Таҳаммулпазирӣ ба нороҳатӣ (Distress Tolerance, DT) қобилияти даркшудаи шахс аст, ки ҳангоми рӯ ба рӯ шудан бо ҳолатҳои душвор, аз қабили эҳсосоти манфӣ, таниши дохилӣ ё нороҳатии ҷисмонӣ, бидуни он ки фавран ба канорагирӣ, фурӯнишонӣ ё дигар стратегияҳои номувофиқи танзим гузарад, бо ин таҷриба боқӣ монад. Ин таҳқиқот санҷид, ки оё DT-ро на танҳо ҳамчун хусусияти равонии дар дохили шахс мавҷуд, балки ҳамчун сохторе, ки бо таҷрибаҳои иҷтимоии офлайн ва онлайн алоқаманд аст, баррасӣ кардан мумкин аст ё не. Дар 252 иштирокчии 18–85-сола, ки дар Италия тавассути пурсиши онлайн ҷалб шуданд, mattering ва anti-mattering-и офлайн ва онлайн, инчунин сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ дар якҷоягӣ бо DT бо истифода аз коррелятсия, регрессияи хаттии бисёртағйирёбанда ва таҳлили шабакаи равонӣ омӯхта шуданд.
Натиҷаҳо махсусан нишон доданд, ки таҷрибаҳои муносибатии офлайн бо DT пайвандҳои устувортар доранд. Эҳсос кардани он ки шахс барои дигарон муҳим, дидашаванда ва арзишманд аст, дар муҳити офлайн бо DT-и баландтар алоқаманд буд; дар ҳоле ки эҳсоси ноаён ё беаҳамият будан дар офлайн бо DT-и пасттар алоқаманд аст. Anti-mattering-и онлайн низ бо DT-и пасттар алоқаманд ёфт шуд, аммо барои mattering-и онлайн робитаи аҳамиятнок мушоҳида нашуд.
Бар хилофи интизорӣ, ченаки робитаи иҷтимоии сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ бо DT на мусбат, балки манфӣ алоқаманд буд. Ин натиҷа нишон намедиҳад, ки робитаҳои иҷтимоии онлайн табиатан зарароваранд. Муаллифон баррасӣ мекунанд, ки робитаҳои қавии онлайн дар баъзе ҳолатҳо метавонанд бо равандҳое чун муқоисаи иҷтимоӣ, меъёрҳои гурӯҳӣ, интизори ҳамеша дастрас будан ва изофабори иҷтимоӣ ҳамроҳ бошанд; аммо ин механизмҳо дар таҳқиқот мустақиман чен карда нашудаанд.
Таҳлили шабака низ модели умумиро дастгирӣ кард: DT бо mattering-и офлайн, anti-mattering-и офлайн, anti-mattering-и онлайн ва ченаки иҷтимоии сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ пайвандҳои мустақими шабакавӣ дорад. Бо вуҷуди ин, таҳқиқот буришӣ аст ва як қисми натиҷаҳои марказияти шабака дар таҳлили bootstrap ноустувор буданд. Аз ин рӯ, таҳқиқот нишон намедиҳад, ки муносибатҳои иҷтимоӣ сабаби DT мебошанд ё тағйирёбандаи муайян маркази сабабии шабака аст.
Таҳаммулпазирӣ ба Нороҳатӣ Чист?
Таҳаммулпазирӣ ба нороҳатӣ дарки шахсро дар бораи он ки метавонад ҳолатҳои дохилии манфии эҳсосӣ ё ҷисмониро таҳаммул кунад ва қобилияти нигоҳ доштани тамос бо ин ҳолатҳоро бидуни канорагирӣ ифода мекунад.
Манбаъ DT-ро аз мубориза бо стресс дар маънои классикӣ фарқ мекунад. Мубориза бо стресс аксаран стратегияҳоеро дар назар дорад, ки барои идора кардани талаботи як манбаи мушаххаси стресс истифода мешаванд, дар ҳоле ки DT ба он тамаркуз мекунад, ки шахс то чӣ андоза метавонад таҷрибаи дохилии нороҳаткунандаи ба вуҷудомадаро таҳаммул кунад.
Distress Tolerance Scale, ки дар ин таҳқиқот истифода шудааст, чор зерченаки зеринро дар бар мегирад:
| Ченак | Маънои асосӣ |
|---|---|
| Таҳаммул | Дарки шахс дар бораи он ки метавонад нороҳатиро таҳаммул кунад |
| Арзёбӣ | То чӣ андоза нороҳатӣ таҳдидкунанда, қабулнопазир ё душвор барои идоракунӣ дониста мешавад |
| Фурӯбарӣ | То чӣ андоза нороҳатӣ таваҷҷуҳ ва захираҳои маърифатиро ишғол мекунад |
| Танзим | Шитобкории даркшуда барои фавран коҳиш додани нороҳатӣ ё канорагирӣ аз он |
Холи умумии баландтар дар миқёс сатҳи баландтари таҳаммулпазирии даркшуда ба нороҳатиро ифода мекунад.
Mattering ва Anti-Mattering Чист?
Mattering дарки шахс аст, ки ӯ барои дигарон муҳим, дидашуда, арзишманд ва шахсе мебошад, ки набуданаш эҳсос мешавад. Anti-mattering бошад эҳсоси ноаён, беаҳамият, беқадр ё гӯё сазовори таваҷҷуҳи дигарон набуданро ифода мекунад.
Ин ду мафҳум танҳо баръакси математикии ҳамдигар нестанд. Mattering таҷрибаи мусбати эҳсоси аҳамияти иҷтимоиро чен мекунад; anti-mattering бошад махсусан таҷрибаи ноаёнӣ ва беаҳамиятиро.
Яке аз навгониҳои муҳими ин таҳқиқот он аст, ки ҳар ду сохторро:
- дар муносибатҳои офлайн/рӯ ба рӯ,
- дар муоширатҳои онлайн
ҷудогона баррасӣ кардааст.
Чаро mattering-и офлайн метавонад муҳим бошад?
Дар таҳқиқот mattering-и офлайн бо DT-и умумӣ робитаи мусбат дорад. Эҳсоси он ки шахс дар муносибатҳои рӯ ба рӯ дида мешавад ва муҳим аст, бо қобилияти баландтари даркшуда барои таҳаммул кардани нороҳатӣ ҳамроҳ мебошад.
Тибқи тавзеҳи назариявии муаллифон, сигналҳои эътироф ва тасдиқ аз муносибатҳои офлайн метавонанд захираҳои даркшудаи мубориза бо мушкилотро тақвият диҳанд, арзёбии таҳдидро кам кунанд ва бо эҳсосоти душвор боқӣ монданро осон намоянд.
Аммо инҳо механизмҳои миёнараве нестанд, ки дар ин таҳқиқот мустақиман санҷида шуда бошанд.
Чаро anti-mattering метавонад сигнали иҷтимоии дигар бошад?
Эҳсоси ноаён ё беаҳамият будан дар муносибатҳои рӯ ба рӯ метавонад ҳамчун сигнали таҳдиди иҷтимоӣ таҷриба шавад.
Манбаъ онро аз ҷиҳати назариявӣ бо:
- руминатсия,
- канорагирӣ,
- захираи камтари даркшудаи мубориза,
- душвориҳои танзими эҳсосот
алоқаманд мекунад.
Дар маълумоти худи таҳқиқот anti-mattering-и офлайн яке аз қавитарин коррелятсияҳои дараҷаи сифриро байни DT-и умумӣ ва тағйирёбандаҳои иҷтимоии баррасишуда нишон додааст.
Оё Муҳим Ҳис Кардан дар Онлайн ва Муҳим Ҳис Кардан дар Офлайн Ба Як Шакл Алоқаманд Буданд?
Не. Mattering-и офлайн бо DT-и баландтар ба таври аҳамиятнок алоқаманд буд, аммо барои mattering-и онлайн робитаи аҳамиятнок пайдо нашуд. Дар муқобил, anti-mattering ҳам дар муҳити офлайн ва ҳам онлайн бо DT-и пасттар алоқаманд буд.
| Тағйирёбанда | Pearson r | p | Натиҷа |
|---|---|---|---|
| Mattering-и офлайн | 0,319 | <0,001 | Мусбат, аҳамиятнок |
| Anti-mattering-и офлайн | −0,351 | <0,001 | Манфӣ, аҳамиятнок |
| Mattering-и онлайн | −0,026 | 0,684 | Аҳамиятнок нест |
| Anti-mattering-и онлайн | −0,211 | <0,001* | Манфӣ, аҳамиятнок |
| Сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ – салоҳият | −0,008 | 0,910 | Аҳамиятнок нест |
| Сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ – иҷтимоӣ | −0,159 | 0,022 | Манфӣ, аҳамиятнок |
*Ёддошти гузоришии дохили манбаъ: Дар матни натиҷаҳо барои anti-mattering-и онлайн p<0,01 навишта шудааст, дар ҳоле ки дар Ҷадвали 2 p<0,001 дода шудааст. Дар ин ҷо арзиши ҷадвал нишон дода шуда, фарқи дохили манбаъ низ ба таври намоён нигоҳ дошта шудааст.
Чаро сигналҳои манфии онлайн метавонанд бештар намоён бошанд?
Муаллифон набудани робита бо mattering-и онлайн, вале мавҷуд будани робитаи манфӣ бо anti-mattering-и онлайнро ба он нисбат медиҳанд, ки сигналҳои иҷтимоии манфӣ метавонанд нисбат ба сигналҳои мусбат бештар диққатро ҷалб кунанд.
Дар муҳити онлайн:
- нодида гирифта шудан,
- беаҳамият дониста шудан,
- нисбат ба дигарон посухи иҷтимоии камтар гирифтан
метавонад шинохтҳои манфии шахсро дар бораи арзиши худ тақвият диҳад.
Аммо ин механизмҳо дар таҳқиқот ба таври таҷрибавӣ санҷида нашудаанд.
Чаро Сармояи Шабакаҳои Иҷтимоӣ Бар Хилофи Интизорӣ бо DT Робитаи Манфӣ Дошт?
Таҳқиқот пешгӯӣ карда буд, ки ченаки робитаи иҷтимоии сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ бо DT-и баландтар алоқаманд мешавад, аммо натиҷа ба самти баръакс баромад. Эҳсоси робитаи бештар тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ бо холҳои пасттари DT-и умумӣ ва баъзе зерченаки DT алоқаманд ёфт шуд.
Сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ захираҳои иҷтимоиеро ифода мекунад, ки шахс тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ ва барномаҳо инкишоф медиҳад ё нигоҳ медорад.
Дар миқёси истифодашуда ду ченак мавҷуд аст:
| Ченак | Сохтори ченшаванда |
|---|---|
| Салоҳият | Эътимод ва тавоноӣ дар истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ |
| Робитаи иҷтимоӣ | Пайваст шудан бо шахсоне, ки тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ манфиатҳо ва таҷрибаҳои муштарак доранд |
Робитаи манфӣ бо DT танҳо дар ченаки робитаи иҷтимоӣ ба вуҷуд омад. Салоҳияти истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ бо DT робитаи аҳамиятнок надошт.
Оё робитаи манфӣ маънои онро дорад, ки “дастгирии иҷтимоии онлайн зараровар аст”?
Не. Манбаъ ин тафсирро ошкоро рад мекунад.
Сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ ченаки истифодаи мушкилзо ё вобастагӣ нест. Баланд будани робитаҳои онлайнии шахс ҳамзамон метавонад дастгирӣ, манфиатҳои муштарак ва ҳисси мансубият фароҳам оварад.
Муаллифон дар байни тавзеҳҳои эҳтимолии робитаи манфӣ равандҳои зеринро баррасӣ мекунанд:
- гурӯҳҳои онлайнии хеле якхела,
- фишор барои мутобиқ шудан ба меъёрҳои гурӯҳӣ,
- муқоисаи иҷтимоӣ,
- изофабори иҷтимоӣ,
- интизори ҳамеша дастрас будан,
- вобастагии аз ҳад зиёд ба тасдиқи ҳамсолон
.
Аммо азбаски ин тағйирёбандаҳо дар таҳқиқот чен карда нашудаанд, натиҷа танҳо дар сатҳи тавлидкунандаи гипотеза мебошад.
Тавозуни Ҳаёти Рақамӣ дар ин таҳқиқот чӣ нақш дорад?
Тавозуни Ҳаёти Рақамӣ (Digital Life Balance, DLB) чаҳорчӯбаи назариявиест, ки тавозуни даркшудаи шахсро байни ҳаёти офлайн ва ҳаёти рақамӣ ифода мекунад.
Манбаъ ба адабиёти қаблӣ такя мекунад, ки ҳам истифодаи аз ҳад зиёд ва ҳам истифодаи нокифояи технология метавонад ин тавозунро халалдор кунад; ва зиндагии рақамии функсионалӣ бояд на танҳо бо вақти дар назди экран гузаронидашуда, балки бо он арзёбӣ шавад, ки ҳаёти офлайн ва онлайн то чӣ андоза бо ҳам мувофиқанд.
Дар ин таҳқиқот DLB мустақиман чен карда нашудааст. Муҳаққиқон модели DLB-ро барои шарҳи робитаҳои эҳтимолии байни:
ниёзҳои муносибатии офлайн ↔ рафтори иҷтимоии онлайн ↔ DT
истифода кардаанд.
Натиҷаи се гипотеза
| Гипотеза | Пешгӯӣ | Маълумот | Тафсир |
|---|---|---|---|
| H1 | Mattering-и офлайн ва онлайн бо DT робитаи мусбат хоҳад дошт. | Офлайн мусбати аҳамиятнок; онлайн аҳамиятнок нест. | Қисми офлайнии гипотеза дастгирӣ мешавад; қисми онлайн дастгирӣ намешавад. Муҳокимаи манбаъ H1-ро дар маҷмӯъ ҳамчун “дастгирӣ шуд” ҷамъбаст мекунад. |
| H2 | Anti-mattering-и офлайн ва онлайн бо DT робитаи манфӣ хоҳад дошт. | Ҳар ду дар коррелятсияи дараҷаи сифрӣ манфӣ ва аҳамиятноканд. | Дар сатҳи коррелятсия дастгирӣ шуд. |
| H3 | Сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ бо DT робитаи мусбат хоҳад дошт. | Ченаки иҷтимоӣ манфӣ; ченаки салоҳият аҳамиятнок нест. | Дастгирӣ нашуд; дар ченаки иҷтимоӣ самт баръакси интизорӣ аст. |
Таҳлили регрессия чӣ илова кард?
Дар ҳоле ки таҳлили коррелятсия тағйирёбандаҳоро ҷуфт-ҷуфт муқоиса мекард, регрессия санҷид, ки вақте якчанд тағйирёбандаи иҷтимоӣ дар як модел ҳастанд, кадоме аз онҳо робитаи мустақилро нигоҳ медоранд.
| Пешгӯкунанда | β | p | %95 GA |
|---|---|---|---|
| Mattering-и офлайн | 0,189 | 0,017 | 0,008–0,077 |
| Anti-mattering-и офлайн | −0,192 | 0,020 | −0,064 – −0,006 |
| Anti-mattering-и онлайн | −0,072 | 0,307 | −0,043–0,014 |
| Сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ – иҷтимоӣ | −0,162 | 0,012 | −0,065 – −0,008 |
Барои модел R²=0,162, R²-и ислоҳшуда=0,146 мебошад.
Ин натиҷа ба таври равшан нишон медиҳад, ки омилҳои иҷтимоӣ тамоми варианси DT-ро шарҳ намедиҳанд. Тақрибан %84 варианси DT берун аз ин модели регрессия боқӣ мемонад.
Оё натиҷаҳо дар зерченаки DT яксон буданд?
Не. Маълум шуд, ки тағйирёбандаҳои иҷтимоӣ дар ҳамаи зерченаки DT яксон амал намекунанд.
| Ченаки DT | Тағйирёбандаҳои иҷтимоии аҳамиятнок | R² |
|---|---|---|
| Таҳаммул | Mattering-и офлайн: β=0,189; p=0,011 | 0,105 |
| Фурӯбарӣ | Mattering-и офлайн: β=0,157; anti-mattering-и офлайн: β=−0,216; SMC-Social: β=−0,158 | 0,163 |
| Арзёбӣ | Mattering-и офлайн: β=0,180; anti-mattering-и офлайн: β=−0,216; SMC-Social: β=−0,145 | 0,148 |
| Танзим | SMC-Social: β=−0,148; p=0,029 | 0,077 |
Ин фарқи байни ченакҳо нишон медиҳад, ки баррасии DT ҳамчун як хусусияти ягона ва ҳамгуни равонӣ метавонад баъзе робитаҳоро пинҳон кунад.
Таҳлили шабака чӣ корро дигар хел анҷом дод?
Таҳлили шабака ҳар як тағйирёбандаро ҳамчун гиреҳ қабул карда, коррелятсияҳои қисмии танзимшудаеро, ки баъд аз ба назар гирифтани таъсири дигар тағйирёбандаҳо боқӣ мемонанд, ҳамчун пайванд нишон дод.
Дар шабака ҳафт гиреҳ вуҷуд дорад:
- DT,
- mattering-и офлайн,
- anti-mattering-и офлайн,
- mattering-и онлайн,
- anti-mattering-и онлайн,
- сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ – салоҳият,
- сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ – иҷтимоӣ.
| Пайванд | Робитаи қисмии танзимшуда |
|---|---|
| DT ↔ mattering-и офлайн | 0,141 |
| DT ↔ anti-mattering-и офлайн | −0,180 |
| DT ↔ anti-mattering-и онлайн | −0,076 |
| DT ↔ SMC-Social | −0,115 |
| DT ↔ mattering-и онлайн | Пайванди мустақим нест |
| DT ↔ SMC-Efficacy | Пайванди мустақим нест |
“Муҳимтарин” гиреҳи шабака кадом буд?
Ягон гиреҳ дар ҳамаи ченакҳои марказият муҳимтарин нест.
Anti-mattering-и офлайн баландтарин арзиши betweenness ва бузургтарин арзиши мутлақи expected influence-ро дорад. Mattering-и офлайн баландтарин арзиши closeness-ро нишон дод. SMC-Social бошад аз рӯи strength марказияти баланд нишон медиҳад.
Аммо натиҷаҳои bootstrap нишон доданд, ки махсусан нишондиҳандаҳои betweenness ва closeness ноустуворанд.
Аз ин рӯ, наметавон хулоса кард, ки “anti-mattering маркази сабабии шабака аст” ё “ин муҳимтарин тағйирёбандаи равонӣ мебошад”.
Шакли 1 дар саҳифаи 10 чӣ гуна хонда шавад?
| Ченаки марказият | Тағйирёбандаи барҷаста | Ҳадди тафсир |
|---|---|---|
| Betweenness | Anti-mattering-и офлайн | Дар bootstrap ноустувор; ҳамчун пули сабабӣ тафсир карда намешавад |
| Closeness | Mattering-и офлайн | Устувориаш маҳдуд аст |
| Strength | SMC-Social; M-Offline ва AN-Offline низ нисбат ба mattering/anti-mattering-и онлайн марказитар мебошанд | Зичии пайвандҳоро нишон медиҳад, на сабабиятро |
| Expected influence | Робитаҳои дорои аломатро ба назар мегирад | Ба танҳоӣ тартиби афзалияти равонӣ нест |
Шакли 2 дар саҳифаи 11 чӣ нишон медиҳад?
Шакли 2 коррелятсияҳои қисмии танзимшудаи байни ҳафт тағйирёбандаро дар шакли шабакаи равонӣ нишон медиҳад.
Дар график махсусан се гурӯҳи сохторҳо ҷалби диққат мекунанд:
- пайвандҳои DT бо mattering ва anti-mattering-и офлайн,
- пайванд байни mattering-и онлайн ва ченаки иҷтимоии сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ,
- пайванди қавӣ байни ченаки салоҳият ва иҷтимоии сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ.
Ду пайванди аз ҷиҳати мутлақ калонтарин дар шабака:
M-Offline ↔ AN-Offline = −0,463
SMC-Efficacy ↔ SMC-Social = 0,457
гузориш шудаанд.
Ин пайвандҳо робитаи шартии байни ду сохторро нишон медиҳанд; онҳо маънои онро надоранд, ки яке сабаби дигаре аст.
Усул ва Натиҷаҳои Таҳқиқот
Тарҳи таҳқиқот
Таҳқиқот тарҳи буришӣ ва намунагирии худинтихобӣ дорад.
Иштирокчиён пурсиши беном ва онлайниро тавассути Google Forms анҷом доданд. Пурсиш дар платформаҳои шабакаҳои иҷтимоӣ, аз қабили Facebook ва Instagram, паҳн карда шуд.
Гарчанде дар меъёри ибтидоии дохилкунӣ синни 14-сола ва болотар зикр шуда буд, ҷавонтарин иштирокчии намунаи ниҳоӣ 18-сола аст; бинобар ин таҳқиқот амалан ба намунаи калонсолон асос ёфтааст.
Таҳлили пешакии қувва
Пеш аз ҷамъоварии намуна бо G*Power 3.1.9.6 таҳлили қувва анҷом дода шуд.
| Таҳлил | Ҳадаф | Намунаи зарурӣ |
|---|---|---|
| Коррелятсияи Pearson | r=0,20; қувва=0,80; α=0,05 | 150 |
| Регрессияи хаттӣ | 6 пешгӯкунанда; қувва=0,80; α=0,05; дар манбаъ таъсири хурд r=0,15 нишон дода шудааст | 43 |
| Таҳлили шабака | n/k ≥ 10 | Таносуби воқеӣ 252/7 = 36 |
Муаллифон бар асоси ин ҳисобҳо намунаи 252-нафариро барои таҳлилҳои истифодашуда кофӣ донистанд.
Иштирокчиён
| Хусусият | Арзиш |
|---|---|
| Ҳамагӣ n | 252 |
| Диапазони синну сол | 18–85 |
| Синни миёна | 40,5 |
| SD-и синну сол | 17,0253 |
| Марди cisgender | %32,1 |
| Зани cisgender | %63,1 |
| Ҳамчун узви ҷомеаи LGBTQIA+ гузоришшуда | %4,8 |
Категорияҳои демографӣ дар манбаъ ҳамин гуна гузориш шудаанд; сохтори категорияҳо дар ин ҷо бозтасниф нашудааст.
Воситаҳои ченкунии истифодашуда
| Восита | Банд | Сохтори ченшаванда | Эътимоднокӣ дар ин таҳқиқот |
|---|---|---|---|
| Distress Tolerance Scale | 15 | DT-и умумӣ ва чор зерченаки он | Ҳамагӣ α=0,901 |
| General Mattering Scale | 5 | Mattering-и офлайн | α=0,854 |
| Anti-Mattering Scale | 5 | Anti-mattering-и офлайн | α=0,892 |
| Mattering Online Scale | 5 | Mattering-и онлайн | α=0,926 |
| Anti-Mattering Online Scale | 4 | Anti-mattering-и онлайн | α=0,903 |
| Social Media Capital Scale | 7 | Салоҳияти шабакаҳои иҷтимоӣ ва робитаи иҷтимоӣ | Салоҳият α=0,915; Иҷтимоӣ α=0,885 |
Натиҷаҳои тавсифӣ
| Тағйирёбанда | Миёна | SD |
|---|---|---|
| DT-и умумӣ | 3,104 | 0,667 |
| DT – таҳаммул | 3,045 | 0,843 |
| DT – фурӯбарӣ | 3,278 | 0,745 |
| DT – арзёбӣ | 3,160 | 0,677 |
| DT – танзим | 2,933 | 0,885 |
| Mattering-и офлайн | 14,917 | 2,997 |
| Anti-mattering-и офлайн | 10,405 | 3,603 |
| Mattering-и онлайн | 9,500 | 3,767 |
| Anti-mattering-и онлайн | 7,603 | 3,287 |
| SMC – салоҳият | 14,740 | 3,700 |
| SMC – иҷтимоӣ | 8,452 | 2,917 |
Таҳлили оморӣ
Тақсимотҳо бар асоси ҳудудҳои skewness ±2 ва kurtosis ±7 муқаррарӣ қабул шуданд ва коррелятсияҳои Pearson истифода гардиданд.
Сипас:
- регрессияи хаттии бисёртағйирёбанда,
- Gaussian Graphical Model,
- танзимкунии EBICglasso,
- параметри tuning γ=0,5,
- 1000 bootstrap
татбиқ шуданд.
Таҳлилҳо бо SPSS 23 ва JASP 0.19.1.0 анҷом дода шуданд.
Оё назорати ҷинс натиҷаро тағйир дод?
Манбаъ мегӯяд, ки коррелятсияҳои асосии гузоришшуда ҳангоми назорати ҷинс низ аҳамиятнокии худро нигоҳ доштанд.
Бо вуҷуди ин, синну сол ва ҷинс ба ҳамаи таҳлилҳо ба як шакл дохил карда нашуданд. Махсусан дар таҳлили шабака тағйирёбандаҳои демографӣ ба таври низомманд моделсозӣ нашудаанд.
Он чизҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ мекунад
- Mattering-и офлайн бо DT-и даркшудаи баландтар алоқаманд аст.
- Anti-mattering-и офлайн бо DT-и даркшудаи пасттар алоқаманд аст.
- Anti-mattering-и онлайн бо DT-и пасттар коррелятсияи дараҷаи сифрӣ нишон медиҳад.
- Mattering-и онлайн бо DT-и умумӣ робитаи аҳамиятнок нишон надод.
- Ченаки иҷтимоии сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ бо DT-и умумӣ робитаи манфӣ дошт.
- Нишондиҳандаҳои муносибатии офлайн дар коррелятсия, регрессия ва таҳлили шабака бо DT нисбат ба нишондиҳандаҳои онлайн робитаҳои устувортар нишон медиҳанд.
- Зерченаки гуногуни DT бо тағйирёбандаҳои иҷтимоӣ ба як шакл алоқаманд нестанд.
- DT сазовори он аст, ки на танҳо ҳамчун хусусияти дохилии шахсӣ, балки ҳамчун манбаи равонии вобаста ба контексти иҷтимоӣ таҳқиқ шавад.
Он чизҳое, ки таҳқиқот дастгирӣ намекунад
- Нишон дода нашудааст, ки mattering-и офлайн сабаби DT-и баланд аст.
- Нишон дода нашудааст, ки anti-mattering сабаби коҳиши DT аст.
- Ҳамчунин нишон дода нашудааст, ки DT-и баланд боиси он мешавад, ки шахс муносибатҳои иҷтимоии беҳтар созад.
- Ин ки mattering-и онлайн DT-ро баланд мекунад, дастгирӣ нашудааст.
- Ин ки сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ дар маҷмӯъ омили муҳофизаткунанда аст, дастгирӣ нашудааст.
- Нишон дода нашудааст, ки сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ табиатан зараровар аст.
- Муқоисаи иҷтимоӣ, фишори гурӯҳӣ ё изофабори иҷтимоӣ механизмҳои исботшудаи робитаи манфии SMC–DT нестанд.
- Марказияти шабака аҳамияти сабабӣ ё ҳадафи дахолатро исбот намекунад.
- Ин таҳқиқот худи Тавозуни Ҳаёти Рақамиро мустақиман чен накардааст.
- Натиҷаҳо ба наврасон мустақиман умумӣ карда намешаванд; дар намунаи ниҳоӣ иштирокчии то 18-сола набуд.
Аз нигоҳи татбиқ ин чӣ маъно дорад?
Муаллифон пешниҳод мекунанд, ки DT дар арзёбиҳои клиникӣ ё пешгирикунанда танҳо ҳамчун қобилияти инфиродии танзими эҳсосот баррасӣ нашавад.
Дар баробари чен кардани DT, инчунин метавон арзёбӣ кард, ки шахс:
- дар муносибатҳои муҳимаш то чӣ андоза худро дидашаванда ҳис мекунад,
- оё худро ноаён ё беаҳамият ҳис мекунад,
- шабакаи дастгирии офлайнаш чӣ гуна аст,
- сифати муносибатҳои иҷтимоии рақамиаш чӣ гуна аст
.
Манбаъ ҳамчунин баррасӣ мекунад, ки малакаҳои классикии DT ва танзими эҳсосот метавонанд дар якҷоягӣ бо эътиқодҳое чун “ман барои ҳеҷ кас муҳим нестам” ва равандҳои эҷоди таҷрибаҳои иҷтимоии дастгиркунанда дар ҳаёти воқеӣ дида шаванд.
Ин пешниҳодҳо аз натиҷаҳои мушоҳидавии таҳқиқот бармеоянд; дар таҳқиқот дахолат татбиқ нашуда ва самаранокии ин равишҳо санҷида нашудааст.
Чаро арзёбии рақамӣ метавонад алоҳида лозим бошад?
Аз сабаби робитаи манфие, ки бо ченаки иҷтимоии сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ ёфт шуд, муаллифон пешниҳод мекунанд, ки дар баъзе шахсон ҳолатҳои зерин алоҳида арзёбӣ шаванд:
- муқоисаи иҷтимоӣ,
- фишори доимо онлайн будан,
- изофабори муносибатӣ,
- заифии марзҳои рақамӣ
.
Аммо таҳқиқот миқёси махсуси “таҳаммулпазирӣ ба нороҳатии онлайн”-ро истифода накардааст. Аз ин рӯ, равандҳои DT-и хоси контексти рақамиро бо DTS-и умумӣ мустақиман ҷудо кардан мумкин нест.
Оё дар бораи наврасон хулоса баровардан мумкин аст?
Намунаи ниҳоӣ танҳо аз калонсолони 18-сола ва болотар иборат буд.
Манбаъ наврасиро ҳамчун даврае баррасӣ мекунад, ки мансубияти иҷтимоӣ ва муносибатҳои ҳамсолон махсусан муҳиманд, ва пешниҳод мекунад, ки дар оянда намунаҳои наврасон алоҳида омӯхта шаванд.
Аз ин рӯ, барномаҳои мактабӣ ё ба наврасон нигаронидашуда натиҷаи мустақими ин таҳқиқот нестанд, балки пешниҳоди таҳқиқот ва дахолати оянда мебошанд.
Маҳдудиятҳо
Маҳдудияти асосии таҳқиқот буришӣ будани он аст. Азбаски тағйирёбандаҳо дар як давраи таҳқиқот чен шудаанд, тартиби вақт ва самти сабабиро муайян кардан мумкин нест.
Намуна эҳтимолӣ нест ва иштирокчиён тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ бо хоҳиши худ ба таҳқиқот ҳамроҳ шудаанд. Ин метавонад боиси он шавад, ки шахсони истифодабарандаи технология ё онҳое, ки бештар ба иштирок дар таҳқиқоти онлайн майл доранд, дар намуна аз ҳад зиёд намояндагӣ шаванд.
Диапазони синну сол 18–85 хеле васеъ аст ва намуна бештар аз занони cisgender иборат мебошад. Гарчанде DT, mattering, anti-mattering ва таҷрибаҳои шабакаҳои иҷтимоӣ метавонанд вобаста ба синну сол ва ҷинс фарқ кунанд, ин тағйирёбандаҳо дар ҳамаи моделҳо ба таври низомманд назорат нашудаанд.
Дар регрессияҳо интихоб кардани пешгӯкунандаҳо бар асоси он ки аввал дар коррелятсияҳо аҳамиятнок буданд, метавонад эҳтимоли хатои Tip I-ро зиёд кунад.
Азбаски шабака танҳо ҳафт гиреҳ дорад, масъалаи ноустувории шабакаҳои хурд вуҷуд дорад. Bootstrap махсусан талаб кард, ки натиҷаҳои closeness ва betweenness бо эҳтиёт тафсир шаванд.
DT танҳо тавассути худгузориш чен карда шуд. Дар адабиёти қаблӣ зикр мешавад, ки вазифаҳои рафтории DT ва ченакҳои худгузоришии DT метавонанд танҳо робитаҳои суст нишон диҳанд; аз ин рӯ натиҷаҳои ин таҳқиқот бо DT-и даркшуда маҳдуданд.
Азбаски ҳамаи тағйирёбандаҳои асосӣ дар як ҷаласаи арзёбӣ бо худгузориш ҷамъоварӣ шуданд, варианси усули муштарак метавонад робитаҳои мушоҳидашударо аз воқеият қавитар нишон диҳад.
Ниҳоят, ҳарчанд таҷрибаҳои онлайн чен шуданд, миқёси махсуси DT-и онлайн истифода нашуд. Аз ин рӯ, гуфтан мумкин нест, ки натиҷаҳои онлайн таҳаммулпазирӣ ба нороҳатии хоси муҳити рақамиро ифода мекунанд.
Таҳқиқоти оянда
Манбаъ махсусан зарур мешуморад, ки дар оянда рӯйи:
- тарҳҳои тӯлонӣ,
- таҳқиқоти таҷрибавӣ,
- намунаҳои аз ҷиҳати демографӣ мутавозинтар,
- намунаҳои наврасон ва ҷавонон,
- ченакҳои DT-и хоси контексти онлайн,
- моделҳои бисёрсатҳии шабакаи иҷтимоӣ,
- робитаи захираҳои дастаҷамъии гурӯҳи онлайн бо DT-и инфиродӣ,
- робитаҳои самтнок байни DT ва Тавозуни Ҳаёти Рақамӣ
кор карда шавад.
Ёддошт оид ба Манбаъ ва Усул
Таҳқиқоти аслӣ: Dealing with Stress Through Social Resources: A Complex Approach to the Investigation of Social Antecedents and Distress Tolerance
Муаллифон: Simone Basili; Marina Baroni; Giulia Colombini; Andrea Guazzini; Mirko Duradoni.
Муаллифи масъул: Giulia Colombini.
Муассисаҳо: Department of Education, Literatures, Intercultural Studies, Languages and Psychology, University of Florence, Florence, Italy; Department of Human and Social Sciences, Mercatorum University, Rome, Italy.
Маҷалла: Psychology International.
Ношир: MDPI, Basel, Switzerland.
Ҷилд / мақола: 2026, 8, 44.
DOI: 10.3390/psycholint8030044
Ирсол: 11 май 2026.
Бознигарӣ: 2 июл 2026.
Қабул: 3 июл 2026.
Нашр: 7 июл 2026.
Навъи манбаъ: Таҳқиқоти эмпирикии психологияи рецензияшуда, буришӣ ва бар асоси худгузоришии онлайн; коррелятсия, регрессияи хаттии бисёртағйирёбанда ва таҳлили шабакаи равониро дар бар мегирад.
Иҷозатнома: Creative Commons Attribution (CC BY).
Намуна: 252 калонсол; синну сол 18–85; миёна 40,5 ± 17,0253 сол.
Намунагирӣ: Намунагирии онлайни худинтихобӣ ва ғайриэҳтимолӣ; Google Forms; паҳнкунӣ тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ.
Натиҷаи асосӣ: Таҳаммулпазирии даркшуда ба нороҳатӣ.
Тағйирёбандаҳои асосии иҷтимоӣ: Mattering-и офлайн, anti-mattering-и офлайн, mattering-и онлайн, anti-mattering-и онлайн ва сармояи шабакаҳои иҷтимоӣ.
Воситаҳои ченкунӣ: Distress Tolerance Scale; General Mattering Scale; Anti-Mattering Scale; Mattering Online Scale; Anti-Mattering Online Scale; Social Media Capital Scale.
Омор: Омори тавсифӣ, коррелятсияи Pearson, регрессияи хаттии бисёртағйирёбанда, Gaussian Graphical Model, EBICglasso ва bootstrap-и 1000-такрорӣ.
Танзими шабака: γ=0,5; 7 гиреҳ; таносуби намуна/гиреҳ 36.
Нармафзор: SPSS 23 ва JASP 0.19.1.0.
Натиҷаи регрессияи DT-и умумӣ: Mattering-и офлайн β=0,189; anti-mattering-и офлайн β=−0,192; SMC-Social β=−0,162; модели R²=0,162.
Пайвандҳои мустақими DT дар шабака: M-Offline=0,141; AN-Offline=−0,180; AN-Online=−0,076; SMC-Social=−0,115.
Маблағгузорӣ: Таҳқиқот маблағгузории беруна нагирифтааст.
Этика: Таҳқиқот мутобиқи Эъломияи Ҳелсинки анҷом дода шудааст. Азбаски пурсиш беном буд ва маълумоти шахсии муайянкунандаи шахс ҷамъоварӣ нашуд, тасдиқи кумитаи ахлоқ дар манбаъ ҳамчун “waived” гузориш шудааст; ҷамъоварии маълумот мутобиқи AB GDPR 2016/679 анҷом дода шуд.
Ризоияти огоҳона: Аз ҳамаи иштирокчиён гирифта шудааст.
Дастрасии маълумот: Маълумотро бо дархости асоснок аз муаллифи масъул гирифтан мумкин аст.
Бархӯрди манфиатҳо: Муаллифон бархӯрди манфиатҳоро гузориш накардаанд.
Саҳми муаллифон: Консептуализатсия S.B., M.B., G.C., A.G. ва M.D.; методология S.B., M.B. ва M.D.; таҳлили формалӣ S.B., M.B. ва M.D.; таҳқиқот S.B., M.B. ва G.C.; куратсияи маълумот A.G. ва M.D.; тарҳи аввалия S.B., M.B. ва M.D.; бозбинӣ/таҳрир G.C., A.G. ва M.D.; назорат A.G. ва M.D.
Ҳадди асосии илмӣ: Таҳқиқот робитаҳои буришии байни муносибатҳои иҷтимоӣ ва таҳаммулпазирии даркшуда ба нороҳатиро нишон медиҳад. Нишон дода нашудааст, ки омилҳои иҷтимоӣ сабаби DT мебошанд, DT муносибатҳои иҷтимоиро муайян мекунад ё тағйирёбандаҳои марказии шабака ҳадафҳои сабабӣ барои дахолат мебошанд. Робитаи манфии бо сармояи иҷтимоии онлайн ёфтшуда низ маънои онро надорад, ки шабакаҳои иҷтимоӣ ё робитаҳои иҷтимоии онлайн табиатан зарароваранд.
Ёддошти гузоришии дохили манбаъ: Гарчанде H1 барои mattering-и ҳам офлайн ва ҳам онлайн робитаи мусбатро пешгӯӣ мекард, mattering-и онлайн аҳамиятнок набуд; бахши муҳокима бо вуҷуди ин H1-ро ҳамчун дастгиришуда тавсиф мекунад. Илова бар ин, арзиши p-и коррелятсияи anti-mattering-и онлайн дар матни натиҷаҳо p<0,01 ва дар Ҷадвали 2 p<0,001 дода шудааст. Ин фарқҳо ба шакли дар манбаъ буда намоён нигоҳ дошта шудаанд.
Шарҳ гузоред
Нишонии почтаи электронии шумо нашр намешавад. Майдонҳои ҳатмӣ бо * нишон дода шудаанд