Донистани он ки дар кишоварзӣ обро кай ва чӣ қадар додан лозим аст, торафт муҳимтар мешавад. Тағйирёбии иқлим, хатари хушксолӣ ва фишор ба захираҳои об қарорҳои обёриро, ки танҳо ба мушоҳида ё ҷадвали собит такя мекунанд, нокифоя мегардонанд. Ин таҳқиқоти preprint бо истифода аз сенсорҳои калибрченнашудаи бисёрсатҳаи намии хоки FDR дар майдони ҷуворимакка ба ду саволи муҳим ҷавоб меҷӯяд: растанӣ кай ба фишори обӣ дучор шудан оғоз мекунад ва дар обёрии навбатӣ чӣ қадар об бояд дода шавад?

Муҳаққиқон бар онанд, ки ҳатто агар қиматҳои мутлақи намии сенсорҳо комилан дақиқ набошанд ҳам, каҷхаттаи тағйироти онҳо бо гузашти вақт маълумоти арзишманд медиҳад. Усули якум бо истифода аз ҷавоби сенсор пас аз обёрӣ коэффисиенти динамикии ислоҳро ҳисоб мекунад. Усули дуюм ба суръати коҳиши намии хок нигоҳ карда, мекӯшад ҳаддеро муайян кунад, ки дар он растанӣ гирифтани обро душвортар ҳис мекунад. Натиҷаҳо нишон медиҳанд, ки ҳангоми истифодаи шабакаи зичи сенсорҳо, сенсорҳои калибрченнашуда метавонанд барои обёрии дақиқ воситаи умедбахши дастгирии қарор бошанд. Аммо ин натиҷаҳо ҳанӯз аз арзёбии ҳамтоён нагузаштаанд ва бояд дар шароити гуногуни саҳроӣ санҷида шаванд.

Мушкил чист?

Ҳадафи асосии обёрии дақиқ сода менамояд: ба растанӣ ҳамон қадар об диҳем, ки лозим аст, ва дар вақти дуруст. Аммо дар саҳро ин қарор хеле мураккаб аст. Сохтори хок, рушди реша, ҳарорати ҳаво, шамол, нури офтоб, боришот, системаи обёрӣ ва марҳилаи рушди растанӣ ҳамзамон таъсир мерасонанд.

Сенсорҳои намии хок дар ин ҷо воситаи муҳим мебошанд. Хусусан сенсорҳои FDR метавонанд миқдори обро дар чуқуриҳои гуногуни хок пайваста чен кунанд. FDR технологияи сенсорист, ки аз хусусиятҳои диэлектрикии хок истифода бурда, намиро ғайримустақим тахмин мекунад. Ин сенсорҳо дар саҳро муфиданд; аммо мушкили калон вуҷуд дорад: қиматҳои ченшуда вобаста ба навъи хок, ҷойгиршавии сенсор, наздикии решаҳо ба сенсор, тамоси сенсор бо хок ва тағйироти бо мурури вақт ба вуҷудомада метавонанд инҳироф кунанд.

Одатан барои он ки ин сенсорҳо натиҷаи миқдории боэътимод диҳанд, бояд калибрчен карда шаванд. Калибрченкунӣ раванди пайваст кардани қимати хондаи сенсор бо миқдори воқеии оби хок мебошад. Аммо вақте дар заминҳои васеъ шумораи зиёди сенсорҳо истифода мешаванд, калибрченкунии ҳар сенсор алоҳида метавонад вақтталаб, гарон ва аз ҷиҳати амалиётӣ душвор бошад. Ғайр аз ин, калибрченкунии ибтидоӣ метавонад бо пешрафти мавсим ва тағйир ёфтани муносибати хок–сенсор қисман эътибори худро аз даст диҳад.

Саволи асосии мақола дар ҳамин ҷо ба миён меояд: ҳатто агар сенсорҳо пешакӣ калибрчен нашуда бошанд ҳам, оё аз тағйироти онҳо бо гузашти вақт барои қабули қарори обёрӣ маълумоти боэътимод гирифтан мумкин аст?

Усул чӣ пешниҳод мекунад?

Таҳқиқот ду усули пурракунандаи якдигарро пешниҳод мекунад.

Усули якум ба тахмини миқдори обёрӣ равона шудааст. Муҳаққиқон онро RTisDPC меноманд, ки маънояш «калибрченкунии динамикии баъдӣ дар вақти воқеӣ ва дар маҳал» мебошад. Ба таври сода, ин усул мебинад, ки сенсор пас аз обёрӣ чӣ қадар ҷавоб медиҳад. Агар ба майдон миқдори маълуми об дода шуда бошад ва сенсор ба ин воридшавии об бо афзоиши муайян ҷавоб диҳад, барои рафтори онлаҳзаинаи сенсор коэффисиенти ислоҳ ҳисоб кардан мумкин аст. Баъдан ин коэффисиент барои тахмини истеъмоли ҳаррӯзаи оби растанӣ истифода мешавад.

Ин равиш аз калибрченкунии классикӣ фарқ мекунад. Ба ҷойи он ки сенсор дар лаборатория ё дар оғози мавсим бо муодилаи собит танзим шавад, он мувофиқи рӯйдодҳои воқеии обёрӣ дар саҳро ба таври динамикӣ ислоҳ карда мешавад. Бо ин роҳ кӯшиш мешавад ҷавоби тағйирёбандаи сенсор бо вақт, шароити тамос бо хок ва фарқиятҳои маҳаллӣ ба ҳисоб гирифта шаванд.

Усули дуюм ба муайян кардани вақти обёрӣ равона шудааст. Дар ин ҷо муҳаққиқон бештар аз қимати мутлақи намӣ ба суръати коҳиши намӣ нигоҳ мекунанд. Вақте об дар хок кофӣ аст, решаҳои растанӣ онро осонтар мегиранд ва намии хок дар давоми рӯз метавонад ба таври намоён кам шавад. Аммо бо хушк шудани хок гирифтани об барои решаҳо душвортар мешавад; дар ин ҳолат суръати коҳиши намӣ низ тағйир меёбад. Ин нуқтаи шикаст ҳамчун ҳадде тафсир мешавад, ки растанӣ ба фишори обӣ наздик шуданро оғоз мекунад.

Усул чуқуриҳои гуногуни хокро алоҳида арзёбӣ мекунад. Ин муҳим аст, зеро дар растаниҳои яксола мисли ҷуворимакка системаи реша бо гузашти вақт ба чуқурӣ меравад. Дар аввали мавсим қабатҳои болоӣ маънои бештар доранд, аммо дертар қабатҳои амиқтар низ муҳим мешаванд. Агар дар як чуқурӣ фаъолияти реша набошад, ворид кардани сатҳи он сенсор ба ҳисоби фишори обӣ метавонад гумроҳкунанда бошад.

Формулаҳо чиро нишон медиҳанд?

Ин таҳқиқот ба ҷойи сохтани назарияи вазнини математикӣ ҷараёни ҳисоберо пешниҳод мекунад, ки маълумоти сенсорро ба қарори обёрӣ табдил медиҳад. Мантиқи асосии формулаҳоро ба таври сода чунин шарҳ додан мумкин аст:

Дар қадами аввал коҳишҳои ҳаҷми оби хок дар давоми рӯз ҷамъ карда мешаванд. Ин коҳиш оберо, ки растанӣ тавассути решаҳо мегирад, ва саҳми эҳтимолии бухоршавӣ аз сатҳро ифода мекунад. Муҳаққиқон онро ҳамчун гирифтани ҳаррӯзаи об аз ҷониби реша баррасӣ мекунанд.

Миқдори умумии об дар профили хок бо ҷамъ кардани хондаҳои сенсорҳо дар чуқуриҳои гуногун ҳамроҳ бо ғафсии қабати дахлдори хок ҳисоб карда мешавад. Яъне на ба як нуқта, балки ба профили хоке, ки сенсорҳо чен мекунанд, нигоҳ карда мешавад.

Формулаи муҳимтарин қимати алфа — коэффисиенти калибрченкунии динамикӣ мебошад. Алфа муносибати байни афзоиши обе, ки сенсор ҳангоми обёрӣ сабт мекунад, ва миқдори маълуми обёрии ба майдон додашударо нишон медиҳад. Агар ҷавоби сенсор ба оби додашуда мувофиқ бошад, алфа ба 1 наздик мешавад. Агар сенсор афзоиши аз оби додашуда бештар нишон диҳад, алфа метавонад аз 1 калон ва агар камтар нишон диҳад, аз 1 хурд бошад.

Сипас тахмини эвопотранспиратсияи воқеӣ бо ислоҳ кардани тахмини хоми истеъмоли оби сенсор тавассути ҳамин коэффисиенти алфа ҳисоб карда мешавад. Эвопотранспиратсияро метавон маҷмӯи транспиратсияи растанӣ ва бухоршавӣ аз сатҳи хок донист.

Формулаи дигари барои вақти обёрӣ истифодашаванда нишондиҳандаи норасоии об аст. Агар оби хок дар чуқурии муайян аз қимати ҳадди интиқодӣ поён равад, барои он қабат нишондиҳандаи фишор ҳисоб карда мешавад. Вақте оби хок аз ҳадди интиқодӣ боло мемонад, нишондиҳандаи фишор сифр ҳисобида мешавад. Нишондиҳандаҳои чуқуриҳои гуногун миёна гирифта шуда, сигнали умумии норасоии об ба даст меояд.

Ҳадафи ин формулаҳо он нест, ки рақамҳои хоми сенсор мустақиман ҳамчун «қимати дурусти намӣ» қабул шаванд; балки бо истифода аз тағйирот, нишебӣ, ҷавоби пас аз обёрӣ ва мантиқи ҳадди интиқодӣ маълумоти дастгирии қарор ҳосил карда шавад.

Паёми асосии график / ҷадвал / схема

Схемаи ҷараён дар мақола нишон медиҳад, ки усули RTisDPC қадам ба қадам чӣ гуна кор мекунад. Аввал коҳиши ҳаррӯзаи об аз сенсорҳо бароварда мешавад, баъд ҷавоби сенсор бо воридшавии маълуми об дар рӯйдоди обёрӣ муқоиса мегардад ва сипас коэффисиенти ислоҳ бо номи алфа ҳисоб карда мешавад. Ин коэффисиент барои ислоҳи истеъмоли ҳаррӯзаи об истифода шуда, ба тахмини миқдори обёрии навбатӣ саҳм мегузорад.

Харитаи саҳро ва схемаҳои ҷойгиршавии сенсорҳо нишон медиҳанд, ки таҳқиқот озмоиши хурди лабораторӣ нест, балки дар шароити воқеии саҳро гузаронида шудааст. Дар мавсимҳои 2023 ва 2024 дар ду қитъаи гуногуни ҷуворимакка дар Италия сенсорҳо дар минтақаҳои назоратии интихобшудаи тақрибан 1000 метри мураббаъ ҷойгир шудаанд. Ҳолати оби хок, шароити ҳаво, боришот, обёрӣ ва транспиратсияи растанӣ якҷо пайгирӣ шудаанд.

Ҷадвали таркиби механикии хок нишон медиҳад, ки ду сол яксон набуданд. Дар 2023 хок ҳамчун «loam» ва дар 2024 ҳамчун «silty loam» гурӯҳбандӣ шудааст. Ин фарқ муҳим аст, зеро монандии ҷавоби сенсорҳо метавонад аз таркиби хок таъсир гирад. Воқеан, дар 2024 хондаҳои сенсорҳо мувофиқати бештар нишон медиҳанд.

Графикҳои вақти ҳаҷми оби хок нишон медиҳанд, ки ҳангоми обёрӣ сенсорҳо афзоиши обро сабт мекунанд ва баъдан дар давоми рӯзҳо қиматҳо бо истеъмоли оби растанӣ кам мешаванд. Дар каҷхаттаҳо рӯзона коҳиши намоёнтар ва шабона ҷараёни ҳамвортар дида мешавад. Ин намуна ишора мекунад, ки растанӣ рӯзона тавассути транспиратсия бештар об истифода мебарад. Вақте фосилаи обёрӣ дароз мешавад, суръати коҳиши намӣ тағйир меёбад; ин ҳамчун сигнале дар бораи оғози фишори обӣ тафсир мешавад.

Графикҳои коэффисиенти калибрченкунӣ равшан нишон медиҳанд, ки сенсорҳои калибрченнашуда ҳамеша як хел рафтор намекунанд. Дар 2023 қимати алфа байни сенсорҳо ва дар дохили мавсим хеле тағйирёбанда аст. Ба ҳисоби миёна дида мешавад, ки сенсорҳо метавонанд афзоиши обро аз воқеият бештар нишон диҳанд. Дар 2024 қиматҳои алфа умуман ба 1 наздиктаранд; ин нишон медиҳад, ки сенсорҳо он мавсим ҷавоби устувортар додаанд.

Графикҳои гирифтани хоми об аз ҷониби реша ва эвопотранспиратсияи ислоҳшуда нишон медиҳанд, ки чаро калибрченкунӣ лозим аст. Хусусан дар 2023 маълумоти хоми сенсор метавонад истеъмоли ҳаррӯзаи обро ба қиматҳои ғайривоқеӣ баланд барад. Пас аз ислоҳи динамикӣ тахминҳо ба доираи қобилиқабултар меоянд.

Муқоисаҳои ҷараёни шира ва эвопотранспиратсияи бар асоси сенсор нишон медиҳанд, ки усули пешниҳодшуда то андозае бо ҷавоби физиологии растанӣ мувофиқ аст. Сенсорҳои ҷараёни шира миқдори обе, ки аз пояи растанӣ мегузарад, чен карда, назорати мустақил оид ба транспиратсия медиҳанд. Паёми асосии графикҳо чунин аст: вақте истеъмоли оби аз маълумоти сенсор ҳосилшуда зиёд мешавад, транспиратсияи растанӣ низ умуман тамоюли афзоиш дорад.

Муқоиса бо усули FAO-56 нишон медиҳад, ки усули пешниҳодшуда бо равиши модели васеъистифодашаванда дар як самт ҳаракат мекунад, аммо аз рӯи миқдор ҳамеша як натиҷа намедиҳад. Равиши FAO дар баъзе давраҳо тахмини баландтари эвопотранспиратсия додааст. Ин фарқ худ аз худ маънои нодуруст будани усули пешниҳодшударо надорад, зеро усули FAO низ ба иқлим, коэффисиенти растанӣ, чуқурии реша ва фарзияҳои нигоҳдории оби хок такя мекунад.

Паёми асосии графикҳои ҳадди интиқодии намӣ ин аст, ки оғози фишори обӣ танҳо як рақами собит нест. Барои ҳар чуқурӣ ва ҷойгиршавии сенсор қимати оби хок ва суръати коҳиши об якҷо баррасӣ мешаванд. Пас аз нуқтаи муайян, ҳатто агар оби хок кам шавад, суръати гирифтани оби растанӣ дигар ба ҳамон тарз зиёд намешавад; ин нуқта ҳамчун ҳадди интиқодӣ тафсир мешавад.

Графикҳои нишондиҳандаи норасоии об нишон медиҳанд, ки пеш аз обёрӣ сигнали фишор баланд шуда, пас аз обёрӣ ё боришот паст мешавад. Ин нишон медиҳад, ки нишондиҳанда ба ҳолати об дар саҳро ҳассос аст. Дар 2023, дар даврае ки фосилаи обёрӣ то 13 рӯз дароз шудааст, нишондиҳандаи фишор ба тақрибан 40 фоиз наздик шудааст; ин ишора мекунад, ки усул метавонад шароити обёрии ба таъхир афтодаро ошкор кунад.

Муқоисаи нишондиҳандаи норасоии об бо транспиратсияи нисбӣ нишон медиҳад, ки бо зиёд шудани нишондиҳандаи фишор таносуби транспиратсияи растанӣ нисбат ба шароити истинодӣ кам мешавад. Ин муносибати баръакс дастгирӣ мекунад, ки усул метавонад сигнали воқеии вобаста ба физиологияи растаниро гирад.

Муқоисаҳои ниҳоии визуалӣ таъкид мекунанд, ки байни воридшавии умумии об ва истеъмоли ҳисобшудаи об мувозинати аз ҷиҳати физикӣ қобилиқабул вуҷуд дорад. Дида мешавад, ки қисми зиёди оби аз обёрӣ ва боришот воридшуда тавассути эвопотранспиратсия истифода мешавад. Ин нишон медиҳад, ки ҳисобҳои пешниҳодшуда аз тавозуни оби саҳро комилан ҷудо нестанд.

Таҷрибаҳо чӣ гуна гузаронида шуданд?

Таҳқиқот дар хоҷагии таҳқиқотии Casalina дар минтақаи Perugia-и Италия гузаронида шудааст. Дар мавсимҳои тобистонаи 2023 ва 2024 қитъаҳои ҷуворимаккаи бо обпошӣ обёришаванда назорат шудаанд. Дар 2023 дар қитъаҳои тақрибан 30 гектар ва дар 2024 дар қитъаҳои тақрибан 18 гектар кор анҷом дода шудааст; аммо минтақаи назоратие, ки сенсорҳо дар он зич ҷойгир буданд, дар ҳар ду сол тақрибан 1000 метри мураббаъ интихоб шудааст.

Ҷуворимакка ҳамчун зироати дуюм кишт шудааст. Дар ҳар ду сол обёрӣ бо системаи обпошии суръаташ тағйирёбанда анҷом дода шудааст. Дар давраи аввал обёрӣ бештар мувофиқи таҷрибаи хоҷагӣ идора мешуд, баъдан равиши асосёфта ба NDVI, ки рушди растаниро ба ҳисоб мегирад, истифода шудааст. NDVI-ро метавон индекс аз тасвирҳои моҳвораӣ донист, ки рушди сабзи растаниро нишон медиҳад. Ин индекс барои тахмини коэффисиенти растанӣ ва танзими минтақавии талаботи обёрӣ истифода шудааст.

Барои назорати миқдори оби хок сенсорҳои бисёрсатҳаи FDR истифода шудаанд. Ин сенсорҳо аз чуқуриҳои 5, 15, 25, 35, 45 ва 55 сантиметр ҳарсоата маълумот ҷамъ кардаанд. Дар 2023 чор зонд FDR ва дар 2024 шаш зонд FDR истифода шудааст. Ҳамин тавр фарқиятҳои байни сенсорҳо низ таҳлил шудаанд.

Ҳарорати ҳаво, намии нисбӣ, шамол, радиатсияи офтобӣ, боришот ва миқдори обёрӣ тавассути истгоҳи метеорологӣ ва боришсанҷҳо пайгирӣ шудаанд. Илова бар ин, барои арзёбии мустақимтари истифодаи воқеии оби растанӣ сенсорҳои ҷараёни шира истифода шудаанд. Ин сенсорҳо бо чен кардани обе, ки аз пояи растанӣ мегузарад, нуқтаи мустақили санҷиш барои транспиратсияи растанӣ фароҳам овардаанд.

Гарчанде усулҳои пешниҳодшуда барои идоракунии обёрӣ дар вақти воқеӣ тарҳрезӣ шудаанд, дар ин таҳқиқот бо сабабҳои амалиётӣ маълумот баъдан коркард шудааст. Яъне усул ба маълумоти дар саҳро ҷамъшуда ба таври ретроспективӣ санҷида шудааст. Ин нукта муҳим аст: таҳқиқот иқтидори системаи вақти воқеиро нишон медиҳад, аммо дар ин ҷо татбиқи мустақими зиндаи обёрии автоматӣ санҷида нашудааст.

Натиҷаҳо чиро нишон медиҳанд?

Натиҷаҳо равшан нишон медиҳанд, ки қиматҳои хоми сенсорҳои калибрченнашуда ҳамеша боэътимод нестанд. Дар 2023 баъзе сенсорҳо барои ҳамон як рӯйдоди обёрӣ афзоиши обро аз интизор хеле баландтар сабт кардаанд. Ин маъно дорад, ки маълумоти хом метавонад истеъмоли ҳаррӯзаи оби растаниро аз воқеият бештар нишон диҳад. Ҳангоми татбиқи коэффисиенти калибрченкунии динамикӣ ин қиматҳои аз ҳад зиёд ба сатҳи қобилиқабултар оварда шудаанд.

Дар 2024 сенсорҳо дар маҷмӯъ устувортар рафтор кардаанд. Гумон меравад, ки ин метавонад бо таркиби хок, ҷойгиршавии сенсор ё шароити мавсим алоқаманд бошад. Ин фарқ нишон медиҳад, ки қарор гирифтан аз рӯи як сенсор метавонад хатарнок бошад ва шабакаҳои аз чанд сенсор иборатбуда метавонанд натиҷаҳои боэътимодтар диҳанд.

Дар муқоиса бо ченкуниҳои ҷараёни шира байни тахминҳои эвопотранспиратсия аз маълумоти сенсор ва транспиратсияи растанӣ муносибатҳои мусбати маънодор пайдо шудаанд. Ин нишон медиҳад, ки усул танҳо ислоҳи математикӣ нест; он метавонад бо тағйироти воқеии истифодаи оби растанӣ низ вобаста бошад.

Ҳангоми муқоиса бо усули FAO-56 равиши пешниҳодшуда тамоюлҳои умумиро гирифтааст, аммо тахминҳои FAO дар маҷмӯъ баландтар баромадаанд. Ин фарқ метавонад аз он сар занад, ки ду равиш ба фарзияҳои гуногун такя мекунанд. Усули сенсорӣ тағйири обро мустақиман дар саҳро мехонад, дар ҳоле ки усули FAO аз рӯи метеорология, коэффисиенти растанӣ ва модели оби хок тахмин медиҳад.

Аз нуқтаи назари вақти обёрӣ, қиматҳои ҳадди интиқодии оби хок байни сенсорҳо ва чуқуриҳои гуногун фарқ кардаанд. Ин нишон медиҳад, ки дар саҳро қабули қарор бо як ҳадди собит ҳамеша кофӣ нест. Нишондиҳандаи норасоии об пеш аз обёрӣ баланд шуда, баъд аз обёрӣ паст гардидааст ва бо транспиратсияи нисбии растанӣ муносибати баръакс нишон додааст. Ин натиҷа ишора мекунад, ки усул барои ошкор кардани фишори обӣ иқтидор дорад.

Чаро ин муҳим аст?

Идоракунии об дар кишоварзӣ дигар танҳо масъалаи ҳосилнокӣ нест; он мустақиман бо истифодаи энергия, ҳифзи захираҳои об, мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим ва устувории истеҳсолот алоқаманд аст. Хусусан дар минтақаи иқлимии Баҳри Миёназамин зироатҳои тобистона аксар вақт дар давраи камбориш парвариш мешаванд. Аз ин рӯ вақт ва миқдори обёрӣ аҳамияти калидӣ мегиранд.

Ин таҳқиқот як монеаи амалии технологияҳои обёрии дақиқро баррасӣ мекунад: калибрченкунии сенсор. Агар ҳар сенсор дар саҳро алоҳида калибрчен карда шавад, сохтани шабакаи зичи сенсорҳо дар майдонҳои васеъ душвор мегардад. Равиши мақола истифодаи сенсорҳоро комилан бе калибрченкунӣ ва бе санҷиш пешниҳод намекунад; балки нишон медиҳад, ки сенсорҳо метавонанд мувофиқи ҷавоби воқеии онҳо ба обёрии саҳро ба таври динамикӣ ислоҳ шаванд.

Агар ин ғоя васеъ истифода шавад ва дар шароити гуногун тасдиқ гардад, системаҳои дастгирии қарори обёрӣ бо шабакаҳои зичтару камхарҷтари сенсорҳо таҳия шуданашон мумкин аст. Ин хусусан дар минтақаҳои камоб метавонад ба деҳқонон барои обёрии назоратшудатар кумак кунад.

Нуктаҳои эҳтиётӣ

Ин мақола preprint аст; яъне ҳанӯз аз арзёбии ҳамтоён нагузаштааст. Аз ин рӯ, гарчанде натиҷаҳо ҷолибанд, набояд онҳоро ҳамчун қабули илмии ниҳоӣ пешниҳод кард.

Таҳқиқот дар ду мавсим ва як минтақаи муайян гузаронида шудааст. Навъи хок, иқлим, навъи ҷуворимакка, системаи обёрӣ ва ҷойгиршавии сенсор метавонанд ба натиҷаҳо таъсир расонанд. Набояд фарз кард, ки дар кишварҳои дигар, хокҳои дигар, системаҳои дигар мисли обёрии қатрагӣ ё барои растаниҳои дигар ҳамон самаранокӣ ба даст меояд.

Гарчанде усул барои системаи обёрии вақти воқеӣ тарҳрезӣ шудааст, дар ин таҳқиқот таҳлилҳо тавассути коркарди баъдии маълумот анҷом дода шудаанд. Аз ин рӯ, самаранокии қабули қарори зиндаи усул дар дохили системаи автоматии обёрӣ бояд алоҳида санҷида шавад.

Байни сенсорҳо фарқиятҳои равшан дида шудаанд. Ин нишон медиҳад, ки қарорҳои обёрии такякунанда ба як сенсор метавонанд хатарнок бошанд. Тавре муҳаққиқон таъкид мекунанд, истифодаи чанд сенсор метавонад инҳирофҳои маҳаллиро кам кунад.

Муайян кардани ҳадди фишори обӣ махсусан дар растаниҳои яксола душвор шуда метавонад. Зеро системаи реша дар давоми мавсим амиқтар мешавад ва қабати воқеан фаъоли хок бо вақт тағйир меёбад. Дар растаниҳои бисёрсола мисли дарахтон, ки минтақаи реша устувортар аст, ин усул метавонад осонтар татбиқ шавад.

Дар муқоисаи FAO-56 фарқиятҳо вуҷуд доранд. Гарчанде усули пешниҳодшуда ва тахминҳои асосёфта ба FAO ҳамон тамоюлро гирифтаанд, аз рӯи миқдор пурра мувофиқат накардаанд. Сабаб метавонад ҳам номуайяниҳои усули сенсорӣ ва ҳам фарзияҳои худи модели FAO бошад.

Хулоса

Ин таҳқиқот барои истифодаи амалитар аз маълумоти сенсор дар обёрии кишоварзӣ роҳи ҷолиб пешниҳод мекунад. Ба ҷойи эътимоди кӯр-кӯрона ба қиматҳои мутлақи сенсорҳои калибрченнашудаи намии хоки FDR, муҳаққиқон тағйироти онҳо бо вақт ва ҷавобҳои пас аз обёриро таҳлил мекунанд. Бо ин роҳ нишон медиҳанд, ки метавон ҳам дар бораи истеъмоли ҳаррӯзаи об ва ҳам оғози фишори обӣ маълумоти дастгирии қарор ҳосил кард.

Натиҷаҳо хусусан барои татбиқҳои кишоварзии дақиқ, ки дар онҳо сохтани шабакаи зичи сенсорҳо мумкин аст, умедбахшанд. Аммо ин равиш бояд дар миқёси саҳро, дар зироатҳои гуногун, системаҳои гуногуни обёрӣ ва дар автоматизатсияи вақти воқеӣ бештар тасдиқ шавад. Тафсири бехатартар чунин аст: сенсорҳои калибрченнашуда худ аз худ роҳи ҳалли мӯъҷизаосо нестанд; аммо ҳангоми истифода бо коркарди дурусти маълумот, ислоҳи динамикӣ ва шабакаи бисёрсенсорӣ метавонанд ба воситаи арзишманд барои обёрии дақиқ табдил ёбанд.

Ёддошт оид ба манбаъ ва усул

Ин матн аз мақолаи preprint бо унвони «New procedures for irrigation management using uncalibrated soil water content sensors. Development and validation in sprinkler-irrigated maize» омода шудааст. Таҳқиқот бо сенсорҳои калибрченнашудаи бисёрсатҳаи намии хоки FDR ду усулро барои тахмини миқдори обёрӣ ва вақти обёрӣ пешниҳод мекунад. Натиҷаҳо ба маълумоти сенсор, метеорология, обёрӣ, NDVI-и моҳвораӣ ва ҷараёни шираи аз қитъаҳои ҷуворимаккаи бо обпошӣ обёришуда дар Италия дар солҳои 2023 ва 2024 гирифташуда такя мекунанд.

Матн тарҷумаи таҳтуллафзии мақола нест. Ғояи асосӣ, усул, формулаҳо, графикҳо, ҷадвалҳо ва натиҷаҳо барои хонандаи Verianla содакарда шуда, ҳамчун мундариҷаи аслии таҳририи тоҷикӣ бозгӯӣ шудаанд. Азбаски мақола preprint аст, натиҷаҳо на ҳамчун тавсияи қатъии амалӣ, балки ҳамчун бозёфтҳои методӣ, ки бояд дар саҳро тасдиқ шаванд, арзёбӣ мегарданд.