкилоти ба китч монанд вақте ба миён меояд, ки шакл вазифаи воқеиро пинҳон кунад ё миқёси иҷтимоиро нодуруст нишон диҳад.

Gautheater Westmark

Gautheater Westmark дар Saarbrücken дар Figure 5 ҳамчун театре нишон дода мешавад, ки блокҳои оддии истиқоматии шаҳраки хурдро ба хотир меорад. Ҳангоми муқоиса бо биноҳои воқеии истиқоматии паҳлуяш миқёси азими иншоот равшан мегардад.

Мушкил дар ин ҷо танҳо “истифодаи боми анъанавӣ” нест. Манбаъ ҷойгир кардани бинои калон ва мураккаби театрро дар забони ошнои меъмории шаҳраки хурд ҳамчун стратегияи тарроҳие тафсир мекунад, ки миқёс ва вазифаро пинҳон месозад.

Бинои даромадгоҳи Berghof

Бинои даромадгоҳ ва посбонии маҷмааи Berghof дар Figure 6 намуди хонаи деҳотиро дорад. Аммо вазифаи он хонаи меҳмоннавози деҳотӣ будан нест, балки бинои амниятиест, ки маҷмааи роҳбарияти сиёсиро назорат мекунад.

Категорияи рақами I-и “номувофиқӣ”-и манбаъ дар ин ҷо ба таври равшан дида мешавад: вазифаи иҷтимоие, ки шакли меъморӣ ба хотир меорад, аз вазифаи воқеӣ ҷудо аст.

Carinhall: таниш миёни рустикӣ ва шукӯҳ

Figures 7 ва 8 ду чеҳраи гуногуни қароргоҳи Carinhall-и Hermann Göringро нишон медиҳанд. Дар берун санги ноҳамвор, чӯб, мотивҳои шикор ва хусусияти деҳотӣ; дар дохил бошад фазои бошукӯҳе мавҷуд аст, ки дар он коллексияи калони санъат ба намоиш гузошта шудааст.

Дар тафсири манбаъ таъсири ба китч монанд аз худи мавҷудияти намуди анъанавӣ не, балки аз таниши миёни қабате, ки “хоксор, маҳаллӣ ва табиӣ” менамояд, ва сарвату миқёси воқеӣ ба вуҷуд меояд.

Мактаби Düsseldorf-Westen

Figure 9 ташкил шудани бинои калонмиқёси мактабро тавассути шакли псевдо-деҳотӣ ва такрори якнавохт нишон медиҳад. Манбаъ инро ҳамчун намунаи миқёси аз ҳад зиёди псевдо-деҳотӣ ва якнавохтӣ истифода мекунад.

Оё Истифодаи Як Услуби Таърихии Меъморӣ Худ Аз Худ Китч Аст?

Не. Таҳқиқот истифодаи Неоклассицизм, шаклҳои асримиёнагӣ ё меъмории маҳаллиро худ аз худ китч намешуморад; ҳолати ба китч монанд вақте ба миён меояд, ки шаклҳои таърихӣ аз замина ҷудо карда шаванд, дар бораи вазифаи воқеӣ ё пайвастагии таърихӣ тасвири фиребанда эҷод кунанд ва мураккабии гузаштаро ба як ривояти ягонаи сиёсии стереотипӣ кам намоянд.

Култи “германигии қадим”

Манбаъ баррасӣ мекунад, ки шаҳрҳо ва ёдгориҳои таърихӣ на танҳо ҳифз шудаанд, балки дар баъзе ҳолатҳо мутобиқи як давраи муайяни гузашта аз нав шакл дода шудаанд.

Дар ҳоле ки дахолатҳо дар Nuremberg ба шукӯҳи германигии асримиёнагӣ таъкид мекарданд, дар биноҳое чун Wewelsburg қабатҳои мавҷудаи таърихӣ барои сохтани тасвири боз ҳам “асримиёнагӣ”-тар тағйир дода шудаанд.

Механизми асосии таблиғотӣ дар ин ҷо ноаён кардани тағйири таърихӣ аст. Таърихи мураккаб, канда-канда ва бисёрқабата ба ривояти хаттӣ ва осонхондашавандаи пайвастагӣ дар шакли “шукӯҳи қадим → Рейхи Сеюм” табдил дода мешавад.

Пайвастагии фазоӣ дар Nuremberg

Меҳвари бузурге, ки аз Nazi Party Rally Grounds ба Imperial Castle равона шудааст, ба гунае тарҳрезӣ шудааст, ки фазои маросимии режими навро мустақиман бо рамзи империяи кӯҳна пайванд диҳад.

Дар тафсири манбаъ гузашта ҳамчун маводи эҷодӣ барои забони нави эстетикӣ истифода нашудааст; қисмҳои муайяни гузашта ба таври таҳтуллафзӣ ва стереотипӣ ба дохили паёми идеологӣ ҷой дода шудаанд.

Истифодаи Антиқияти Классикӣ ҳамчун “либос”

Дар меъмории ҷамъиятии нацистӣ сутунҳои классикӣ, массаҳои вазнини сангӣ ва композицияҳои симметрӣ зуд-зуд истифода мешуданд. Ehrentempel дар Figure 10 “либос”-и меъмории антиқиро нишон медиҳад, Reich Chancellery дар Figure 11 бошад намунаи истифодаи эклектикии сарсутунҳои навъи мисриро пешниҳод мекунад.

Аммо манбаъ ин биноҳоро худкор китч эълон намекунад. Он қайд мекунад, ки биноҳои ҷамъиятӣ дар тӯли таърих барои намояндагӣ, маросим ва қудрат аз шаклҳои классикӣ истифода карда метавонанд; маҳорати хуби сохтмонӣ ва ҷиддияти меъморӣ низ метавонад ин намунаҳоро берун аз китчи маъмулӣ нигоҳ дорад.

Чаро Монументалӣ Будан ва Такрор Ба Китч Монанд Арзёбӣ Мешаванд?

Монументалӣ будан ва такрор дар ин таҳқиқот танҳо вақте бо хусусияти “ҷамъшавӣ/maximalisation”-и китч алоқаманд карда мешаванд, ки барои ба ҳадди аксар расонидани таъсири шакл ба миқёси аз ҳад зиёд, такрори якнавохт ё намоиши драмавӣ табдил ёбанд; аммо муаллиф махсус таъкид мекунад, ки ҳар бинои азим ё симметрӣ танҳо бо ҳамин сабаб китч шумурда намешавад.

Миқёсҳои азими ба нақша гирифташуда

Манбаъ хабар медиҳад, ки дар нақшаҳои давраи нацистӣ ченакҳое чун галерея-коридори 500-метрӣ, сутуни 214,5-метрӣ, арки зафари 117-метрӣ, бинои осмонбӯси 250-метрӣ ва Great Hall бо иқтидори 180.000 нафар вуҷуд доштанд.

Ҳадафи ин лоиҳаҳо танҳо иқтидори функсионалӣ набуд. Миқёс ҳамзамон паёми мустақими визуалӣ дар бораи бузургии давлат ва хурдии фард эҷод мекард.

Reich Aviation Ministry ва Congress Hall

Figure 12 бинои собиқи Reich Aviation Ministry ва Figure 13 Nuremberg Congress Hall-ро ҳамчун намунаҳои миқёси аз ҳад зиёд ва якнавохтии меъморӣ нишон медиҳанд.

Такрори зиёди ҳамон унсурҳо дар фасади бино сатҳи муназзам ва назоратшавандаеро ба вуҷуд меорад, ки дар он фард дар дохили кулл гум мешавад.

Prora ва такрор

KdF Prora Holiday Resort дар Figure 14 бо қаторҳои дароз ва такроршавандаи блокҳо миқёс ва якнавохтиро намоён мекунад.

Тафсири манбаъ ин такрорро бо тасвири комилӣ, ҳамзамонӣ ва анҷомёфтагии низоми тоталитарӣ мепайвандад. Симметрия ва такрор метавонанд композицияи меъмориро осонфаҳм кунанд, аммо ҳамзамон сохтори номуназзам ва тағйирёбандаи зиндагии органикии шаҳриро канор гузоранд.

Чаро боз ҳам “комилан китч” гуфта намешавад?

Манбаъ қайд мекунад, ки аксари ин биноҳои азим ва якнавохт хандаовар ё арзон ба назар намерасанд. Таъсир бештар эҳсоси вазнинӣ, фишор, ҷиддият ва хурдии фард аст.

Аз ин рӯ, гарчанде миёни миқёси аз ҳад зиёд ва китч буриш вуҷуд дорад, ин ду мафҳум ҳаммаъно нестанд.

Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот

Тарҳи таҳқиқот

Таҳқиқот аз усули таърихӣ-тафсирӣ истифода мекунад. Муҳаққиқ манбаъҳои таърихии мавҷуд, адабиёти назарияи санъат ва меъморӣ, заминаи фарҳангӣ ва таблиғотии давра ва хусусиятҳои визуалии биноҳои интихобшударо якҷо карда, онҳоро тафсир менамояд.

Таҳқиқот таҷрибавӣ нест. Ҳаҷми намуна, қимати p, фосилаи эътимод, андозаи таъсир, модели регрессия ё таҳлили дигари миқдорӣ вуҷуд надорад.

Мантиқи интихоби биноҳо

Манбаъ то ҳадди имкон лоиҳаҳоеро интихоб кардааст, ки сохтмонашонро метавон ба давлат нисбат дод. Биноҳое, ки давлат дар банақшагирии минтақавӣ, шаҳрсозӣ, тасдиқи тарҳи меъморӣ, фармоиш ва назорати сохтмон нақши намоён дошт, дар маркази таҳқиқот қарор доранд.

Лоиҳаҳое, ки пурра анҷом наёфтаанд, вале барои фаҳмидани тарҳи умумии онҳо ба қадри кофӣ пеш рафтаанд, низ ба арзёбӣ дохил шудаанд.

Таҳлили визуалӣ чӣ гуна анҷом дода шуд?

Муаллиф биноҳоро барои ҷустуҷӯи хусусиятҳои дар Table 1 муайяншуда баррасӣ кардааст. Манбаъ дар бахши усулҳо ошкоро мегӯяд, ки барои муайян кардани хусусиятҳои II ва III мушоҳидаи бештар интуитивӣ, барои хусусиятҳои I, IV, V ва VI бошад мушоҳидаи бештар бозтобанда/тафсирӣ истифода шудааст.

Ин ибора барои фаҳмидани табиати усул муҳим аст: таҳқиқот бо дастгоҳи объективии ченкунӣ “миқдори китч”-ро ҳисоб намекунад; он тафсири таърихӣ ва меъморӣ тавлид мекунад.

Нақши тасвирҳои манбаъ дар занҷири далелҳо

Натиҷаи асосӣ I: Ҳузури китч маҳдуд аст

Таснифи ниҳоии муаллиф нишон медиҳад, ки дар меъмории Рейхи Сеюм унсурҳои китч вуҷуд доранд, вале онҳо он қадар марказӣ нестанд, ки тамоми меъморӣ ҳамчун китч арзёбӣ шавад.

Хусусан норасоии аслияти бадеӣ [IV], миқёс ва такрори аз ҳад зиёд [II], равшанӣ ва якмаъноии паём [V], инчунин иллюзияи таърихӣ/функсионалӣ [I, VI] дар натиҷаҳои манбаъ барҷаста мебошанд.

Натиҷаи асосӣ II: Синестезия ба таври равшан ёфт нашудааст

Дар Table 1 принсипи синестезияи Moles ба категорияи III мувофиқ аст. Манбаъ муодили таҳлилии ин хусусиятро дар меъмории Рейхи Сеюм ҳамчун “not found” ишора мекунад.

Ин ҷузъ муҳим аст; муаллиф ҳамаи синфҳои назариявии пешакӣ сохташударо маҷбуран ба мисолҳо татбиқ накардааст.

Натиҷаи асосӣ III: Таблиғот ва китч як мафҳум нестанд

Ин ки бинои давлатӣ паёми қудрати сиёсӣ, субот ё пайвастагиро мерасонад, онро худкор китч намекунад.

Муаллиф қайд мекунад, ки дар баъзе ҳолатҳо истилоҳи дуруст метавонад “propaganda”, ҳатто “deception/фиреб” бошад; категорияи китч бошад мушкили тангтар ва аз ҷиҳати эстетикӣ дигарро ифода мекунад.

Натиҷаи асосӣ IV: Арзиши шакли таърихӣ аз замина вобаста аст

Истифодаи Неоклассицизм ё шаклҳои асримиёнагӣ худ аз худ мушкил нест. Хусусияти ба китч монанд вақте қавитар мешавад, ки робитаи ин шаклҳо бо вазифа, замон ва воқеияти таърихӣ канда шавад.

Аз ин рӯ, манбаъ шакли “neo”-ро на ҳамчун гуноҳи эстетикӣ, балки аз рӯйи он арзёбӣ мекунад, ки бо кадом мақсад ва дар кадом замина истифода шудааст.

Натиҷаи асосӣ V: Шакл метавонад паёми таблиғотиро осон кунад

Забони меъмории осонхондашаванда, симметрӣ, стандартӣ ва ошно метавонад гуногунии тафсирҳоро кам карда, ба намоён шудани як ривояти ягонаи сиёсӣ дар фазо кумак кунад.

Ин мефаҳмонад, ки чаро меъморӣ метавонад барои таблиғот воситаи арзишманд бошад. Бино метавонад ҳамзамон ҳамчун воқеияти ҷисмонӣ ва ривояти рамзӣ амал кунад.

Оё Таҳқиқот Сабабан Исбот Мекунад, Ки Меъмории Нацистӣ Дастгирии Мардумро Афзоиш Додааст?

Не. Мақола миёни шакли меъморӣ ва стратегияҳои таблиғотӣ робитаҳои таърихӣ ва тафсирӣ барқарор мекунад; зеро озмоиш, пурсиш, маълумоти рафторӣ ё таҳлили сабабӣ барои чен кардани муносибати шаҳрвандон пешниҳод намешавад, аз ин таҳқиқот муайян кардан мумкин нест, ки бинои муайян дастгирии мардум, итоат ё рафтори сиёсиро то чӣ андоза тағйир додааст.

Тафсири дурусти ибораи “меъмории муваффақ”

Манбаъ дар бахши хулоса менависад, ки меъмории Рейхи Сеюм дар маҷмӯъ “successful” буд. Ин ибора маънои тасдиқи ҳадафҳо, идеология ё амалҳои режимро надорад.

Замина ин аст, ки биноҳо ҳамчун вазифаҳои ҷиддии меъморӣ баррасӣ шудаанд, аз ҷиҳати техникӣ ва шаклӣ бо салоҳият иҷро гардидаанд ва метавонистанд ба забони намояндагии режим хизмат кунанд.

Манбаъ дар ҳамин бахш ба таври возеҳ таъкид мекунад, ки ин меъморӣ барои ҷиноятҳои режим пуштибонӣ ва пӯшиш фароҳам овардааст.

Ҷиҳатҳои қавии таҳқиқот

Ҷиҳати қавии аввал он аст, ки мафҳуми китч ба як ҳукми субъективии “ба ман писанд нест” маҳдуд карда намешавад ва меъёрҳои Broch, Moles ва Kulka ба таври муқоисавӣ истифода мешаванд.

Ҷиҳати қавии дуюм сохтани пули консептуалӣ ҳангоми гузариш аз санъати таблиғотӣ ба меъморӣ мебошад.

Ҷиҳати қавии сеюм муқоисаи намунаҳои гуногуни меъморӣ — меъмории таърихии деҳотӣ, биноҳои ҷамъиятӣ, майдонҳои маросимӣ, қароргоҳҳои элита, биноҳои таълимӣ ва лоиҳаҳои калонмиқёс — дар як таснифи таҳлилӣ мебошад.

Ҷиҳати қавии чорум он аст, ки таҳқиқот фарзияи худро аз ҳад зиёд васеъ намекунад. Манбаъ бар хилофи интизорӣ ошкоро эътироф мекунад, ки меъморӣ танҳо ба андозаи маҳдуд ба китч монанд аст.

Маҳдудиятҳои методологӣ

Таҳқиқот тафсирӣ аст; таснифи китч аз рӯйи табиати худ ба арзёбии визуалӣ ва таърихии муҳаққиқ вобаста мебошад.

Манбаъ чаҳорчӯбаи пурраи интихобии миқдорӣ, ки намунаҳои меъмориро фаро гирад, ё холҳои стандартии китчро барои ҳар бино пешниҳод намекунад.

Таъсири таблиғотии биноҳо бо маълумоти аудитория чен карда нашудааст.

Мақола таҳлили эътимоднокии байнибаҳогузоронро, ки муайян кунад муҳаққиқони гуногун ҳамон биноҳоро мустақилона кодгузорӣ кардаанд ё не, гузориш намедиҳад.

Азбаски таҳқиқот ба Олмони фашистӣ тамаркуз мекунад, умумисозии мустақими ҳамин натиҷаҳои таҳлилӣ ба меъмории режимҳои дигари тоталитарӣ ё демократӣ бояд алоҳида омӯхта шавад.

Тафсире, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад

Дар меъмории расмии Рейхи Сеюм метавон хусусиятҳои маҳдуди ба китч монандро ёфт.

Миқёси аз ҳад зиёд, такрор, осон хонда шудан, схемавият ва баъзе шаклҳои тақлиди таърихӣ метавонанд бо иртиботи таблиғотӣ буриш дошта бошанд.

Номувофиқӣ миёни вазифа ва намуди зоҳирӣ метавонад ба пӯшондани воқеият аз ҷониби намояндагии меъморӣ кумак кунад.

Меъморӣ метавонад ҳамчун муҳити ҷисмонии иртибот барои намоиши оммавии сиёсӣ ва намояндагии давлат истифода шавад.

Истифодаи услубҳои таърихиро ҷудо аз замина ва вазифаи онҳо арзёбӣ кардан мумкин нест.

Тафсире, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад

Ҳамаи меъмории Рейхи Сеюм китч нест.

Ҳар бинои истифодакунандаи услуби Неоклассикӣ ё таърихӣ китч нест.

Ҳар бинои калон ё симметрӣ воситаи таблиғоти тоталитарӣ нест.

Таҳқиқот исбот намекунад, ки биноҳои муайян дастгирии мардумро ба таври миқдорӣ зиёд кардаанд.

Китч ва таблиғот ҳаммаъно нестанд.

Наметавон хулоса кард, ки як хусусияти ягонаи меъморӣ идеологияи сиёсиро худкор муайян мекунад.

Хулоса барои меъмории муосир

Бахши хулосаи манбаъ таҳқиқоти таърихиро ба огоҳии умумитар мепайвандад: ҳангоми баррасии муҳитҳои нави меъморӣ бояд на танҳо зебоии шаклӣ ё вазифа, балки он низ пурсида шавад, ки онҳо кадом тафсири воқеиятро намоён ва кадом воқеиятҳоро ноаён месозанд.

Муаллиф пешниҳод мекунад, ки қобилияти китч барои пешниҳоди чаҳорчӯбаҳои осонфаҳм ва аз пеш омодашудаи тафсир дар муҳитҳои муосири иртиботӣ, ки ҳубобҳои иттилоотӣ доранд, низ метавонад арзиши манипулятивӣ дошта бошад.

Ин арзёбии охирин хулосаи тафсириест, ки аз ёфтаи таърихии мақола бармеояд; он таъсире нест, ки дар шаҳрҳои имрӯза ба таври таҷрибавӣ чен шуда бошад.

Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул

Таҳқиқоти аслӣ: The Characteristics of Kitsch in the Architectural Propaganda of the Third Reich

Муаллиф: Tomasz Omieciński.

Муассиса: Faculty of Civil Engineering, Architecture and Environmental Engineering, Lodz University of Technology, Łódź, Poland.

Маҷалла: Buildings.

Ношир/платформа: MDPI.

Сабти библиографӣ: Buildings, 2026, 16(17), Article 3522.

DOI: 10.3390/buildings16173522.

Раванди нашр: Қабул барои баррасӣ 21 июли 2026; бозбинӣ 28 августи 2026; қабул 1 сентябри 2026; нашр 3 сентябри 2026.

Навъи манбаъ: Таҳқиқоти рецензияшуда ва нашршудаи таърихӣ-тафсирӣ дар бораи меъморӣ, фарҳанги визуалӣ ва таблиғот.

Литсензия: Creative Commons Attribution (CC BY).

Саволи асосии таҳқиқот: Оё режими нацистӣ хусусиятҳои китчро дар тарроҳии меъморӣ барои мақсадҳои таблиғотии худ истифода кардааст; агар истифода карда бошад, ин хусусиятҳо дар кадом шаклҳои меъморӣ зоҳир шудаанд?

Усули асосӣ: Ҷамъоварии манбаъҳои таърихӣ-фарҳангӣ, интихоби лоиҳаҳои меъморие, ки назорати давлат дар онҳо қавӣ буд, ва арзёбии хусусиятҳои визуалӣ дар чаҳорчӯбаи назарияҳои китч бо усули таърихӣ-тафсирӣ.

Манбаъҳои назариявӣ: Пеш аз ҳама равишҳои Hermann Broch, Abraham Moles ва Tomáš Kulka ба китч, инчунин адабиёти санъат, таблиғот, меъморӣ ва фарҳанги оммавӣ.

Синфҳои асосии таҳлилӣ: I — номувофиқӣ/таҳрифи консептуалӣ; II — миқёси аз ҳад зиёд ва ҷамъшавӣ; III — синестезия; IV — конвенсионалӣ будан ва схемавият; V — осон хонда шудан ва тасдиқи умумӣ; VI — тақлиди таърихӣ ва тамоюлҳои “neo”.

Тасвирҳои манбаъ: Дар мақола 15 тасвири рақамгузоришуда мавҷуд аст. Тасвирҳо ҳамчун маводи далелӣ/тафсирӣ барои санъати расмӣ, намоишҳои оммавии Nuremberg, меъмории деҳотӣ ва псевдо-деҳотӣ, қароргоҳҳои элита, биноҳои ҷамъиятӣ, миқёси монументалӣ ва намунаҳои меъмории псевдо-таърихӣ истифода мешаванд.

Ҷадвали манбаъ: Table 1 матритсаи асосии таҳлилии таҳқиқот мебошад, ки хусусиятҳои китч дар Broch, Moles ва Kulka-ро бо муодилҳои эҳтимолии онҳо дар санъат ва меъмории Рейхи Сеюм мувофиқ мекунад.

Таҳлили миқдорӣ: Нест. Интихоби оморӣ, қимати p, фосилаи эътимод ё андозаи таъсир гузориш нашудааст.

Маҳдудияти асосии усул: Таҳқиқот ба тафсири визуалӣ ва таърихӣ асос ёфтааст; таъсири меъморӣ ба рафтори шаҳрвандон ба таври таҷрибавӣ ё сабабӣ чен карда нашудааст.

Маблағгузорӣ: Таҳқиқот маблағгузории беруна нагирифтааст.

Дастрасии маълумот: Манбаъ хабар медиҳад, ки маълумоти аслии истифодашуда дар таҳқиқот ба таври кушода дастрас аст ва манбаъҳо дар истинодҳо оварда шудаанд.

Бархӯрди манфиатҳо: Муаллиф бархӯрди манфиатҳоро эълом накардааст.

Тарҷума: Матни англисӣ аз ҷониби Małgorzata Giełzakowska тарҷума шудааст.

Саҳми муаллиф: Таҳқиқот якмуаллифӣ аст; дар PDF-и манбаъ бахши ҷудогонаи Author Contributions / CRediT вуҷуд надорад.

Хулосаи асосӣ: Дар меъмории расмии Рейхи Сеюм хусусиятҳои ба китч монанд мавҷуданд, аммо таҳқиқот ин меъмориро комилан ҳамчун китч тасниф намекунад. Буришҳои равшантарин дар норасоии аслият, миқёс ва такрори аз ҳад зиёд, иртиботи якмаъно ва таҳрифи таърихӣ/функсионалӣ дида мешаванд.

Ёддошт дар бораи ҳуқуқи муаллиф ва истифодаи дубора: Мақолаи асосӣ бо литсензияи CC BY нашр шудааст; аммо литсензияҳои аксҳои бойгонии дар мақола истифодашуда аз тасвир ба тасвир фарқ мекунанд ва public domain, CC0 ва версияҳои гуногуни CC BY-SA-ро дар бар мегиранд. Барои Verianla, ба ҷойи айнан нусхабардорӣ кардани аксҳои манбаъ, муносибатҳои илмиро бо схема ё композитсияи аслии муқова аз нав ифода кардан бехатартар аст.